Againe Eliu chargeth Iob with blasphemie, and other crimes, 10. sheweth the equitie of Gods iudgement: 20. and that al thinges are subiect to Gods powre and knowlege.
1And Eliu continued his discourse, and said:Ricomincio adunque Elia, e soggiunse:ELIV therfore pronouncing, spake these wordes also.Pronuntians itaque Eliu, etiam hæc locutus est: 2Hear ye, wise men, my words, and ye learned, hearken to me:Voi sapienti ascoltate le mie parole: voi prudenti prestatemi attenzione:Heare ye wise men my wordes, and ye learned harken to me:Audite, sapientes, verba mea: / et eruditi, auscultate me. 3For the ear trieth words, and the mouth discerneth meats by the taste.Perocché l'orecchio giudica dei discorsi, come il palato discerne i cibi.For the eare proueth wordes, and the throate discerneth meates by the ras•.Auris enim verba probat, / et guttur escas gustu dijudicat. 4Let us choose to us judgment, and let us see among ourselves what is the best.Discutiamo noi in comune la causa, e vediamo tra noi quello, che sia più vero.Let vs choose vs iudgement, and among vs let vs see what is the better.Judicium eligamus nobis, / et inter nos videamus quid sit melius. 5For Job hath said: I am just, and God hath overthrown my judgment.Giobbe disse: Io son giusto, ma Dio ha sovvertita la mia causa.Because Iob sayd: I am iust, and God hath subuerted my iudgement.Quia dixit Job: Justus sum, / et Deus subvertit judicium meum. 6For in judging me there is a lie: my arrow is violent without any sin.Imperocché nel giudizio che è stato fatto di me è corso errore: violenta è la mia piaga, senza alcun mio peccato.For in iudging me there is a lie: mine arrow is violent without anie sinne.In judicando enim me mendacium est: / violenta sagitta mea absque ullo peccato. 7What man is there like Job, who drinketh up scorning like water?Qual'è l'uomo simile a Giobbe, che tien lo schernire come un bere dell'acqua?What man is there as is Iob, that drinketh skorning as it were water?Quis est vir ut est Job, / qui bibit subsannationem quasi aquam: 8Who goeth in company with them that work iniquity, and walketh with wicked men?Il quale si associa con que' che commetton l'iniquità, e batte la via degli empj?That goeth with them that worke iniquitie, and walketh with impious men?qui graditur cum operantibus iniquitatem, / et ambulat cum viris impiis ? 9For he hath said: Man shall not please God, although he run with him.Perocché egli ha detto: Non sarà l'uomo accetto a Dio per quanto nelle vie di lui egli corra.For he hath sayd: Man shal not please God although he runne with himDixit enim: Non placebit vir Deo, / etiam si cucurrerit cum eo. 10Therefore, ye men of understanding, hear me: far from God be wickedness, and iniquity from the Almighty.Per la qual cosa voi, uomini saggi, ascoltatemi: lungi da Dio l'empietà, e dall'Onnipotente la ingiustizia.Therfore ye discrete men heare me, far from God be impietie, and iniquitie from the Omnipotent.Ideo, viri cordati, audite me: / absit a Deo impietas, / et ab Omnipotente iniquitas.
11For he will render to a man his work, and according to the ways of every one he will reward them.Perocché egli renderà all'uomo secondo le sue azioni, e farà che tocchi a ciascuno quello, che ha meritato.For he wil render a man his worke, and according to the waies of euerie one he wil recompence them.Opus enim hominis reddet ei, / et juxta vias singulorum restituet eis. 12For in very deed God will not condemn without cause, neither will the Almighty pervert judgment.Perocché vero si è, che Dio non condanna senza ragione, e l'Onnipotente non giudica a torto.For in verie deed God wil not condemne without cause, neither wil the Omnipotent subuert iudgement.Vere enim Deus non condemnabit frustra, / nec Omnipotens subvertet judicium. 13What other hath he appointed over the earth? or whom hath he set over the world which he made?Ha egli cedute le sue veci ad un altro sopra la terra? ed a chi ha egli dato a reggere il mondo ch'ei fabbricò?What other hath he appointed ouer the earth? or whom hath he sette ouer the world, which he made?Quem constituit alium super terram ? / aut quem posuit super orbem quem fabricatus est ? 14If he turn his heart to him, he shall draw his spirit and breath unto himself.Se col cuore irato egli a lui si volgesse, lo spirito, e il soffio di lui a se ritrarrebbe.If he direct his hart to him, he shal drawe his spirit and breath vnto him.Si direxerit ad eum cor suum, / spiritum illius et flatum ad se trahet. 15All flesh shall perish together, and man shall return into ashes.Verrebber meno tatti gli uomini di carne, e ritornerebbero in cenere.Al flesh shal faile together, and man shal returne into ashes.Deficiet omnis caro simul, / et homo in cinerem revertetur. 16If then thou hast understanding, hear what is said, and hearken to the voice of my words.Se tu adunque non se' privo d'intelletto, ascolta quel che si dice, e pon mente alle mie parole.If then thou haue vnderstanding, heare that is sayd, and harken to the voice of my speach.Si habes ergo intellectum, audi quod dicitur, / et ausculta vocem eloquii mei: 17Can he be healed that loveth not judgment? and how dost thou so far condemn him that is just?Può egli esser capace di guarigione colui, che non ama la giustizia? e come mai condanni tu in tal guisa colui, che è il giusto?Can he that loueth not iudgement, be healed? and how doest thou so far condemne him, that is iust?numquid qui non amat judicium sanari potest ? / et quomodo tu eum qui justus est in tantum condemnas ? 18Who saith to the king: Thou art an apostate: who calleth rulers ungodly:Colui che condanna come apostati i regi, e i grandi come empj:That sayth to the king, Apostata: that calleth dukes impious:Qui dicit regi: Apostata; / qui vocat duces impios;
19Who accepteth not the persons of princes: nor hath regarded the tyrant, when he contended against the poor man: for all are the work of his hands.Colui che non ha riguardo all'essere de' principi, né fece conto de' tiranni quando disputavano contro de' poveri: perocché opera delle mani di lui son tutti quanti.Who accepteth not the persones of princes: nor hath knowen the tyrant, when he contended against the poore man: for al are the worke of his handes.qui non accipit personas principum, / nec cognovit tyrannum cum disceptaret contra pauperem: / opus enim manuum ejus sunt universi. 20They shall suddenly die, and the people shall be troubled at midnight, and they shall pass, and take away the violent without hand.Ei di repente morranno, e nel mezzo della notte saran conturbati i popoli, ed eglino, passeranno, e saran rapiti i crudeli senz'opera d'uomo.They shal sodenly die, and at midnight peoples shal be trubled, and shal passe, and take away the violent without hand.Subito morientur, et in media nocte turbabuntur populi: / et pertransibunt, et auferent violentum absque manu. 21For his eyes are upon the ways of men, and he considereth all their steps.Perocché gli occhi tien egli attenti agli andamenti degli uomini, ed esamina tutti i lor passi.For his eies are vpon the waies of men, and he considereth al their steppes.Oculi enim ejus super vias hominum, / et omnes gressus eorum considerat. 22There is no darkness, and there is no shadow of death, where they may be hid who work iniquity.Né il buio, né l'ombra di morte è bastante a nascondere quelli, che operano l'iniquità.There is not darkenesse, and there is not shadow of death, that they may be hid there which worke iniquitie.Non sunt tenebræ, et non est umbra mortis, / ut abscondantur ibi qui operantur iniquitatem, 23For it is no longer in the power of man to enter into judgment with God.Perocché non è in potere dell'uomo il venir di nuovo in giudizio dinanzi a Dio.For it is no more in mans powre, to come to God into iudgement.neque enim ultra in hominis potestate est, / ut veniat ad Deum in judicium. 24He shall break in pieces many and innumerable, and shall make others to stand in their stead.Egli ne atterra molti, anzi innumerabili, ed altri sostituisce ne' posti loro.He shal destroy manie, & innumerable, & shal make other to stand for themConteret multos, et innumerabiles, / et stare faciet alios pro eis. 25For he knoweth their works: and therefore he shall bring night on them, and they shall be destroyed.Perocché egli conosce le opere loro, e per questo fa venire la notte, ond'ei sono distrutti.For he knoweth their workes: and therfore he shal bring night, and they shal be destroyed.Novit enim opera eorum, / et idcirco inducet noctem, et conterentur.
26He hath struck them, as being wicked, in open sight.Li percosse come empj in luogo di gran concorso.As impious men he hath stroken them in the place of them that see.Quasi impios percussit eos / in loco videntium: 27Who as it were on purpose have revolted from him, and would not understand all his ways:Perché eglino quasi preso partito si allontanaron da lui, e non vollero saper nulla di tutte le vie di lui:Who as it were of purpose haue reuolted from him, and would not vnderstand al his waies:qui quasi de industria recesserunt ab eo, / et omnes vias ejus intelligere noluerunt: 28So that they caused the cry of the needy to come to him, and he heard the voice of the poor.Talmente che fino a lui fecer giungere i clamori dei meschini, e gli fecero udire le voci de' poveri.That they caused the crie of the needie man to come to him, and he heard the voice of the poore.ut pervenire facerent ad eum clamorem egeni, / et audiret vocem pauperum. 29For when he granteth peace, who is there that can condemn? When he hideth his countenance, who is there that can behold him, whether it regard nations, or all men?Conciossiaché quand'ei da ad alcuno la pace, chi è che lo condanni? tosto che egli nasconde il suo volto, chi è che in viso lo guardi? Così sarà delle genti, e di tutti gli uomini.For he granting peace, who is there that can condemne? After he shal hide his countenance, who is there that may behole him, both vpon nations, and vpon al men?Ipso enim concedente pacem, quis est qui condemnet ? / ex quo absconderit vultum, quis est qui contempletur eum, / et super gentes, et super omnes homines ? 30Who maketh a man that is a hypocrite to reign for the sins of the people?Egli è, che ad un ipocrita da il regno a motivo de' peccati del popolo.Who maketh a man that is an hypocrite reigne for the sinnes of the people.Qui regnare facit hominem hypocritam / propter peccata populi. 31Seeing then I have spoken of God, I will not hinder thee in thy turn.Or giacché io ho parlato per Iddio non impedirò che tu ancora parli.Therfore because I haue spoken to God, thee also I wil not prohibite.Quia ergo ego locutus sum ad Deum, / te quoque non prohibebo. 32If I have erred, teach thou me: if I have spoken iniquity, I will add no more.Se io ho errato correggimi in: se ho parlato male, non dirò più altro.If I haue erred, teach thou me: if I haue spoken iniquitie, I wil adde no more.Si erravi, tu doce me; / si iniquitatem locutus sum, ultra non addam. 33Doth God require it of thee, because it hath displeased thee? for thou begannest to speak, and not I: but if thou know any thing better, speak.Forse che Dio ne domanderà conto a te, se la mia parola ti spiace? Tu però fosti il primo a parlare, e non io: e se qualche cosa tu sai di meglio, tu parla.Doth God require it of thee, because it hath displeased thee? for thou beganst to speake, and not I: but if thou know anie better thing, speake.Numquid a te Deus expetit eam, quia displicuit tibi ? / tu enim cœpisti loqui, et non ego: / quod si quid nosti melius, loquere.
