Romani
Epistola B. Pauli Apostoli ad RomanosIntroduzioni
Enciclopedia Cattolica
Prima lettera di s. Paolo nell'ordine della Volgata e del canone tridentino, la più importante per la teologia paolina.
Haydock
After the Gospels, which contain the history of Christ, and the Acts of the Apostles, which contain the history of the infant Church, we have the Epistles of the Apostles. Of these fourteen have been penned on particular occasions, and addressed to particular persons, by St. Paul; the others of St. James, St. Peter, St. John, and St. Jude, are called Catholic Epistles, because they are addressed to all Christians in general, if we except the two latter short epistles of St. John. --- The epistles of St. Paul contain admirable advice, and explain fully several tenets of Christianity: but an humble and teachable mind and heart are essentially requisite to draw good from this inexhaustible source. If we prepare our minds by prayer, and go to these sacred oracles with proper dispositions, as to Jesus Christ himself, not preferring our own weak judgment to that of the Catholic Church divinely inspired, and which he has commanded us to hear, and which he has promised to lead in all truth unto the end of the world, we shall improve both our mind and heart by a frequent and pious perusal. We shall learn there that faith is essentially necessary to please God; that this faith is but one, as God is but one; and that faith which shews itself not by good works, is dead. Hence, when St. Paul speaks of works that are incapable of justifying us, he speaks not of the works of moral righteousness, but of the ceremonial works of the Mosaic law, on which the Jews laid such great stress as necessary to salvation. --- St. Peter (2 Peter 3.) assures us that there were some in his time, as there are found some now in our days, who misconstrue St. Paul's epistles, as if he required no good works any more after baptism than before baptism, and maintaining that faith alone would justify and save a man. Hence the other apostles wrote their epistles, as St. Augustine remarks in these words; "therefore because this opinion, that faith only was necessary to salvation, was started, the other apostolical epistles do most pointedly refute it, forcibly contending that faith without works profiteth nothing." Indeed St. Paul himself, in his first Epistle to the Corinthians, (1 Corinthians 13:2.) positively asserts: if I should have all faith, so that I could remove mountains, and have not charity, I am nothing. --- This epistle, like most of the following, is divided into two parts: the first treats of points of doctrine, and extends to the eleventh chapter inclusively; the second treats of morality, and is contained in the last five chapters: but to be able to understand the former, and to practise the latter, humble prayer and a firm adherence to the Catholic Church, which St. Paul (1 Timothy 3.) styles, the pillar and ground of truth, are undoubtedly necessary. Nor should we ever forget what St. Peter affirms, that in St. Paul's epistles there are some things hard to be understood, which the unlearned and the unstable wrest, as they do also the other Scriptures, to their own destruction. (2 Peter 3:16.) (Haydock) --- St. Paul had not been at Rome when he wrote this epistle, which was in the year fifty-seven or fifty-eight, when he was preparing to go to Jerusalem with the charitable contributions and alms, collected in Achaia and Macedonia, for the benefit and relief of the poor Christians in Judea, and at Jerusalem; and after he had preached in almost all places from Jerusalem even to Illyris, Illyrium, or Illyricum. See chap. 15. It was written in Greek. It is not the first epistle in order of time, though placed first, either because of the dignity of the chief Christian Church, or of its sublime contents. --- The apostle's chief design was not only to unite all the new Christian converts, whether they had been Gentiles or Jews, in the same faith, but also to bring them to an union in charity, love, and peace; to put an end to those disputes and contentions among them, which were particularly occasioned by those zealous Jewish converts, who were for obliging all Christians to the observance of the Mosaic precepts and ceremonies. They who had been Jews, boasted that they were the elect people of God, preferred before all other nations, to whom he had given his written law, precepts, and ceremonies by Moses, to whom he had sent his prophets, and had performed so many miracles in their favour, while the Gentiles were left in their ignorance and idolatry. The Gentiles, now converted, were apt to brag of the learning of their great philosophers, and that sciences had flourished among them: they reproached the Jews with the disobedience of their forefathers to God, and the laws he had given them; that they had frequently returned to idolatry; that they had persecuted and put to death the prophets, and even their Messias, the true Son of God. St. Paul shews that neither the Jew nor the Gentile had reason to boast, but to humble themselves under the hand of God, the author of their salvation. He puts the Jews in mind, that they could not expect to be justified and saved merely by the ceremonies and works of their law, though good in themselves; that the Gentiles, as well as they, were now called by the pure mercy of God: that they were all to be saved by believing in Christ, and complying with his doctrine; that sanctification and salvation can only be had by the Christian faith. He does not mean by faith only, as it is one particular virtue, different from charity, hope, and other Christian virtues; but he means by faith, the Christian religion, and worship, taken in opposition to the law of Moses and to the moral virtues of heathens. The design of the Epistle to the Galatians is much the same. From the 12th chapter he exhorts them to the practice of Christian virtues. (Witham)
Douay 1582/1609
THE ARGVMENT OF THE EPISTLES IN GENERAL. 12 paragrafi
AFTER the Gospels, vvhich is a storie of Christ himselfe, and after the Actes of the Apostles, Vvhich is a storie of Christes Church: novv folovv the Epistles of the Apostles, vvhich they vvrote of such matters, as they had then occasion to vvrite of. For being the founders and the Doctors of the Church, they did in their time, as the Doctors that succeeded them, did after them; vvho from the beginning vnto this day, haue vvritten Epistles & Bookes against heresies, euer as they arose. and of al other Ecclesiastical matters, as they had occasion ministred vnto them. Of vvhich their doing the Apostles first gaue here the ensample: as also S. Luke in the Actes of the Apostles, led the vvay to al the writers of the Ecclesiastical Historie after him. For al though there be no comparison betvvene them for authoritie, for asmuch as these are Cannonical Scripture, and so are not any vvritings of their successors: yet the occasions and matters (as I haue said) are like.
Most of these Epistles are S. Paules Epistles: Euseb. li 2. Eccl. hist. c. 22. the rest are called Catholicae Epistolae, the Epistles Catholike. For S. Paul vvriteth not any Epistle to al (hovvbeit euery one of them is for al the Church:) but some to particular Churches of the Gentils, as to the Romanes, to the Corinthians, to the Galatians, to the Ephesians, to the Philippians, to the Colossians, to the Thessalonians: some to particular persons, as to Timothee, to Tite (vvho vvere Bishops among the Gentiles, to vvit, of Ephesus, and of Crete) and to Philémon, and then one to the Hebrevves, vvho vvere the Ievves of Hierusalem and Iurie. But the Epistles of the other Apostles, that is, of S. Iames, S. Peter, S. Iohn, and S. Iude, are not so intituled to any one Church or person (except S. Iohns tvvo later short Epistles, vvhich yet might not be separated from his first, because they vvere al of one Author) and therefore they are termed Catholike, that is, vniuersal. For so vvriteth S. Iames: To the tvvelue tribes that are in dispersion, greeting. and S. Peter in his first Epistle, thus: To the elect strāgers of the dispersion of Pontus, Galatia, Cappadocia, Asia, & Bithynia. in his second, thus: To them that haue obteined equal faith vvith vs. likevvise S. Iude: To them that are in God the father beloued, and in Iesus Christ preserued, and called. S. Iohns first is vvithout title.
Novv, for the occasions of their vvriting, vvhereby vve shal perceiue the matters or arguments that they handle: it must be remembred (as the Storie of that time in the Actes of the Apostles doth at large declare) that the Church then beginning, vvas planted by the Apostles not onely in the Ievves, but also in the Gentiles: yea and specially in the Gentiles. Vvhich thing offended the Ievves many waies. For, they could not abide to see, so much as their owne Countrie to receiue him for CHRIST, vvhom they had reiected and crucified: much lesse, to see, them preach him to the Gentiles also, that offended euen those Ievves also, that beleeued him to be Christ. Hovvbeit such of them as vvere Catholikes, and therefore not obstinat, vvere satisfied vvhen they vnderstood by the Apostles that it vvas Gods pleasure, as Act. 11. vve reade. But others of the became heretikes, & preached to the Christian Gentiles, that it vvas necessary for them to receiue also the Ievves religion. Of such vve reade Act. 15. Vnles you be circumcised, you can not be saued. And as these did so preach against the truth, so did the vnchristened Ievves not onely them selues persecute, but also stirre vp the Idolatrous Gentiles euery vvhere to persecute the Christians: by such obstinacie prouoking God to reprobate theire Nation: vvhich yet they thought vnpossible to be done, because they vvere the seede of Abraham, and vvere circumcised, and had receiued the Lavv by Moyses, for such carnal respects they trusted in themselues, as though God and Christ vvere vnseparably bound vnto them: attributing also so much to their ovvne workes, (vvhich they thought they did of them selues, being holpē with the knovvledge of their lavv,) that they vvould not acknovvledge the death of Christ to be necessarie for their saluation: but looked for such a Christ, as should be like other princes of this vvorld, and make them great men temporally.
Herevpon did S. Paul vvrite his Epistles, to shevv both the vocation of the Gentiles, and the reprobation of the Ievves. Moreouer, to admonish both the Christian Gentiles, not to receiue Circumcision and other ceremonies of Moyses lavv, in no vvise: and the Ievves also, not to put their trust in the same, but rather to vnderstand, that novv, Christ being come, they must cease. Againe, to shevv the necessitie of Christs comming and of his death: that vvithout it, neither the Gentiles could be saued: no nor the Ievves, by no vvorkes that they could doe of them selues, although they vvere also holpen by the Lavv, telling them what vvas good & vvhat vvas bad: for so much as al vvere sinners, and therfore also impotent or infirme: and the Lavv could not take avvay sinne, and infirmitie, and giue strength to fulfil that vvhich it gaue knovvledge of. but this vvas God onely able to doe, and for Christs sake onely vvould he doe it. Therfore it is necessarie for al to beleeue in Christ, and to be made his members, being incorporat into his Body vvhich is his Catholike Church. For so (although they neuer yet did good vvorke, but al il) they shal haue remission of their sinnes, and nevv strength vvithal, to make them able to fulfil the cōmaūdemēts of Gods lavv, yea & their vvorkes after this shal be so gracious in Gods sight, that for them he vvil giue them lift euerlasting. This is the necessitie, this is also the fruite of Christian Religion. And therfore be exhorteth al, both Gentils and Ievves, as to receiue it humbly, so also to perseuêre in it constantly vnto the end, against al seduction of heresie, and against al terror of persecution: and to vvalke al their time in good vvorkes, as novv God hath made them able to doe.
The same doctrine doth the Catholike Church teach vnto this day most exactly: The doctrine of the Cath. Church concerning good vvorkes. to vvit, that no vvorkes of the vnbeleeuing or vnbaptized, vvhether they be Ievves or Gentiles, can saue them: no nor of any Heretike, or Schismatike, although he be baptized, because he is not a member of Christ: yea more then that, no vvorke of any that is not a liuely member of Christ, although othervvise he be baptized, and continue vvithin his Church, yet because he is not in grace but in mortal sinne, no vvorke that he doth, is meritorious or able to saue him.
This very same is S. Paules doctrine: S. Paules doctrine concerning faith and good vvorkes. he denieth to the vvorkes of such as haue not the Spirit of Christ, al vertue to iustifie or to saue: neither requireth he a man to haue had knovvledge of the Lavv, or to haue kept it afortime, as though othervvise he might not be saued by Christ: but yet vvhen he is Christened, he requireth of necessitie, that he keepe Gods commaundements, by auoiding of al sinne, and doing good vvorkes: and to such a mans good vvorkes he attributeth as much vertue as any Catholike of this time.
Neuerthelesse there vvere certaine at that time (as also al the Heretikes of this our time) vvhom S. Peter termeth vnlearned and vnstable, 2. Pet. 3. vvho reading S. Paules Epistles, did misconster his meaning, as though he required not good vvorkes no more after Baptisme, then before Baptisme: but held that onely Faith did iustifie and saue a man. Therevpon the other Apostles vvrote their Epistles, as S. Augustine noteth in these vvordes: Aug. de fide & oper. ca. 14. Et praef. psal. 31. Therfore because this opinion (Ad salutem obtinendam sufficere Solam sidem, that onely faith is sufficient to obteine saluation) was then risen: the other Apostolical Epistles, of Peter, Iohn, Iames, Iude, do against it specially direct theire intention: to auouch vehemently, fidem sine operibus nihil prodesse, that saith vvithout vvorkes profiteth nothing, As also Paul him selfe did not define it to be quamlibet fidem, qua in Deum creditur, whatsoeuer maner of faith, vvherevvith vve beleeue in God, but that holesome & expresse Euangelical faith, vvhose vvorkes procede from loue, Gal. 5. and the faith (quoth he) that vvorketh by loue. vvherevpon that faith, vvhich some thinke to be sufficient to saluation, 1. Cor. 1•. he so affirmeth to profite nothing, that he saith. If I should haue al faith so that I could remoue mountaines, and haue not charitie, I am nothing.
He therfore that vvill not erre in this point, nor in any other, reading either S. Paules Epistles, or the rest of the holy Scriptures, must sticke fast to the doctrine of the Catholike Church, 1. Tim. 3. vvhich Church S. Paul termeth the piller and ground of the truth: assuring him self that if any thing there found to him as contrarie herevnto, he faileth of the right sense: and bearing alvvaies in his minde the admonition of S. Peter, 2. Pet. 3. saying: As also our most deere brother Paul according to the vvisedom giuen to him, hath vvritten to you: as also in al his Epistles, speaking in them of these things, in the vvhich are certaine things hard to vnderstand, vvhich the vnlearned and vnstable depraue, as also the rest of the Scriptures, to theire ovvne perdition. You therfore brethren, foreknovving, take heede lest ye be led amis by the error of the vnvvise, and fall avvay from your ovvne stedfastnes.
THE historie of S. Paul, vntil be came to Rome, S. Luke in the Actes of the Apostles vvrote exactly: and though vvithout any mention of his Epistles, yet certaine it is, that some of them he vvrote before he came there, to vvit, the tvvo vnto the Corinthians, and this to the Romanes: & (as it seemeth) before them al, Gal. 2. the Epistle to the Galatians. Vvherein yet because he maketh mention of the fouretenth yere after his conuersion, it appeareth, that he preached so long vvithout any vvriting.
And this order may thus briefely be gathered. First he preached to the Galatians Act. 16: and passing through Phrygia and the countrey of Galatia. Vvhereof he maketh mention himselfe also, Gal. 1: Vve euangelized to you. and Gal. 4: I euangelized to you heretofore. After vvhich the false Apostles came and persuaded them to receiue Circumcision. Vvherevpon he saith Gal. 1: I maruel that thus so soone you are trāsferred from him that called you to the grace of Christ, vnto an other Gospel. and vvisheth therfore Gal. 4. saying: And I vvould I vvere vvith you novv. And accordingly he came vnto them aftervvard, as vve reade Act. 18: Vvalking in order through the countrie of Galatia and phrygia, confirming al the Disciples. At vvhich time also it seemeth, that he tooke order vvith them about those contributions to helpe the neede of the Christians in Hierusalem, vvhereof he speaketh 1. Cor. 16: And concerning the collections that are made for the saincts, as I haue ordeined to the Churches of Galatia, so doe you also. By vvhich vvordes also it is euident, that the Corinthians had not at then made their gathering. But vvhen he vvrote the Second to them (vvhere in the 11 Chapter he maketh mention of 14 yeres, not onely after his Conuersion, as to the Galatians, but also after his Rapte, vvhich seemeth to haue bene vvhen he vvas at Hierusalem Act. 9. foure yeres after his Conuersion, in a traunce, as he calleth it Act. 22, 17) then vvere they readie. For so he saith 2. Cor. 8: You haue begone from the yere past. and 2. Cor. 9: For the vvhich I doe glorie of you to the Macedonians: that also Achaia is ready from the yere past. hovvbeit it folovveth theire: But I haue sent the brethren, that (as I haue said) you may be ready: lest vvhen the Macedonians come vvith me, and find you vnready, vve be ashamed. But vvhen he vvrote to the Romanes, then vvas he novv come to Corinth for the purpose, and had receiued theire contribution, and vvas readie to goe vvith it vnto Hierusalem. For so he saith Rom. 15. Novv therfore I vvil goe vnto Hierusalem to minister to the saincts. For Macedonia and Achaia haue liked vvel to make some cōtribution vpō the poore saincts that are in Hierusalem. The argument of the Epistle to the Romanes.
