Eliu endeuoreth to proue by Iobs speach that he is vniust: 13. arguing that God (by afflicting him) hath alreadly so iudged. 23. but if by an Angels admonition he repent, al shal be remitted.
1Hear therefore, O Job, my speeches, and hearken to all my words.Ascolta adunque, o Giobbe, il mio ragionare, e pon mente a tutte le mie parole.HEERE therfore Iob my sayings, and harken to al my wordes.Audi igitur, Job, eloquia mea, / et omnes sermones meos ausculta. 2Behold now I have opened my mouth, let my tongue speak within my jaws.Apro adesso la mia bocca, la mia lingua articola le voci sotto del mio palato.Behold I haue opened my mouth, let my tongue speake within my iawes.Ecce aperui os meum: / loquatur lingua mea in faucibus meis. 3My words are from my upright heart, and my lips shall speak a pure sentence.I miei parlari verranno da cuore schietto, e le mie labbra proferiranno sentimenti di verità.My wordes are of my simple hart, and my lippes shal speake a pure sentence.Simplici corde meo sermones mei, / et sententiam puram labia mea loquentur. 4The spirit of God made me, and the breath of the Almighty gave me life.Lo spirito di Dio mi creò, e il soffio dell'Onnipotente mi diede la vita.The Spirit of God made me, and the breath of the Omnipotent gaue me life.Spiritus Dei fecit me, / et spiraculum Omnipotentis vivificavit me. 5If thou canst, answer me, and stand up against my face.Rispondimi se potrai, e contraddicimi in faccia.If thou canst, answer me, and stand against my face.Si potes, responde mihi, / et adversus faciem meam consiste. 6Behold God hath made me as well as thee, and of the same clay I also was formed.Tu vedi, che me come te fece Dio, e che io pure fui formato del medesimo fango.Behold God hath made me also euen as thee, and of the same clay I also was formed.Ecce, et me sicut et te fecit Deus, / et de eodem luto ego quoque formatus sum. 7But yet let not my wonder terrify thee, and let not my eloquence be burdensome to thee.Ma i miei prodigj non ti recheranno terrore, né ti sbalordirà la mia eloquenza.But yet let not my miracle terrifie thee, and let not my eloquence be burdenous to thee.Verumtamen miraculum meum non te terreat, / et eloquentia mea non sit tibi gravis. 8Now thou hast said in my hearing, and I have heard the voice of thy words:Tu adunque di mia sentita dicesti, e il suono di queste parole fu udito da me:Thou therfore hast sayd in my eares, and I haue heard the voice of thy wordes;Dixisti ergo in auribus meis, / et vocem verborum tuorum audivi: 9I am clean, and without sin: I am unspotted, and there is no iniquity in me.Mondo son io, e senza reato; immacolato, e scevro di iniquità.I am cleane, and without sinne: vnspotted, and there is no iniquitie in me.Mundus sum ego, et absque delicto: / immaculatus, et non est iniquitas in me.
10Because he hath found complaints against me, therefore he hath counted me for his enemy.Perché ha trovate querele contro di me, per questo mi ha riguardata come suo nimico.Because he hath found quarrels in me, therfore hath he thought me his enemyQuia querelas in me reperit, / ideo arbitratus est me inimicum sibi. 11He hath put my feet in the stocks, he hath observed all my paths.Ha posti ne' ceppi i miei piedi ha osservati tutti i miei andamenti.He hath put my feete in the stockes, he hath obserued al my waies. This therfore is it,Posuit in nervo pedes meos; / custodivit omnes semitas meas. 12Now this is the thing in which thou art not justified: I will answer thee, that God is greater than man.In questo adunque tu non se' stato giusto: io ti risponderò, che Dio è più grande dell'uomo.wherein thou art not iustified: I wil answer thee, that God is greater then man.Hoc est ergo in quo non es justificatus: / respondebo tibi, quia major sit Deus homine. 13Dost thou strive against him, because he hath not answered thee to all words?Con lui tu vieni a contesa, perché egli non ha risposto a tutte le tue parole?Doest thou contend against him because he hath not answered thee to al wordes?Adversus eum contendis, / quod non ad omnia verba responderit tibi ? 14God speaketh once, and repeateth not the selfsame thing the second time.Dio parla una volta, e la stessa cosa non ripete due volte.God speaketh once, & repeateth not the self same the second time.Semel loquitur Deus, / et secundo idipsum non repetit. 15By a dream in a vision by night, when deep sleep falleth upon men, and they are sleeping in their beds:In sogno, con notturne visioni, quando gli uomini vinti dal sonno riposano ne' loro letti,By a dreame in a vision by night, when heauie sleepe falleth vpon men, and they sleepe in their bed.Per somnium, in visione nocturna, / quando irruit sopor super homines, / et dormiunt in lectulo, 16Then he openeth the ears of men, and teaching instructeth them in what they are to learn.Allora egli apre agli uomini le orecchie, e gli istruisce, e li corregge,Thē doth he open the eares of men, & teaching instructeth them with discipline,tunc aperit aures virorum, / et erudiens eos instruit disciplina, 17That he may withdraw a man from the things he is doing, and may deliver him from pride.Per ritrar l'uomo da quel ch'ei fa, e liberarlo dalla superbia:That he may turne a man from these things, which he doth, & may deliuer him from pride:ut avertat hominem ab his quæ facit, / et liberet eum de superbia,
18Rescuing his soul from corruption: and his life from passing to the sword.Salvando l'anima di lui dalla corruzione, e la sua vita dal taglio della spada.Deliuering his soule from corruption: and his life, that it passe not vnto the sword.eruens animam ejus a corruptione, / et vitam illius ut non transeat in gladium. 19He rebuketh also by sorrow in the bed, and he maketh all his bones to wither.Egli parimente lo corregge nel letto co' dolori, e fa marcir le sue ossa.He rebuketh also by sorow in the bed, and he maketh al his bones to wither.Increpat quoque per dolorem in lectulo, / et omnia ossa ejus marcescere facit. 20Bread becometh abominable to him in his life, and to his soul the meat which before he desired.In questo suo stato egli ha in orrore il pane, e il cibo una volta si grato al suo appetito.Bread is become abominable to him in his life, and to his soule the meate before desired.Abominabilis ei fit in vita sua panis, / et animæ illius cibus ante desiderabilis. 21His flesh shall be consumed away, and his bones that were covered shall be made bare.La carne di lui si va consumando, e le ossa prima ascose rimangono scoperte.His flesh shal consume, and the bones that had beene couered, shal be made naked.Tabescet caro ejus, / et ossa, quæ tecta fuerant, nudabuntur. 22His soul hath drawn near to corruption, and his life to the destroyers.Egli si avvicina alla corruzione, e la sua vita da tutti i segni di morte.His soule hath approched to corruption, and his life to things causing death.Appropinquavit corruptioni anima ejus, / et vita illius mortiferis. 23If there shall be an angel speaking for him, one among thousands, to declare man’s uprightness,Se uno delle migliaia di Angeli per lui parlerà, e lo istruirà de' doveri dell'uomo,If there shal be an Angel speaking for him, one of thousandes, to declare mans equirie.Si fuerit pro eo angelus loquens, / unus de millibus, ut annuntiet hominis æquitatem, 24He shall have mercy on him, and shall say: Deliver him, that he may not go down to corruption: I have found wherein I may be merciful to him.Egli avrà compassione di lui, e dirà: Salvalo dal cadere nella corruzione: ho trovato motivo onde averne pietà.He shal haue mercie on him, and shal say: deliuer him, that he descend not into corruption: I haue found wherein I may be propitious to him.miserebitur ejus, et dicet: / Libera eum, ut non descendat in corruptionem: / inveni in quo ei propitier. 25His flesh is consumed with punishments, let him return to the days of his youth.La sua carne è stata consunta dai malori: ch'ei ritorni come ne' giorni di sua giovinezza.His flesh is consumed with punishments, let it returne to the daies of his youth.Consumpta est caro ejus a suppliciis: / revertatur ad dies adolescentiæ suæ.