34Let men of understanding speak to me, and let a wise man hearken to me.Parlino a me gli uomini intelligenti, e l'uomo saggio mi ascolti.Let men of vnderstanding speake to me, and let a wiseman heare me.Viri intelligentes loquantur mihi, / et vir sapiens audiat me. 35But Job hath spoken foolishly, and his words sound not discipline.Ma Giobbe stoltamente ha parlato, e le parole di lui non suonano buona dottrina.But Iob hath spoken folishly, and his wordes sound not discipline.Job autem stulte locutus est, / et verba illius non sonant disciplinam. 36My father, let Job be tried even to the end: cease not from the man of iniquity.Padre mio, sia tenuto Giobbe alla prova sino alla fine: non lasciar di percuotere un uomo iniquo.O my father, let Iob be proued euen to the end: cease not from the man of iniquity.Pater mi, probetur Job usque ad finem: / ne desinas ab homine iniquitatis: 37Because he addeth blasphemy upon his sins, let him be tied fast in the mean time amongst us: and then let him provoke God to judgment with his speeches.Perché egli la bestemmia aggiunge all'altre sue colpe: frattanto mettiamolo noi alle strette, e di poi ne' suoi discorsi chiami egli Dio in giudizio.Who addeth blasphemie vpon his sinnes, let him be restrayned in the meane time among vs: and then let him prouoke God to iudgement with his speaches.quia addit super peccata sua blasphemiam, / inter nos interim constringatur: / et tunc ad judicium provocet sermonibus suis Deum.
34:3
Haydock
Taste. The most accurate philosophers attribute this faculty to the tongue, (Calmet) rather than to the throat, guttur. Hebrew, "mouth or palate." (Haydock)
Calmet
But Eliu speaks agreeably to the notions of the vulgar. (Calmet)
Pliny
Intellectus saporum caeteris est in prima lingua, homini et in palato. (Pliny, [Natural History?] 11:37.)
34:5
Calmet
Judgment. Job 27:2. Job had used this expression, but only to intimate that strict justice did not take place, as he thought his faults had not deserved so severe a chastisement. He did not pretend that God was unjust, or that he was quite blameless; and he had so explicitly declared his sentiments, that Eliu could not well be ignorant of them. (Calmet)
34:6
Haydock
There. Septuagint, "he has been deceived;" epseusato. Hebrew, "I will convict my judge of lying;" or (Calmet) Protestants, "should I lie against my right?" (Haydock)
Calmet
Job, in the excess of grief, had expressed himself forcibly, Job 19:6., and 23:7. But great deductions must be made from such hyperboles; and he had frequently praised the mercy and justice of God, and his just punishment of the wicked. He had indeed excepted himself from the number; and Eliu ought to have proved that he was wrong in this respect. But he seems to have all along evaded or mistaken the point under dispute. (Calmet)
Haydock
Arrow, which pierces me. (Haydock)
Worthington
The deferring judgment was not a subversion of it, as Eliu would argue, Job 27:2. (Worthington)
34:7
Calmet
What. This may be a continuation of Job's speech, who seemed to assert that none had ever been insulted like himself, nor borne it with greater patience; (chap. 16:4.) or Eliu reproaches him with talking scornfully to his friends and to God. (Calmet)
34:8
Calmet
Goeth in. Septuagint insert a negation, which is not found in Hebrew, Chaldean, etc. They may be understood to speak ironically. (Calmet)
Haydock
"Who committeth no sin, nor iniquity, nor has had any society with lawless people, so as to walk with wicked men." (Haydock)
34:9
Calmet
With him, and strive to please him. Horrible blasphemy! of which Job was incapable: as if God were a cruel master, and threw us into despair. He had asserted that God punishes the wicked, and often treats his friends with the like severity, (chap. 9:22., and 30:26.) in this world: which is very true. (Calmet)
Haydock
Septuagint, "Say not that man is not visited. He is indeed visited by the Lord." (Haydock)
Worthington
Eliu wrests Job's words, in order that he may have something to say against him. (St. Gregory 24:25.) (Worthington)
34:13
Calmet
Earth? If God cannot be unjust, hath he given the administration of the world to some other, who may have been deceived? This will not be asserted. Hebrew, "who hath visited the earth for him?" or, "who hath set him over the earth?" Is he a hired judge, who may be bribed? (Calmet)
34:14
Calmet
To him, and examine his conduct with rigour: there is scarcely a moment of our lives in which he would not discover a just reason for withdrawing his hand, and suffering us to die, Psalm 103:29. (Calmet)
34:17
Menochius
Judgment. How can we hope for redress from God, while he condemns his conduct? (Menochius)
Haydock
How can we bring Job to a sense of his duty, since he entertains such perverse notions? Hebrew, "Shall he hold dominion, who hates justice?" If God be unjust, does he deserve our adoration? (Calmet) or, "ought not the person to be put in prison, who resists judgment?" (Grotius) "If thou dost not think that He who hates crimes, and destroys the impious, is eternal and just?" (Septuagint) (Haydock)
34:18
Haydock
Who. Theod.[Theodotion?] in Septuagint, "wicked is he who says to the king, thou actest contrary to the law; and to the rulers, thou most impious." (Haydock)
34:19
Sen.[Seneca?] Clem. xii
Tyrant. This title is not always odious. It formerly was given to all princes, and came to be used in a bad sense, on account of the misconduct of some kings of Sicily. Tyrannus a rege distat factis, non nomine. (Sen.[Seneca?] Clem. xii.)
Haydock
Hebrew, "the rich more than the poor." (Haydock)
Calmet
God fears not to rebuke even the greatest princes, and dost thou dare to arraign his justice? (Calmet)
34:20
Haydock
They, the wicked, whatever may be their station in life. (Haydock)
Haydock
God takes off the tyrant (Calmet) when he least expects it, as well as the poor. (Haydock)
Calmet
Troubled, or make an insurrection. (Calmet)
Haydock
This often proves the ruin of tyrants. (Haydock)
Calmet
Hand, by the destroying angel. (Calmet)
34:22
Haydock
Death, or the most obscure recess. (Haydock)
34:23
Calmet
Man. Hebrew, "He will not lay upon man (Calmet) more than right (Protestants; Haydock) to," etc. After once passing sentence, all is over. (Calmet)
Calmet
When man has fallen into sin, he cannot with a good grace contend with God. (Calmet)
34:24
Calmet
Stead. Where are now the ancient Assyrians, Carthaginians, etc., who once made such a figure in the world? (Calmet)
Haydock
Septuagint, "glorious and sudden, and unnumbered." The next eight verses are taken from Theodotion. (Haydock)
34:25
Calmet
Night, calamities. At once they shall be oppressed. (Calmet)
34:26
Calmet
Sight. Literally, "in the place of the beholders," (Haydock) in public. (Calmet)
34:27
All. Protestants, "Any of." The wicked observe none of God's commandments as they ought. He that offends in one becomes guilty of all, James 2:10.
34:29
Calmet
Condemn, either God or the person whom he approves. Does not he exercise dominion over all? (Calmet)
Haydock
Men. Literally, "all men." Hebrew, "a man." God may destroy either a part or the whole of the creation. Sometimes whole nations or cities are cut off, and the deluge nearly swept away all mankind. (Haydock)
34:30
Calmet
People. A hypocrite denotes one infected with all sorts of crimes. (St. Irenaeus 5:24.) Such a king is sometimes given to punish a wicked people, Osee 13:11., and Isaias 3:4. This sense is beautiful, and followed by the Chaldean, Septuagint, etc. We may explain the Hebrew in like manner, by neglecting the Masoretic points. (Calmet)
Haydock
Protestants, "That the hypocrite reign not, lest the people be ensnared." (Haydock)
Calmet
Hebrew, "He overturns the throne of hypocrites, on account of the scandal of the people," or "he delivers the people from servitude." The sense of the Vulgate seems preferable. (Calmet)
Worthington
Eliu insinuates that Job had been a hypocrite and an oppressor; but God exculpates him. (Worthington)
34:31
Seeing. Hebrew, "Thou shouldst have said to the Lord, I have suffered enough: (Calmet) I will not offend." (Protestants) (Haydock) (Ver. 32.)