So then, the Epistle to the Romanes vvas not the first that he vvrote. But yet it is Epih. Haer. 42. Marcionis. Aug. in Expos. incho. Ep. ad Rom. and alvvaies vvas set first, because of the primacie of that Church, for vvhich cause also he handleth in it, such matters as perteined not to them alone, but to the vniuersal Church, and specially to al the Gentiles: to vvit, the very frame (as it vvere) of the Church of Christ. Tanquam enim 2. Cor. 5. pro ipso Domino legatione fungens, hoc est, pro Ephes. 2. lapide angulari, vtrumque populum tam ex Iudais quàm ex Gentibus connectis in Christo per vinculum gratiae. so saith S. Augustine, giuing vs briefly the arguments. in english thus: As being a legate for our Lord him self, that is, for the corner stone, he knitteth together in Christ by the bād of Grace, both peoples, as vvel of the Ievves as of the Gentils. Shevving, that neither of them had in their Gentilitie or Iudaisme any vvorkes to bragge of, or to chalenge to them selues iustificatiō or saluation thereby, but rather sinnes they had to be sorie for, and to humble themselues to the faith of Christ, that so they might haue remission of them, and strength to doe meritorius vvorkes aftervvard. In vvhich sort, because the Gentils did humble them selues, therefore had they found mercy, though they neuer vvist of the Lavv of Moyses. But the Ievves, because they stoode vpon their ovvne vvorkes, vvhich they did by their ovvne strength, vvith the knovvledge of the Lavv (being therefore also called the vvorkes of the Lavv,) The vvorkes of the Lavv. & so would not humble themselues to beleeue in Christ crucified, they missed of mercy, and became reprobate, excepting a few Reliquiae that God of his goodnes had reserued to himself. Hovvbeit in the end, vvhen the fulnes of the Gentils is come into the Church, then shal the fulnes of the Ievves also open their eies, acknowledge their errour, and submit themselues to Christ and his Church, in like maner. In the meane time, those that haue found the grace to be Christians, he exhorteth to perseuerāce (as it vvas specially needeful in those times of persecutions) and to leade their whole life now after Baptisme in good workes: and to be careful of vnitie, bearing therefore one with an other, both Iew and Gentil, al that they may, and geuing no offence to them that are weake. Thus he disputeth, and thus be exhorteth through the whole Epistle: though, if we wil diuide it by that which is principal in ech parte, vve may say, that vnto the 12 chapter is his disputation: and from thence to the end, his exhortation.
Novv, in those points of faith, and in al others (as also in example of life) the commendation that he giueth to the Church of Rome, Rom. 1. is much to be noted. Your faith is renoumed in the vvhole vvorld. and your obediēce is published into euery place. Rom. 16. I reioyce therfore in you. And againe: Rom. 6. you haue obeied from the hart vnto that forme of doctrine, vvhich hath been deliuered to you. And therevpon againe: I desire you brethren, Rom. 16. to marke them that make dissensions and scandals contrarie to the doctrine vvhich you haue learned, and auoide them. For such doe not serue Christ our Lord, but theire ovvne belly: and by svveete speaches ad benedictions seduce the harts of innocents. Therfore to shunne Luther and Caluin, and al their crewes, vve haue iust reason and good vvarrant. They make dissensions and scandals against the doctrine of the Romane Church. Let no man therefore be seduced by their sugred vvordes.
Cornely
S 8. — De epistola ad. Romanos.
135. — I. Dk ECCLESIAE ROMANAE iINITIISs. Romanae ecclesiae fundationem Patres antiquiores omnes uno ore SS. Petro et Paulo adscribunt. S. Ignatius M. enim, si semetipsum Romanis non praecipere sicut Detrum et Paulum asserit, procul dubio duos hos Apostolos ecclesiae romanae fundatores esse insinuat; disertis autem verbis S. Dion yseus Cor., S. Irenaeus , Caius presb., Tertullianus idem testantur !. Quoniam vero iam diu, antequam Paulus in Urbem advenit, Romae non tantum Evangelium esse praedicatum , sed ecclesiam quoque florentissimam exstitisse ex epistola notra luce clarius patet, Patrum testimonia eo sensu sunt intelligenda, quod Petrus seminaverit, Paulus rigaverit, uterque sanguine suo effuso foecundaverint agrum romanum Deo ipso incrementum dante. .
Continua a leggere 95 paragrafi
Cum Amíbrosiastro multi protestantici paucique catholici interpretes « ludaeos quosdam conversos » Romanis Evangelium attulisse neque ullum Apostolum ante Paulum Romae docuisse censent?; sed immerito. Prima quidem Evangelii semina forte ab advenis romanis illis, qui primae S. Petri praedicationi adfuerunt, Romam allata esse negare nolumus, atque fieri etiam potuisse concedimus, ut inter multos Iudaeos, qui tum temporis Urbem incolebant, asseclas nonnullos Evangelium invenerit? : at ecclesia illa, cuius fides a. 58., quando Paulus suas dedit literas, in universo orbe iam celebrabatur, non potuit nisi unum ex praecipuis Apostolis habere fundatorem. Quis sibi persuaserit, Apostolos, qui quum Samariae post Philippi diaconi praedicationem multos Evangelium recepisse audissent, Petrum et loannem miserunt, ut ecclesiae illi fundandae praeessent, atque iterum Barnabam Antiochiam ablegarunt, ut primae ethnicorum ecclesiae curam gereret^, in capite imperii romani neoph ytos sibi ipsis reliquisse? Iam vero lota retro antiquitas, si Ambrosiastrum excipis, alium praeter Petrum non cognovit, qui « exordio regni Claudii Romam venit et salutarem cunctis credenlibus fidem fideli verbo docuit potentissimisque virtutibus comprobavit », « ibique viginti quinque annis cathedram sacerdotalem tenuit »?, lllud dicere profecto in animo nobis non est S. Petrum post primum in Urbem adventum domicilium suum in ca ila fixisse, ut eius portas amplius non sit egressus; simili enim modo et. eodem fere tempore, quo Paulum Antiochiam, Petrum lomam centrum apostoliearum suarum excursionum elegisse contendimus. Nobis igitur contraria non sunt, quae velut argumenta cerla. contra sententiam nostram semper allerri solent, a. 4. scilicet Petrum lerosolymis, a. 51. Ierosolymis et Antiochiae fuisse, in epistolis, quas Paulus Romae scripsit, nullam Petri fieri mentionem et alia eiusmodi. Quae omnia verissima esse concedimus, sed quo cum iure ex illis Petrum a. 42. Romam non venisse demonstretur, nemo nisi protestanticis praciudiciis abreptus videbit^.
Praeter fundatoris nomen admodum pauca certa de romanae ecclcsine primordiis nobis sunt tradita, quapropter solis coniecturis magis minusve probabilibus, quis primus eius fuerit status, consequi nobis licet. Quo tempore Petrus Romam advenit, Antiochiae iam multi ethnici Evangelium receperant ; nihilominus S. Petrum, qui novem annis postea in concilio hierosolymitano sibi circumcisionis praecipue Evangelium vindicavit, etiam Romae ab inilio inter contribules suos apostolico munere functum esse iure coniicere nobis videmur: quare verisimillimum est, ex Iudaeis conversis formati esse primum ecclesiae romanae nucleum. At Romae procul dubio satis magnus quoque fuit proselytorum. iudaicorum numerus. qui ad Evangelium recipiendum ubique magis erant propensi, nec defuit principi. Apostolorum, qui Cornelium centurionem in Ecclesiam receperat, occasio, ut ethnicis quoque bonum nuntium afferret. Quapropter quum una cum ludaeis etiam Christiani, qui ex circumcisione erant, Claudii decreto a. 51. ex Urbe expellerentur?, illa ecclesiae romanae pars remansit intacfa, quae ex proselytis e! ethnicis erat collecta. Quorum numerus auctus est, quando Petrus post Concilium Apost. Romam redux deficientibus Indaeis totam suam curam et diligentiam convertendis ethnicis impendere. coactus est. Ab eo igitur tempore in romana ecclesia ethnici conversi omnino praevaluerunt, atque tanta exinde facfa est Iudacorum post Claudii mortem Romam reversorum ef. Christianorum separatio, ut a. 62. « primis Iudacorum » id unum « de hac secta (Christianorum ) notum esset, quod ubique ei contradiceretur ». Revera ex S. Pauli epistola ad Rom. haud obscure elucet, maiorem Christianorum romanorum numerum ex ethnicis venisse. Quamquiun enim inter eos, quos in fiuc episto- Ine salutat, plerique sunt Iudaei atque interdum quoque ad neophytos iudaicos sermo dirigitur?, universam tamen ecclesiam, ac si solis ethnicis conversis constiterit, plerumque alloquitur ?.
Petrum et Paulum vocat Üzusiubsavzag xat olxobopsjgavzag 6 "Pin viv "Exz)rslav; simili modo Caíus presb. (apud Euseb. H. E. II. 25. M. 20,209) : Ego Apostolorum possum trophaca ostendere; nam sive in Vaticanum sive ad Ostiensem viam pergere libet, occurrent tibi trophaea x&v xaózz» tGzvsauévovy c) "ExxXrnslav; Tertull. de praescr. 32. 36 (M. 2,45. 49); Firmilian. Cappad. (in opp. Cypr. ep. 75. M. 3,1?07) etc.
3. Act. 2,10. — Maximum eo tempore fuisse Iudaeorum Romam incolentium numerum ex co apparct, quod. Iudacorum lezatis, «qui post Herodis M. mortein Iomam vencrunt, oclo. millia Iudaeorum romanorum sese adiunxerint teste Fl. loseph. Antiqu. XVI. 11,1. Tiberii tempore quatuor millia Iudaeorum in Sardiniam deportati Sunt teste Tacit. Ann. II. 85 etc.
7T. Etenim Aquilam et Priscillam iam ante eorum in Achaiam adventum Christianos fuisse et Paulum ideo, quia Christiani erant, apud cos deversatum esse Lucas diserte quidem non dicit, sed insinuat. Quum ex praccipuis Pauli coopcrariis essent, eorum conversionem, si per Paulum facta esset, Lucas non tacuisset.
146. — II. OccAsio ET FiNIS EPISTOLAE AD RoaaNos. Ambrosiastri et S. Augustini sententiam, quae in Glossam transierat, secuti mediae aetatis interpretes longe plerique et moderni non pauci occasionem huius epistolae scribendae natam esse censent « ex contentione, quae Romac inter iudaicos et ethnicos neophytos suborta erat de meritis et iustificatione, dum scilicet utrique suis meritis Evangelii gratiam arrogarent »; « etenim quum in illa epistola fere totus sit Apostolus in docendo iustificationem gratuitum esse Dei donum, cur hoc potius quam aliud argumentum tractasset, nisi quia certa relatione compertum haberet Romanos in hac potissimum re institutione indigere! »?
Attamen integra in epistola nullum prorsus invenimus vestigium, ex quo appareat romanae ecclesiae conditionem ipsam scribeudae epistolae occasionem dedisse; imo quoniam de ecclesiae illius conditione iudicium ex alio fonte, quam ex nostra epistola, haurire non possumus, dicendum potius est, gratuito prorsus et sine ullo fundamento neophytis romanis foedum illum errorem affingi. Alium ingredi Apostolum, si apertum errorem impugnare et schismata auferre vult, epistolae ad Galatas et Corinthios satis demonstrant; nulla autem in nostra poleniicae rationis contra Christianos remanos umbra vel species; quae enim polemiea sunt, ea contra ethnicos et ludaeos infideles diriguntur. Quid quod Apostolus, qui tolies se non liominibus sed soli Deo placere velle asserit, tot laudibus fidem Romanorum celebret cosque « repletos omni scientia » appellet? Annon si ecclesiae a se non fundatae fidem corrigere vel ei quidquam addere voluisset, super alienum fundamentum aedificasset, id quod se unquam facturum esse negat?? At thema quoque eius non est, ut gratuitum dumtaxat Dei donum iustificationem esse doceat, sed « virtutem. Dei esse Evangelium omni credenti » ipse pro argumento indicat; num forte tecte tantum ct quasi per ambages et cuniculos errorem aggredi ausus est? Ad quid demum excusationes illae de epistola deque eius argumento, si Romani ipsi gravi suo errore epistolam provocassent 2?
Hac igitur sententia utpote parum probabili omissa modernorumque quorundam interpretum opinionibus, qui cum Eichhorn putant Romanos contra seductores iudaicos fuisse praemuniendos, aut cum Sabatier dicunt contra iudaizantes Apostolum doctrinam et apostolicam suam dignitatem defendisse, utpote prorsus arbitrariis et omni omnino fundamento carentibus prorsus reiectis*, alteram epistolae occasionem non assignamus praeter illam, quam a Paulo ipso indicatam S. CArysostomus evolvit : « Aliis, inquiens, ob aliam causam et rationem scribit, id quod ipse declarat, ubi Corinthiis dicit : De ?zs autem, quae mihi veripsestis , et Galatis statim ab initio et per totam epistolam idipsum significat. His vero cur et qua de causa scribit? Testificare enim videtur illos esse virtute et scientia omni repletos, ita ut possint alios docere. Cur ergo illis scribit? Propter gratam Der , inquit, quae data est miht, ut sim minister Iesu. Christi. ldeoque ab initio dixit : Deb/tor sum, ut pro virili mea. parte vobis, qui Romae estis, Evangelium praedicem. Verba enim eius, ex. gr., quod possint alios admonere , laudem praecipue prae se ferunt et tacitam quandam exhortationem ; ac necessaria his quoque erat excitatio per literas. Quia enim nondum istuc venerat, duplici ratione excitavit illos, literis suis utilissimis et adventus sui exspectatione. Talis namque erat sancta illa anima, totum complectebatur orbem et omnes secum circumferebat, consanguinitatem maximam illam esse putans, quae secundum Deum est. Atque ita omnes amabat, ac si eos omnes genuisset, imo maiorem prae se ferebat, quam quivis pater, dilectionem »9?.
Intime scilicet S. Paulo persuasum erat, « propter gratiam, quae dafa erat ipsi a Deo, ut esset minister fesu Chrisli Zn gentibus » et propter
« Aposiola'um, quem acceperat ut obedientiae fidei subiiceret omnes gentes », se omnibus factum esse debitorem ; quapropter etiam promtus erat iis, qui Romae erant, evangelizare?. Itaque postquam per quatuordecim fere annos Syriam, Asiam Min., Macedoniam et Graeciam peragravit et « ab lerusalem per circuitum usque ad Illyricum propagavit Evangelium Christi », novum vastissimumque laborum apostolicorun campum sibi in terminis Occidentis elegerat atque praeprimis Hispaniam iugo Christi subiicere sibi proposuerat. In hoc autem itinere hispanico satisfacerese posse sperabat desiderio, quod iam a multis annis foverat, ut romanam ecclesiam , cuius fides in toto imperio celebrabatur, inviseus « aliquid impertiretur illis gratiae spiritualis ad confirmandos eos, ut per mutuam fidem, eorum et suam, se invicem exhortarentur »*. Doctrinae igitur romanae quidquam deesse non censebat, sed hac sua epistola iter suum romanum, quod brevi se ingressurum sperabat, quasi praeparare volebat. Quoniam enim Romae diu permanere noluit , sed praeteriens eos videre iisque frui, ltomanis iam antea praecipua fere Evangelii sui capita atque imprimis doctrinam illam, quam ultimis annis ubique contra iudaizantes defendere debuerat, omnibus scilicet hominibus, ludaeis et ethnicis, Evangelium eodem modo esse destinatum, exponendam duxit, ut brevis sua inter eos commoratio fructuni aliquem spiritualem producere posset.
Danko etc.) hanc sententiam tenent, uti etiam. plurimi acatholici. — Cír Commeiu, in ep. ad Rom. 1896. p. 9. sqq.
2. Rom. 1,8. 12; 16, 19; 15,14. 20. Mirum, quod Ambrosiaster (1. c.) scribere potuerit : « Romanis autem irasci non debuit, sed et laudare fidem illorum; quia nulla insignia virtutum videntes nec aliquem Apostolorum, susceperant fidem Christi ritu licet iudaico, ín verbis potius quam in sensu; non enim exposilum illis fuerat mysterium crucis Christi ».
f'1.— Ne breve igitur illud tempus, quod inter Romanos eommorari sibi proposueral , sine fruetu. perazerct, couspectum quendam sui Evangelii in nostra epistola illis exhibuit. « In epistola hac, inquit S. Augustus, quantum ex eius fextu. colligi potest, quaestionein ha: bet talem : utrum Iudaeis solis Evangelium D. N. Iesu Christi venert propter merita operum Legis, an vero nullis operum merifis praecedentibus omnibus gentibus venerit iustificatio fidei, quae est in Christo lesu, ut non, quia iusti erant, homines crederent, sed credendo iusti ficati dein iuste vivere inciperent. Hoc ergo docere iutendit omi//bu* venisse gratiam Evangelii D. N. lesu Christi. Quod propterea efiam gratiam vocari ostendit. quia non quasi debitum iustitiae redditum est, sed gratiito datum »!. In Evangelio revera viai ac rationem manifestatam esse, quam Deus ad omnes homines salvandos elegerit, in hac epistola S. Paulus ita. evolvit, ut. zwst/ficationis per fidem in Christum obtinendae universalitatem et gratiitatem demonstret.