26He shall pray to God, and he will be gracious to him: and he shall see his face with joy, and he will render to man his justice.Egli porgerà a Dio sue preghiere; e questi con lui si placherà, è con lieta faccia lo mirerà, e renderà all'uomo la sua giustizia.He shal beseche God, and he wil be pacified towards him: and he shal see his face in iubilation, and he wil render to a man his iustice.Deprecabitur Deum, et placabilis ei erit: / et videbit faciem ejus in jubilo, / et reddet homini justitiam suam. 27He shall look upon men, and shall say: I have sinned, and indeed I have offended, and I have not received what I have deserved.E rivolto agli uomini dirà egli: Io peccai, e prevaricai veramente, e non fui punito com'io meritava.He shal behold men, and shal say: I haue sinned, and in deede I haue oftended, and, as I was worthie, I haue not receiued.Respiciet homines, et dicet: Peccavi, / et vere deliqui, et ut eram dignus, non recepi. 28He hath delivered his soul from going into destruction, that it may live and see the light.Egli ha liberata l'anima sua dal cader nella morte, e viverà, e goderà della luce:He hath deliuered his soule that it should not goe into death, but liuing should see the light.Liberavit animam suam, ne pergeret in interitum, / sed vivens lucem videret. 29Behold, all these things God worketh three times within every one.Così Dio tutte queste cose fa per tre volte con ciascheduno:Behold, al these things doth God worke three times in euerie one.Ecce hæc omnia operatur Deus / tribus vicibus per singulos, 30That he may withdraw their souls from corruption, and enlighten them with the light of the living.Per richiamare le anime loro dalla corruzione, e rischiararle colla luce de' viventi.That he may reclame their soules from corruption, and illuminate them with the light of the liuing.ut revocet animas eorum a corruptione, / et illuminet luce viventium. 31Attend, Job, and hearken to me, and hold thy peace, whilst I speak.Pon mente, o Giobbe, e ascoltami, e taci mentre io parlo.Attend Iob, and heare me: and hold thy peace, whiles I speake.Attende, Job, et audi me: / et tace, dum ego loquor. 32But if thou hast any thing to say, answer me, speak: for I would have thee to appear just.Che se qualche cosa hai da dire rispondimi, e parla; perocché io desidero, che tu comparisca giusto.But if thou hast what to speake, answer me, speake: for I would thee to appeare iustSi autem habes quod loquaris, responde mihi: / loquere, volo enim te apparere justum.
33And if thou have not, hear me: hold thy peace, and I will teach thee wisdom.Ma se non hai nulla, ascoltami: taci, e ti insegnerò la saggezza.And if thou haue not, heare me: hold thy peace, and I wil teach thee wisedom.Quod si non habes, audi me: / tace, et docebo te sapientiam.
33:3
Calmet
Sentence. Some editions have scientiam, "knowledge," with the Hebrew. (Calmet)
33:4
Menochius
Spirit. We are therefore equal. (Menochius)
Calmet
Thou canst not fear being overpowered with the divine majesty, in this dispute, Job 13:21. (Calmet)
Haydock
Life. Septuagint, "instruction." (Haydock)
33:6
Calmet
Formed. Job had expressed a desire to plead before a man, Job 9:32., and 13:19., and 31:35. Eliu offers himself to maintain the cause of God. (Calmet)
33:7
Wonder (miraculum.) Hebrew, "terror," (Haydock) in allusion to Job's words, Job 9:34.
Calmet
Eloquence. Hebrew, "hand." (Calmet)
Worthington
Septuagint, "the dread of me shall not cast thee down, nor my hand be heavy upon thee." Arrogant men esteem their own observations as something wonderful. (St. Gregory) (Worthington)
33:9
Calmet
In me. Job had not said so in express terms, though he had said something to the same purpose. But he had sufficiently explained himself, and Eliu could not be ignorant that he only meant that his present sufferings were not proportioned to his guilt. (Calmet)
33:10
Calmet
Complaints. Something similar had indeed come from Job's lips; (chap. 14:17., and 30:21.) not that he pretended that God sought to find him guilty without cause; but he meant that He treated him as an enemy, for some secret purpose. (Calmet)
33:11
Calmet
Stocks. Job 8:14., and 14:16. Eliu interprets the words in the worst sense, though Job had only expostulated with God on the treatment which he received, testifying a great love and confidence in him. He acknowledges some want of knowledge, Job 42:3. (Calmet)
33:12
Menochius
Man: so that he is not obliged to explain his reasons. (Menochius)
33:13
Haydock
Because. Septuagint, "Thou hast said, Why has not He heard every word of my pleading or judgment." Aquila and Theodotion, "for all his words are unanswerable." Protestants, "He giveth not account of any of his matters." (Haydock)
33:14
Worthington
Time. One decision ought to suffice; and God had declared Job innocent, Job 1:8., etc. (Worthington)
Calmet
His decrees are immutable; and yet thou wouldst have him to explain his conduct, as if he could be under a mistake, and correct it. He manifests his will, and it is our business to be attentive. We cannot expect that he should speak twice, though he does so frequently in his great mercy. Hebrew, "God speaketh once, and he regardeth not a second time." (Calmet)
Haydock
Septuagint, "But the second time, (15) a dream," etc. (Haydock)
Eliu specifies three methods by which God declares his will; (ver. 26) 1. By vision; 2. by afflictions; 3. by the voice of angels, or of preachers, ver. 19, 23.
33:15
Beds. It seems prophetic dreams were not then uncommon.
33:16
Calmet
Instructeth. Hebrew, "sealing," that they may not mistake such a favour for a common dream. (Calmet)
33:17
Haydock
Him. Septuagint, "his body from the fall [of iniquity.]" (Grabe) (Haydock)
33:19
Also. This is the second method of instruction. Eliu pretends that Job had thus been visited by God, and had not understood his meaning.
33:21
Calmet
Bare. The skin will scarcely cover them. He will appear ghastly, like a skeleton. (Calmet)
Haydock
Hebrew, "his bones....shall stick out." (Protestants) (Haydock)
33:22
Destroyers; the worms in the grave, (Haydock) or to sickness, (Menochius) "which bring on death." Pagnin mortiferis.
33:23
Mariana
Angel, by secret inspirations, (St. Thomas Aquinas; Tirinus, etc.) or a man sent by God, to announce the truths of salvation. (Mariana)
Calmet
Man's, or "to man." (Calmet)
Haydock
Hebrew, "a messenger with him, an interpreter, one....to declare to man his uprightness." Protestants, (Haydock) "If there be any merit in him, the angel comforter, chosen from a thousand accusers, is ready to declare to the son of man his rectitude." Septuagint, "If there be a thousand destroying angels, not one of them shall hurt him; if the consider in his heart to be converted unto the Lord. Though he (the angel) lay before man his reproof, and shew his folly, He (God) will take hold of him, that he may not die. He will renew his flesh as the plaster of a wall, and fill his bones with marrow: (25) he will make his flesh soft, like that of an infant, and will place him in manhood among men." (Haydock)
Calmet
But this is different from the Hebrew. (Calmet)
Haydock
The intercession of angels is very powerful. They are represented as suggesting motives, which prevail on God to shew mercy, ver. 24. (Haydock)
33:25
Consumed. Hebrew, "fresher than a child's," (Haydock) as was the case of Naaman, 4 Kings 5:14.
33:26
Calmet
And he. It is ambiguous whether this refer to God or to man. (Calmet)
Haydock
But both shall see each other with joy. The penitent will be restored to as much favour as if he had never sinned. (Haydock)
33:29
Calmet
Times, or often. God instructs man by visions, sickness, and the intercession and inspirations of angels, ver. 14. (Calmet)
33:30
Calmet
Living, both soul and body, delivering them from adversity. (Calmet)
33:32
Menochius
Just, and to be so indeed. (Menochius)
Worthington
How much would his vanity be mortified, when Job answered him only with silence! (Haydock) though he urged him to reply so often. (Worthington)
33:7
Arrogant men imagine their owne conceiptes, & vtterance to be more meruelous thē other mens, not knowing how foolish their owne pride is. S. Greg. li. 23. c. 16.