Calmet
Turn. He had undertaken to plead God's cause. (Calmet)
34:33
Menochius
It, my iniquity. (Menochius)
Haydock
Will God make thee accountable for it? (Haydock)
Haydock
Yea, if thou keep silence, (Calmet) thou wilt seem to connive at it. (Haydock)
Calmet
He wishes to engage Job to speak. Hebrew may be translated many ways. (Calmet)
Haydock
Protestants, "Should it be according to thy mind? He will recompense it whether thou refuse, or whether thou choose; and not 1:Therefore speak what thou knowest." (Haydock)
34:36
Calmet
Father. From God all the rights of a father spring, Ephesians 3:15. (Calmet)
Haydock
Septuagint, "No indeed: but learn Job, answer not like fools." Protestants, "my desire is, (marginal note, my father) that Job may be tried unto the end, because of his answers for the wicked." (Haydock)
Calmet
He has imitated their wicked discourses; let his chastisement deter others. (Calmet)
Menochius
The sequel seems to intimate, that Eliphaz is here styled Father. (Menochius)
34:37
Calmet
Fast, and pressed by arguments. (Menochius) (Calmet)
Hebrew, "since he adds crime (Calmet; Protestants, rebellion) to his sin, and clappeth his hands among us, and multiplieth his words against the Lord." Eliu concluding that Job was obstinate, (Haydock) invites his friends to join in prayer, that he might be still more severely chastised, to make him enter into himself. Such a strange petition might possibly proceed from charity. But Eliu had given too many proofs of passion, to allow this interpretation. Had he evinced that Job as a criminal? and were not his sorrows already too great, so that he might rather have prayed that God would alleviate them, or grant him more patience?
34:5
Iob said not that God, ubuerted iudgement (or wrongfully iudged) but God hath taken avvay my iudgement. cha. 27 v 2. that is, differred to iudge my cause.
34:9
Neither did Iob say this (c. 9. v. 22.) but Eliu wrested his meaning that he might haue something to reprehend S. Greg. li. 24. c. 25.
34:30
Eliu applieth this to Iob, as though he had made false shew of vertue which he had not, and that God had suffered him hither to to reigne, or rather to tyrannize for iust punishment of his peoples sin nes. But God at last declared that Iob was not such a one. ch. 42. v. 7.
34:3
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. The Homilies of St. John Chrysostom on the Epistle to the Hebrews 8
… Which he also hinted near the end [of the Epistle], saying, “Be not carried aside by divers and strange doctrines.” ( c. xiii. 9 .) This is the meaning of “to discern good and evil.” “For the mouth tasteth meat, but the soul trieth words.” (
34:10
Afraate † 346 d.C. Aphrahat: Select Demonstrations 22.19
… He that toiled little, shall receive according to his remissness; and he that made much speed, shall be rewarded according to his speed. And Job also said, Far be it from God to do iniquity; and far be it from Him to do sin. For according to a man’s works will He reward him, and a man shall receive according his ways.
34:30
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. City of God 5.19
in another place it is most unambiguously said of God, that He “maketh the man who is an hypocrite to reign on account of the perver sity of the people.”
sant'Agostino d'Ippona † 430 d.C. Concerning the Nature of Good, Against the Manichæans 32
… "Through me kings reign and tyrants hold the land through me." The apostle also says: "For there is no power but of God." But that it is worthily done is written in the book of Job: "Who maketh to reign a man that is a hypocrite, on account of the perversity of the people."
34:2
Postquam Elihu reprehendit Job de hoc quod cum Deo disputare cupiebat, accedit ad disputandum contra illa duo quae supra praemiserat. Et primo disputat contra id, quod sicut sibi videbatur, Job dixerat divinum judicium esse injustum. Et quia haec materia est valde difficilis et sublimis, non est contentus in hac disputatione ad solum Job verba dirigere, praecipue quia putabat in hac materia eum esse erroneum; sed invocat sapientes ad hanc rem dijudicandam. Hominum autem quidam sapientiam per seipsos considerant; et quantum ad hoc dicit: Audite sapientes verba mea. Quidam vero de iis, quae ad sapientiam pertinent, instruuntur; et quantum ad hoc subdit: Et erudit,
scilicet ab aliis, auscultate me.
34:3
Quare autem alios ad sapientiam invitait, seu ad audientiam, ostendit subdens: Auris enim verba probat: quasi dicat: Vos invito ad hoc quod verba mea audientes, ea dijudicetis; et inducit similitudinem, cum subdit: Et escas guttur gustu dijudicat; quasi dicat: Sicut gustus habet dijudicare de esca, ita auditus de verbis.
34:4
Ad quid autem hoc pertineat, exponit subdens: Judicium eligamus nobis: quasi dicat: Ex communi consensu judicemus, quid verius sit; et hoc est quod subdit: Et inter nos videamus quid sit melius: utrum scilicet id quod Job dixit, aut id quod ego sum contra eum dicturus. Unde consequenter proponit verbum Job, subdens: Quia dixit Job, justus sum: hoc idem dixerat supra 27: Justificationem meam quam coepi tenere, non deseram: et ulterius suam justitiam manifestaverat, quantum ad multa, supra 31.
34:5
Subdit autem secundo, Deus subvertit judicium meum.: hoc idem accepit ex hoc, quod Job supra 27, dixerat: Vivit Deus qui abstulit judicium meum. Et ad idem pertinere videtur, quod supra 19 dixerat: Deus non aequo judicio afflixit me: quae quidem verba Elihu in pejus interpretatus est. Job enim suum judicium ablatum esse dixerat: quia poenas sibi irrogatas esse existimabat, non ex judicio punientis culpam, sed ex providentia probantis justitiam: unde supra 25, dixerat: Probabit me quasi aurum, quod per ignem transit. Non autem quicumque non utitur judicio, subvertit judicium, sed solum ille qui judicium profert injustum. Sic ergo interpretatus est quod Job dixerat, Deus abstulit judicium, ac si dixisset, Deus subvertit judicium meum, injuste judicando; unde subdit: In judicando enim me est mendacium, idest falsitas judicii: quod quidem Job nunquam dixerat. Sed Elihu hanc esse ejus intentionem in verbis praemissis credidit, ut diceret se esse injuste punitum. Ideo autem hanc opinionem Elihu conceperat, quia non videbat qualiter aliquis absque peccato posset affligi, nisi injuste.
34:6
Et quia Job sine peccato se esse dicebat, existimabat quod Job sentiret se a Deo percussum per violentiam contra justitiam; unde subdit: Et violenta est sagitta mea absque peccato; quasi dixisset Job, cum sim absque omni peccato, sagitta que Deus me vulneravit, idest adversitas immis-sa, violenta fuit et injusta: et videtur alludere verbis Job, quibus supra dixerat, cap. 6: Sagittae Domini in me sunt.
34:7
Postquam ergo hanc perversitatem Elihu imposuerat ipsi Job, eum super hoc vituperare incipit, dicens: Quis est vir, ut est Job, quasi nul-lus, qui vir videatur esse ita perversus, ut ipse: nam maxima perversitas esse videtur, ut aliquis Deum irrideat, ejus judiciis detrahendo; unde sub-dit: Qui bibit subsannationem, idest divinorum ir-risionem et reprobationem, quasi aquam, quae scilicet et facilius et cum refrigerio bibitur: ac si ei imponeret, quod hoc quod in contumeliam Dei pro-rumperet, et esset tribulationis refrigerium, et ab-sque obstaculo conscientiae contradicentis hoc age-ret. Solet autem hoc proprium esse in peccatis perseverare volenti, ut divina contemnant judicia: unde subdit: Qui graditur, idest consentit, cum operantibus iniquitatem, qui scilicet judicia divina despicunt.
34:8
Homines autem contra pietatem divinae religionis agentes, non solum despicient divina ju-dicia sed etiam ea negant, vel asserunt injusta: quorum particeps Job esse credebat; unde subdit: Et ambulat cum viris impiis, qui scilicet pietatem divinae religionis abjiciunt.
34:9
Quare autem eum cum eis consentire dicat, ostendit subdens: Dixit enim, non placebit vir Deo, etiam si cucurrerit cum eo, idest si eum secutus fuerit per viam justitiae. Hoc autem Job non dixerat, sed verbis ejus Elihu abu-tens, hoc ei imponit: dixerat enim supra Job 25: Vestigia ejus secuta est pes meus: et postea su-pra 50, dixerat, Mutatus es mihi in exemplo: et in duritia manus tuae adversaris mihi. Ex quibus verbis credebat Job hoc sentire, quod Deo displiceret, quamvis eum fuerat secutus. Sed Job praedicta verba retulerat ad exteriores persecutionem, non ad interiorem reprobationem. Quia ergo Elihu verbis Job abutens, ei imponere nitebatur quod ipse non sentiebat, nec in suis verbis intellexerat, manifestum est, quod tota sequens disputatio contra Job non erat: quia tamen Elihu existimabat Job tan-tae perversitatis esse, ut Dei judicium reputaret injustum, dedignatur eum super hoc ad disputa-tionem provocare: sed alios sapientes advocat ad judicandum; unde subdit: Ideo viri cordati, idest intelligentes, audite me: sicut enim cor est prin-cipium vitae corporalis, ita intellectus est princi-pium totius intellectualis vitae: unde et supra 12, cor pro intellectu posuerat dicens: Et mihi est cor sicut et vobis.
34:10
In sua autem disputatione Elihu op-ponit primo quod probare intendit: quod scilicet in divino judicio injustitia esse non possit: ipse enim est Deus, cui debetur pietatis cultus: et per suam omnipotentiam omnibus dominatur, leges ju-stitiae statuens homini: et ideo contra divinitatem ejus esset, si impietati favere: et ideo dicit: Absit ab eo impietas: esset enim contra dominium om-nipotentiae ejus, si ad injustitiam declinaret; unde subdit: Et ab omnipotente iniquitas, scilicet absit.
34:11
Remota autem divina injustitia, ostendit modum divinae justitiae, subdens: Opus enim hominis red-det ei, idest retribuet ei bonum vel malum pro suis operibus. Et quia eorum qui bene operantur
quidam aliis melius faciunt, et eorum qui male operantur, quidam aliis magis peccant; ideo subdit: Et justa vas singulorum rest tuet eis, scilicet me-lius meliori, et pejori pejus. Quod autem in Deo non sit injustitia, probat primo quidem ex hoc quod si ipse injustus esset, nunquam justitia reperiretur; quia ad ipsum pertinet universale judicium omnium; unde subdit: Quem constituit alium super terram? quasi dicat: Numquid credendum est, quod aliquis sit constitutus a Deo, qui juste judicet o-nem terram, si apud ipsum sit iniquitas?