Omnes interpretes duas praeter exordium ct epilogum longiorem dislinguunt partes, quarum prior dogmatica, ut 5. 7Aomae verbis ulamur, » ostendit virtutem evangelicae gratiae » (1,16- 11,36), altera paraenetica « exhortatur ad exsecutionem operum huius gratiae » (12,1 - 15.13). In. priore autem et praecipua parte distribuenda maior est interpretum dissensus; S. Thomam ducem secuti tres sectiones distinguendas censemus. Tota enim pars dogmatica circa illam thesin versatur, quam Apostolus ipse disertis verbis a principio indicat, « Evangelium virtutem Dei esseoómni credenti, Iudaeo primum et Graeco », i. e. evangelicam doctrinam esse efficacem ad salutem omnibus iis conferendam, qui illam fide viva recipiant sine ulla Iudaeos inter et gentiles cistinctione. lam thesin hanc Apostolus primum demonstrat (1,19-5,25), « sine gratia Christi in Evangelio revelata nec cognitionem veritatis gentibus, nec circumcisionem et Legem Iudaeis profuisse ad salutem » (S. Thon.) : deinde candem evolvit (5,1-8,39) bonis, quae gratia Evangelii affert , enumeratis et commendatis; demum eam ab obieclionibus, quae ab Iudaeis alferri potuere, vindicat (9,1-11,36)?. Alii interpretes quatuor sectiones distinguere malunt, ita ut in prima (1,18-3,20) Paulus omnes homines, sive ethnicos sive ludaeos, quum peccato sint obnoxii, iustificatione indigere demonstret , in altera (3,91-5.90) ad eam neminem pervenire ostendat nisi per fidem et ex meritis Christi, in tertia (6,1-8,39) eam debito modo in vita christiana esse exprimendam doceat, in quarta demum (9,1-11,36) mysterium distributionis huius gratiae explicet, in quantum id fieri potest. In analysi tamen S. Thomae partilionem pro fundamento ponendam arbitrati sumus, quia accuratius et clarius Apostoli argumentationem exprimit?
4. inscriptione longiore (1,1 - T), in qua iam, quum muneris sui apostolici dignitatem ex Evangelii, quod praedicat, celsitudine profluentem (4,2-4), et extensionem ad omnes gentes asserat (1,5. 6), rationes innuit, ob quas ecclesiae romanae scribat;
9. captatione benevolentiae quadam (4,8-15), quatenus una ex parte gratias agit Deo ob Romanorum fidem in toto orbe celebratam (1, 8), altera vero ex parte bonam suam erga eos voluntatem manifestat, quae ex continuis suis pro eis precibus (1,9. 10) et ex continuo suo eos adeundi desiderio (1, 11. 19) elucet. Quod desiderium ex ipsa sua vocatione derivat, qua omnibus debitor factus etiam Romanis fructum aliquem spiritualem atferre cozatur (4,13-43 .
Pans riion poGuMATICA (1,16- 14,36... Ad eam transiens, suam thesin, quam evolvere vult, pro ratione affert, cur ab Evangelii praedicatione nihil eum retineat; Evangelium enim solum efficax esse, ut omnibus omniuo hominibus iustificationem alferat, quippe quae fide (minime vero operibus ante fidem et sine fide positis! acquiratur (1, 16. 17).
I. lam ut TuESIN HANC DENONSTRET (1.18- 4,25) hnominem in triplice slatu. legis naturalis, legis mosaicae, legis evangelicae considerat ostendens omnes homines in legis naturalis statu (ethnicos) et in slatu. legis mosaicae (Iudaeos) peccato obnoxios sub ira Dei fuisse .1,18-3,20), in Evangelio autem revelafaim esse viam, qua omues omniuo ad salutem pervenire possint (3,21 - 4.35.
1. Onines homines peccato. ideoque. irae. Dei fuisse obnoxios demonstrat per
A.; incipiens a gentilibus (1,18-32). de quorum culpa ex iudicio Dei super illos constet (1, 18.). Nain
à.) quamquam verum Deum cognoscere debuerunt et ex operibus coguoscere poluerunt (1, 49. 20), ei tamen debitum honorem nou exhibuerunt, atque licet sapientes se esse putaverunt, in absutdam idololatriam sun! prolapsi (4.21 -93 : b.) in cuius turpissimae idololatriae poenam Deus permisit, ut in turpissima peccata prolaberentur, immunditiae aliisque omnis generis vitiis dediti, quamvis cognoscerent, non fantum eos, qui illa peragunt, sed etiam eos, qui illa approbant, gravissima dignos esse poena (1,24- 32^.
B.) ludaeos quoque peccato et interitui esse obnoxios, quoniam id mazis addubitari poterat, fusius demonstrat (2,4-3,20. Immerito enim Iudaei (quos ante v. 17. non.nominat sed tamquam « iudicantes » designat, qui ipsi igitur perfectiorem sibi scientiam attribuunt) genlilibus peccata obiiciunt: quia enim eadem faciunt, sese ipsos condemnant (2, 1).
a.) Niuunque iudicium Dei est secundum veritatem, neve quisquam ob illius dilationem illud se effugere posse speret (2.2 - 4) ; secundum opera enim unumquemque iudicabit Deus (2.5-8) sine ulla personarum distinclione (2.9-11), illam adhibens normam, quam Iudaei in sua Lege scripta, reliqui in lege cordibus insculpta possident 2,135 - 17). lam vero secundum hanc normam ludaei in maiore sunt culpa, quia de legis scientia quidem gloriantes aliorum duces esse volunt, at eadem peccata committentes efficiunt, ut nomen Dei inter gentes blasphemetur (2,18 -24).
b.: Solvit obiectiones, quibus Iudaei sese forsitan defendere conentur (2, 25-3,8).
2.) Frustraenim provocabuntad circumcisionem suam ; siquidemilla, nisi Lex observatur, nihil prodest, si quis autem incircumcisus Legem observat, haec observatio coram Deo circumcisionem supplet; Deus enim non carnis, sed cordis quaerit circumcisionem (2,25 - 90).
B.) Neque hac doctrina omnis differentia Iudaeos inter et gentiles tollitur. Namque sua ludaeis manent privilegia, atque imprimis concredita illis sunt eloquia (promissiones) Dei. (Alia privilegia Apostolus hoc in loco argumento suo inhaerens omittit postea praesertim 9, 4 sqq. illa allaturus). Aliquorum autem incredulitas (infidelitas) has promissiones , quum Deus fidelis sit, irrifare nequil, sed Dei fidelitatem et iustitiam magis manifestabit (3.1 - 4). Ex quo tamen absurde aliquis deduceret, Deum infidclitatem, quandoquidem ad ipsius gloriam mauifestandam inserviat, non. esse puniturum : Deus enim iudex iustus est, nec facienda sunt mala, ut eveniant bona (3,5-8).
c.) Concludit hanc argumentationis particulam argumento scripturistico (3,9-90). Iudaei enim, etsi sua habeant privilegia, non simpliciter. praestant. ethnicis, quia orines. peccato. sunt. obnoxii (3, 9). Nam mullis Scripturae testimoniis, quae longa serie alferuntur (3,10- 18), nullum hominem iustum esse coram Deo consfat. Alqui testimonia haec de solis ethnicis intelliri non licet, quandoquidem ea, quae in Scripturis dicuntur, proxime ad eos spectant, quibus Scripturae dalao sunt (3, 19). Unde merito collizit Apostolus Legem ipsam hominem non iustificare, sed ei cogznitionem solain peccati exhibere (3, 20).
2. Ultimis verbis sibi iani viamn. patefecit ad alteram argumenti proposilionein. Zustificationem cnim, quam Lex non praestat, exhibet Evangelium, in quo via et ratio est revelata, qua omnes homines iustificationem obtinere possunt (3,91 - 4,23).
4.) Viam hanc, quam Lex ct Prophetae iam affirmaveruut (3, 21), accuratius describit.
x.) lustificatio autem haec est per fidem in lesum Christum. et parata est omnibus oinnino hominibus sine ulla distinclione, quia omnes utpote peccato obnoxii illa indigent (3, 22. 23; est Dei donum prorsus gratuitum; pretium enim solvit D. N. lesus Christus sanguine suo, qui horninibus per fidem applicalur, ut hac ralione Dei, qui peccata tempore ignorantiae ante Christi adventuin. commissa ob longanimitatem quodanimnodo praetermisit , lum iustilia manifestetur, quatenus Christuin pro omnibus satisfacere voluit, tum misericordia, quatenus peccalores gralis iustiicat, duminodo credant (3,21 - 206).
f.) Unde clare apparet inanem esse Iudaeorum gloriationem , quuni haec iustitia ex operibus Legis non sit, sed ex fido, et ad omnes homines sese extendat, quia Deus non minus est gentilium, quam Idacorum Deus (04,27 - WV.
b.) lace autem doctrina de iustitia per lidem adipiscenda non destruit Legem, sed eam contirmat (3, 31), quandoquidem in Lege et Prophetis iam est proposita (4,1-26). Namque
2.) graluitam esse iustificationem iam constat ex exemplo Abrahae, quem non ex operibus iustiicatlum esse docet Seriptura; qua leste fides ei reputata est in iustitiam ; sed si fides ei reputata est in iustitiam, palet eins opera ad. iustitiam niliil contulisse (4, 1-3). Eadem quoque iustitiae gratuitas a David celebratur, ubi beatum dicil hominem, cui Deus ob misericordiam suam peceati veniam concedit (4,6-8).
8. Neque minus ex Scriptura apparet hanc. per fidem instificationem ad solos Iudaeos non restringi, sed esse. universalem. Etenim
S. Scriptura hanc iustitiam Abrahamo ante eius circumcisionem attribuit, ita ut circumcisio non sit nisi signaculum iustitiae iam antea acceplae; ante circumcisionem autem (per fidem) accepit iustitiam, ut demonstraretur pater omniurm credentium incircumcisorum, quibus etiam fides reputatur ad iustiliam, et pater credentium circumcisorum, qui lidem. cum circumcisione coniungunt (4.9- 19).
Neque promissio haereditatis Abrahamo seminique eius facta Legi erat alligata; secus iam esset abolita, quia Lex per se liominem irae divinae subiicit (4,.13- 15); sed fide nititur, quum hac sola ratione verificari possit promissio omni semini facta, ad quod semen teste Scriptura pertinent etiam gentes (4,16 - 07).
Quaenam vero sit baec fides iusliticans in Abrahae exemplo describitur, qui humanis rationibus, quas promissioni obstare videbat, spretis sine ulla diflidentia vel haesitatione Deo credidit promittenti et hac ratione glorificavit Dei omnipotentiam (4,18-22). lam vero haec de eius fide scripta sunt, ut omnes candem imitanles, quemadmodum ille per fidem iustificatus est, ipsi quoque iustificentur credentes Iesum propter nostra delicta esse mortuuin et resurrexisse ad gratiam nobis applicandam (4,23 -25.
IE. Postquam thesin suam, Evangelium efficax esse ad salutem omuibus praestandam, demonsiravit, EANDEM NUNC EVOLVIT ET COMMENDAT DESCRIPTIS FRUCTIBUS ET PROPRIETATIDUS IUSTITIAE, QUAE EST PER GRATIAM (5.1- 8, 3h.
T. Primus fructus. est pax ad Deum? et spes gloriae filiorum. Dei, quae inde dependet (5,1-21) À.) Namque per Christum accessum habuimus ad iustificationem, eriro per eum etiam habemus pacem cum Deo et spem futurae gloriae a) De lertione 5.1 non satis conslat; cum Yulgala (« lustificati ergo ex fide pacem Aiaóeamus ») atque plerisque aliis versionibus et. nonnullis Patribus multi boni codd. graeci legunt Zycogev, alque hanc lectionem recentissimi editores (Lachm., Tischend. Ed. 8., Hort-Westcott! receperunt. At Peschito cum aliis bonis codicibus aliisque Patribus habent indicativum £yopcv. Quam lectionem cum Toleto et Estio praeferendam censuimus ob contextus rationem; « nondum enim adhortatinni, sed doctrinae adhuc intendere Apostolum », rectissime monet Estius; illud quoque, quod sequitur : « et gloriamur in spe. gloriae filiorum Dei » procul dubio est roordinatum nostro « pacem habemus »; ex v. 3. enim satis clarum est, illud ab uno ex pronominibus relativis, quae praecedunt, dependere non. posse. Ceterum S, Thomas, quamvis exliortativum « habeamus » legeret, tamen heic novam sectionem inchoari recte vidil; catu autem ab assertione melius, quatn ab exhortatione inchoari manifestum est.
filiorum, qua in ipsis quoque tribulationibus gloriamur, quandoquidem mercedis , cuius pignus per Spiritum S. iam accepimus, certi sumus (3,1 - 3).
Prob. Conseqg. $i enin. Christus maximum caritatis suae argumentum nobis exhibere non recusavit moriens pro nobis, inimicis suis (2,6 -8), certe multo magis nunc per ipsum iustilicali eliam ab ira. Dei liberati sumus (ac proin pacem ad Deum habemus) et spem salutis aeternae. ita habemus, ut in Deo (qui aliquando merces nostra erit) iain nunc gloriari possimus (5,9- 11).
morlem oppetisse et vicaria sua morte eos cum Deo reconciliasse. Quia vero vicaria haec satisfactio difficultatem quaudiin Christianis creare potuit), salutem per Christum pro otnnibus satisfacientem acquisitarn coniparat cum condemnatione, quam Adam in onus suos posteros albraxit (5,42 - 34).
Quia eniin , ait, nunc reconciliati sumus per Christum vicaria sua inorte pro nobis satisfacientem. eadem relatio Christum inler et nos intercedit relate ad iustitiam , quae Adamum inter et nos intercedit relate ad peccatum. Quemadmodum enim unius Adanii inobedienlia omnes homines constituit peccatores — id quod ex universalitate mortis, quae peccati poena est, elucet — ita per unius Christi, qui Adami antitypus est, obedientiam vita in omnes transiit (5,12- 14 .
(Qua argumentalione, quamvis ad proximum [inem eius sufficienessct, non contentus Apostolus, ut beneficium à Christo collatum mavis commendet, ulterius progressus) gratiam per Christum allatam superare condemnationem per Adamum introductam ostendit ex eo, quod gratia Dei in se sit eflicacior (3. 15), et quod non illud unum peccatum Adami dumtaxat deleat, sed etiam peccata onmia, quae proprio actu homines perpetrarunt (3,16- 17).
Comparationeimn haac terminat ilerum asserens eandem viaui tenuisse Deurn in LIridenda iustitia per unum Christum , quiin tenueral genus humanum, quuin in proloparente suo sese peccalo obnoxium faceret (5,18 - 19).
Quia vero ex statu generis humani ante Legem datam argumentatus erat (5, 13) ac proin aliquis putare poterat, universale illud pecculi regnum adveniente Lege esse sublatum, paucis exponit. quid de Leze relate ad illud regnum sit senliendum. Lex nimirum peccatorum numerum et gravitatem auxit; ubi vero delictum abundavit, superabundavit gratia (5,20 - 24).
liotnines desumere potuerunt, peccandum scilicet esse aut in peccalis permanere licere, ut divitiae gratiarum manifestentur; qua reiecta, quum ille, qui peccato sit mortuus, in eo vivere nulla ratione possit (6,1 - 2),
Per baptismum enim Christo morienli et sepulto inserti eum Chrislo resurzente ad novam vilam resurgunt. Qui. enim Christo morienti assimilati sunt, ei resurzenti assimilantur (6,3 -5). Ulrumque jum explicans membrum
4.) ex eo. quod vetus noster hono eum Christo mortuus sit, deducit euin à servitule peccati libermm esse et liberum manere dehere (6, 6.
b.) ex eo, quod cum Christo semper vieturo homo in baptismate resurgat, deducit eum sempoer sicut Christus cuni Deo (i. e. in gralit) vivere debere (6,8- 10); c.) inde ad brevem exhortationem transgressus monet, fidehbus id incumbere munus, ut caveant, ne peccato iterum se subiiciant meinbrisque suis ad peccatum abutantur, quoniam non amplius sub Lege sint, sed sub gratia (6,11 - 14).