33:14
It is true that Gods wil once vttered ought to suffice al men, for he answereth not to ech one by a particular speach, but by common speach (or fact) satisfieth al mens questions. wherof S. Gregorie noteth this general rule. vita praecedentium sit form • sequentium. The lose of them that goe be fore is made a forme (or rule) of them that folovv. li. 23. c. 18 & 19 But Eliu falsely supposed that God by Iobs affliction had declared that he was a wicked man. For in dede God declared the contrarie. c. 1. v. 1. & 8. c. 2. v. 3.
33:4
san Basilio † 379 d.C. De Spiritu Sancto 19
… From what other source could they be derived? Again He is called royal, Spirit of truth, and Spirit of wisdom. “The Spirit of God,” it is said “hath made me,”
san Gregorio Nazianzeno † 389 d.C. Select Orations of Saint Gregory Nazianzen 41
XIV. This Spirit shares with the Son in working both the Creation and the Resurrection, as you may be shewn by this Scripture; By the Word of the Lord were the heavens made, and all the power of them by the breath of His Mouth; and this, The Spirit of God that made me, and the Breath of the Almighty that teacheth me;
sant'Ambrogio † 397 d.C. On the Holy Spirit 2.5
44. How is it, too, that Job plainly set forth the Spirit as his Creator, saying: “The Spirit of God hath made me”?
sant'Ambrogio † 397 d.C. On the Holy Spirit 3.18
139. Let us now see whether He be a creature or the Creator. But since we have above most clearly proved Him to be the Creator, as it is written: “The Spirit of God Who hath made me;”
sant'Ambrogio † 397 d.C. Selections from the Letters of St. Ambrose 22.5
… And therefore He said: “No man hath seen God at any time, except the only-begotten Son, Who is in the bosom of the Father, He hath declared Him.” If you seek for the handiwork of God, listen to Job when he says: “The Spirit of God Who hath made me.”
san Giovanni Damasceno † 749 d.C. An Exact Exposition of the Orthodox Faith 1.7
… And concerning the Spirit, the same David says, Thou sendest forth Thy Spirit, they are created . And again, By the word of the Lord were the heavens made: and all the host of them by the breath of His mouth . Job, too, says, The Spirit of God hath made me, and the breath of the Almighty hath given me life
33:6
san Giovanni Crisostomo † 407 d.C. A Commentary on the Acts of the Apostles 45
… xviii. 7 .) So well trained were his servants also! They ran, and murmured not as ours do: for he had made them pious. He drew them out to war, and they murmured not: so well disciplined were they. ( Gen. xiv. 14 .) For he had equal care for all as for himself: he all but said as Job did, “We were alike formed in the same womb.” (
33:2
Dictum est supra, quod Elihu indignatus fuit contra Job, et contra amicos ejus; postquam autem locutus fuerat contra ignaviam amicorum Job, nunc contra ipsum Job incipit loqui: et ideo primo eum ad attentionem excitat, dicens: Audi igitur, Job, eloquia mea, quia scilicet ego jam respondere intendo. Et ut significet singula se cum pondere dicturum, subdit: Et omnes sermone meos, quasi nihil sit in vanum dicturus. Et ne Job quaereret quare prius locutus non fuerit, subdit: Ecce aperui os meum; quasi dicat: Prius dum tacui os meum clausseram propter reverentiam seniorum: nunc quia ipsi deficiunt, necessitas cogit me loqui; unde subdit: Loquatur lingua mea in faucibus meis; quasi dicat: Non sequar verba aliorum, sed proprios conceptus enunciabo.
33:3
Et quia Job in praecedentibus contra amicos suos dixerat, quod eum verbis affligebant et confundebant; ideo hoc a se excludit subdens: Simplici corde meo sermones mei, scilicet sunt; quasi dicat: Non loquar ad calumniandum vel ridendum, sed simplici animo ad veritatem manifestandam. Et quia praedictis tribus viris Job imposuerat (cap. 13) quod essent fabricatores mendacii et cultores perversorum dogmatum, hoc a se excludit dicens: Et sententiam labia mea puram loquentur, idest absque admixtione alicujus falsitatis vel erroris.
33:4
Unde autem fiduciam veritatis manifestandae acceperit, ostendit subdens: Spiritus Dei fecit me: et ideo non est mirum si suam facturam movet et perficit; et hoc est quod subdit: Et spiraculum omnipotentis vivificavit me, scilicet ad opera vitae movet et perficit, inter quae praecipuum est intelligentia veritatis.
33:5
Et ne videatur hoc induxisse quasi praejudicium afferre intendens Job, ne contra divinitus loquentem responderet, subdit: Si potes, responde mihi, quantum scilicet ad ea quae contra te dicam. Et adversus faciem meam consiste, ut scilicet tu etiam contra me objicias, si quid dixero quod tibi non placet.
33:6
Et ne Job dedignaretur cum eo disputare propter suam famosam sapientiam, et illius juventutem, ad hoc excludendum subdit: Ecce et me sicut et te fecit Deus: et ita ex parte factoris uterque nostrum eamdem spem veritatis inquirendae potest habere; ex parte vero materiae utrique adjacet idem impedimentum; unde subdit: Et de codem luto ego quoque formatus sum: ex cujus scilicet grossitie lumen intelligentiae obtenebratur.
33:7
Videbat autem Elihu sibi posse respondere, hoc quasi ad miraculum pertinere, si juveni tanta sapientia et facundia praebetur, quod contra sapientissimum senem sufficeret disputare; et ideo, quasi innuens hoc miraculose se esse aspectum, subdit: Verumtamen miraculum meum non te terreat, scilicet ut respondere non audeas miraculose scientiam adeptio, et eloquentia mea non sit tibi gravis, ut scilicet ex ea obstupescas.
33:8
His igitur praemissis quasi prooemialiter, subjungit ea, in quibus Job reprehendere intendit; unde subjungit: Dixisti ergo in auribus meis; quasi dicat: Excusare te non potes cum dixeris: Et vocem verborum tuorum audivi, scilicet per sollicitudinem attentionis.
33:9
Primo ergo in verbis Job notaverat, quod se immunem esse dixerat a peccato: unde dicit: Mundus sum ego, scilicet ab immunditiis carnis, Et absque delicto, scilicet peccato omissionis, immaculatus, idest gravibus peccatis quae sunt contra Deum, puta idolatria, vel aliquid hujusmodi, et non est iniquitas in me, ut scilicet proximos laeserim. Secundo notat in verbis ejus quod Deo iniquitatem judicii imposuerit: iniquitas autem judicii solet ex odio judicantis procedere. Quantum ad hoc commemorat Job dixisse: Quia querelas in me reperit, ideo arbitratus est me inimicum sibi.
33:10
Supra quidem 13, Job dixerat interrogative, Cur faciem tuam abscondis, et arbitraris me inimicum tuum? hoc autem quod dicitur hic, Querelas in me reperit, non invenitur dixisse: unde hoc est additio Elihu, prave interpretantis verba Job. Judicis enim odium justum esse videtur, si certificatus de malitia alicujus, odio eum habeat ad puniendum; sed si ex levibus querelis judex provocetur ad odium alicujus, erit odium injustum: et taliter interpretabatur quod Job dixerat se a Deo inimicum reputatum esse.
33:11
Secundo ad iniquitatem judicis pertinere videtur, si alicui facultatem justae defensionis auferrat: et quantum ad hoc subdit, Posuit in nervo pedes meos, idest compedit, quasi impediendo me a meis operibus. Tertio pertinet ad iniquitatem judicii, ut qualibet levia ad condemnationem congregaret alicujus: et quantum ad hoc subdit, Custodivit omnes senitas meas, quasi in singulis operibus eum observans. Hoc autem Job non dixerat ad ostendendum perversitatem divini judicii, sed quasi figuralter loquens, ut supra 13, ostensum est.