34:13
Ideo autem dicit credendum non esse quod alius terram judicet, quia idem est factor mundi et gubernator: unde sicut alii nulli commisit, quod faceret mun-dum, ita nullum alium praeposuit gubernationi mundi; et hoc est quod subdit: Aut quem posuit super orbem quem fabricatus est? idest totius mun-di gubernatorem: quasi dicat, nullum: quia sicut ipse per seipsun orbem fabricatus est, ita etiam per seipsun orbem gubernat et judicat. Habent qui-dem et gubernationis suae executores tamquam ministros, sed ipse est omnium ordinator. Nullo autem modo possibile est quod universalis mundi gubernatio sit injusta.
34:15
Secundo osten-lit, quod apud Deum non sit violentia et iniquitas, per experimentum: tanta est enim ejus potentia, qua res conser-vat in esse, ut si violentia uti vellet contra justi-tiam, omnes homines subito posset extinguerе; unde subdit: Si dirererit, scilicet Deus, a l eum, scilicet ad hominem contenderum, cor suum, idest voluntatem suam, spiritum illius, idest animam ejus, et flatum, idest corporalem vitam ex anima sub-secutam Ad se trahet, idest ad eum, scilicet sua virtute a corpore separans, secundum illud Eccl. ult.: « Et spiritus revertatur ad Dominum qui de-dit illud. » Ablato autem spiritu divinitus ho-mini dato, consequens est, ut carnalis vita deficiat; unde subdit: Deficiet omnis caro similiter, idest species carnis cessabit, et ulterius in sua componen-tia resolvitur; unde subdit: Et homo in cinerem revertetur; secundum illud Ps. 103: « Auferes spi-ritum eorum, et deficient, et in pulverem suum revertentur. » Pulverem autem in quem caro resolvitur, cinere n nominat: vel quia apud anti-quos corpora mortuorum igne combusta resolve-bantur in cinerem, vel quia ea in quae corpus mor-tuum resolvitur, sunt quaedam reliquiae naturalis caloris, qui in humano corpore vigebat. Quia ergo tam facile est Deo, si velit, in cinerem redigere totum genus humanum; ex ipsa hominum conser-vatione apparet, quod a l eos violentia injusta non utitur.
34:17
Quia ergo Elihu p tatvit praedictas rationes esse sufficientes, ad earum considerationem Job invitât, cum subdit: Si ergo habes intellectum, ut scilicet vim mearum rationem percipere possis, audi quot dicitur, scilicet interioribus auribus, et, in-teriori attentione, ausculta vocem eloquii mei, ut scilicet justitiam divini judicii cognoscas; ad quod etiam eum inducit ex proprio periculo vel utilitate, cum subdit: Numquid qui non amat judicium sa-nari potest? quasi dicat: Tu qui sanari indiges, quasi multis infirmitatibus oppressus, hoc consequi non potes nisi ames divinum judicium.
Improbant autem ejus sententiam, quam esse puta-bat de injustitia divini judicii per multa evidentia in-dicia divinae justitiae; unde subdit: Et quo modo tu eum, scilicet Deum, qui justus est, ut scilicet per multa appareat, intantum condemnas, ut scilicet eum dicas judicii subversorem? Ad condemnationem autem divinae justitiae primo assumit, quod potentum personas Deus non accipit, sed eos arguit et punit pro suis peccatis. Inter potestates autem humanas praecellit regia dignitas; et quantum ad hoc primo dicit: Qui, scilicet Deus, dicit regi, aposiata, idest non veretur regem arguere de apostasia propria professionis, qua profitetur se justitiam servaturum.
34:18
Secundum autem locum tenent duces exercituum, de quibus subdit: Qui vocat duces impios; quasi dicat, non timet eos de crudelitate arguere. Tertio loco ponit rectores civitatum, cum subdit: Qui non accipit personas principum, quin scilicet eos arguat, et judicet pro peccatis. Quarto autem loco tangit eos qui non habent legittimam, sed usurpatam potestatem, scilicet tyrannos: et quantum ad id subdit: Nec cognovit, idest approbavit, tyrannum, scilicet ei deferendo, cum disceptaret, scilicet tyrannus, contra pauperem: quasi dicit: non favit potentibus contra impotentes: quod ad ejus justitiam pertinet.
34:19
Et quare eis non deferat, subdit: Opus enim manuum ejus sunt universi, scilicet tam magni quam parvi; et ideo parvos non despicit, sed amat sicut sua opera, nec potentes timet, cum sint suae potestati subjecti. Et ne crederet aliquis quod potentes Deus solum argueret, non autem eos ulterius puniret, subdit de eorum duplici poena: primo quidem de morte ex improvviso eis superveniente; unde subditur: Subito morientur, secundum illud Isa. 50: « Subito, dum non speratur, veniet contritio ejus: » si enim consucto modo ei mors expectata superveniret, non imputaretur hoc divino judicio, sed inferioribus causis.
34:20
Secundo ponit poenam rebellionis subditorum per quam potestatem amittunt; unde subdit: Et in media nocte turbabuntur populi, idest populi regibus et principibus subjecti subito turbabuntur ex aliqua occulta machinatione ad hoc quod principes suos deserant; unde subdit: Et pertransibunt, scilicet dominium commutantes, et auferent, idest depo-nent a domino, vel etiam occident, violentum, idest eum, qui spretea justitia, violentiam sub-
Duo sunt propter quae homines maxime solent a justitia declinare: quorum primum est quia deferunt magnitatibus; secundum est, quia deferunt
ditis inferebat: Absque manu, scilicet armatorum. Cum enim aliquis princeps ab extraneis aufertur, requiritur quod habeant manum armatam contra ipsum; sed quando subditi, In quibus erat tota ejus potentia, subito eum deserunt, videtur auferri sine manu: quamvis et hoc possit referri ad poenam populorum subditorum; sed primum melius est: quia nunc agitur de justitia quam Deus exercet in magnos, postea autem dicitur de justitia quam exercet in populos.
34:21
Ut autem hujusmodi poenae ex divino judicio provenire credantur, subdit: Oculi enim ejus, idest prospectus divinae providentiae est super vias hominum, idest super opera eorum. Et ut exprimat Deus singulariter omnia particularia opera humanorum cognoscere, subdit: Et omnes gressus eorum, idest omnes processus operationum humanarum, considerat, scilicet distincte, non solum in generali.
34:22
Posset autem aliquis credere, quod quia Deus lux est, impii autem in tenebris sunt, quod occultentur a Deo; sed hoc excludit subdens: Non sunt tenebrae, scilicet ignorantiae, et non est umbra mortis, idest obscuritas culpae ducens ad mortem, ut abscondantur ibi qui operantur iniquitatem; quasi dicit: sicut ipsi cognoscere Deum nolunt, ita Deus eos non cognoscit. Dicitur tamen eos ignorare repro-bando.
34:23
Et quia dixerat, principes pro suis peccatis subito mori et auferri, quod videtur esse irremediabilis poena; hujus rationem ostendit consequenter ex hoc quod, ex quo Deus hominem judicat pro suis peccatis subito mori, et finaliter condemnandum, non datur homini facultas ut ulterius in judicio decer-tet cum Deo: et hoc est quod subdit: Neque enim ultra, scilicet postquam Deus judicat eum condemnandum: In hominis potestate est, ut veniat ad eum in judicium; quasi dicit: Deus sit propter eum suum judicium retractaturus: et hoc praecipue videbatur dicere contra Job, qui postquam condemnatus erat ad poenam, supra 23 dixerat: Veniam usque ad solium ejus, ponam coram eo judicium.
34:24
multitudini contra justitiam. Ostenderat autem supra perfectionem divinae justitiae ex eo, quod magnitatibus non defert. Unde nunc consequenter ad commendationem divinae justitiae addit, quod nec etiam multitudini peccantium defert; unde dicit, Conteret multos, scilicet peccatores, eos occidendo, vel aliter puniendo. Et ne credatur usque ad aliquam certam quantitatem multitudinis pro-edere divinam justitiam, et non ultra, subdit, Et innumerabiles: quasi dicat, Certo numero comprehendendi non sunt illi, quos propter peccata Dei justitia conterit. Sed ne ex hoc deperire credatur humani generis status, subdit: Et stare faciet alios pro eis: quia scilicet quibusdam morientibus, alii succedunt: et quibusdam a prosperitate decedentibus, alii subventur: ut sic quodammodo uniformitas in genere humano appareat.
34:25
Solet autem contingere quod quando sunt multi puniendi, non possunt judices singulorum causas sufficienter perscrutari; sed ne hoc de Deo credatur, subdit: Novit enim opera eorum, quid scilicet unusquisque mercurat; et ideo singulis secundum sua opera retribuit; unde subdit: Idcirco inducet noctem, idest subitam et inopinatam adversitatem: Et conterentur, scilicet ex improvviso.
34:27
Quare autem in nocte opprimantur, ostendit ex hoc, quod cum ipsi possent videre illud quod eis expediebat, hoc contempserunt: et ideo justum est ut non detur eis facultas providendi supervenientia mala ad cavendum; et hoc est quod subdit: Quasi impios, idest pietatis notitiam respuentes, percussit eos, scilicet existentes; in loco videntium, idest in statu in quo videre poterant, tum per naturalem rationem, tum per sacram doctrinam, quid esset faciendum, et quid esset vitandum; sed hoc ipsi respuerunt; unde subdit: Qui quasi de industria recesserunt ab eo, scilicet Deo, peccantes ex certa malitia: unde ponit consequenter in eis ignorantiam affectatam, cum subdit: Et omnes vias ejus, idest mandata Dei, intelligere noluerunt: et sic patet, quod propter ignorantiam non excusantur, sed magis damnabiles redduntur.
34:28
Effectum autem hujus malitiae affectatae ostendit subdens: Ut pervenire facerent ad eum clamorem egeni; quasi dicat: Intantum ostendunt se virum Dei ignaros, ut pauperes opprimerent, quos Deus exaudii: unde sicut non exhorrent pauperum oppressionem, ita non timent Dei indignationem; unde subdit: Et audiret vocem pauperum; quasi dicat: Parvipendunt, quod Deus voluntatem suam adhibet ad pauperes exaudiendum.