3. Tertium. iustificationis fructum, quem ultimis suis verbis (« non enim sub Lego estis, sed sub gratia) indicaverat Apostolus, libertatem scit. a servitute Legis*, nunc amplius explicat (6.45 - 7.25) : alque
Á.) primum quidem , quia hac sententia carnales homines abnti potuerunt, ut se non amplius lege teneri ac proinde peccandi licentiam sibi esse concessam arbitrarentur, illationem hanc a principio reii cit (6, 15), atque iure merito eam reiici demonstrat hoc argumento: Cui se quis ad serviendum devovet, eius servus est (duobus autem dominis sibi opposilis nemo servire polest); atqui fideles, qui olim peccati servi fuerunt, obedientiae Dei sese devoverunt; ergo iustiliae servi facti Deo servire tenentur (6.16-18); ad quod servitium deinde lectores suos exhortatur (6, 49, diversis peccati ef. iustitiae fructibus ante oculos positis (6,20-2:1) ".
B.) Qua obiectione praeoccupata demonstrat (ideles a servitute Legis esse liberatos ex eorum insertione in. Christum morientem (efr. 6, 6; Gal. 9, 19). Namque lex tamdiu dumtaxat homini dominatur, quamdiu homo vivit, id quod apparet in lege matrimoniali, quae uxorem viro subiicit, quamdiu vir (ac proinde ipsa unio matrimonialis) vivat (7,4 -3): atqui. fideles cum Christo moriente mortui sunt, ergo non amplius sunt sub dominio Legis, sed. Christo resuscitato. ina. Pure merito. 70l077.. (in Wom. 7. Annot. 1) multum. differre. dicit. lacutiones. cesseasse Legem et cessusse dominium vel statum vel servitutem. Legis. Licet eniin. Lex. moralis in Evangelio non cessaverit, cessavit faimen. adveniente. Evangelio status Legis, in quo Lex pura consideratur, ita ut homo vires non habeat, quibus. praecepta. Legis impleat « Lez enim quantum ex se est, obligat. sed. virtutem non. dat, qua id quod. iubet fiat; hoe enim facit virtus fidei et. gratiae, quae ad. Evangelium. pertinel. Qui ergo. in. Levis »latu. erant, sub. Lege. et. eius doimninio esse dicebantur, a quo stati. et servitute Lesis gra- Vía Evangelii Jiberat, quia. secum. habet gratiam, per. quam. Lex impletur. Quae. quidem zratia dabatur olim in statum. Legis exsistentibus, at non ratione. status, sed. propter. [uturum. Christum, in quem fide et spe et caritate. ferebantur, quae. ad. Evangelium: Christi proprie pertinent ».
b.: Haec particula (6, 15-25) vix minus aple ad secundum, quam ad tertium. iustificationis fructum trahitur; efr. Comm. in ep. ad Kom. 1896. p. 337 «4.
time uniti fructus novae vitae iustitiae producere possunt ac debent (1,4-6).
C.) Ne quis vero ex cius verbis (« passiones peccatorum, quae per Legem crant » v. 5) Legem ipsam esse malam deducat, docet quid de Lege sub hoc respectu sentiendum sit.
3.) Quamvis enim per se nec peccatum sit nec directe ad peccatum inducat, homini tamen, quippe qui peccato originali infectus in se fomitem peccati habeat, facta est peccandi occasio, quum cognitionem quidem peccati daret ideoque concupiscentiam hominis incilaret, vires vero ad praecepta obervanda. non afferret (7, 1-12).
b.) F'usius deinde Legem esse sanctam et bonam ex pugna demonstrat, quae inter legem bona praecipientem sed vires ad ea facienda non tribuentem exoritur et inter hominem carnalem ad mala proclivem*. Secundum interiorem hominem approbatur quidein bonum et lex peccatum prohibens (7,13- 16); sed inest in homine aliud elenientum, quod legem aversatur et ad eius transgressionem hominem adducit (7,17 - 23), et a quo sola gratia Christi eum liberare potest (7,24 -95).
A. Quartus. iustificationis fructus est beatitudo hominis in Christo renati 8,
A.) Colligens ea, quae hucusque disputavit, ante onmia repetit nihil amplius damnationis adesse in iustificatis, qui non iam secundum carnem ambulant (8, 1). Etenim illud, quod Lex praestare nequit, Deus nobis dedit per Christum, qui in munda sua carne legem peccati et mortis devicit nobisque Spiritum Doi tribuil, ita ut iam nunc Deo placere possimus (8,2-8). llli autem, qui hunc Spiritum Dei habent, simul veram vitàin habent, et si secundum hunc Spiritum degunt, Deus qui Christum resuscitavit illos quoque propter Spiritum in eis inbabitantem resuscitabit (8,9- 11).
B.) Secundum hunc Spiritum igitur, et non secundum carnem, vivendum est; caro eniin generat. mortein, Spiritus autein vila, quia nos facit filios Dei adoptivos /8,12-16) a, Inie a S. Augustini aclate celebris est. controversia , utrum Apostolus pronomine ego 7,13 - 20 in persona hominis sub peccato constituti loquatur, an in. persona sua. propria i. e. hominis sub gratia constituti. Ante S. Augustini aetatem Patres inde a S. Irenaeo (c. haer. HI. 18. M. 7,937) omnes priorem sententiam tenuerant eamque ipss August. secutus erat, usque dum in sua cum Pelagianis controversia alteram praeferre coepit (cfr. Retract. f. 23. M. 32,020). S. Augustini auctoritale multi iuniores interpreles , ut eandem. praeferrent, adducli sunt (S. Thom. in. Rom. 8. lect. 2. tiinen utramque probabilem habet); at quuin. Pseudo BReformatores ea abulterentur, ut perversum suum dogma de externa iustitiae imputatione el de permanentia peccali originalis in. iuslificalis stabilirent, catholici interpretes plerique. ad antiquiorem Patrum interpretalionetu. reversi sunt; idque iure imeritv. Tota enim Pauli argumentatio ostendit, eum. de homine adhuc sub Lege constituto loqui; ergo prenotiine « eto » suam propriam personam non designat. Cfr. Zolet. Tractat. in. Rom. 7. (In. fine Corin in Rom. Romae 1602. p. 874. sqq); Atedtlom. Roemierbriet p. 363 s(q., aliosque comuentaleres.
a.) ex eo, quod sanguis solus non constituat verum Israelitam, id quod ian patet ex historia Abrahae , cuius duorum filiorum unus solus, 1saac. simul erat filius promissionis (9,6-9); b.j atque idem elucet ex historia filiorum Isaac ; quamvis eniin ab eodem palre et eadem matre eodem tempore essent generati, ille tamen, qui post alterum ex utero matris egressus est, iam ante nalivitatem non iure operum, quae non babuit, sed gratuita Dei benevolentia constitutus est patriarcha populi electi (9,10 - 13).
C.) Ne quis vero dicat Deum, quum unum prae altero elegerit, iniustum UssÜ, a.) docet Apostolus electionem illam omnino esse indebitam nec ullo inodo dependere a contentione humana; ex positivis enim Scripturae testimoniis scimus Dcura pro sua voluntate niisereri , cuius vult, et non misereri , cuius non vult (9,14-18 ; b.) reprimit hominis temeritatem de divinae providentiae ordine. expostulantis (9, 19. duplici responso, altero indirecto, altero. directo.
e.) Os. obstruit obloquenti. proposita figuli similitudine, qui cur unum vas in honorem, aliud in ignominiam praeparet, rationem reddere non tenetur (9,20 - 21).
5.) Quid autem * homini conquerendum restat, si Deus vasa illa. quae se ipsa ad interitum aptant ideoque tamquam vasa irae iustitiam divinam provocant, in inulta patientia sustinet, ul tandem oztendat iram suam? Quid, si Deus, ut divitias gloriae suae in rasa misericordiae ostenderet, ea non tantum ex [udaeis eligere voluit, sed etiam ex gentibus (9,22-94)? Ita enim. exsequitur illud , quod ian praedixerat per Osee, se vocaturum esse gentes, et per Isaiain, se salvaturum esse reliquias Israel (9,25-22)).
3. Loquens de reliquiis Israel salvandis alteram difficultatem iam atligit, quam secundo Joco explicat, eur inagna ludaeorum pars proimissionum particeps non sit facta, multi vero gentiles iustificationem sint asse-
A.) Difficultatem, quae ex immediate praecedentibus sua sponte exoriebatur, proponit (9,30 - 31) et paucis verbis solvit : ludaei non ea via, qua sola inveniri potuit, i. c. non ex fide sed ex operibus iustitiam quaesiverunt ideoque in lapidem offensionis, qui eis praedictus erat, offenderunt (9,32. 33).
a) Ne similitudo figuli, quae bomini ius non coipelere docet, ut a Deo. rationes expostulet, ob quas hunc providentiae ordinem clescrit, ad alienum sensum detorqueatur, Apostolus indirecto huic respouso alteruin. directum adiungit et opponds, quo non cadem ralione, qua fizulum, Deum agere. insinuat. Quae oppositio in latino. Quod sí non clare apparet, clarius in graeco et àé (sin, sin autem), quod. salis docel responsum v. 20. 21. datum non amjlius continuari. — Notandum quoque , in Vulsata. nostra inilio v. 23. ante « t ostenderet omissam esse coniunclionem e£, quai praeler plerosque graecos codd. Patresque Peschilo et anliqua Itala (uti ex S. August. et Minbstr.. patel) agnoverunt. Ideo eam supra in analys -upplentes. duas. construcliones. anacoluthicas. supposaimus; parum recie enim illud. zzi tva voie a nonnullis praecedenti 6220v . évóctzxst: parallelum poni arbitraniur.
B. Fusius hane solutionem explicat praemissa hrevi benevolentiae captatione (10,1 - 35, qua Iudacoruim zelum laudat, sed non prudentem esse asserit; atque a.) assertum probat ex eo, quod Iudaei verae Dei iustitiae suam fictam praetulerint, quum non intelligerent totam Legen praeceptis et figuris suis homines ad Christum adducere voluisse, ut in eum omnes credentes salvi fierent (10,4. 5). Quam imprudens autem illud sit, elucet ex comparatione, quam Apostolus instituit inter iustitiam fictam Iudaeorum, quae totius Legis impletione acquiratur (10.6), et inter iustitiam veram, quain ipsa Lex facillimam esse, quoniam fide eiusque professione acquiratur, et ad oinnes homines se extendere testetur (10,7 - 13).
b.) lTanc autem viam Iudaeos quoque cognoscere potuisse demonstrat ex eo, quod Deus ex sua parte omnia fecit, ul illam cognoscerent missis praedicatoribus. sicut per Prophetam promiserat (10,14 - 185; atque eos praedicationem etiam intelligere potuisse patet ex eo, quod, sicut iam praedictum erat, gentiles eam intelligebant ac proin a fortiori Iudaei intelligere potuerunt (10,19. 20).
c.) Unde patet conclusio, quam denuo verbo prophetico tradit : Israel proniissionum particeps factus non est, quia ipse noluit (10,21).
3. Ad tertiam difficultatem transit, quae intime cum secunda cohaeret : num er co, quod magna Judaeorum pars. Evangelium non acceperit .
sequatur Deum populum sum reierisse (11,1 - 36).
a.) Id quidem minime; nam Apostoli ipsi quoque sunt ludaei, et queinadmodum olim Eliae tempore. qui se solum Deo fidelem mansisse pulavit, septem millia non curvaverant genua ante Baal, ita etiam nunc praeter Apostolos alii ludaei salutem consecuti sunt, non quidem ex operibus, sed ex fide; reliqui autem occaecati secundum praedictiones veram viam cognoscere ipsi noluerunt (11.4 - 10 .
h.) M ne ipsis quidem in infidelitate remanentibus ludaeis Deus spem salutis abstulit, id quod praeclare ostendit ratioue patefacta, ob quam Deus temporaneam eorum infidelitatem permisit. Evangelium enim ab illis repudiatum citius ad gentes allatum est, quarum conversio stimulus erit, ut ludaei se convertant; plena autein Iudaeorum conversio maximae omnium utilitati erit (11,11. 12.). Ideo quoque Apostolus ipse apostolatum inler gentes exerect, ul contribules suos ad aemulationem cum gentibus exeitel (11,13- 1G. Ne vero gentiles conversi superbiant et Iudaeos despiciant, docct eos quidem in ramorum fractorum loco insertos esse, sed si naturales rami frangi potuerunt, insertos. quoque frangi posse (11,17 - 21). Ha igilur Dei bonitas et severitas apparet ; severitas erga incredulos, bonitas erga cos, qui inseri volunt, sive ethnici, sive Iudaci sunt (44,22-94 .
c. Ino postquam gentes ornnes fidem acceperint, etiam Iudaeos omnes fidem accepturos asserit, quemadmodum Prophetae hoc praedixerunt, Elsi eniin de faclo nunc sint inimici Dei, ut ethnici Evangelium accipiant, tamen propter Patriarchas sunt Deo carissimi, et Deus prormissionibus suis stabit /11,95 - 99). Mira izilur inter gentes et ludacos apparet similitudo : infidelitas ludaeorui) ad fidem adducit gentes, quae ipsae fide sua ludaeos ad fidem adducent; utrosque igitur ex infidelitate salvat Deus el ipsi sibi mutuo sunt auxilio (11,30 - 32).
d.) Unde iure merito totam hauc parlein dogmàticain terminat niazuilicans divitias sapientiae Dei, qui viis, quas homo non intelligit, omnes ad salutem perducere satagit (11,33 - 33).
Pans SECUNDA. PARAENETICA (12,1 - 15, 13) variis constat admonitionibus el praeceptis; satis apte autem duas sectiones distinguimus, quarum prior (12, 1-13, 14) monita quaedam generalia continet; altera autem (15,1 - 13, 13j de inutuis ofliciis ludaeorum et etlinicorum conversorum agit.
1. de eorum, qua Ecclesiae membrorum, officiis loquatur (12,1 - 8).
a.) Obsecrans eos, ut Deo se exhibeant tamquam sacrilicia vera eique praestent. cultum rationabilem secundum eius voluntatem (12, 1.3 b.j apostolica cum auctoritate eos exhortatur, ut dona spiritualia, quae varia varii acceperunt, ita adhibeant, ul semper ineinores siut, se esse membra mystici corporis Christi (19,3 - 8).
2. Ad vitam pricatam transiens, longa serie virtutes, quas exercere debent, ita enumerat, ut omnibus simul verae vitae christianae tradat descriptionem (12,9 - 21).
8.) obedientiam inculcat erga superiores reipublicae, quippe quibus utpote a Deo ipso in bonum commune conslitutis parendur sit non ex timore sed propter conscientiam (13.1 - 6; b.) erga alia autem reipublicae membra, quae omnia secundum graduni, quem tenent, tractanda sunt; praesertim exercenda est caritas, qua omnia officia continentur (13,7 - 10;.
4. Ad oinnia autem haec officia implenda instigare nos debet exspectatio secundi adventus Christi; die enim appropinquante, à tenebrarum operibus abslineamus oportet i 13,11 - 14).
lí. Quemadmodum Corinthios (4. Cor. 8) inonere. debuerat. Apostolus, ne idolothytorum manducatione scandalum darent infirmis in fide, ila in aliis quoque ecclesiis disceptaliones exortae videulur de ciborum distinctione et de festorum iudaicorum observatione. Num hac de re ltomae quoque disceptatuni sit, an Apostolus id velut possibile lantum supposuerit, ignoramus; eerium est euni MONITUM SPECIALE DE INFIRMO IN FIDE SUSTINENDO. noti inulile habuisse (14.1 - 15,133. Hlud autem iti (radit, ut
1. omnes alloquens doceat à.)nec eum, qui a certis cibis abstinendum aut certos dies obsetvandos sibi esse putat, alios, qui haec non faciunt, iudicare debere. (ac si peccatum eommmittautj, nec euni qui haec non facit alios; b. unusquisque potius in suo sensu abundet, omnia faciat. propter Deum, et iudicium soli Deo relinquat, coram quo omnes rationem reddituri simus (14.6- 125.
9. 4d eos dein solos se convertens , qui omnium ciborm usum sihi licitum eredunt, monct eos, a.) ut vitent omne scandalum, neve ob adiaphora illa aut animam fratris perdant, aut carilatem violent, aut ecclesiae unitatem destruant (14,13- 23); b.! ut sustineant infirmos in fide, neve suum commodum quaerant, sed imitentur Christum, qui non id, quod ipsi soli utile erat, quaesivit, sed , uti praedictum crat, omnibus improperiis se subiecit in nostram utilitatem (13.1-6). Christus autem. omues. suscepit, et illos, qui de circumcisione erant, promissionum participes faciens, et genles ad Deum adducens, ita ut iam impleta sint vaticinia, quae gentes una cum populo electo Deum laudaluras esse annuntiaveraut (15,77 - 11).