33:12
Unde et ibi praemittitur, Aenigmata percipite auribus vestris: et quia hoc secundum excludit, primum subdit: Hoc est ergo in quo non es justificatus: quasi dicat, Non potes te justum dicere: quia hoc ipsum ad injustitiam tuam pertinet, quod Deo injustitiam imponis.
Proposuerat supra Elihu ea de quibus contra Job disputare intendebat; verum quia Job antequam praemissa verba diceret, praemiserat supra, c. 15: Disputare cum Deo cupio: videtur autem inconveniens eum qui anhelat ad disputandum cum superiore, revocare ad hoc quod cum inferiore disputet: antequam super praemissis cum Job disputationem Elihu incipiât, de hoc ipso eum redarguit quo cum Deo disputare cupiebat. Et primo quidem quia hoc ipsum magna praesumptio videtur quod aliquis majorem se provocet ad disputandum: unde dicit, Respendebo tibi, idest tuo desiderio, quod disputare cum Deo cupis, quod major sit Deus homine: unde presumptuosum est, quod homo cupiat disputare cum Deo. Et in hoc quidem juste argu- retur Job, si cum Deo disputare voluisset ad contradictionem quasi de pari.
33:13
Job autem cum Deo disputare volebat quasi ad addiscendum, sicut discipulus cum magistro: unde supra 15, dixit: Os meum replebo increpationibus, ut sciam verba quae mihi respondeat: quod tamen Elihu interpretatur, quasi haec Job contentiose contra Deum dixerit conquerendo quod ei non responderet; unde subdit: Adversus eum contendis, quod non ad omnia verba responderit tibi; quod quidem ex praedictis verbis Job colligere voluit: et ex hoc quod etiam supra 19, dixerit: Ecce clamabo vim patiens, et nemo eraudies: vociferabor, et non est qui judicet: quae quidem verba, et quae similia superius dicta sunt, non per modum contentionis dicebantur, sed quia desiderabat rationes divinae sapientiae cognoscere.
33:14
Ad repellendum autem praedicta verba Job, quae interpretabatur Elihu, ac si essent contentiose dicta, consequenter ostendit Elihu, non esse necessarium quod Deus homini ad singula verba respondeat, si unicuique sufficienter loquitur ad ejus instructionem; unde subdit: Semel loquitur Deus; scilicet homini sufficienter ad ejus instructionem: unde deinceps non oportet quod ad singulas hominis interrogationes respondeat; unde subdit: Et secundo idipsum non repetit: quia quod sufficienter factum est, iterare superfluum esset. Quomodo autem loquatur Deus homini, ostendit subdens: Per somnium in visione nocturna. Potest autem et alius esse sensus, ut hoc quod dicit, Semel loquitur Deus, scilicet homini, referatur ad mentis instructionem, quae est per lumen rationis naturalis, secundum illud Psal. 4: «Multi dicunt, quis ostendit nobis bona?» et quasi respondens subdit, «Signatum est super nos lumen vultus tui Domine,» per quod scilicet discernere possumus bonum a malo.
33:15
Et quia naturalis ratio immobiliter in homine manet, ut non sit necesse eam iterare, ideo subdit: Et secundo idipsum non repetit: et deinde ostendit modum quo aliquando Deus homini loquitur per imaginationem visionem in apparitionibus somniorum; unde subdit: Per somnium in visione nocturna: quod quidem potest referri ad propheticae revelationem, secundo illud Num. 12: «Si quis fuerit inter vos propheta Domini, per somnium aut in visione loquar ad eum.» Vel potest referri etiam ad communia somnia, quae credebant Elihu divinitus procurari. Modum autem et ordinem somniorum consequenter exponit. Primo quidem tangens naturalem causam, cum dicit, Quando irruit sopor super homines: quod quidem fit debilitatis exterioribus sensibus per vapores descendentes ad principium somniandi. Secundo ponit dispositionem ex parte voluntatis humanae, cum subdit: Et dormiunt in lectulo: quia scilicet homines maxime ordinata et significativa somnia vident, quando quiete dormiunt: unde infirmis propter inquietudinem apparent distorta somnia; unde signanter dicitur Dan. 2: «Somnium tuum et visiones capitis tui in cubiculo tuo hujuscemodi fuerunt.
33:16
Tu rex coepisti cogitare in stratu tuo etc.» Tertio ponit operationem divinam circa dormientem: quae quidem attenditur primo quantum ad hoc, quod debilitatis exterioribus sensibus per soporem in homine in lectulo quiescente, datur divinitus facultas quandam percipiendi divinam instructionem, quia ejus anima circa exteriora non occupatur; unde subdit: Tunc aperit aures virorum: et satis convenienter vim perceptivam divinae instructionis in somnis vocat aures, quia de hujusmodi instructione loquitur sicut de quadam locutione, eo quod non fit per inspectionem ipsarum rerum, sed per signa quaedam sicut et locutio.
33:17
Data autem facultate audiendi, consequens est ut doceat; unde subdit: Et erudiens eos instruit disciplinam: et sumitur hic disciplina pro instructione eorum quae homini occurrent agenda vel vitanda, non pro cognitione scientiarum speculativarum, quae non consueverunt in somno revelari; unde subdit: Ut avertat hominem ab iis quae fecit: frequenter enim homo in somnis corripitur de peccatis commissis. Et quia principium peccatorum est superbia, qua Dei praecepta contemnuntur, subdit: Et liberet eum de superbia.
33:18
Per hoc autem quod homo liberatur a culpa, consequens est ut evadat poenam: quod quidem consequenter ostendit, quantum ad duplicem poenam: primo quidem quantum ad spiritualem poenam animae; unde subdit: Eruens animam ejus de corruptione, quae scilicet est per deordinationem potentiarum animae. Secundo vero quantum ad poenam corporalem; unde subdit: Et vitam illius, scilicet corporalem, ut non transeat in gladium, puniendus scilicet pro suo peccato. Vel potest utrumque referri ad mortem corporalem: quae quandoque accidit per interiorem corruptionem: sicut cum aliquis ex aegritudine moritur, quam Deus immittit pro peccato; quandoque vero accidit ex violentia gladii. Deinde subjungit alium modum divinae locutionis, quod scilicet corrigit hominem per aegritudinem corporalem: in qua primo notat dolorem sensibilem; unde dicit, Incepit quoque, scilicet hominem de peccatis praeteritis, per dolorem, scilicet corporalem ex aegritudine provenientem; unde subdit: In lectulo, secundum illud Psal. 40: «Super lectulum doloris ejus.» Secundo tangit debilitatem infirmorum, cum dicit: Et omnia ossa illius marescere facit, idest fortitudinem ejus annihilat, quae in ossibus consistit.
33:20
Tertio ponit amissionem appetitus, cum subdit: Abominabilis ei fit in vita sua, idest dum adhuc vivit, scilicet propter infirmitatem, panis, qui scilicet est cibus communis, et animae illius cibus ante desiderabilis: quod refertur ad alios cibos, qui diversimode a diversis desiderantur.
33:21
Quarto ponit maciem ex hoc provenientem, cum subdit, Tabescet caro illius, idest deficiet; et sic per consequens ossa quae tecta fuerant, scilicet carne, nudabuntur, idest manifestabuntur sola cute contecta.