34:29
Et quia multitudinis contritionem attribuerat judicio divino, posset aliquis credere hoc provenire non ex divino judicio, quod aliqua multitudo contratur et alia prosperetur; sed per alicujus potentis principis aut gubernationem aut impugnationem: ideo ad hoc excludendum subdit: Ipso enim concedente parem, quis est qui condemnet? quasi dicat: Ideo dico, quod ipse est qui conterit multos et innumerabiles, quia si ipse vellet eis pacem temporalis prosperitatis concedere, nullus posset multitudinem condemnare; et e contrario, si ipse condemnare intendit, nullus est qui possit pacem praebere; unde subdit: Ex quo absconderit vultum, scilicet faciem suam; subtrahendo scilicet suae consolationis praesentiam: Quis est qui contempletur eum? idest qui possit in eum consolationem invenire, quasi ejus pulchritudinem videndo?
34:30
Et autem et alia poena multitudinis praeter contritionem, quia scilicet affligitur tyrannorum dominio: et quantum ad hanc poenam subdit: Et super gentes, et super omnes homines; quasi dicat: Non solum in una gente judicium suum exercet per contritionem vel tyrannorum oppressionem, sed etiam in omnes homines: et subdit de tyrannorum oppressione, Qui regnare facit hominem hypocritam propter peccata populi, scilicet ex ejus regimine affligitur: in quo etiam videtur respondere quaestionibus quam Job proposuerat, supra 21: Quare impii vivunt, et confortati sunt, sublimatique divitiis? hoc enim esse asserit, non propter eorum merita, sicut ibidem Job probaverat, sed propter aliorum demerita, qui ex eorum prosperitate puniuntur.
34:31
Sic ergo manifestata justitia Dei ex judiciis quae exercet in principes et in multitudinem, dat locum respondendi; unde subdit: Quia ergo ego locutus sum ad Deum, idest ea quae ad Dei honorem spectant: Te quoque non prohibebo, dans scilicet tibi locum respondendi. Et ad quid
debet sua responsio tendere, ostendit subdens: Si erravi, scilicet sicut aliis amicis tuis imposuisti, scilicet quod essent cultores perversorum dogmatum: Tu doce me, scilicet veritatem tuam, ut possim ab hoc errore liberari.
34:32
Potest autem aliquis in loquendo deficere, non solum errando contra veritatem doctrinae; sed etiam in particulari judicio, deficiendo contra veritatem justitiae; unde subdit: Si iniquitatem locutus sum, ultra non addam: ostendens scilicet correctioni se paratum. Et quia existimabat quod Job contra eum graviter turbaretur, consequenter ostendit ejus turba tionem esse injustam, subdens, Numquid a te Deus expetit eam? quasi dicat: Etiam dato quod sim iniquitatem locutus, tu pro ea Deo non debes respondere: unde non debes graviter per hoc turbari; unde subdit: Quia displicui tibi? scilicet per inordinatam animi turba tionem. Ostendit autem consequenter secundo, quod non debet inde graviter turbarti, quia ipse Job verba incooperat dicens: Pereat dies etc.; ex quibus tota disputatio habuit ortum; unde dicit: Tu en m coepisti loqui, et non ego.
34:33
Tertio ostendit eum non debere graviter turbati, quia ipse etiam habet facultatem dicendi quod sibi placuerit; unde subdit: Quod si quid nosti melius, scilicet quam ego dixerim: loquere, scilicet ostendendo errorem vel iniquitatem meam. Et ne videretur hoc dixisse quasi dubitans de sua justitia et veritate suorum verborum, intendit asserere consequenter Job in sapientia et intellectu deficere, et propter hoc reputabat eum indignum sua disputatione. Cujus una pars pertinet ad opponentem, in qua maxime requiritur acumen intellectus ad inveniendum rationabiles vias ad propositionis ostendendum; unde subdit: Viri intelligentes loquantur mihi, scilicet mihi objicientes.
34:34
Altera vero pars disputationis pertinet ad respondentem, in quo maxime requiritur sapientia, ut bene judicet de audiis; unde subdit: Et vir sapiens audiat me, scilicet opponentem, scilicet paratum ad respondendum.
34:35
Horum autem defectum in Job ex ejus verbis collegerat; unde subdit: Job autem stul e, idest contra sapientiam, locutus est, quantum scilicet ad hoc quod reputabat eum aliquid dixisse contra rectitudinem divini judicii: Et verba illius non sonant disciplinam, quae scilicet pertinet ad ordinatam intelligentiam: et hoc videtur retulisse ad hoc quod Job se justum asserebat.
34:36
Et quia Job istos defectus in se non recognoscebat, convertit Elihu verba sua ad Deum, postulans ut Job suos defectus recognosceret; unde subdit: Pater mi, idest, o Deus, quem patrem reputo propter reverentiam quam ad te habeo, justitiam tuam ubique defen-lens: Probetur Job, idest ostendatur sibi per flagella suos defectus, usque ad finem, idest quousque recognoscet se injustum.
34:37
Vel, Usque ad finem, idest usque ad mortem: et hujusmodi petitionis justitiam ostendit subdens, Ne desinas ab homine iniquitatis; quasi dicat: Iniquitas sua hoc meretur, ut flagella non cessent: et ad majorem exaggerationem suadit, Qui super peccata sua, scilicet praeterita, pro quibus flagellatus est: Addit blasphemiam, ut scilicet se justum, Deum vero asserat injustum; pro quo exoptat ei, primo quidem poenam in praesenti; unde subdit: Inter nos interim constringatur, scilicet adversari bus. Secundo autem innuit poenam futuram; unde
34:1
v. 1 « Pronuntians itaque Eliu etiam haec locutus est :
Iobus siluit. Quid enim iis opponeret, quae Eliu de calamitatum ratione et fine disseruit? Intellexit sane Deo non posse deesse consilia salutaria, et certe iam animum eius subire incipit poenitentiae pudor quidam, quia ad Deum ultorem et vindicem fere unice animum advertisset. Unde eo tacente Eliu pergit
34:2
v. 2 audite, sapientes, verba mea, et eruditi auscultate me »! — ad eos, qui circumstant, dirigit sermonem, quia Iobi verba audaciora carpere vult, et ut eos sibi reddat benevolos eorumque attentionem stimulet, ad eorum iudicium et sapientiam provocat. Decet enim verba audita ad veri trutinam revocare;
34:3
v. 3 « auris enim verba probat et guttur escas gustu ditudicat »; — cf. 42, 11; quod Iobus contra alios dixerat, iam in eum vertit : palatum gustu cibos discernit, ita sapiens aliorum sententias et sermones iudicio discernit, minime caece approbat et amplectitur. Et hoc iudicio admoto habet Eliu, quod in verbis Iobi reprehendat. Unde ad veri inquisitionem nie
34:4
v. 4 « iudicium eligamus nobis et inter nos videamus, quid sit CH »; — i. e. probemus, quid verum et iustum sit; exploremus inter nos, quid bonum (hebr.) sit. Tale examen s. auctor nunc per Eliu instituit de verbis Iobi; nam dialogi ratio requirit, ut quae minus bene vel pie disceptata sint, sua non careant censura. Modus vero, quo Tobus usus est, audacior et expostulatio illa cum Deo sine reprehensione relinqui non potuit, nisi s. auctor illa eliam approbare et ad imitandum proponere velle videretur. Verum. est Eliu verba Iobi severius accipere et eo sensu, quo a [obo dicta non sunt. lobus enim Deum iustum esse nunquam negavit. At verba sonant dure ; nisi ea, quibus Iobus ipse verba sua limitat, vestit, determinat, diligenter perpendantur, Dei iniuriam continere videntur; si ab affectu conquerentis, ab impatientia lacessiti, ab b e em defendentis suam innocentiam et contra calumnias amicorum vindicantis abstrahatur, Iobo aliqua exciderunt, quae pietatem et reverentiam Deo debitam graviter laedere videntur. Erat igitur diserte monendus unusquisque, ne talia ad exemplum proponi censeat in ipse heroe patientiae. Haec autem praestat s. auctor per Eliu interlocutorem. Quodsi Eliu severius de lobo iudicat, id, ne de vera mente Iobi dubium remaneat, ab ipso Deo demum corrigitur (42, 7. 8). Apte hae etiam partes Eliu čuveni tribuuntur; est enim aetatis iunioris el vivacioris, animi quadam vehementia offendi e! excandescere uno alterove verbo, quod aetas magis matura et tranquilla, quae totam orationis seriem ob oculos habet, facile condonat. Recte notat OZ. « scopus quidem Eliu vituperandus non est; verum iusti animum non intellexerat, nec qua charitate erga Deum et confidentia - coram eo causam dicere desideraret ». Iam quae reprehendenda sint, declarat :
34:5
v. 5 « quia. dizit. Iob : iustus sum et Deus subvertit zudicium meum »; — cf. 13, 18; 23, 10. 41; 21,06; 34, J et seq. et alterum membrum 21,2 — in hebr. idem prorsus yon abstulit, mihi ius subtraxit. Idem dicit
34:6
v. 6 « in iudicando enim me mendacium est; violenta sagitta mea absque ullo peccato »; — cf. 19, 6 Deus non aequo iudicio me afflixit, hoc durius effertur tamquam mendacium +, fraus. contextum apta est. Dubito, an textus hebr. rite legatur: super iudicium meum mentiar, id quod explicant : non obstante meo iure tamquam mendax et impius habeor. Nam haec sententia certe ab Eliu, qui amicis Iob irascitur, quod eum tantum condemnaverant, non fuisset Iobo crimini versa ueque apparet, qua in re aliquid arrogantiae ibi adsit. Neque quod Zitz. vertit : an contra ius meum mentiar? i. e. volunt, ut me sontem agnoscam, tale est, quod in Iobo reprehendatur. At contextus et alterum membrum omnino postulat ut aliquid quod Iobo vituperio vertatur, enuntietur. Unde lextus graecus et lat. praeferendus est. Vulnus sibi inflietum vocat sagittam suam, idque sine ulla sua culpa Sym. dyzizioz) sibi inflictum conqueritur insanabile, letale (cf. hebr. ). Eliu etiam hoe vituperat, non quia lobum impium censet, sed quia audacioribus illis cum Deo expostulationibus satis superque cruciatus meruerit (cf. v. 36). Quare statim magna cum animi vehementia declarat Eliu, quantopere Iobus pietatem violaverit :
34:7
v. 7 « guis est vir, ut est Iob, qui bibit subsannationem tamquam aquam?