In roNGionE Eritoco. (15,14- 16,27) 1. quaedam de sua ad ecclesiam romanam relatione affert 45,14 - 33).
a.) Explicat enim rationes, quibus ut audacius ad ecclesiai illam scriberet sit permotus. À Deo enim Gentium Apostolus est constitutus, atque hunc Apostolaturm Christus signis et miraculis ubique terrarum, à Palaestina usque ad Illyricum, frucluosum reddidit : ita autem munere suo functus est, ut non super alienum fundamentum aedificaverit; ideoque etiam hucusque ad eos non venit. Nunc autem ampliorem laborum campum in lHlispania quaerere volens in suo itinere eos praeteriens visurus adveutum suum liae epistola praeparare voluit (15,14- 24).
b.) Accuratius dein itineris consilio exposito (15,25-28) eorum precibus se commendat, ut lerosolymis adversariorum insidias effugere eta fidelibus benereceptus cum gaudio ad eos pervenire possil (15.29 -325, terminalque. banc epilozi particulam benedictione apostolica (15, 3:.
2. Commendat Phoeben, quae epistolam Bomam allatura sit 16,1 -2; et salutat multos Christianos nominatim (16.3 - 16).
3. Monet fideles, ut ab iis, qui schismala inducunt, diligenter caveant et
4. Sequuntur aliae salutationes (46,91-24) atque 5. demum totam epistolam terminat doxologia (16,25 - 21).
119. — IV. Qvo rEMPORE kr Loco epistola nostra sit. seripla, salis certis indiciis nobis assequi licet. S. Paulus enim illam scripsit, quum in eó esset, ut eleemosynas in Macedonia et Achaia colleelas Christianis hierosolymitanis deferret. Nullum autem est dubium, quin de illis eleemosynis loquatur, quas Corinthiis in utraque sua. epistola. colligendas praeceperat quasque ipse se lerosolyma perlaturum esse promiserat!. In fine igitur tertii itineris apostolici epistolam scripsit, quando nimirum, uti habet S. Lucas, « transita Macedonia et Achaia lerosolyma ire voluit dicens : Quoniam postquam fuero ibi , oportet me et Romam videre »?. Iter hoc quintum hierosolymitanum, in quo magna pericula se Ierosolymis subiturum non ignoravit, verno tempore a. 59. ingressus est, Corintho brevi ante. Pascha. profectus in Macedoniam; Philippis enim anni illius pascha celebravit?. At tres tantum menses in Achaia perezerat, unde epistola exeunte a. 58. aut ineunte a. 59. scripta est.
Corinthi autem eam scriptam esse communior et probabilior est scntentia. Etenim in fine epistolae commendat « Phoeben sororem , quae est in Cenchris », atque salutationem quoque adscribit Caii hospitis sui corinthii*. Corinthum quoque plerorumque codicum subscriptiones nominant. Olim interpretes nonulli latini, quoniam Glossa Athenis scriptam epistolam asseruit, hanc sententiam cum communiore ita conponere voluerunt, ut Athenis epistolam inchoatam Corinthi terminatam dicerent^; at tanta non est Glossae auctoritas, ut communis sententia sit relinquenda aut mutanda.
5. Card. Hugo Prol. in Ep. ad Rom.; S. Thon. Prol. in omnes epp. Paul.; Lyran. in explic. Prol. Glossae etc.
San Tommaso d'Aquino
Vas electionis est mihi iste, et cetera. Act. IX, v. 15. Homines in sacra Scriptura inveniuntur vasis comparati propter quatuor, scilicet: propter constitutionem, repletionem, usum et fructum. Primo enim quantum ad constitutionem. Vas enim artificis arbitrio subiacet. Ier. c. XVIII, 4: fecit illud vas alterum, sicut placuerat ei. Sic et constitutio hominum subiacet Dei arbitrio, de quo in Ps. XCIX, 3: ipse fecit nos et non ipsi nos. Unde Isaias c. XLV, 9 dicit: numquid dicit lutum figulo suo: quid facis? Et infra IX, 20: numquid dicit figmentum ei, qui se finxit: quid me fecisti sic? Et inde est quod secundum voluntatem Dei artificis diversa invenitur vasorum constitutio. I Tim. II, 20: in magna autem domo non solum sunt vasa aurea et argentea, sed etiam lignea et fictilia. Beatus autem Paulus, quia vas electionis nominatur in verbis propositis, quale vas fuerit, patet per id quod dicitur Eccli. l, 10: quasi vas auri solidum ornatum omni lapide pretioso. Aureum quidem vas fuit propter fulgorem sapientiae, de qua potest intelligi quod dicitur Gen. II, 12: et aurum terrae illius optimum est, quia, ut dicitur Prov. III, 15, pretiosior est cunctis opibus. Unde et beatus Petrus testimonium perhibet ei dicens. I Petr. c. III, 15: sicut et charissimus frater noster Paulus secundum datam sibi sapientiam scripsit vobis. Solidum quidem fuit virtute charitatis, de qua dicitur Cant. ultimo: fortis est ut mors dilectio. Unde et ipse dicit Rom. c. VIII, 38 s.: certus sum enim quia neque mors neque vita, etc. poterunt nos separare a charitate Dei. Ornatum autem fuit omni lapide pretioso, scilicet omnibus virtutibus, de quibus dicitur I Cor. III, 12: si quis superaedificat supra fundamentum hoc, aurum, argentum, lapides pretiosos, et cetera. Unde et ipse dicit II Cor. I, v. 12: gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae, quod in simplicitate cordis et in sinceritate Dei et non in sapientia carnali, sed in gratia Dei conversati sumus in hoc mundo. Quale autem fuerit istud vas patet ex hoc quod talia propinavit: docuit enim excellentissimae divinitatis mysteria, quae ad sapientiam pertinent, ut patet I Cor. II, 6: sapientiam loquimur inter perfectos, commendavit etiam excellentissime charitatem, I Cor. XIII, instruxit homines de diversis virtutibus, ut patet Col. III, 12: induite vos sicut electi Dei, sancti et dilecti, viscera misericordiae et cetera. Secundo etiam ad vasa pertinere videtur ut liquore aliquo impleantur, secundum illud IV Reg. IV, 5: illi offerebant vasa et illa infundebat. Invenitur etiam inter vasa diversitas quantum ad huiusmodi plenitudinem. Nam quaedam inveniuntur vasa vini, quaedam olei, et diversa diversi generis. Sic etiam et homines diversis gratiis, quasi diversis liquoribus, replentur divinitus, I Cor. XII, 8: alii datur per spiritum sermo sapientiae, alii, et cetera. Hoc autem vas, de quo nunc agitur, plenum fuit pretioso liquore, scilicet nomine Christi, de quo dicitur Cant. I, 2: oleum effusum nomen tuum. Unde dicitur ut portet nomen meum. Totus enim videtur fuisse hoc nomine plenus, secundum illud Apoc. III, 12: scribam super eum nomen meum. Habuit enim hoc nomen in cognitione intellectus, secundum illud I Cor. II, 2: non enim iudicavi me scire aliquid inter vos nisi Christum. Habuit etiam hoc nomen in dilectione affectus, secundum illud Rom. VIII, 35: quis nos separabit a charitate Christi. I Cor. c. ultimo: si quis non amat dominum nostrum Iesum Christum, sit anathema. Habuit etiam ipsum in tota vitae suae conversatione. Unde dicebat Gal. II, 20: vivo autem iam non ego vivit vero in me Christus. Tertio, quantum ad usum considerandum est quod omnia vasa alicui usui deputantur, sed quaedam ad honorabiliorem, quaedam ad viliorem, secundum illud Rom. IX, 21: an non habet potestatem figulus luti ex eadem massa facere aliud quidem vas in honorem, aliud vero in contumeliam? Sic etiam homines, secundum divinam ordinationem, diversis usibus deputantur, secundum illud Eccli. XXXIII, 10-11: omnes homines de solo et ex terra, unde et creatus est Adam. In multitudine disciplinae dominus separavit eos et immutavit vias eorum. Ex ipsis benedixit et exaltavit, maledixit et humiliavit. Hoc autem vas ad nobilem usum est deputatum, est enim vas portatorium divini nominis, dicitur enim ut portet nomen meum, quod quidem nomen necessarium erat portari quia longe erat ab hominibus, secundum illud Is. XXX, 27: ecce nomen domini venit de longinquo. Est autem nobis longinquum propter peccatum, secundum illud Ps. CXVIII, 155: longe a peccatoribus salus. Est etiam nobis longinquum propter intellectus obscuritatem, unde et de quibusdam dicitur, Hebr. XI, 13, quod erant a longe aspicientes, et Num. XXIV, v. 17, dicitur: videbo eum, sed non modo; intuebor illum, sed non prope. Et ideo sicut Angeli divinas illuminationes ad nos deferunt, tamquam a Deo distantes, ita apostoli evangelicam doctrinam a Christo ad nos detulerunt. Et sicut in veteri testamento post legem Moysi leguntur prophetae, qui legis doctrinam populo tradebant secundum illud Mal. IV, 4: mementote Moysi servi mei ita etiam in novo testamento, post Evangelium, legitur apostolorum doctrina, qui, ea quae a domino audierunt, tradiderunt fidelibus, secundum illud I Cor. XI, 23: accepi a domino quod et tradidi vobis. Portavit autem beatus Paulus nomen Christi: primo quidem in corpore, conversationem et passionem eius imitando, secundum illud Gal. ultimo: ego enim stigmata Christi Iesu in corpore meo porto. Secundo in ore, quod patet in hoc quod in epistolis suis frequentissime Christum nominat: ex abundantia enim cordis os loquitur, ut dicitur Matth. XII, 34. Unde potest significari per columbam, de qua dicitur, Gen. VIII, 11, quod venit ad arcam portans ramum olivae in ore suo. Quia enim oliva misericordiam significat, congrue per ramum olivae accipitur nomen Iesu Christi, quod etiam misericordiam significat, secundum illud Matth. I, 21: vocabis nomen eius Iesum; ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum. Hunc autem ramum, virentibus foliis, detulit ad arcam, scilicet Ecclesiam, quando eius virtutem et significationem multipliciter expressit, Christi gratiam et misericordiam ostendendo. Unde iste dicit I Tim. I, 16: ideo misericordiam consecutus sum, ut in me primo ostenderet Iesus Christus omnem patientiam. Et inde est quod sicut inter Scripturas veteris testamenti maxime frequentantur in Ecclesia Psalmi David, qui post peccatum veniam obtinuit, ita in novo testamento frequentantur epistolae Pauli, qui misericordiam consecutus est, ut ex hoc peccatores ad spem erigantur; quamvis possit et alia ratio esse, quia in utraque Scriptura fere tota theologiae continetur doctrina. Tertio portavit non solum ad praesentes sed etiam ad absentes et futuros, sensum Scripturae tradendo, secundum illud Is. c. VIII, 1: sume tibi librum grandem et scribe in eo stilo hominis. In hoc autem officio portandi nomen Dei ostenditur eius excellentia quantum ad tria. Primo quidem, quantum ad electionis gratiam, unde dicitur vas electionis. Eph. c. I, 4: elegit nos in Christo ante mundi constitutionem. Secundo quantum ad fidelitatem quia nihil sui quaesivit sed Christi, secundum illud II Cor. IV, 5: non enim nosmetipsos praedicamus, sed Christum Iesum. Unde dicit: vas electionis est mihi. Tertio quantum ad singularem excellentiam, unde ipse dicit, I Cor. XV, 10: abundantius illis omnibus laboravi. Unde signanter dicit vas electionis est mihi, quasi prae aliis singulariter. Quantum ad fructum considerandum est quod quidam sunt quasi vasa inutilia, vel propter peccatum vel propter errorem, secundum illud Ier. LI, 34: reddidit me quasi vas inane. Sed beatus Paulus fuit purus a peccato et errore, unde fuit vas electionis utile, secundum illud II Tim. II, 21: si quis emundaverit se ab istis, scilicet erroribus et peccatis, erit vas in honorem sanctificatum utile domino. Unde utilitas sive fructus huius vasis exprimitur cum dicitur coram gentibus, quarum doctor fuit secundum illud I Tim. II, 7: doctor gentium in fide et veritate; et regibus, quibus fidem Christi annuntiavit sicut Agrippae, ut habetur Act. XVI, 38, et etiam Neroni et eius principibus; unde dicitur Phil. c. I, 12-13: quae circa me sunt magis ad profectum venerunt Evangelii, ita ut vincula mea manifesta fierent in Christo in omni praetorio; Is. XLIX, 7: reges videbunt et consurgent principes. Et filiis Israel, contra quos de Christo disputabat, Act. IX, 22: Saulus autem magis convalescebat et confundebat Iudaeos, qui habitabant Damasci, affirmans quoniam hic est Christus. Sic igitur ex verbis praemissis possumus accipere quatuor causas huius operis, scilicet epistolarum Pauli, quas prae manibus habemus. Primo quidem auctorem in vase. Secundo materiam in nomine Christi, quae est plenitudo vasis, quia tota doctrina haec est de doctrina Christi. Tertio modum in usu portationis; traditur enim haec doctrina per modum epistolarum, quae per nuntios portari consueverunt, secundum illud II Par. c. XXX, 6: perrexerunt cursores cum epistulis ex regio imperio, et cetera. Quarto distinctionem operis in utilitate praedicta. Scripsit enim quatuordecim epistolas quarum novem instruunt Ecclesiam gentium; quatuor praelatos et principes Ecclesiae, id est reges; una populum Israel, scilicet quae est ad Hebraeos. Est enim haec doctrina tota de gratia Christi, quae quidem potest tripliciter considerari. Uno modo secundum quod est in ipso capite, scilicet Christo, et sic commendatur in epistola ad Hebraeos. Alio modo secundum quod est in membris principalibus corporis mystici, et sic commendatur in epistolis quae sunt ad praelatos. Tertio modo secundum quod in ipso corpore mystico, quod est Ecclesia, et sic commendatur in epistolis quae mittuntur ad gentiles, quarum haec est distinctio: nam ipsa gratia Christi tripliciter potest considerari. Uno modo secundum se, et sic commendatur in epistola ad Romanos; alio modo secundum quod est in sacramentis gratiae et sic commendatur in duabus epistolis ad Corinthios, in quarum prima agitur de ipsis sacramentis, in secunda de dignitate ministrorum, et in epistola ad Galatas in qua excluduntur superflua sacramenta contra illos qui volebant vetera sacramenta novis adiungere; tertio consideratur gratia Christi secundum effectum unitatis quem in Ecclesia fecit. Agit ergo apostolus, primo quidem, de institutione ecclesiasticae unitatis in epistola ad Ephesios; secundo, de eius confirmatione et profectu in epistola ad Philippenses; tertio, de eius defensione, contra errores quidem, in epistola ad Colossenses, contra persecutiones vero praesentes, in I ad Thessalonicenses, contra futuras vero et praecipue tempore Antichristi, in secunda. Praelatos vero Ecclesiarum instruit et spirituales et temporales. Spirituales quidem de institutione, instructione et gubernatione ecclesiasticae unitatis in prima ad Timotheum, de firmitate contra persecutores in secunda, tertio de defensione contra haereticos in epistola ad Titum. Dominos vero temporales instruit in epistola ad Philemonem. Et sic patet ratio distinctionis et ordinis omnium epistolarum. Sed videtur quod epistola ad Romanos non sit prima. Prius enim videtur scripsisse ad Corinthios secundum illud Rom. c. ultimo: commendo autem vobis Phoeben, sororem nostram, quae est in ministerio Ecclesiae quae est Cenchris, ubi est portus Corinthiorum. Sed dicendum quod epistola ad Corinthios prior est in tempore Scripturae. Sed epistola ad Romanos praemittitur, tum propter dignitatem Romanorum qui aliis gentibus dominabantur quia hic confutabatur superbia quae est initium omnis peccati; ut dicitur Eccli. X, 14; tum quia etiam hoc exigit ordo doctrinae ut prius gratia consideretur in se quam ut est in sacramentis. Item quaeritur unde apostolus hanc epistolam scripsit. Augustinus dicit quod de Athenis; Hieronymus quod de Corintho. Nec est contradictio, quia forte Athenis incepit eam scribere sed Corinthi consummavit. Item obiicitur contra id quod in Glossa dicitur quod aliqui fideles, antequam Petrus, Romanis praedicaverunt. In ecclesiastica vero historia dicitur quod Petrus primus praedicavit eis. Sed intelligendum est primus inter apostolos et cum sequela magni fructus. Ante vero praedicaverat Romae Barnabas ut habetur in itinerario Clementis.
Estius
ARGUMENTUM EPISTOLAE 12 paragrafi
De Romanis, qnortira nomen toto orbe notissimum ac celeberrimum est, ut non moremur in non necessariis, nihil hic aliud dicendum, quam epistolam hanc, quae ad Eomantis inscribitur, non ad Romanum populum missam fuisse, sed ad omnes ac solos Christi fideles qui Romae erant, id est, ad Ecclesiam Christi in urbe Romana constitutam. Sic enim habet epistola: Omnibus qui sunt Romae dilectis Dei, vocatis sanctis. Erant autem ii partim gentiles, partim Judaei, eam urbem per id tempus incolentes. Qui cum ab apostolo Petro et aliis fratribus, qui illuc es Judaea advenerant, edocti essent viam salutis in Christo; postea per quosdam Mosaicae legis aemulatores, professione quidem Christianos, sed a Christo, qui finis erat legis, ipsa legis aemulatione plurimum aberrantes, turbati sunt; excitata nimirum odiosa inter ipsos et gravi quaestione de meritis et justificatione.