33:22
Quinto ponit mortis periculum et timorem; unde subdit: Appropinquabit corruptioni anima ejus, idest vita ipsius quae est per animam; unde subdit: Et vita illius mortiferis, idest causis inducentibus mortem. Notandum est autem quod hoc propositum ad respondendum conjectioni Job, quod Deus non ad singula ei non respondebat: voluit enim ei per praedicta probare, quod tripliciter ei Deus sit locus: primo quidem per naturalem rationem, sicut ad omnes homines. Secundo arguendo per somnia: dixerat enim supra 7: Terrebris me per somnia, et per visiones horrore concuties. Tertio per infirmitatem: dixerat enim supra, 50: Nunc in memetipso marescit anima mea. Item considerandum est, quod Elihu, sicut et tres alii, credebat omnes infirmitates pro peccato homini advenire; non tamen principaliter ad puniendum, sicut sonabant verba illorum trium, sed magis ad redarguendum. Et quia Job non solum videbatur conquassus fuisse quod Deus ei non loqueretur, sed etiam quod ipse accedere non posset ad colloquendum Deo, et ad ponendum judicium suum coram ipso, ut patet supra 25; ideo huic quaestioni satisfacit: quia etsi homini non pateat manifeste accessus ad Deum, sunt angeli medii inter Deum et homines, qui justitiam Deo proponunt, non quasi eum instruentes, sed sicut suis desideriis homines adjuvantes: et sic nihil deperit homini quod ipse per seipsum usque ad salum Dei non potest accedere, ut ei justitiam suae causae proponat; unde ad hoc ostendendum subdit: Si fuero pro eo, idest pro homine afflicto, Angelus loquens, idest intercedens.
33:23
Et ne timeretur quod unus Angelus non sufficeret ad interpellandum pro omnibus, subdit: Unus de millibus, secundum illud quod supra 25 dictum est: Numquid est numerus militum ejus, ut enunciet aequitatem, scilicet Deo, hominis scilicet afflictis: miserebitur ejus et dicit, idest Angelo imperabit: Libera eum: ut scilicet, sicut ipse est allegator justitiae hominis apud Deum, ita et ipse sit executor divinae misericordiae apud homines.
33:24
Et a quo liberandus sit, subdit, Ut non descendat in corruptionem, idest in mortem. Et ut hanc liberationem Deo esse gratam ostendat, subdit ex persona Dei dictum: Inveni in quo ei propitier, idest appareat in homine aliquid aequitatis, ex quo ei misereri possim quod quaerebam.
33:25
Et quia primo, supra 7, quasi reparari non posset, dixerat, Induta est caro mea putredine: ad hoc excludendum subdit: Consumpta est caro ejus a suppliciis; quasi dicat, hoc meae potestati non praeejudicat; unde subdit: Revertatur ad dies adolescentiae suae, idest recupere vigorem sicut in adolescence.
33:26
Sic igitur positis Dei verbis liberantis Elihu utens suis verbis describit modum liberationis humanae, dicens: Deprecabitur Deum; quasi dicat, Non sufficit quod angelus pro eo loquatur; sed ad hoc quod liberetur, oportet quod ipse etiam pro se oret. Vel aliter potest continuari: quia enim suppra ostenderat quod homo non potest conqueri de hoc quod judicium suum coram Deo ponere non possit, quia Angelus pro eo efficaciter proponit; nunc ostendit quod etiam ipse pro se proponere potest orando. Et ut ostendat etiam hoc esse efficax sicut et primum, subdit: Et placabilis erit ei, scilicet Deus homini, secundum illud Joel. 2: «Benignus et misericors est, et placabilis super malitia:» et ex hoc sequitur in homine fiducia cogitandi de Deo cum quadam spirituali laetitia; unde subdit: Et videbit, scilicet hominem, Faciem ejus, idest considerabit bonitatem ipsius in praesenti quidem vita imperfecte, in futura autem perfecte: In jubilo, idest in quodam inexplicabili gaudio; et sic, Reddet, scilicet Deus, homini justitiam suam, idest remunerabit eum pro meritis, remoto impedimento peccati. Sed hoc esse non potest nisi homo humiliiter suum peccatum recognoscat et confiteatur; unde subdit: Respiciet homines, quasi ultra se offerens ad confessionem peccati; unde subdit, Et dicet, peccavi. Et ut non credatur hoe ex humiliitate dicere, subdit: Et vere deliqui.
33:27
Quod inducit contra Job: quia supra dixerat, 17: «Non peccavi, et in amaritudine nibus moratur oculus meus:» et in sua confessione non murmurabit de poenae gravitate; unde subdit: Et ut eram dignus non recepi; quasi dicat: graviorum poenam merui. Et hoc videtur dicere contra hoc quod supra 6, dixerat: Utinam appenderentur peccata mea, quibus iram merui.
33:28
Et fructum humilitatis ostendit subdens, Liberavit animam suam, confitendo peccatum, ne pergeret in interitum, idest in mortem, corporalem scilicet, et spiritalem, ut ulterius bona consequeretur; unde subdit: Sed vivens videret lucem, scilicet vel corporalem, vel spiritalem sapientiae. Et quia Deus non statim hominem finaliter damnat, sed multoties monet, ideo subdit: Ecce haec omnia, scilicet quae pertinent ad instructionem per somnia et increpationem, per dolores et sanationem, operatur Deus tribus vicibus, idest multoties, quamdiu viderit expedire; sed utitur numero ternario, ut congruat humanae consuetudini, per quam solent homines ter moneri vel citari; et hoc non facit uni tantum, sed omnibus indigentibus; unde subdit: Per s ngrlos, quos scilicet viderit instruendos et increpandos: et assignat utilitatem, subdens: Ut revocet animas eorum a corruptione, quod pertinet ad liberationem a malo, et illuminet lucem vicientum, quod pertinet ad consecutionem bonorum. Et potest utrumque exponi corporaliter, vel spiritualiter.
33:29
Quod autem dicitur hic de tribus vicibus, referendum est ad duos secundos modos locutionis: nam de primo dictum est, quod secundo id ipsum non repetit. Inducit autem hoc ad ostendendum rationem, qua re aliquando peccatores sustinentur in prosperitate, et non statim condemnantur. Et quia videbatur ei quod efficaciter locutus esset, inducit Job ad tacite
33:1
v. 4 « Audi igitur Iob loquatur lingua mea in faucibus mers »; — nova haec introductio more orientalium verbosa est et protracta; uti enim solent sollemni praefatione, sicut multis caerimoniis. Attentione excitata se affectu sincero veritatem dicturum esse profitetur; quare dignissimus sane est, qui studiose audiatur;
Prooemio ad omnes praemisso iam peculiari modo sermonem dirigit ad Iobum, quocum ei disceptatio praecipua erit;
33:3
v. 3 « simplici corde meo sermones mei, et sententiam puram labia mea loquentur »; — hebr. rectitudo cordis mei, dicta mea, procedunt ex recto corde; « non loquar ad calumniandum vel ridendum sed simplici animo ad veritatem manifestandam, et quia praedictis tribus viris Iob imposuerat, quod essent fabricatores mendacii et cullores perversorum dogmatum, hoc a se excludit, dicens e£ sententiam puram...1. e. absque admixtione alicuius falsitatis vel erroris Joquentur labia mea » (S. Thom. — cf. Cord. Pin.). Unde autem fiduciam manifestandae veritalis acceperit, ostendit subdens (S. Thom.)