34:8
v. 8 qui graditur cum operantibus iniquitatem et ambulat cum viris impiis »? — prius dicit propter Iobi protestationem saepius repetitam ; v. 8 morum similitudinem indicat, quam Iobus suis expostulationibus contraxeril cum impiis (ef. Pin. Cord. Men.), non malorum societatem, consuetudinem, familiaritatem, qua usus sit; illis se adiungit, in societatem eorum se confert (hebr.) mente et animo. Idque Eliu confirmat alio Iobi effato ; v. 9 in hebr. dizit enim : non prodest viro, siin gratia sit cum Deo (cf. Mar. Malv. W. Le Hir); id verbotenus lobus non dixit ; at cum saepius non sine stomacho asseruissel, aeque innocentem atque impium affligi (9, 22), immo impios florere (21, 1), se quasi virtutum mercedem aerumnas tulisse (30, 26) etc., Eliu haud male haec et similia brevi formula complectitur. Textus vulg. est difficilior t;
34:9
v. 9 « dixit enim : non placebit vir Deo, etiamsi cucurrertt cum ceo »; — debet certe ad eundem cum hebr. sensum revocari; etsi exsecutus fuerit festinanter Dei mandata, quasi currens cum eo (Cord.) ; ambulare cum Deo pietatem dicit et legis Dei observantiam; id igitur alacri cursu et magno animo praestare est vel saltem dici poterit. currere cum Deo (cf. Pin. Cord. Tir.). Bene advertit S. Thom. Yobum dixisse : vestigia eius secutus est pes meus (23, 11) et postea : mutatus es mihi in crudelem et in duritia manus tuae adversaris mihi (30, 21); ex quibus illa conclusio facile fieri potuit. Hoc autem praecavere vull s. auctor. Quare nequaquam cum Cod. dicendus est Eliu induci quasi pugnans cum larva umbratili. Quis id ferret in carmine tanta arte exculto? an mediocris poeta ila contra veri pulchrique normam peccaret, ut operi suo pannum assueret plane inutilem ?
34:10
108 34, 13-11 389 tione includitur, unde summus gubernator summe iustus sit oportet '. Idem duplex argumentum enuntiatur in textu hebr. : quis commisit ei terram, et quis posuit (condidit) orbem universum (cf. Mar. Maw. VIII. W. Del. Zsch. P. Le Hir)? Immerito aliqui (Hirz. Hitz. Renan) alterum membrum prorsus tautologice vertunt : et quis imposuit (super eum scil. ex 13 a supplent) orbem, i.e. ut eius curam habeat; nam pw habet notionem illam condendi, instituendi (cf. 38, 5. Ys. 44, 7. Ps. 19, 5; 91, 9; 104, 9) et hac significatione explicatur h. 1. a LXX, Chald. Syr. In ipsa rerum creatione adest quasi Dei locutio, qua Deus, qui res earumque indolem, naturam condidit, etiam fatetur se velle res, uti sunt et exigunt, adhibere. Amplius idem confirmatur ex rerum conservatione a Deo continuo facta ;
34:14
v. 44 « si direzerit ad eum cor suum, spiritum illius et flatum ad se trahet, v. A5 deficiet omnis caro simul et homo in cinerem revertetur »; — i. e. si Deus vellet, posset spiritum seu flatum uniuscuiusque viventis, quem creatione inspiravit (Gen. 2, 1; cf. Ps. 103, 30 emittes spiritum tuum et creabuntur), intercipere et exstinguere, et omnia Dei spiritu subtracto esse desinerent (cf. Cord. Mar. Tir.). « Quia ergo tam facile est Deo, si velit, in cinerem redigere totum genus humanum, ex ipsa hominum conservatione apparet, quod ad eos violentia iniusta non utitur » (S. Thom.). Commodius hebr. vertes : si ad se poneret cor suum i. e. quasi ad se solum attenderet, nec alio respiceret, vel nullius rei curam haberet? (cf. Cod. W.). Cum a Deo omnia adeo dependeant isque continuo vitam omnibus subministret, apparet, quanto amore omnia prosequatur, quanta cura — unde absonum est talem iniuslitiae arguere. Haec ut advertantur, Eliu monet et simul novam argumentationem praeparat;
34:16
v. 16 « si habes ergo intellectum, audi quod dicitur, et ausculta vocem eloquii mei » ! — hebr. ex accentu vertes : nam intelligas! audi etc. (cf. Cod. Del. Hitz.)*. Attentione excitata Eliu progreditur
34:17
v. 17 « numquid qui non amat iudicium, sanari potest? et. quomodo tu eum qui iustus est, in tantum condemnas » ? — i. e. sanari desideras, et solus Deus te poterit sanitati reddere; at si Deum eiusque ius non modo non amplecteris, sed violas et ipsam iustitiam accusas, quomodo boni quid a Deo sperare poteris? Ita S. Thom. Cord. Men. Alio sensum inflectit Vav. : « siinterhomines quicumque abhorrenta iustitia, 1. Eodem argumento utitur S. Paulus : « numquid iniquus est Deus, qui infert Iraniin absit. Alioquin quomodo iudicabit Deus hunc mundum »? (Rom. 3, 5. 6). Ad quem locum S. Thom. notat : « oportet quod est primum ac supremum in quolibet genere esse infallibile, sieut primum movens est immutabile ». ; 3. BN cum imperat. cf. Gen. 23, 13, ubi S. Hier. vertit quaeso ut audias me salvi et incolumes esse nequeunt, sed misere pereunt, ecquidnam, obsecro, omnium iustissimum, immo iustitiam ipsam condemnare non metuis » ? Sed dé textu vulg. iam bene Pin. notavit: « si unius tantum literulae mutatione pro sanari active legeremus sanare, mirifice vulgatus consentiret cum hebr. ». Et fortasse sanare est lectio genuina; eam deprehendimus apud Phil. : « manifestum est, inquit, quia is qui iuste et recte iudicare non diligit, neque sanare a vitiis animae, neque corrigere quemquam potest », eam verbum hebr. wiam! suppeditat, quod etiam ligare, vulnera. fovere, circumligare (cf. Is. 30, 26. Ez, 30, 21; 34, 4. Os. 6, 1 et supra 5, 48) significat. Sed cum iam Chald. et Syrus h. 1. habeant custodietur? non purus est, forte S. Hier. eos secutus sanari scripsit, sententiam non ad Deum referens. Iamhebr. plerique ita vertunt : num osor iudicii dominabitur (cf. Mar. Malv. Calm. Cod. Ros. Del. Hirz. Zsch. P. Le Hir, Renan) ? i. e. fieri non potest, ut osor iustitiae mundum universum imperio contineat ; arguit ex conceptu summi dominatoris, uti supra. Mundi dominium necessario ordinem, debitam proportionem, proinde ius et iustitiam supponit, illa scil. vincula, quibus suis quaeque limitibus, officiis continentur ; alioquin omnia tamquam chaos immane susque deque verlerentur. Argumentum sane aptum in se et praeclare factum ad contextum. Et insuper verbo wan ligare haec dominandi, imperio coercendi vis inesse videtur; ita LXX ad Is. 3, [7 vertunt van apxnyðs ; eadem metaphora cernitur in 33y 1 Sam. 9, 17 estque significationis transitus sat facilis et obvius. Praeterea quod aliis, iisque paucis, praeplacet, coniungere scil. wiam 3n = num iramcoercebit, phrasis est plane inusitata, et versiones omnes "M coniunctionem explicarunt, neque verborum collo- catio aliam interpretationem patitur. Accedit, quod ne sensus quidem sit ad rem : si Deus esset osor iustitiae, iram suam nullatenus refrenaret, sed te iam peremisset. Sed haec quorsum tandem ? Neque hie sensus congruit: potest irae indulgere, neque tamen indulget ; quomodo ergo eum iniustum dicis (/ifz.)? Nam Iobus potest respondere, Deum satis superque irae suae in ipsum indulgere. Dein Eliu advertit : num iustum potentem condemnabis (hebr.)? i. e. num homuncionem ullo pacto decet ita litigare et expostulare cum divina maiestate? Hoc ulterius prosequitur. Eliu in textu hebr. v. 48 an dicere (licet) regi : impie! facinorose! principibus (cf. Mar. Male. Cord. Cod. Calm. W. Hitz. Del. P.)?i. e. an aequum est et conveniens ila arroganter homines nobiles alloqui? Et lobus Deum tam audacter interpellare ausus est. Quanta proin rei indignitas ? Apta sane monitio et ad lobi correptionem accommodata, qui gloriatone sua reverentiae Deo debitae nonnunquam defuit. Eundem sen- : l. LXX literis lranspositis forte verbum ay'n legerunt; habent enim codices aliqui b) M ~ t 7] -i ` 2 g El 6€ où oùx oter tòv pooùvra... Ceterum OL. meminit, tuù; Xotro); interpretari: &pa ó yov zptow môct els tac; ita Sym. in hexapl. fragm. ; sum proponunt LXX et vet. lat. : « impius est, qui dicit regi : inique agis; impiissime (? dcefféscaco,, alii — c) Driserpibus »; similiter Chald. s lamen infinitivum hebr. in participium commutantes (Hirz. Zsch., Le Hir) cum S. Hier. sententiam ad Dei potentiam describendam referunt
34:18
v. 18 « qui dicit regi : apostata, qui vocat duces impios »; — i e. Deus iustus est et sine ulla personarum acceptione principes arguit, tyran - nos compescit, potentissimos quosque impietatis accusat. Et hanc Dei iustitiam ulterius delineat
34:19
v. 19 « qui non accipit personas principum, nec cognovit tyrannum, cum disceptaret contra pauperem; opus entm manuum etus sunt universi »; — i. e. non pluris habet opulentos et nobiles quam tenues — nec anteponit divitem ante pauperem (hebr.) — et ratio est eadem ac v. 13, quia est unus omnium Creator ac Deus (cf. Rom. 10, 12). Hoc Dei iudicium, quo potentes subito percelluntur, exemplo illustrat,
34:20
v. 20 « subito morientur, et in media nocte turbabuntur populi et pertransibunt, et auferent. violentum absque manu »; — i. e. praecipiti fato illos interficit; media nocte, i. e. inopinato, cum in summa pace ac securitate versari videantur, populi in Deum rebelles concutiuntur et in captivitatem abducuntur ; non manu i. e. non hominum opera, sed invisibili Dei iussu, vel morbo vel peste vel ministerio angeli exterminaltoris abripitur potens tyrannus (cf. Pin. Cod. Calm.). Apte Pin. : « forte nunc allusioest ad aegyptiacam illam noctem, cum lurbatus est populus, interfecti primogeniti et ablati sunt violenti absque manu » 1. e. Dei nutu et potentia (cf. W.). Fungitur autem Deus fungique potest iustitia, non solum quia a nullius timore vel utilitate pendet (v. 18? 19. 20), sed quia omnia novit et diligenter considerat. In homine enim timor, utilitas, ignoralio saepe iustitiam obvolvit; non ita apud Deum ;
34:21
v. 21 « oculi enim etus super vias hominum et omnes gressus eorum considerat »; — omnia et singula perspicit: vzg est quasi lota animi, sensuum operumque habitudo; gressus singula quaeque ac minutissima ex illis. Idem efficacius per negationem urget
34:22
v. 22 « non sunt tenebrae et non est umbra mortis, ut abscondantur ibi qui operantur iniquitatem »; — ne densissimae quidem tenebrae aliquem oeculere possunt; nemo potest eius oculis nebulam offundere ; cf. Ps. 138, 12. Eccli. 23, 28.