Pro cujus rei intellectu quidam hic annotant, in exordio nascentis ecclesiae duo fuisse genera Judaizantium: alterum eorum, qui arbitrarentur Evangelii gratiam posteris Abrahae ac populo Israelitico peculiariter promissam, non esse propagandam ad gentes profanas, idolorum ac daemonum cultui deditas, et a Dei testamentis, ut Paulus Ephes. 2. loquitur, extraneas. Hujus generis fuisse dicunt illos, qui cum Petro disceptabant Act. II., expostulantes quod homines gentiles fecisset Evangelii participes; quique post audita Petri satisfactione mirati dicebant: Ergo et gentibuspoenitentiam deditDeus ad vitam. Alterum vero genus eorum, qui non arcendas quidem gentes ab Evangelio putarent, sed tamen astringi volebant observatione legis Mosaicae: quod sine ea justificari et salvari quemquam posse negarent, utcumque Evangelium ac legem Christi recepisset. Quod genus erant, qui fratres ex gentilitate conversos docebant Act. 15. Nisi circumcidaminisecundum morem Mosi, non potestis scdcari. Etiterum: Quiaoportetcircumcidi eos, praecipere quoque servare legem Mosi. Item, qui Galatas in servitutem Mosaicae legis redigere volebant. Galat. 2.
Verum haec distinctio Judaizantium mihi parum solida videtur. Nam ut Judaei parati semper erant gentiles ad communionem suae religionis admittere tanquam proselytos et aclscititios: ita Christiani Judaizantes ab Evangelii gratia ac spe salutis neminem excludebant gentilem, modo circumcisum ac legalium Mosaicorum observantem. Unde et illi Petri reprehensores dicebant: Quare introisti ad viros praeputium habentes? id est incircumcisos: non utique repreliensuri, si gentiles illi circumcisi fuissent. Quod vero dixisse cum admiratione leguntur: Ergo et gentibus poenitentiam dedit Deus? sic intellige, gentibusin praeputio manentibus. Hoc enim mysterium prius incognitum ac sibi valde paradoxum, Peti-o visionem, quae sibi fuerat caelitus ostensa, narrante, jam didicerant.
Igitur hac Judaizantium distinctione praetermissa: quando nec apparet omnino Judaeos, qui Romae erant, pertrahere voluisse gentiles, qui in Christum crediderant, ad Mosaicae legis observationem (neque enim in hac epistola tale quid usquam significatur): illud potius dicendum, occasionem hujus ad Romanos epistolae scribendae natam fuisse ex contentione, quae Romae inter Judaeos et gentiles, utrosque fideles, suborta fuerat, ut dicere coeperam, de meritis et justificatione, dum scilicet utrique suis mentis Evangelii gratiam arrogarent.
Etenim Judaei (qui quidem erant, ut dixi, contentionis autores) jactabant se Dei populum esse quondam electum, Gentibus in idololatria derelictis; legem cum judiciis et caeremoniis a Deo sibi datam, non ilHs; Patriarchas suos ac prophetas Dei familiares, et horum oracula sibi tradita; denique Dei promissa et pacta secum inita, maxime de mittendo Messia salvatore, eodemque ex ipsis nascituro, qui jam missus ad ipsos et ex ipsis natus esset. Quae omnia tanquam praeclara de illis etiam Paulus ipse commemorat sparsim in hac epistola, ut Cap. 3. 9. 11. et 15. Propter quod dicit aliquoties: Judaeo primum et Graeco, videlicet Judaeorum prae gentilibus praerogativam indicans. Haec autem omnia meritis suorum majorum, cum quibus unus essent popuhis, attribuebant Judaei; sua quoque merita velut ad cumulum addentes, quod a majoribus suis minime degenerarent, utpote retinendi cubus ac legis observandae studiosissimi; digni proinde quibus potius quam aliis populis Evangelii gratiam ac promissa Deus offerret: quemadmodum et jam obtulisset, Christo filio ejus EvangeUum suum Judaeis, non gentibus annunciante.
Gentiles contra, quos apostolus Graecos appellat, suam Graeciart philosophiae parentem, sapientiae virtutumque studiis excukam ac nobilem praedicabant: specialiter Romani muha a majoribus suis non sohim fortiter, verum etiam temperanter et juste facta, quibus imperium et gloriam immortalem suae genti peperissent, commemorabant. Caeterum idololatriae crimen ita rejiciebant Gentiles, ut ignorantiae deputandum dicerent, non malitiae. Nec tamen etiam inter ipsos defuisse, qui unum verum Deum, invisibilem, aeternum, omnipotentem ex opificio mundi cognovissent. Judaeis certe, qui tot Dei beneficiis ingrati, toties in superstitionem falsorum Deorum relapsi fuissent, denique Messiam Dei filium promissum ac missum, male acceptum turpissima morte condemnassent, muko sese digniores esse, quibus Evaugehi sui gratiam Deus exhiberet.
Istiusmodi igitur altercatione inter fideles, qui Romae erant exorta et in dies ghscente, Pauhis pro munere suo apostoHco occurrendum ratus, hanc ad eos mittit epistolam; qua primum utriusque partis fastum deprimit, ostendens omnes, priusquam a Deo vocarentur ad fidem Christi, fuisse peccatis subditos et a vera justitia alienos; ideoque nihil habere, de quo vel alteri adversus alteros sese venditent, vel utrique gloriari coram Deo possint, tanquam de aliquo merito gratiae et sahitis obhitae per Christum. Docet itaque gratuitum Dei donum esse justificationem: hoc est, non per legem, aut ex uUo operum merito, dignitate, respectu, sed gratis per fidem in Christum propitiatorem justificari tam gentiles quam Judaeos.
Atque hic status est et principale argumentum Epistolae. Quod quidem B. Augustinus brevissime perstrinxit in expositione quarundam propositionum hujus epistolae, quum dixit in ea versari quaestionem operum legis et gratiae. Ac rursum in Epist. 105. ad Sixtmn Romanum presbyterum, postea pontificem, ita scribens: De gratiae commendatione maxime ad Romanos apostoHca epistola loquitur, ut inde se praedicatio ejus velut a capite orbis toto orbe diffunderet: ea est enim qua justificatur impius. Eundem pluribus argumentum hujus epistolae explicantem consule, si placet, in hujus epistolae inchoata expositione, et Lib. 1. ad Simpl. quaest. 2. Est autem haec vera ac germana de justificatione doctrina, non quae opera nostra a negotio justificationis simpliciter exchidat, ut sectarii volunt (siquidem et ipsa fides opus quoddam nostrum est), sed quae a justificatione removeat opera sive legis, sive naturae, fidem praecedentia, et omnino ea quae non sunt ex fide. Quam apostoli mentem esse ex ipsius epistolae progressu planius evadet. Porro liquet ex dictis, in hac epistola proprie non versari quaestionem, quae in epistola ad Galatas scripta: num ad salutem necessaria sit observatio legis caerimonialis datae per Mosen, ut proinde gentiles, si salvi esse vellent, eam suscipere debeant? sed de lege morali disputationem esse, quam Judaei scriptam in tabulis acceperant, gentiles tantum animis impressam gerebant. Quaerebatur enim, an ea lex sive scripta, sive insita justificare posset hominem, ut ejusmodi justitia praeparatus, donorum ac promissorum, quae secmn adfert Evangelium, particeps fieret. Potissimum tamen ad legem decalogi respicit apostolus, propter Judaeos, qui in illa fiduciam justitiae collocabant multo amplius, quam gentiles iu lege naturae, cujus se multifarie transgressores fuisse facile videbant. Cur autem eos, qui cbcumcisionem ac caetera legis caerimonialis observarent, hic non increpet, sicut in epistola ad Galatas; ratio jam ante dicta est. Nam gentiles Romani non erant hoc passi, quod Galatae, ut in legem et circumcisionem a pseudoapostolis traducerentur: Judaei vero, qui magna pars erant eorum ad quos haec epistola scribitur, ab avito more nondum abstrahendi erant (neque enim tempus advenerat), tantum docendi (quod satis hac epistola agitur), ne ex lege quoquo modo justitiam exspectarent. Aliuqui, Paulum non docuisse discessionem a Mose eorum, qui per gentes erant Judaeorum, de qua re postea Jerosolymis accusatus fuit Act. 21., vel inde constat, quia passim cum Judaeis Judaice vivebat. Factus sum, inquit, Judaeis tanquam Judaeus: iis qui sub lege sunt, quasi sub lege essem. 1 Cor. 9. Quocirca Jacobus Apostolus de accusatoribus ejus: Et scient, inquit ei, quia quae de te audierunt, falsa sunt.
Occupatur Paulus in argumento memorato ab initio epistolae usque ad finem capitis undecimi. Postquam enim docuit omnes sub peccato esse, nec habere de quo glorientur: deinde post medium cap. 3. suam doctrinam de gratuita per fidem justificatione, gentibus aeque ac Judaeis oblata exponit: eamque quarto capite confirmat ab exemplo Abrahae. Ut autem h(ic Christi beneficium magis illustret, originem prodit peccati in humano genere, ejusque tjrannidera describit, a qua per Christi gratiam liberamur. Ista exsequitur cap. 5. 6. et 7. Hinc cap. 8. repetita magnitudine beneficii per Christum exliibiti, declarat ordinem, vim et eificaciara divinae praedestinationis. A qua transitu facto ad Judaeorum reprobationem, mox de utraque in universum disserit, et ita quidem, ut tam electionis quam reprobationis causam in solam Dei referat voluntatem. Capite 10. rursus justitiam, quae ex fide est, a Judaeis ignoratam, toto orbe praedicatam commendat. Denique undecimo capite, quae de populi Judaici reprobatione dixerat, ita mitigat, ut doceat reliquias ex eo servari: imo futurum aliquando, ut ipsa natio Christum recipiat, fide gentium provocata.
Sequitur deinde epistolae pars ethica, qua Romanos variis ac necessariis pro tempore praeceptis ad vitam bene Cbristianeque ducendam informat. Revocat imprimis a vitiis et corruptelis saeculi: tum ad charitatis officia mutuo praestanda, ut inter membra ejusdem corporis, hortatur. Inunicos quoque non modo non ulciscendos, sed etiam benefactis persequendos esse. Principibus ac Magistratibus ex animo parendum. Omnibus reddenda debita. Infirmos in fide a firmioribus tolerandos ac fovendos, Christi Salvatoris exemplo. Haec aguntur a cap. 12. usque ad cap. 15., ubi quaedam subjicit de suo erga Romanos officio, spem faciens, quod ad eos sit venturus. Extremum caput varias continet salutationes.
Est autem huic epistolae peculiare, quod etsi plurimum universos qui Romae erant fideles alloquatur apostolus, interdum tamen proprie ad Judaeos, interdum ad gentiles convertat sermonem. Ad Judaeos quidem cap. 2. fere toto: item cap. 7. et 14. Ad gentiles cap. 11. ab eo loco: Vobis enim dico gentibus. Et cap. 15. ubi ait: Audacius autem scripsi vobis etc., nam gentilibus specialiter id dici, sequentia manifestant. Nec solum ea res, verum etiam multa alia sunt, quae huic epistolae intelligendae difficultatem adferant: adeo ut affirmet Hieronymus in octava ad Algasiam quaestione, omnem hanc ad Romanos epistolam nimiis obscuritatibus involutam esse. Et si voluero, inquit, cuncta disserere; nequaquam miki unus liber, sed multa et magna erunt scribenda volumina. Quod utique dictum ab eo praecipue propter doctrinam justificationis et annexorum, quae majorem occupat epistolae partem. Quae causa magnum etiam Augustinum deterruit, ne coeptum opus expositionis hujus epistolae perficeret, ut ipse testatur lib. 1. Retract. cap. 25. Quin et iUud quod Petrus scribit 2. epist. 3., in Pauliuis epistolis esse quaedam intellectu difficilia; de hac ad Romanos epistola potissimum accipi debere, non abs re multi existimant.
Verum tamen difficultatem hanc, quantacumque ea sit, abunde compensat utilitatis magnitudo. Quid enim utilius homini in vita, quam id discere, sine quo bene, beateque et aeternum vivere non possit? Quod ex professo traditur in hac epistola. Scripta est autem e Corintho, quemadmodum bene docent Origenes et alii. Nam ultimo cap. commendat Phoeben, ecclesiae, quae in Cenchreis erat, ministram. Erant autem Cenchreae portus Corinthi. Cajum quoque, qui Corinthi morabatur, hospitem suum vocat. Idipsum confirmat Graecorum hypogi-aphe epistolae subjuncta. Sunt qui Athenis scriptam dicant, sed nihil adferunt probabile.
Cursus Scripturae Sacrae
1. — S. Scripturae de prima ecclesiae romanae origine nihil nobis tradunt; quando enim S. Paulus epistolam quam commentaturi sumus &d Romanos scripsit, eorum ecclesia a multis iam annis erat constituta (15,23) et in toto orbe celeberrima atque notissima (1,8; 15,14 ; 16,19). Patrum autem unanimi traditione, quis eius fuerit fundator et quo anno sit fundata, manifesto compertum habemus.
Praeeuntibus enim duobus Apostolorum discipulis, S. Clemente Rom. et S. Ignatio Ant., quorum prior Petrum et Paulum Romae martyrium subiisse (1 Cor. 5), alter eosdem Romanis Evangelium tradidisse (ad Rom. 4) satis perspicue asserunt, aliqui ex gravissimis exeuntis saec. 9. testibus, S. Dionysius Cor. (cfr Euseb. H. E. II. 23), S. Irenaeus Lugd. (c. haer. III. 1,1; 3,2), Caius presbyter romanus (cfr Euseb. 1. c.), Tertullianus (c. Marc. IV. 5; de praescr. 32. 36; Scorp. 15), eosdem Apostolorum principes ecclesiam romanam fundasse disertis verbis dicunt. Quae testimonia, quum eorum auctores florentissimam ecclesiam iam diu ante Pauli adventum Romae exstitisse non ignorarent, eo sensu intelligenda esse patet, ut Petrum agrum romanum seminasse, Paulum - eundem rigasse, utrumque sanguine suo effuso eum fecundasse, Deum autem incrementum dedisse significent.
Continua a leggere 38 paragrafi
S. Petrus igitur vere ac proprie fundator ecclesiae romanae iuxta eos appellari meretur; quam sententiam alii eiusdem aetatis scriptores, qui de solo loquuntur Petro, confirmant, sive uti S. Papias Hierap., unus ex Apostolorum discipulis (cfr Euseb. H. E. II. 15; III. 39), et Clemens
Marcum iuxta romanam Petri praedicationem Evangelium suum scri-
- psisse referunt, sive uti S. Cyprianus (ad Antonian. ep. 52,8; ad Cornel. ep. 55,1& etc. M. 3,772. 818), Firmilianus Cappadox (ad Cypr. epist., inter opp. S. Cypr. ep. 75,17. M. 3,1169), S. Hippolytus (vel quisquis est auctor Parvi Labyrinthi contra Artemonitas cfr Euseb. H. E. V. 98) aliique romanam sedem. cathedram Petri vocant seriemque romanorum episcoporum a $. Petro exordiuntur.
Iuniorum Patrum testimonia praetermittere licet, siquidem eos omnes, quum orientales tum occidentales, eandem sententiam tenuisse nemo negat. Illud tamen ad totam traditionis patristicae gravitatem auctoritatemque intelligendam diligenter consideretur oportet, primis .duobus aerae christianae saeculis soli Petro fundationem « ecclesiae principalis, a qua unitas sacerdotalis exorta est » (S. Cypr. ad Cornel. ep. 55,14) et « ad quam propter potentiorem principalitatem necesse est convenire omnem ecclesiam » (S. Iren. c. haer. HI. 3,2), unani-
' miter esse attributam , immo etiam ante saec. 2. finem universas orbis ecclesias easque dissitissimas, quarum testimonia nobis sunt conservata, asiaticas (cfr S. Ign., S. Pap., Firmil.), aegyptiacas (cfr Clem. Alez.), africanas (cfr Tert., S. Cypr.), gallicas (cfr S. Iren.) cum Romanis ipsis (cfr S. Clem. Rom., Cai., S. Hippol.) originem romanae ecclesiae ad S. Petrum, fundamentum et taput Ecclesiae universae, retulisse. Eiusmodi enim consensus in admittendo facto historico, de quo omnibus ecclesiis constare non tantum debuit, sed etiam, quia de re omnibus patente ac tunc satis recente agebatur, facile potuit, nisi pro certo et invicto argumento accipitur, de omni fide historica actum est.