33:4
v. 4 « Spiritus Dei fecit me et spiraculum Omnipotentis vivificavit me » ; — i. e. qui fecit me talem, me etiam continuo vivificat, mihi assistit (cf. temporis mutationem in hebr.); eodem sensu, quo 32, 8, i. sapientiam mihi suggerit, suam inspirationem Sus tribuit. e iure explicant Ol. S. Thom. Cord. W. Hz. Hitz. Zsch. P. Ad explanationem quam laudavimus apte adnectitur
33:5
v. 5 « si potes, responde mihi et adversus. faciem meam consiste »; — hebr. ordina (instrue argumenta) coram me et consiste ; prodit quanta fiducia locuturus sit et qua persuasione veritatis; dein promittit : non tibi os conviciis praecludam, uti illi fecerunt; argue contra me... tali exhortatione et concessione Iobum ad attentionem stimulat. Quod si hominem nesciat Lobus refellere, quanto minus Deum? Addit se talem esse adversarium, qualem Iobus iam dudum desideraverit ; i. e. potest congredi cum pari et sui simili (cf. 9, 34; 13, 21; 16, 22; ad quos locos liu alludens ait)
33:6
v. 6 « ecce et me ius et te fecit Deus et de eodem [uto ego quoque formatus sum; v. {verumtamen miraculum meum non te terreat et eloquentia mea non sit tibi gravis » ; — hebr. en ego sicut tu Deo (sum), e limo abscissus sum et ego; en, terror meus non te perturbabit et manus ' mea super te non erit gravis; videtur S. Hier. legisse *5 FN etjam os meum (quod et alios fecisse testatur Aben-Esra, cf. Cod. Pin. W.); alludit ad hominis creationem (Gen. 2, 7). d) Cur Deus homines affligat, exponit Iobo de audacia reprehenso 33, 8-22. Iam Elu incipit ea in lobo reprehendere, quae nimia quadam audacia dieta esse videbantur, vel in quibus maioris reverentiae erga Deum significationem desiderabat. Eliu mentem bene assecutus est Ol. : « Eliu dicet : pius quidem et iustus exstitit lobus, nec quisquam contradicere potest; sed causam potu contra se, quia cum Deo iudicio voluit contendere (tò $éAsw mp; Ocòv ditor Sun) »; praeclare quoque PA. : « singula loca asperius a Lobo dicta coram ipso destruere conatur ». Primum lobi sententias proponit :
33:8
v. 8 « Dizist ergo in auribus mets et vocem verborum tuorum audivi :
33:9
v. 9 mundus sum ego et absque delicto, immaculatus, et non est iniquitas in me;
33:10
v. 10 quia querelas in me reperit, ideo arbitratus est me inimicum sibi; v. A1 posuit in nervo pedes meos, custodivit omnes semitas meas »; — hebr. v. 10 ecce querelas adversus me (causas me hostiliter. tractandi; LXX páp xar èpov) quaerit?; colligit Tobi dicta ex variis locis : 9, 2; 10, d "2N LXX manum interpretantur, eosque interpretes sequuntur; et merito propter TAk 4. 11:13, 215010201 19093, 105.271, 55:90) 21; 31, 6. Estque sensus facilis : delicta non commisi et-tamen me punit; ergo minora quaedam studio ac diligentia in me captat, quae adeo enormiter puniat; me tamquam hostem adhibet immerito. Duo in verbis istis Eliu deprehendit, quae offensioni sint : 4° reverentiam Deo debitam laesit; ita non decet hominem loqui ad Deum; etsi nullam calamitatum causam intelligat, debet tamen pie ac verecunde se Dei maiestati subiicere; 2° Iobus in suo ratiocinio vitium admisit : non advertit, plures esse easque salutares causas, cur Deus eliam iustis aerumnas immittat. Prius tractat v. 12. 13; alterum a v. 44 et seq. Utrumque autem praeclare ab Eliu proponitur. Nervose ac dilucide rem statuit
33:12
v. 12 « hoc est ergo, in quo non es iustificatus; respondebo tibi, quia maior sit Deus homine » ; — i.e. hac in re causa cades '; et ratio convincens est ipsa Dei maiestas, qua non licet cum Deo expostulare quasi cum sui simili. Quidquid enim Deo agere libuerit cum homine, nunquam ullum ius, quod homo revera habeat ratione Dei, violabit; est enim Dominus absolutus, infinitus; semperque valet: o homo tu qui es, qui respondeas Deo? numquid dicit figmentum ei qui se finxit: quid me fecisti sic (Rom. 9, 20)? Hanc reverentiam Iobus laesisse videri poterat, unde Eliu apte monet, quae demum sit habitudo inter Deum et hominem. Uti Paulus in ep. ad Rom. l. c. primum obmurmuranti os obstruit (ut loquitur S. CArys. in ep. ad Rom.) et dein Dei rationes declarandas et exponendas (quantum fieri potest) suscipit, ita Elu. Haec Iobi praesumptio et audacia etiam carpitur
33:13
v. 43 « adversus eum contendis, quod non ad omnia verba responderit tibi »? — hebr. quare adversus eum contendis, quia de omnibus suis rebus non respondeat (rationem reddat)? i. e. an Deus tenetur rationem reddere? cur audacter conquereris, quod tibi non raliones suas exposuerit? Et haec praesumptio eo maior est, quia Deus revera variis modis hominem doceat, cur ita agat. Qualis igitur audacia, inquit Eliu, institutione hac neglecta specialem et extraordinariam a Deo postulare, et si eam iuremerito non concedat, in querelas et clamores animi impatientis impetum solvere? Unde Eliu censere videtur, lobum, si attenta mente et tacita meditatione et humili precatione omnia illa perserutatus esset, quae Deus occulta sui gubernandi ratione et inspiratione piorum animis indere soleat, aliquam veram responsionem invenire potuisse. Subdit enim v. .44 in hebr. quia semel (uno modo) loquitur Deus et secunda vice — (at hoz mo) ¿d non attenditi. e. Deus vario modo hominem interne alloquitur, = docet; in tacita mentis consideratione varia suggerit; sed homo ad hane Dei vocem animum non advertit. Hanc hebr. textus acceptionem prae se ferunt LXX è» yap tọ ázaZ Jodie à xüptoc, èv dè tö deurépq évürvtov ñ èy usÀérn vuxtepwz — hanc amplectuntur, utpote quae optime cum Y subsequentibus (v. 15. 19. 23) cohaereat Cod. Vav. Malv. YI. W. Zsch. Í Del. Hirz. Hitz. P.; et revera, cum tres modi statim assignentur, difficilis est (ut non dicam, falsa) versio vulg.