34:23
Neque in hominis potestate est tali se iudicio subtrahere. Iustitia humana enim multos qui puniendi sunt, non attingit; sed Deum iudicem nemo effugiet, Id primo generatim enuntiat (v. 23), dein exemplis elucidat (v. 24 seq.); v. 23 « neque enim ultra in hominis potestate est, ut veniat ad Deum in iudicium » ; — non in hominis arbitrio est positum, ut veniat vel non veniat ad Dei iudicium ; neque hoc sensu poterit latere, vel se abscondere. S MAN RENE SEN Ie R PN do UN DONO 392 | NORUI 29:28. OUS Eundem sensum exprimit textus hebr. non super hominem amplius advertit (animum i. e. non opus est, ut curam ei admoveat, ut diligentia utatur), ut veniat ad Deum in iudicium. Hic sensus planus est et ad disceptationis seriem aptus et simplex (cf. Pin. Hitz.). Artificiosius sane alii: non est, cur homo speret Dei iudicium secunda vice iri retractatum ; quod semel iudicavit, nullo regressu vel appellatione mutari potest (cf. S. Thom, Cord. Tir. Mar. Malv. Calin.), cum Deus iam omnia sciat neque homo novas rationes afferre possit (cf. W.). Alii ad Dei cognitionem referunt: non opus est, ut Deus diu hominem observet, ut habeat, eur eum ad iudicium adducat (Hirz. Del. Renan); sed prior pars post v. 22 friget ; altera non habet in antecedentibus rationem sufficientem. Dei iudicium nemo effugiet; id illustrat
34:24
v. 24 « conteret multos et innumerabiles et stare faciet alios pro eis »; — hebr. conterit potentes sine investigatione *, qua scil. non opus habet, et in sedem et locum illorum alios exaltat; cf. deposuit potentes de sede et exaltavit humiles. Et Deum iuste in eos animadvertere declarat
34:25
v. 25 « novit enim opera eorum et idcirco inducet noctem et conterentur » ; — i. e. noctem adversitatis inducit luce prosperitatis exstincta °’. Tale iudicium in potentes exercitum accuratius describit :
34:26
v. 26 « quasi impios percussit eos in loco videntium »; — i. e. Ma ut omnes punitionem videant, aperte, publice. Idque optime quia insolentia publica peccarunt,
34:27
v. 27 « qui quasi de industria recesserunt ab eo, et omnes vias eius intelligere noluerunt,
34:28
v. 28 ut pervenire facerent ad eum clamorem egent et audiret vocem pauperum » ; — a Deo desciverunt, vias Dei, quas homines ingredi vult, i. e. mandata Dei spreverunt, nihil curarunt, et ita effecerunt (consecutione necessaria), ut oppressorum clamor Dei vindictam exposceret. Ita Eliu probat, Deum sine personarum acceptione potentes iudicio prosequi et Dei iustitiam hominibus esse beneficam ?. Deus porro iustus esse debet, quia eius sententiam nemo impedire, mutare, infringere potest. Alia proin affertur ratio, qua divina iustitia probetur. Nam si supremus ille moderator, cuius actio a nullo averti vel inflecti potest, non esset iustus, omnia ruerent; arguit igitur 1. Hebr. pn N5 (non perquisitio) tamen a LXX, Chald. Syr. S. Hier. « non numerus, iterum ex conceptu ordinis universalis et stabilitatis rerum;
34:29
v. 29 «ipso enim concedente pacem quis est qui condemmet? ez quo absconderit vultum, quis est qui contempletur eum, et super gentes et super omnes homines »? — Dei sententia sive de populis sive de singulis hominibus irrita reddi non potest, sive sit in bonum (sententia absolutionis, pacis, amicitiae) sive in malum (sententia irae, vindictae = aversionis vultus); sed talis sententia, quae nulli mutationi sit obnoxia, est et esse debet vera, iusta. Textus vu/g. adiungit, cur quandoque a populo vultum suum abscondat Deus et calamitatem immittat :
34:30
v. 30 « qui regnare facit hominem hypocritam propter peccata populi »; — bene Pin. :« quod maxime, inquit, a providentia et iustitia alienum videbatur, ut rerum potiretur et ius administraret, qui ius ipsum everteret et leges pessumdaret, hoc vel imprimis est supremae iustitiae opus, populi peccata punienlis durissimo dominatu et miserrima servitute ». Sensus non spernendus; S. Hier. hebr. q»25 vel Too legit et interpretatus est participium hiphil et T^ in altero membro propter vertit; neque aliter LXX (Theod.) Baorhsóvwyv dySpzov broxpithv &xb 9ugxoXlac X«oÀ et vel. lat. « qui regnare facit hominem hypocritam propter perversitatem populi » ; hisce etiam Chald. et Syrus consentiunt ; quare leetio vulg. et praeclaro sensu et veterum testimonio maxime commendatur. Eliu ita respondet ad Iobi querelas 9, 24; 12, 6. Huc quoque referendae comminationes apud Is. 3, 4. Ier. 15, 4. Os. 13, 11. vp laqueus, tendicula; dein sensu translato id quod est alicui perniciei, scandalo, offendiculo. Chald. vertit « propter offendicula in populo » et sim. S. Hier. Textum hebr. ex punctatione masor. communiter explicant : ne regnet (351302) homo impius, ne sint laquei populi (cf. Malv. IV. W. Hirz. Del. Zsch. P. Le Hir, Renan) i. e. Deus efficit quietem, oppressores deiicit, ab iisque faciem abscondit, ne impii dominentur, ne populis sint perniciei!. Aliistamen placet ab offendiculis referre ad v. 29 vultum. abscondere (Hitz.). Alii demum p? eliam in priore membro ut particulam causalem concipiunt : eo quod regnat (cf. Mar. Cod.), ita ut causa irae divinae (v. 29) assignetur; at usus frequentior fert p ante infinit. significare remotionem, negationem. (cf. Gen. 31, 29; 27, 1. Num. 32, 7. Is. 49, 15; 54, 9). In priore acceplione benefica Dei iustitia et salutaris depingitur, ita ut v. 30 correspondeat v. 28. In hac de Dei iustitia disputatione Eliu prae aliis interlocutoribus excellit : 4° eam probat ex solidis et vere speculativis rationibus : ex creatione, gubernatione, conservatione rerum, ex Dei independentia et summa potentia cf. v. 13-15. 19. seq. 29. — 2^ eius effectus salutares el beneficos assignat; Deum scil. ita administrare iustitiam, ut etiam hominum sa/ut consulat, non (prout illi volunt) ut solius meriti vel demeriti rationem habeat (cf. v. 28 et v. 30 in hebr.). Proinde Ehu sermone ipsa iustitiae notio magis declaratur et illustratur; quare etsi Iobus illam non negaverit, tamen haec disceptatio nullo pacto a libri consilio exsulat, immo plane est necessaria, quia Iobus magis Dei potentiam extulit (cf. 9, 4. 19. 33; 12, 14; 13, 25.246:19::497 11) et saepius audacter professus sit, si ad normam iustitiae communis lis eius institueretur, se victorem fore, nec tamen a Deo sibi causam adiudicari (cf. 16, 21; 19, 6. 7; 23, 7; 27, 2). Unde Iobus quoque opportunitatem huius sermonis subministravit, sane meritus qui tali eliam admonitione corriperetur.
34:31
v. 34 « Quia ergo ego locutus sum ad Deum, te quoque non prohibebo »; — ad Deum certe idem est atque coram Deo, apud Deum (cf. de hoc usu Prov. 30, 10. Sap. 8, 10); forte etiam de Deo, vel ad Dei rem* locutus sum; neque hoc enim plane alienum est ab usu laüno. Quare loquendi spatium concedat, addit; non suam rem agit, sed Dei causam; unde solam veritatem expetit;
Admonet Eliu, ut Iobus, si quid displiceat, rem corrigat. Ita textus vulg.