2. — Unus tamen medio saec. &. inveniturscriptor ecclesiasticus, qui & reliquis omnibus discedens Romanis per Iudaeos quosdam Romam incolentes, qui alibi fidem receperant, Evangelium traditum essc ncque ullum Apostolum ante Paulum Romam venisse aut ad romanae ecclesiaefundationem quidquam contulisse satis aperte docet (cfr Amérosiastri Comment. in ep. ad Rom. Prol.; inter opp. S. Ambros. M. 171,45 sq.!). Cum eo autem moderni acatholici vix non omnes et paucissimi quoque catholici (I. G. Herbst Ueber den Aufenthalt des Ap. Petrus in Rom. Tàüb. Quartalschr. 1820 p. 567 sqq.; Adaib. Maier Comment. zum Roómerbr. Freiburg 1847 p. 6 sqq.; I. L. fug Einl. ins Neue Test. Ed. &. 1857. II. p. 60 sqq.) consentiunt; atque id unum pauci illi catholici cum nonnullis acath. concedunt, versus vitae suae finem Petrum Romam venisse ibique martyrium esse passum. Verum argumenta, quibus antiquam traditionem convellere novamque suam opinionem stabilire conantur, infirma sunt !.
Prima quidem Evangelii semina per advenas quosdam romanos, qui Ierosolymis in pentecostes festo primae S. Petro praedicationi interfuerant (Act. 2,10) aut etiam alibi fidem receperant, Romam esse allata negare nolumus atque fieri quoque potuisse fatemur, ut iam tunc inter Iudaeos urbem incolentes Evangelium asseclas nonnullos invenerit. Attamen Paulus non tentum, ubi Romanorum fidem in universo orbe celebrari dicit (1,8; 16,19) eorumque scientiam christianam laudat
(15,14), sed maxime, ubi semetipsum, non obstante diuturno suo desiderio, Romam ideo nondum venisse insinuat, quia super alienum fundamentum aedificare noluisset (15,18-24), de eiusmodi dispersis fidelibus evidenter non loquitur, quos etiam Corinthi et Ephesi (Act. 18,1 sqq.; 19,1 sqq.) aliisque probabiliter multis in civitatibus repererat, sed de iusta ecclesia per unum ex Apostolis fundata et constituta. .' Ac profecto quis sibi persuaserit Apostolos, qui quum Samariae per Philippum diaconum multos ad fidem adductos esse audissent, Petrum et Ioannem miserunt, ut ecclesiae illi fundandae praeessent, atque iterum Barnabam Antiochiam ablegarunt, ut primae ethnicorum ecclesiae curam gereret (Act. 8,15 sqq.; 11,20 sqq.), in capite imperii romani neophytos, qui ibi crediderant, sibimet ipsis solis reliquisse idque per multos annos? A priore ergo, ut ita dicamus, verisimile est, unum ex Apostolis, quamprimum fides per Palaestinam vicinasque regiones . radices egerat, Romam esse profectum, ut illos neophytos accuratius institueret donisque S. Spiritus ditaret atque simul Iudaeis, qui inde a Pompeii aetate frequentissimi Romam confluxerant, eorumque prose- - lytis! bonum nuntium de Messiae adventu afferret. Id autem, quod a priore verisimile esse diximus, re factum esse Patrum testimoniis extra dubitationem ponitur. Orosio enim teste (Hist. VII. 6) « exordio regni Claudii (qui ab a. 41. ad a. 54. imperium tenuit) Petrus, Apostolus Domini nostri Iesu Christi, Romam venit et salutarem cunctis credentibus fidem fideli verbo docuit potentissimisque virtutibus comprobavit; , atque exinde Christiani Romae esse coeperunt ». Accuratius autem S. Hieronymus (de vir. illustr. 1) eum « sectindo Claudii imperatoris | anno (i.e. a. 42.) Romam perrexisse ibique viginti quinque annis cathedram sacerdotalem tenuisse » scribit?. Haud diu igitur post Cornelii . centurionis, primi ethnici, baptisma (c. a. 39.) atque eodem forte anno, quo Paulus a Barnaba arcessitus Antiochiae inter etbnicos laborare coepit, Petrus romanam ecclesiam fundavit regendamque suscepit (cfr 1. Quantus Iudaeorum numerus ism Augusti aetate Romam incolueril, ex eo apparet, quod iudaicae cuidam legationi post Herodis M. mortem in urbem advenienti sese octo millia : Judaeorum romanorum adiunxerint (cfr Fí. Jos. Antiqu. jud. XVII. 11,1). Tiberii tempore, qui quatuor millia romanorum Iudaeorum in Sardiniam deportari iossit (cfr Tacit. Anual. II. 85), eorum numerus ad sexaginta millia auctus esse dicitur, qui separatam urbis regioIndicul. chronolog. aetatis apostolicae in Compend. Introd. Ed. 2. p. 650; Ed. 3. p. 671).
3. — Neque tamen Petrum Romae domicilium suum ita fixisse Patres significant, ut eius portas non amplius sit egressus; simili potius modo, quo Paulus duobus tribusve annis postea Antiochiam , Petrus Romam centrum apostolicarum suarum expeditionum elegit. Regimine enim ecclesiae romanae suscepto impeditus non est, quominus apostolico suo munere fungens, uti antea, terras pevagraret aut ad novas ecclesias aliis in civitatibus terrisque fundandas aut ad ecclesias iam fundatas visitandas. Quapropter Patrum traditioni, quam sequimur, contraria non sunt, quae contra eam velut argumenta certa ab adversariis identidem repeti solent. Omnino enim cum eis consentimus, Petrum a. 44. lerosolymis ab Herode Agrippa I. in vincula esse coniectum (Act. 19,1 sqq.) eumque etiam a. 51. lerosolymis concilio apostolico interfaisse (Ac£. 15,1 sqq. ; Gal. 2,1 sqq.) ac brevi postea cum Paulo Antiochiae versatum esse (Ga/. 2,11 sqq.); sed quomodo inde colligant, eum inter a. 39. et &4. et iterum inter a. ^. et 51. quietum Ierosolymis sedisse neque Romam venire potuisse, aut quo cum iure omnia . Petri itinera" in Actibus, qui etiam eius iter antiochenum silentio practereunt, narrata esse aut narrari debuisse supponant, plane non intelligimus. Neque plus valet alterum eorum argumentum ex paulinarum epistolarum silentio desumtum ; obiicientes enim Paulum neque in epistola a. 58. vel 59. ad Romanos missa Petro salutem. dicere, neque in epistolis a. 62-65. Romae ad Philippenses, Ephesios, Colossenses, Philemonem datis salutationes Petri illis ecclesiis transmittere, Petrum ergo usque ad a. 6$. Romam non venisse, aeque arbitrarie atque erronee supponunt, Apostolorum principi, postquam Romam pervenit ibique cathedram suam posuit, urbem relinquere longioresque ac diuturniores expeditiones apostolicas suscipere non amplius licuisse. Quodsi demum addunt, Paulum hanc epistolam, si romanam ecclesiam 8 Petro fundatam esse scivisset, scripturum non fuisse, quia super alienum fundamentum aedificare nollet (15.90), respondemus Paulum hac epistola, uti infra diligentius ostendemus, dumtaxat iter suum romanum praeparare voluisso, cumque iter illud sibi proposuisse, non ut Romae manens super fundamentum iam positum aedificaret, sed ut « praeteriens Romanos videret et ab illis in Hispaniam deduceretur, postquam illis primum ex parte fruitus esset » (15,94). Numquid Paulus, si in itineribus suis ierosolymitanis per Phoeniciae, Palaestinae, Syriae civitales transiens iudaeochristianas ecclesias illarum regionum & se non fundatas praedicationibus in fide confirmavit, super alienum fundamentum aedificavit aut conventionem in concilio cum Petro, lacobo et Ioanne factam (Gal. 2,9) laesit?
&. — Praeter fundatoris, S. Petri, nomen fundationisque tempus, a 42., vix quidquam certi de romanae ecclesiae primordiis nobis est traditum; quae prima eius conditio seu quis primus eius status fuerit, solis coniecturis magis minusve probabilibus consequi possumus. lamvero a. 42. multi quidem iam ethnici Antiochiae fidem receperant; nihilominus Petrum Romae ab initio inter solos contribules suos munere apostolico functum esse dicamus oportet. Nam novem circiter annis postea in concilio apostolico sibi circumcisionis praecipue apostolatum vindicat ac similiter Paulus eum usque ad illud tempus inter Iudaeos potissimum laborasse insinuat (Gal. 2,7 sqq.). Attamen Romae quoque, uti fere ubique illo tempore, magnus erat numerus proselytorum iudaicorum (i. e. ethnicorum, qui licet circumcidi nollent ritus tamen legales quosdam observabant ideoque in synagogas admittebantur), atque ex eis multos una cum [udaeis multis sese Evangelio subiecisse veri simillimum est, quoniam ubique proselytos ipsis ludaeis propensiores ad Evangelium recipiendum fuisse ex Actibus constat. Minus vero probabile censemus, Petrum ante concilium ethnicis, qui non erant proselyti, Romae praedicasse, quamvis ei per Cornelium centurionem aditus ad illos procul dubio pateret; etenim in concilio de Cornelio tantum eiusque familia a se in Ecclesiam receptis loquitur (Ac/. 15,7 sqq.). Itaque usque ad a. 51. romana ecclesia, quum solis Iudaeis proselytisque baptizatis constaret, iudaeochristiana fuisse recte asseritur.
Illo autem anno teste Suetonio (Claud. 25) Claudius « Iudaeos impulsore Chresto assidue tumultuantes Roma expulit »!; unde ab eo tempore conditionem compositionemque romanae ecclesiae immutatam esse plerique merito tenent. Praeprimis enim dubium non est, quin Suetonius de tumultibus inter Iudaeos ob Christi Evangelium exortis loquatur, siquidem Romanos nomen Cristi sibi ignotum frequenter, una litera mutata, in nomen eo tempore satis frequens Chresti (Xero:s; i. q. utilis, bonus) transformasse Tertull. (Apologet. 3) et Lactant. (Divin. institut. IV. 7) diserte testantur. Crescente ergo Judaeorum fidelium numero (magno quippe cum fructu Petrum praedicasse, ex Pauli verbis Gal. 2,8 apparet) infideles eorum contribules Romae simili modo, quo circa idem tempus Antiochiae Pisid. et [conii et Lystris (Act. 13.
14), tumultus excitarunt, quibus Claudius permotus est, ut primum religiosos eorum coetus interdiceret (Dio Cass. LX. 6) ac deinde omnes urbem relinquere iuberet. Utrum vero Christiani quoque « velut cognatae religionis homines » decreto illo expulsi sint necne, Orosius quidem « discerni non posse » arbitratur (l. c.); verum id omnino affirmandum videtur, quoniam primis illis temporibus Iudaeochristiani a fratribus suis infidelibus sese nondum separaverant, sed cum eis synagogas frequentabant, ad templum ierosolymitanum peregrinabantur etc. (Act. 21,15 sqq.).
Quapropter Romae sola illa ecclesiae pars remanebat, quae ex proselytis erat collecta, quippe qui quum genere Iudaei non essent decreto Claudii non comprehendebantur. Quorum numerus auctus est, quando Petrus, qui probabiliter iam primis excitatis tumultibus urbem reliquerat, finito concilio apostolico reversus est totamque suam curam ac diligentiam, quum Iudaei non amplius adessent, ethnicis convertendis impendere coepit. Hinc post a. 51. Romae quasi nova exorta est ecclesia eaque ethnicochristiana, quae solis proselytis ethnicisque conversis constans, ritibus iudaicis neglectis, communem vivendi formam eodem modo, quo ecclesiae a Paulo fundatae, tenebat. Clarum enim est S. Petrum, qui lerosolymis Ethnicochristianorum libertatem & Lege defenderat et Antiochiae cum eis « gentiliter » vixerat (Act. 15,7 sqq.; Gal. 2,15), Romanis ad fidem adductis iugum Legis imponere noluisse, quod ipsi Iudaei portare non potuerant. Immo ab eo ne ipsum quidem concilii decretum libertatem gentium conversarum aliquatenus restringens, quippe quod solas Syriae Ciliciaeque ac similes ecclesias medios inter ludaeos fundatas spectaret (cfr Comment. in 1 Cor. p. 218 sq.), Romae promulgatum esse, dissensio de idolothytorum usu satis docet, quae Romae eodem fere tempore, quo Corinthi, exorta est (16,1 sqq.; cfr 1 Cor. 8,1 sqq.). Novae porro huic ecclesiae praeter neophytos ex ecclesiis a Paulo fundatis in utbem advenientes etiam ludaeochristiani post Claudii mortem revertentes scse aggregarunt, neque tamen ethnicochristianam eius rationem indolemque mutarunt. Tanta potius exinde facta est Christianorum et ludaeorum infidelium separatio, ut decem annis post (a. 62.), Paulo adveniente, « primis Iudaeorum » id unum « de hac secta (Christianorum) notum esset, quod ubique ei contradiceretur » (.1ct. 28,22).
5. — Cum his, quae ex historicis apostolicae aetatis rationibus collegimus, epistola nostra plane consonat. Longe maiorem enim ecclesiae cui scribitur partem ex gentibus venisse clare docet, quamvis plerique, qui in eius fine salutantur (16,3 sqq.), Iudaeochristiani fuisse videantur et interdum ad iudaicos neophytos sermo dirigatur (&;1 sqq.; 7, 1sqq.). Namque universam ecclesiam romanam, acsi solis gentibus conversis constet, Paulus et in inscriptione et in tota epistola alloquitur et ad gentium apostolatum suum appellat, ut audaciam quasi excuset , qua ad eam scribat eamque exhortetur (1,5 sq. 13; 6,17 sqq.; 11,12 sq. ; 15,14 sq.). Porro quum fidem Romanorum, quae in toto orbe celebretur, scientiamque , qua repleti sint, laudet (1,8; 15,14; 16,19), eos et cum illa doctrina plane consentire insinuat, quam ipse de Lege per Christi mortem abolita docuit, et cum illa vivendi ratione, quam in ecclesiis a se fundatis observari voluit. Eadem quoque fide fraternaque dilectione Iudaeochristianos cum ethnicis conversis unitos Romae vixisse nequedum iudaizantes pseudapostolos perversas suas doctrinas illa in ecclesia sparsisse, iuremerito ex toto epistolae, quum nullibi eas impugnet, tenore concludimus; in epilogo tantum (16,17 sqq.) quasi transiens eos exhortatur, ut a falsis illis doctoribus, si Romam adventuri sint, sibi sedulo caveant.
9. — De epistolae ad Romanos origine et indole!.
1. — Quo tempore et quo in loco epistola sit scripta, certis ex indiciis colligere nobis licet. Paulus enim sese eam scripsisse significat, quum in eo esset, ut eleemosynas a Macedoniae et Achaiae fidelibus collectas pauperibus ierosolymitanis deferret (15,25 sqq.); atqui nullum est dubium, quin de illis eleemosynis loquatur, quas Corinthiis in utraque sua epistola, Macedonum exemplo proposito, colligendas praeceperat quasque se ipsum lJerosolyma perlaturum esse promiserat (cfr 1 Cor. 16,1-5; 9 Cor. 8,1-9,15). In fine igitur tertiae suae expeditionis apostolicae eam exaravit, quando nimirum , uti habet S. Lucas, « transita Macedonia et Achaia lerosolyma ire voluit dicens : Quoniam postquam fuero ibi, oportet me et Romam videre » (Act. 19,21). Iter hoc quintum ierosolymitanum, in quo se magna pericula lerosolymis subiturum esse non ignoravit (15,30. 31 cfr. Act. 20,3; 22 sq. ; 21,4. 11), Epheso circa festa paschalia a. 58. ingressus primum per Macedoniam Corinthum petiit, ubi versus finem a. 58. adveniens tres menses peregit. Navigaturo deinde in Syriam ludaei insidias struxerunt, quibus eadem via, qua venerat, per Macedoniam reverti coactus est; Corintho igitur brevi ante pascha 59. profectus festum ipsum Philippis celebravit, indeque Troadem transvectus iter per oram maritimam Asiae continuavit et circa festum pentecostes a. 59. lerosolyma advenit (Act. 90, 1-21,15). Corinthi autem, ergo exeunte a. 58. aut ineunte a. 59., eum epistolam scripsisse communior et verisimilior sententia tenet ; etenim in fine « Phoeben sororem, diacofissam ecclesiae quae est in Cenchreis » (i. e.in Corinthi portu ad orientem spectante) Romanis commendat atque Caii, corinthii sui hospitis, salutes adscribit (16,1. 23; cfr 1 Cor.'1,1&). Corinthum etiam plurimarum codicum subscriptiones nominant; immerito autem antiquiores quidam Latini (H Car. Thom. Lyr. etc.), ut Glossae ord. quae epistolam Athenis scriptam esse asserit, opinionem cum communiore conciliarent, eam Athenis inchoatam et Corinthi terminatam esse coniecerunt ; nam Glossae, quum antiquiore
.testimonio non confirmetur, tanta non est auctoritas, ut propter eam Patrum traditio, quae epistolae consonat, sit relinquenda aut mutanda. Satis quoque supervacaneo neque minus temere recens quidam acath. (Weiss Einl. ins N. T. Berlin 1889. p. 226) eam non Corinthi sed Cenchreis (i. e. in Corinthi portu et suburbio) scriptam esse suspicatur, quia Phoebe fuerit cenchreensis ecclesiae diaconissa et Paulus se nunc in lerusalem proficisci dicat (15,95), iter ergo iam ingressus sit!