33:14
v. 44 « semelloquitur Deus, et secundo id ipsum non repetit »; — explicant : sufficienter ad hominis instructionem loquitur Deus, et suam declarat voluntatem sive per naturale lumen rationis, sive per tribulationes, visiones et somnia divina (cf. S. Thom. Pin. Cord. Tir. Calm.) et varios modos locutionis divinae assignant, ita ut ipsa explanatione doceant literam vulg. esse relinquendam', nisi ad extraneas quasdam et plane h. l. alienas expositiones confugere malueris: Deum quod semel statuerit non mutasse; eum unico decreto omnia stabilivisse; unum Verbum eum loqui, unum gignere Filium (ef. S. Greg. Pin.) etc. Modos declarat
33:15
v. 15 « per somnium in visione nocturna, quando irruit sopor super homines et dormiunt in lectulo, v. A6 tunc aperit aures virorum et erudiens eos instruit disciplina » ;—i. e. aurem quasi tectam retegere, quo facilius quis audiat; dein vim quasi perceptricem intellectus acuere; etiam dicitur de rei occultae revelatione (cf. 1 Reg. 9, 15), de praecepto communicando (Is. 50, 5); aperit aurem et disciplinam, eruditionem, redargutionem pro eis (unde hebr. d/sczplinam eorum) quasi immittit immissamque obsignat (hebr.) vel aurem eruditione obsignat quasi sigillo apposito i. e. clare, distincte. Huius rei exempla afferunt ex s. Script. Abimelech, Laban, Pharaonem, Nabuchodonosor ete. (cf. Cord.). Somnia prophetica agnoscit s. Scriptura, cf. Num. 12,6; et supra 4, 13. Ioel 2, 28; et insuper communis est hominum opinio, fieri quandoque per somnia Dei vel angeli boni admonitionem, quae sententia toti anliguitati inhaesit. "un Iam quo fine id fiat, exponit et quid proin Deus hominem doceat, declarat
33:17
v. 47 « ut avertat hominem ab his quae facit, et liberet eum de superbia »; —i. e. ut homo admonitus caveat a facinore, ut ab incepto ° desistat, quod fortasse animi impetu et mala cupiditate susce- pit; vel ut doceatur opus illud esse malum. Dein Deus omnem animi elationem et superbiam, quae in animi intimis recessibus latet el virtuti atque pietati continuas struit insidias, sua admonitione, alloculione, castigatione (cf. 35». v. 16) removere studet ab homine, eum magis magisque ab hoc vitio quasi innato purum reddere, ab huius periculo immunem facere (cf. Sanct.) — unde apte in hebr. ut superbiam a viro obtegat scil. ut homo eruditus et castigatus iam non inveniat, quomodo vel qua de re superbiat, sed ut omnis elationis causa vel ratio ei evanescat *. Iam vero si radix superbiae et elationis esset excisa ab animo, quanta bona et quanta virtutis securitas tunc homini inessent? Tali Dei admonitione igitur homini bonum maximum confertur, impeditur, ne animi vitiis paulatim crescentibus in ruinam praeceps agatur; remedia igitur Deus subministrat, quibus peccata. praecaveantur, pericula removeantur. Sensus vix mutatur, etsi quis cum Pin. prius membrum de peccato iam perpetrato quod emendandum sit, intelligat; finis Dei tunc est, ut homo viam peccati relinquat (membro primo — cf. S. Thom. Mar.), ut praeservetur ab exitio, jn quod rueret sine tali admonitione, idque altero membro incipit et absolvit
33:18
v. 18 « eruens animam eius a corruptione et vitam illius, ut non transeat in gladium »; — in hebr. ? ut retineat animam eius a fovea et vitam eius a ruina in gladium (ne ruat in gladium). Homo enim naturali quodam pondere ad ima fertur et in vitia pronus est, unde ne in scelera capitalia, quae Deus acerrima poena (puta morte praematura, violenta, bello, hostium invasione) vindicare debet, praeceps ruat vel sensim deferatur, opus est divina eruditione et castigatione. Quare Eliu iam indicat praeter poenas vindicativas exsistere medicinales, salutares et Deum revera hominum saluti consulere. Novus igitur iam campus aperitur, quo lobus mente et consideratione exspatetur ; nova veritatis vena aperitur : poteritne Iobus iterum asserere, se a Deo affligi sine causa? Fa Eliu disceptationem revera promovet. Alterum Dei modum, quo hominem erudiat, exponit
33:19
v. 19 « Zncrepat quoque per dolorem in lectulo et omnia ossa marcescere facit »; — i. e. erudit et castigat hominem morbo e£ contentione ossium eius continua (hebr.) i. e. doloribus continuis in ossibus; dolores dicit vehementissimos, quasi ossa perforantes (cf. 30, 30). Quem in finem hominem cruciet, disce ex v. 17. 18. Morbum ulterius deseribit, alludens ad varia lobi effata ;
33:20
v. 20 « abominabilis ei fit in vita sua panis et | animae 2E oU nid do ce ae »;— hebr. ad verbum e WR ER — facit eum vita eius panem et anima eius cibum desideri, vis et foetor morbi nauseam maximam creat; tota vis vitalis quasi horret et refugit ab omni cibo; ita morbi Nohesmon d quasi tota hominis natura pervertitur, ut appetitus edulia olim iucunda abominetur (cf. 6, T). Morbus demum hominem absumit et corrodit
33:21
v. 21 « tabescet caro eius et ossa eius quae tecta fuerant nudabuntur »; — hebr. tabescet caro eius, ut non videatur (proprie : a visu) e£ nudantur ossa etus (quae) non videbantur *; caro quae videbatur disparet; ossa apparent. . Talem mutationem morbus inducit (cf. 19, 20; 30, 30; 30, 16): nuda superest pellis ossibus obducta. lta morti iam proximus est
33:22
v. 22 « appropinquavit corruptioni anima etus et vita illius mortiferis »; — vita est tradita doloribus, qui mortem afferent (causis inducentibus mortem, S: Thom.), iam proxima estfoveae (hebr.), sepulchro (cf. Mar. Malv. Men. Tir. W.). Alii mortiferos intelligunt daemones, vel angelos pereussores (cf. Pin. Del.); sed longius petitum videtur; alludit? ad je 3o-105:10, 205-0, 40.
33:23
v. 23 « SZ fuerit pro eo angelus loquens, unus de millibus, ut annuntiet hominis aequitatem,
Tertius modus, quo Deus hominem admonet est per znternuntium, qui Dei consilii Znzerpres, rarus utique inter homines, ad homines loquatur, ut eos doceat quid rectum sit. Talem se certe Eliu habet, unde simul exponit, quot modisDeusIobum et docueritet nune doceat: multis igitur rationibus eum divinum audivisse responsum et nunc audire, dummodo velit animum advertere (cf. Cord.). Rem ita exhibet, ut appareat Deum ipsius peccatoris salutem et felicitatem spectare ; quanto magis ergo iusli verum bonum ei cordi erit? Unde nova ratione Eliu ostendit, Deum res iusti semper benevolentissime administrare. Internuntium illum apud Deumintercedentem describit
33:24
v. 24 miserebitur eius et. dicet : libera eum, ut non descendat in corruptionem; inveni, in quoe propitier » ; — hebr. nuntius, interpres (cf. Gen. 42, 23. Is. 43, 27. 2 Chron. 32, 31). Cum ultimo nomine nunquam angeli significentur, et insuper angelo- 1. Qeri *5vj a nDW , pual deglabrari ; Kethib DW calvities, quod B. praefert. Idem bene scribit vocem primam 53225; nam cur in textu sit forma apocopata, nulla ratio rum missio ad homines edocendos et commonefaciendos certe non pertineat ad Dei vias ordinarias (cf. v. 29), certe homines, Dei legati, viri Dei, vel prophetae h. 1. intelliguntur, qui sunt a reliquorum turba selecti, neque adeo inter homines frequentes, qui sint interpretes Dei, ut homini nuntient. rectum (hebr.). LXX habent :yysÀo Savarngópor ; latini interpretes plerumque angelos intelligunt ; at alii recte homines recta monentes (cf. Phil. Cod. Calm. Mar. .Malv. V. Tir. W. P.). Si igitur talis adest crea eum (hebr.), hominem scil. morbis detritum — et certe intelligitur praesentia non sterilis, sed utilis, ut scil. ibi revera munere suae legationis fungatur, hominem recta doceat et Deum deprecetur — tunc Deus illi afflicto misericordiam adhibebit et legato dicet ; libera eum i. e. id ei annuntia ( W.), vel potius!: labora institutione, precibus et tu ad eripiendum eum ab interitu ; « ?nvenz expiationem (hebr.) legati intercessione et afflicti poenitentia et conversione Deus reconciliatus et placatus est. — Locus iste insignis est, qui Dei interpretis (sacerdotis, doctoris) munus et efficaciam salutarem tam clare describat, qui simul adumbret tali mediatoris officio et ope homines demum sanandos et eruendos, Deoque satisfactionem offerendam esse. Quomodo liberetur a descensu in foveam (hebr.), partim? exponit