34:32
v. 32 « s? erravi, tu doce me; si inquitatem locutus sum, ultra non addam »; — ostendens. scil. se correctioni paratum, si contra veritatem 1iustiliae in particulari iudicio defecerit (S. Thom.). Etiam hoc S. Greg. vitio vertit loquenti : « in locutionibus suis hoc arrogantes viri habere inter alia proprium solent, quod ab auditoribus suis, ne quid fortasse inordinatum dixerint, tune requirunt, cum se laudabiliter aliquid dixisse cognoscunt » ete. Id approbant Pin. Cord. Sed quare demum Eliu superbiae pulidae et vanissimae gloriae captationis, quam adeo ridiculo modo expiscaretur, accusant? Valde obscurus est v. sequens
34:33
v. 33 « numquid a te Deus expetit eam, quia displicuit tibi? tu enim coepisti loqui, et non ego, quod si quid nosti melius, loquere »* — eam non potest referri nisi ad iniquilatem v. 32, alioquin. mera figmenta essent proponenda. Ibi autem de ?nzquitate in loquendo est sermo; unde ita explico (cf. Tir. Cord.) : numquid Deus feret a te insolentiam tuam et arrogantiam in loquendo, propterea quia sors tua tibi displicuit? num ideo, quia habes animum exuleeratum, Deus talem loquendi audaciam a te exspectat? Talia scil. tu. protulisti ; non ego libi falso imputo. Si te excusare poteris, loquere! Igitur Eliu expostulationes Iobi exagitat: ego tacebo, si 108 34, 31-33 395 quid male me dixisse probaveris (v, 32); num tu e contra censes, Deum quasi velle, ut tu iram tuam et excandescentiam proferas? Variae sunt aliorum expositiones, inter quas mentione haud indigna est haec : an Deus a te consilium expetet in posterum, ad te referet, si quando poenas exigere voluerit (Vav. ); vel : num censes Deum te consulere debere, quid agat, ne tibi displiceat (cf. Loch). i AS n IONS VELA 396 108 34, 33-36 scis; ego acquiesco ; quare meum non est novas raliones excogitare (cf. Hirz. Del. Hitz.). Sed minime placet. Nam illud « non ego » in tali ironia frigide adderetur; neque haec ironia Iobum feriret, cum responsio eius prorsus sit facilis: nihil aliud volui quam ne Deus innocentem affligat ; haec itaque sit gubernandi ratio; habes, quod a me postulas. Postquam Iobum reprehendit et demum ex absurdis demonstravit, Deum esse iustum, suum de Jobo vituperium confirmat testimonio sapientium, quos omnes idem sentire debere asserit de modo loquendi lobi;
34:34
v. 34 « viri intelligentes loquantur mihi et vir sapiens audiat me;
34:35
v. 35. Tob autem stulte locutus est et verba illius non sonant disciplinam »; — in hebr. viri intelligentiae (cordis) dicent mihi et vir sapiens, qui me audit : Iob non in scientia loquitur et verba eius non in prudentia ; est ad emphasin, quod sapientes inducit loquentes et Iobi verba condemnantes. Quod si Iobus in arroganti illa animi habitudine adhuc versetur, exoptat, ut acrioribus etiam poenis exerucietur, donec animus durus mollescat ad humilitatem ;
34:36
v. 36 « Pater mi! probetur Iob usque ad finem ; ne desinas ab homine iniquitatis »! — Deum obsecrat, ut caedat Iobum usque in finem vitae, si in culpa superbae expostulationis persistat (cf. v. 34 hebr.). Si versio esset genuina, hie unicus esset locus, quo in V. T. Deus simpliciter Pater meus ab uno appellaretur; vocatur quidem Pater noster Is. 63, 16; 64, 8; sed nihilominus haec tam repentina et familiaris compellatio* habet hoe loco nescio quid offensionis, idque ex eo confirmatur, quod versiones antiquae (excepto S. Hier.) hebr. .4« prorsus alia ratione vertant, non obvia illa pater mi. LXX ob uj» 02, QAAX dsc, vet. lat. «immo vero disce »; Chald. « cupio ego »; Syrus « vere ». LXX et Syrus igitur 52N legerunt, quare verisimillimum est, inde yay esse scriptionem corruptam °. Alii explicant vel ut sit idem ac ayn, interiectio doloris Prov. 23, 29, vel desiderium meum (scil. a verbo nay fingunt substantivum — cf. W.) vel ex radice arabiea (cf. Del.) utinam, quaeso. In altero membro Hier. legit by 3; habetur in hebr. 5y : propter. responsiones (quas protulit) sieut viri iniqui, et ita clare enunliat, Iobum non in vita anteacta, sed audacioribus sermonibus peccasse. Chald. textui masor. suffragium fert, dum LXX et Syrus negationem exprimunt; illi et vet. lat. « noli iam respondere, sicut stulti »; hie « nec computatus est Iob »; sed textus masor. (probetur Iobus propter responsiones, quas pro- 2. * et 5 quandoque in scriplione inter se permutari, exemplis ostendit Laur. Reinke (Beitraege VIl p. 69) et Hitz. ad h. l. 3. Et pawn ut fut. 2. p. explicuit; sed post 5y debet esse substantivum ; inde punctatio Dawn| tulitin modum impiorum) Ss sensum adeo commodum, qui Eliu mentem Cur Iobus sit poenis coercendus, porro declarat
34:37
v. 31 « quia addit super peccata sua blasphemiam, inter nos interim | constrino gatur, et tunc ad iudicium provocet sermonibus suis Deum » ; — i. e. nostrum omnium calculo et iudicio interim reprehendatur et puniatur, quia | ultra peccatum (cf. 32, 12) adhuc delictum commisit, illa scil. quae Eliu nunc vituperavit (cf. 34, 5-9), audacius in Deum locutus. A nobis vero convictus, si libet, per me licet, provocet ad divinum tribunal; hoc non sine ironia additur. In hebr.' quia addit super peccatum suum. delictum ; inter nos complodit (audacius et insolentius loquitur) et multiplicat verba sua in Deum (cf. Mar. Malv. Le Hir) ; potestetiam coniungi, uti iam LXX praeierunt: quiaaddit super peccatum suum ; rebellionem inter nos crepat (cf. Hitz.) ; ita scil. Iobi expostulationes et audaciores querelas vocat. Aliqui propter peccata textus vulg. Eliu accusant, quod, sicut alii, enormiter aberraverit et lobum sceleribus oneraverit. Sed frustra. In hebr. adest peecatum ; dein 32, 3 ipse s. auctor declaravit, qua mente sit Eliu ; ergo de nullo alio peccato erit cogitandum, quam de illo, quod 33, 12 indicatur. Arg. — Eliu regressus ad 35, 9 probat hominem, sivirtuti velsceleri operam det, non Deo, quippe qui sublimior sit, verum sibi ipsi aut commodum afferre aut damnum (3£, 1-8). uds aliqui in afflictionibus clamantes opem non inveniunt, causa reponenda est in iis ipsis, quippe qui cum submissione et fiducia ad Deum non recurrant, sed cum eo altercentur (35, 9-16). Sermone altero (cap. 34) Eliu respondit ad Iobi verba 34, 5. 6 proposita et ostendit, Iobum in ipsa sua afflictione non se ab omni vituperio immunem servasse; quare illa Iobi effata satis refutata sunt. Nune progreditur ad tertium, quod 34, 9 proposuerat discutiendum, homini scil. prodesse vel obesse, quidquid fecerit. Apta. monitio, si quidem Eliu ea removere studet, quae in Iobi sermonibus offensioni esse possent. Tobus enim saepius asseruerat, a Deo bonos affligi, parci malis, neque raro utrosque eadem sorte obvolvi. Pronum igitur erat concludere : perinde esse, utrum quis iustus sil vel improbus, eum aeque vel prosperis rebus uti vel adversis. Et ad haec respondet in parte priore. In altera utilem suggerit doctrinam, quomodo demum afflictiones sint subeundae; non esse indulgendum clamoribus et eiulationibus, non esse fiduciam, spem, animi submissionem abiiciendam, non esse querelas fundendas de divina providentia ; quae si quis admiserit, quid mirum, si Deus illi opem non ferat? Etiam haec quam maxime ad rem dicuntur. Hisce enim lobus admonetur, quaenam in ipso desiderentur et cur Deus postulationibus eius nondum acquieverit. Hisce apte praeparatur Iobus ad animi demissionem illam, qua demum dignus fit, cui Deus apparens causam adiudicet. Unde elucet, quam apte etiam hic sermo Eliu h. l. texatur, eumque nexu arctissimo ad antecedentem colligari eiusque argumentum idonea ra tione promovere atque prosequi.
34:3
… essere che si raccomanda per se stessa alla pietà (cf. Ex. 22, 22; Deut. 24, 17; 19, 21; 14, 29; 26, 12-13; 16, 11, 14; 10, 18; 27, 19; 22, 24); molto spesso, non avendo parenti prossimi per difenderla, è in balia dei violenti (cf. Iob. 22, 9; 34, 3, 21; Ps. 95, 6; Sap. 4, 10; Is. 1, 23; 10, 2; Ier. 7, 6; Ex. 22, 7, 25; Mal. 3, 5, ecc.); è consolata ed aiutata solamente dall'uomo caritatevole (cf. Iob. 29, 13; 31, …
34:18
I Reg. 2, 26, « d'iniquità »: Iob. 34, 36); I Sam. 25, 25; 30, 22; II Sam. 16, 7; 20, 1; I Reg. 21, 13; Prov. 6, 12; 16, 27; 19, 28 (Eccli. 11, 32). Solo, usato ellitticamente (per 'īl b.), b. equivale a « malvagio » (II Sam. 23, 6; Iob. 34, 18) o « distruttore » (Nah. 2, 1) assumendo senso concreto, quale nome o aggettivo. B. esprime il male morale, e si applica a tutto ciò (cose, pensieri, azioni) che vi tende o ne …
34:36
I Reg. 2, 26, « d'iniquità »: Iob. 34, 36); I Sam. 25, 25; 30, 22; II Sam. 16, 7; 20, 1; I Reg. 21, 13; Prov. 6, 12; 16, 27; 19, 28 (Eccli. 11, 32). Solo, usato ellitticamente (per 'īl b.), b. equivale a « malvagio …
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · Douay-Rheims originale (Douai 1609-10), trascrizione EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Pubblico dominio.