33:25
v. 25 « consumpta est caro eius a suppliciis, revertatur ad dies adolescentiae suae »; —i. e. etsi in extremis sit, vigore iuvenili donandus erit. Textus hebr. ? ita effert prius membrum : revzrescet caro eius prae iuventute i. e. plus quam in iuventute (cf. Cod. Mar. Malv. Pin. W. P.), uti etiam LXX et Syrus interpretati sunt, et a contextu exigitur. Subdit alterum, quomodo liberetur
33:26
v. 26 « deprecabitur Deum et placabilis ei erit, et videbit faciem eius in iubilo et reddet homini iustitiam suam » ; — si ferventi et humili oratione ad Deum revertatur, edoctus et adiutus ab illo mediatore, Deus ei benignus erit; iterum faciem Dei, quae aversa est a peccatore in ira et indignatione, aspiciet ad se conversam i. e. favorem Dei et gratiam sibi denuo illucescere experitur maxima animi laetitia, et Deus ex sua parte hominem agnoscit culpis solutum, iustum, sibi placentem (cf. Pin. Cord.Y*. 3. Ure? h. l. tantum occurrit. S. Hier. (uti Chald. et aliqui ex rabb.) significatione consumi accepit; quare 3yià radice "yi eccutere, contundere explicuit (ef. Pin. W.). Hanc vero gratiam homo grato animo agnoscit et coram omnibus profitetur
33:27
v. 27 « respiczet homines et dicet: peccavi et vere deliqui et ut eram dignus non recepi»; —i. e.palam ac publice favorem Dei annuntiat (cf. Pin. Cod. Cord. Tir.) ' ; utilitatem scil. et doctrinam acceptam ad bonum quasi commune derivare vult, quare aliorum intuitu fatetur : peccavi et rectum detorsi (curvum feci, hebr.) i. e. graviter deliqui, id quod per emphasin efferre vult e£ non par est mihi (hebr.) i. e. aequale, quod meritus eram, non retribuit mihi Deus ; mihi condonavit. Etiam versus sequens? pertinet ad hoc grati animi canticum : liberavit animam meam, ne rueret in foveam, et vita mea luce delectatur (cf. Malv. Zsch. Del. Hitz. Hirz. P. Le Hir) et apte quidem, cum beneficium acceptum post culpae confessionem et remissionem laude celebretur. Qeri, quod Chald. et S. Hier. sequuntur, idem utab Eliu tamquam doctrinae caput propositum enuntiat;
33:28
v. 28 « liberavit animam suam, ne pergeret in interitum, sed vivens lucem videret » ; — i. e. ille admonitione suscepta resipiscens et Deum deprecans se ab interitu vindicavit et iam nova vita gaudens fruitur. Talis igitur fructus ex afflictione exoritur: salus afflicti et ad Deum conversio, maior Dei laus, quam celebrat ille coram ómnibus, et magnus ad pietatem stimulus, qui beneficio collato continetur. Iam si Deus ita sapienter et benigne cum peccatore (v. 24. 27) agit, an innocenti deerit? Quare optime et nervose concludit Eliu
33:29
v. 29 « ecce haec omnia operatur Deus tribus vicibus per singulos,
33:30
v. 30 ut revocet animas eorum a corruptione et illuminet luce viventium » ; — hebr. bis, ter cum viro, ut revocet animam eius a fovea, ut illuminetur luce vitae, i. e. Deus erudit et affligit hominem, ut eum praeservet ab interitu, ut eum compleat felicitate, favore divino. Unde Eliu denuo inculeat, non omnem calamitatem esse malum poenae et vindictae divinae; adesse quoque, ut ruina praecaveatur, ut aditus quasi pandatur maiori luci viventium, i. e. gratiae; suo scil. pondere anima quasi in ruinam fertur ; Deus vero eam sistit in hoc cursu, avertit, coercet, reducit ad se (cf. nwa), calamitate immissa (cf. v. 47. 18) impedit eam, ne sibi indulgens et superbia elata pereat. Hisce igitur considerationibus Iobus se suaque mala perpendat animo attento ;
33:31
v. 31 « attende Iob et audi me, et tace, dum ego loquor »; — hebr. tace et ego loquar i. e. praeter ea, quae dixi, alia adhuc proponere, alia in te corrigere et emendare debeo. Attamen si forte lobo ea quae dixit vitio quodam laborare videntur, exoptat, ut Iobus rem exponat, quo clarius elucescat veritas, si in utramque partem fiat disceptatio ;
33:32
v. 32 « si autem habes, quod loquaris, responde mihi, alii, tuum accusatorem; exoplo, ut, si veritas fert, causam evincas : ergo si censes, me immerito aliquid in te reprehendisse, vel veras rationes non protulisse, loquere! Certe animum pandit Eliu veritatis studio impulsum, benevolum erga Iobum et ab omni Iobum accusandi pruritu alienissimum ; neque perfraete suae inhaeret sententiae, sed obloquendi et disceptandi spatium concedit, neque Iobum auctoritatis pondere obruere vult — quamvis se Spiritu Dei agi confidat, cf. 32, 8; 33, 4 — sed, si quid adsit dubii, ut proponat, exhortatur. Quodsi vero omnia lobo vera et bona videantur, tunc demum, quasi optimus disceptator, pergere vult;
33:33
v. 33 « quodsi non habes, audi me! tace et docebo te sapientiam » ! — i. e. vult progredi, si ea quae disputavit concessa sunt; ita demum firmum habetur fundamentum, ita spes fructuosae disceptationis adest. Quae omnia Eliu egregie praestat. iy 108 34, 4-3 385 hic (32, 18) et deinceps promittat multa ». Cod. vero ad Eliu doctrinam illud applicat Homeri de Aegypto: gouoxx moXMk uiv 360)k peptyudva, mo) òè Awypí, et pariter eum inanis gloriae et nimiae vanaeque confidentiae accusat. Multo sane melius Of. : sigqxóxcó "EJ«ouc tpOmOV x"Osp.ovtx Ts naðeúcewos Ocoy, Oct ènt tò xc)Xuov uðs ênavdyer... et S. Chrys. eum ab omni vanae gloriae appetentia immunem fuisse pronuntiat. S. Thom. quidem concedit, Eliu quibusdam aculioribus rationibus contra Iobum uti quam priores et magis ad veritatem accedere, attamen vult Eliu non solum zelo veritatis defendendae sed etiam ex inani gloria moveri. Similiter Phil. iudicat, Fliu S. Aug.: « commendat hune Scriptura, quia in prophetia locuturus sit ». Arg. — Ut Eliu ipse indicat(v. 3. 4),id agit, ut quae a Iobo audacius dicta offensioni esse possunt, reprehendat et corrigat. Quare eos seligit locos, qui si in universum accipiuntur vel ab oratione Iobi contexta avulsi considerantur, Deo iniuslitiae accusationem impingere videntur (34, 1-9). Strenue Dei iustitiam asserit, eamque ex eo probat, quia Deus est omuium Creator — quis audeat tantam maiestatem procacibus verbis lacessere? — omniumque sine acceptione personarum gubernator, qui omniscius tyrannos potentes potenter deiicit et Oppressorum curam agit, qui summe 72ndependens est omniumque saluti prospicit (34, 10-30). Quare Iobus, qui Deo modum et rationem praescribere vult, stulte locutus est et merito hac de re punitur (34,
33:3
… Il Vecchio Testamento attesta in modo chiaro (cf. Gen. 27; 6, 3; 7, 22; Lev. 17, 11; Ps. 104 [103], 29 sg.; Iob 27, 3; 33, 3-4; Ez. 37, 8) che le parti costitutive dell'uomo sono soltanto quelle due che nella terminologia filosofico-scolastica si chiamano « corpo » e « anima ». La preesistenza dell'a. non …
33:18
… pessimismo è di ordine morale; coincide con la fede, riaffermata poi nel Vangelo, che ogni uomo è in sé peccatore, « impuro » (ibid. 14, 4). Però la patetica descrizione di Giobbe, come la topografia della f. (« canale » che conduce nella fossa: ibid. 33, 18; le « camere di morte » Prov. 7, 27), è iperbolico-allegorica e non corrisponde alla raffigurazione generale che se ne aveva in Israele. …
33:23
Già la Scrittura mostra espliciti casi d'i. di angeli (Zach. 1, 12; Job 5, 1; 33, 23 sg.) e di santi (II Mach. 15, 11-16) e ci fa vedere come essi s'interessino alle sorti del Regno di Dio sulla terra (Apoc. passim, p. es., 6, 10) e offrano le orazioni degli uomini a Dio …
Douay-Rheims (Challoner) · Vulgata Clementina · Douay-Rheims originale (Douai 1609-10), trascrizione EEBO-TCP (CC0) · La Sacra Bibbia, tradotta dalla Volgata da Antonio Martini (1769-1781) (LaParola (laparola.net), Martini OSIS text, Public domain (LaParola's electronic edition marks it 'Dominio pubblico')). Pubblico dominio.