9. — Quantus autem modernorum fere omnium consensus est de loco et tempore, quo scripta est epistola, tantus eorum est dissensus de causa, quae Apostolum ad eam scribendam impulerit, et de consilio, quod in ea scribenda persecutus sit. Ultimis decenniis potissimum acatholici hanc quaestionem agitarunt, sed parvo cum fructu, siquidem suis sexaginta fere solutionibus magis minusve diversis, quas hucusque excogitarunt!, eam obscurarunt potius quam illustrarunt. Quas omnes recensere et diiudicare operae pretium non est, quia epistolae intelligendae non inserviunt; paucas tantum ex praecipuis indicabimus ad eas maxime attendentes, quae antiquitus iam sunt propositae, ut quid probabilius sittenendum clarius appareat. Inter Patres quippe hac de quaestione iam non conveniebat , quum latini ipsam romanae ecclesiae conditionem Paulo causam scribendi praebuisse tenerent, graeci vero eiusmodi causam extraneam non agnoscerent atque latini ipsi quoque in ea definienda inter se non convenirent.
Primus ex latinis epistolae nostrae interpretibus, 4mrosiaster, fideles romanos, quia a Iudaeis quibusdam conversis fidem recepissent, ab initio Legem simul observasse censet, « advenientibus autem quibusdam, qui recte crediderant , quaestiones factas esse , utrum carnem edere.liceret annon, et utrum spes quae in Christo est sufficeret ad salutem, an etiam Lex esset observanda »; ad quas lites componendas Apostolum in hac epistola « omni industria id agere, ut a Lege Romanos avertat et in sola fide Christi illos constituat et quasi contra Legem Evangelium vindicet, non destruens Legem sed praeferens christianismum »1. S. Augustinus (expos. inch. 1) autem, qui romanorum fidelium maiorem numerum ex ethnicis venisse recte tenet, epistolam ad iudaizantium errorem impugnandum Iudaeochristianosque cum Ethnicochristianis conciliandos scriptam esse arbitratur. « Coeperant. enim, inquit, nonnulli qui ex Iudaeis crediderant, tumultuari adversus gentes et maxime adversus Apostolum Paulum, quod incircumcisos et Legis veteris vinculis liberos admittebat ad Evangelii gratiam, praedicans eis ut in Christum crederent, nullo imposito carnalis cireumcisionis iugo. Sed tanta moderatione invicem utrosque conciliat, ut nec Iudaeos superbire permittat tamquam de meritis operum Legis, nec gentes merito fidei adversus ludaeos inflari, quod ipsi receperint Christum, quem illi crucifixerant. Tamquam enim pro ipso Domino legatione fungens utrumque populum tam ex Iudaeis quam ex gentibus connectit in Christo per vinculum gratiae, utrisque auferens omnem superbiam meritorum et iustificandos utrosque per disciplinam humilitatis associans ». Haec S. Augustini sententia, quacum fere consentiunt S. Hier. (Comm. in ep. ad Gal. 5,2) et Primas. (Comment. in ep. ad Rom. Praef.), in G/ossam ord. trausiit, iuxta quam Paulus « pro altercatione scribit Romanis confutans modo Iudaeos modo gentiles, docens eos humiliari, ut omnia attribuant gratiae Dei, quia Iudaei salutem generi suo, gentiles autem suo ingenio et naturae attribuebant ». Unde factum est, ut antiquiores quoque interpretes latini - (cfr Abael. Herv. Lomb. H Car. Lyr. etc.) et multi iuniores modernique (cfr Est. Lap. Nat. Picon. Calm. etc., Hug, Beel. Lamy, Danko etc.) similiter occasionem huius epistolae scribendae natam esse putent « ex contentione, quae Romae inter iudaicos et ethnicos neophytos suborta erat de meritis et iustificatione, dum scilicet utrique suis meritis gratiam Evangelii arrogarent » (Est.); « etenim quum in illa epistola fere totus sit Apostolus in docendo iustificationem esse gratuitum donum Dei, cur hoc potius quam aliud argumentum tractasset, nisi certa relatione compertum haberet, Romanos in hac potissimum re institutione indigere ? » (Beel.).
3. — Verum haec sententia: haud levibus difficultatibus premitur. Praeprimis enim in tota epistola nihil invenitur, ex quo infelicem romanae ecclesiae conditionem Paulo occasionem causamve scribendi praebuisse legitime colligatur. Immo vero quoniam ecclesiae illius quaenam eo tempore fuerit conditio, ex sola nostra epistola innotescit, omnino potius dicendum est, romanos fideles, quorum fidem scientiam- . que non minus quam omnimodam virtutem Paulus laudibus celebrat, sine causa tam perversae funestaeque doctrinae ac tam gravis dissidii dissensionisque incusari. Quomodo Apostolus apertos errores et schismata impugnet, epistolae ad Corinthios et Galatas ostendunt; in nostra &utem ne umbra quidem vel species contentionis pugnaeque contra Christianos romanos reperitur; quae enim polemica sunt, ea contra ethnicos Iudaeosque, qui nondum crediderant, dici manifestum est. Leve autem monitum, quod in epilogo legitur (16,17. 18), de errore iam propagato non loquitur, sed attentos reddere vult neophytos, ut & iudaizantibus, qui forte sint adventuri, sibi caveant; atque dissensus de idolothytis, qui ultimo in epistolae loco impugnatur (15,1-15,13), neque schisma provocaverat neque tanti erat momenti, ut totius huius epistolae scribendae causa esse potuerit. Porro epistola non eo tantum tendit, ut iustificationem gratuitum esse Dei donum doceat, sed eius thema multo latius patet, quum Evangelium virtutem Dei esse in salutem omni credenti ludaeo primum et Graeco ostendat (1,16). Neque id agit Paulus, ut Iudaeochristianos et Ethnicochristianos inter se conciliet, verum ut evangelicam fidem ludaeis non minus quam ethnicis unicam viam esse demonstret, qua utrique cum Deo ipso concilientur. Deinde si doctrinam ecclesiae à se non fundatae corrigere aut ci aliquid addere voluisset, Apostolus super alienum fundamentum aedificasset, id quod se facere voluisse aut velle diserte negat (15,20). Demum si Romani gravi quodam errore aut infesto quodam schismate epistolam provocassent, hanc causam aperte indicare non timuisset neque sese apud eos de epistola ipsa eiusque argumento excusasset ! (15,15 sqq.; efr 1,13 sqq.). Erronea igitur est eorum sententia, qui ex romanae ecclesiae condi- - . tione originem huius epistolae derivare et explicare conati eam potissimum scriptam esse arbitrantur ad perversam quandam Romanorum doctrinam impugnandam vel ad gravem quandam eorum dissensionem componendam. Multo minus autem nonnullorum modernorum acatholicorum opiniones probari possunt, qui polemico fini apologeticum substituentes Paulum id maxime intendisse volunt, ut suam doctrinam suamque apostolicam dignitatem contra iudaizantes vindicaret (Sabatier L'apótre Paul p. 216), vel ut se Evangelium ne in nobilissima quidem civitate erubescere demonstraret (Hofmann Der Brief Pauli an die Róm. Einl.); plane absurde alii sibi persuadent, eum hac epistola sibi ipsi quasi rationem reddere voluisse doctrinae, quam ultimis annis in sua pugna contra iudaizantes clarius semper perspexisset, accuratius excoluisset meliusque defendere didicisset (Weiss Einl. p. 935 sq. Krit. exeg. Handb. p. 35 sq.). Quibus similibusque opinionibus, utpote arbitrariis omnique fundamento carentibus , praeterrnissis . eum Chrys. (in Rom. Argum. 2) aliisque Graecis Paulo non aliam nisi quam ipse indicat, scribendi causam fuisse tenemus; Romanis nimirum proximum suum adventum annuntiare eundemque expositione doctrinae suae praeparare voluit.
&. — Intime scilicet persuasum ei erat, sese « propter gratiam, quam a Deo acceperat, ut esset minister Iesu Christi in gentibus » et « propter apostolatum quem acceperat ut obedientiae fidei subiiceret omnes gentes », omnibus factum esse debitorem; quare promptus paratusque erat etiam iis qui Romae erant evangelizare (1,5. 1& sq.; 15,16). Itaque postquam per quatuordecim fere annos Syriam, Asiam Min., Macedoniam Graeciamque peragrans « ab lerusalem per circuitum usque ad Illyricum » Evangelium Christi ita propagavit, ut jam amplius illis in regionibus locum non inveniret, in quo apostolico suo munere fungens fundamentum poneret (15,18-23), novum vastissimumque laborum campum sibi in extremo Occidente elegerat atque praeprimis Hispaniam iugo Christi subiicere sibi proposuerat. Hispanicum autem iter idoneam ei praebuit opportunitatem satisfaciendi desiderio, quod a multis annis iam foverat, sed aliis distentus laboribus implere nondum potuerat; ecclesiam quippe romanam, cuius fides in universo "imperio celebrabatur, invisere desideravit, ut ipse quoque romanis fidelibus « aliquid impertiret gratiae spiritualis ad eos confirmandos, ut nimirum per communem fidem, eorum ac suam, sese invicem corroborarent » et in divino servitio promoverent (15,94; 1,11. 19). Doctrinam ergo, quam a S. Petro eiusque discipulis acceperant, cum sua ipsius praedicatione plane consentire neque quidquam eis deesse per- - suasum habuit, quod sua institutione suppleri deberet; quapropter etiam praeteriens tantum eos videre sibi proposuit, non ut eos novam doctrinam doceret, sed ut in accepta doctrina eos confirmans societate eorum frueretur et ab eis quodammodo commendatus in Hispaniam deduceretur (15,24). Quoniam vero diu Romae manere noluit, eis iam ante suum adventum, ut brevis sua inter eos commoratio uberiorem produceret fructum , tamquam specimen quoddam praedicationis suae praecipua Evangelii sui capita et imprimis doctrinam illam exponendam duxit, quam de iustificationis per fidem evangelicam obtinendae gratuitate et universalitate ultimis annis ubique fere contra iudaizantes defenderat. Sicuti ergo romanum eius iter, ita etiam haec epistola, qua illud praeparat, proxime persuasioni eius debetur de amplitudine muneris sibi commissi , quo omnibus omnino gentibus, Graecis et Barbaris ac proinde Romanis quoque, debitor factus eos omni qua potest ratione in assequenda salute adiuvare quasi cogitur; quare etiam muneris amplitudine audaciam explicat et excusat, qua eis scripsit illaque, quae a suis doctoribus iam didicerant, in memoriam revocavit (15,15).
5. — Fini porro Pauli, ut pro apostolico suo munere Romanos in doctrina accepta confirmet, omnino argumentum congruit, quod sibi in bac epistola tractandum sumsit. Priore enim in loco eis fidei evangelicae, cui se subiecerant, omnimodam necessitatem multiplicemque utilitatem ad salutem assequendam diligentissime explanat et demonstrat, ac deinde brevi quadam praecipuorum officiorum christianorum expositione eos exhortatur, ut vitam fidei suae conformem agant. Omnes quippe interpretes praeter ezordium (1,1-15) longioremque epilogum (15,15-16,27) duas epistolae partes distinguunt, quarum prior dogmatica, ut S. Thomae verbis utamur, « ostendit virtutem evangelicae gratiae » (1,16-11,306), altera paraenetica « exhortatur ad erzsecutionem operum huius gratiae » (12,1-15,13).
.. Ad priorem solam partem respiciens S. Augustinus (inch. expos. 1) hac ratione argumentum describit : « In epistola, quam Paulus scripsit ad Romanos, quantum ex eius textu intelligi potest, quaestionem habet talem : utrum Iudaeis solis Evangelium Domini nostri Iesu Christi venerit propter merita operum Legis, an vero nullis operum meritis. praecedentibus, omnibus gentibus venerit iustificatio fidei, quae est in Christo Iesu, ut non, quia iusti erant, homines crederent, sed credendo iustificati deinde iuste vivere inciperent. Hoc ergo docere intendit, omnibus venisse gratiam Evangelii D. N. Iesu Christi, quod propterea et gratiam vocari ostendit, quia non quasi debitum iustitiae redditum est, sed gratuito donatum ». Revera Apostolus iustificationem , quae est per fidem in Christum, gratuitam omnibusque hominibus, Iudaeis et Graecis sine distinctione destinatam esse demonstrat ; . arctior tamen haec est argumenti descriptio accuratiusque Paulus ipse illud definit, quum pro thesi dogmatici sui tractatus statuit : « Evangelium virtus Dei est in salutem omni credenti, Iudaeo primum et Graeco; iustitia enim Dei in eo revelatur ex fide in fidem » (1,16. 17), i. e. Evangelium, et quidem solum, ad veram iustitiam ac proinde ad salutem . omnibus iis, sive Iudaei sint sive gentiles, qui illud fidei obedientia recipiunt, conferendam divina virtute efficax est, ita tamen ut praecipuum quoddam ius ludaeis competat. Quam thesin tribus sectionibus omni ex parte explanat ac probat.
Ante omnia enim Evangelio eique soli virtutem salvandi omnes competere ex eo demonstrat, quod omnes, qui fide evangelica sint destituti, Iudaei non minus quam ethnici, peccato obnoxii sint, omnibus vero credentibus, sive ethnicis sive ludaeis, iustitia quae ad salutem ducit gratis conferatur (1,18-4,25). Deinde quanta sit divina Evangelii virtus ostendit quatuor enumeratis fructibus, quos iustitia quae ex fide est secum afferat; qui enim ex fide sunt iustificati, pacem cum Dco habent et spem gloriae, immunes sunt a peccati servitute, soluti quo- . que a Legis iugo, et tamquam adoptivi filii Dei verum ius habent ad aeternam vitam (5,1-8,39). Demum thesin suam a ludaeorum, qui plerique eo tempore increduli erant, obiectionibus vindicaturus relationem Evangelii, quod divinam suam efficaciam in omnes credentes exserat, ad promissiones ludaeis olim divinitus datas explanat; praesentem nimirum ludaeorum exclusionem a salute cum divinis promissionibus non pugnare, sed eorum ipsorum culpae attribuendam esse, ac praeterea ideo tantum a Deo permitti docet, ut eius fidelitas, misericordia sapientiaque infinita manifestentur (9,1-11,36).
Longe quidem maiorem gravioremque epistolae partem tractatus hic dogmaticus de iustitia omnibus per Christum acquisita credentibusque omnibus gratis conferenda constituit; neque tamen pro mera appendice habenda est altera pars paraenetica. Namque cum priore arctissime cohaeret eiusque quasi est complementum, quatenus hominem ad iustitiam salutemque pervenire non posse ostendit, nisi viva "fide, quae per caritatem operatur, vitam suam totam ad evangelicorum praeceptorum normam dirigat. Quapropter Apostolus officiis quibusdam vitae religiosae, privatae civilisque propositis imaginem hominis vere christiani delineans omnia praecepta uno caritatis praecepto . quodam modo contineri et expleri docet (19,1-13,15); atque dissensione quadam tunc temporis de idolothytorum usu exorta utitur, ut quantam Christi Evangelium postulet caritatem fraternam ostendat; neophytos enim ad Christi exemplum non sua quaerere sed suis com- . modis, ut promoveant proximi salutem, renuntiare iubet (15,1-15,13).
. 6. — Quoniam in commentario structuram compositionemque totius epistolae singularumque eius partium atque nexum quoque, quo sententiae inter se colligantur, diligenter investigare et accurate explicare studuimus, uberiorem dispositionem. hic adscribere opus non est! ; brevi tamen conspectu praecipuas, quas indicavimus, sectiones proponere non erit supervacaneum.
in prima sectione (1,18-A; 24) duplici argumento demonstrat,
1. cum Deo iam sint reconciliati ac pace gloriaeque aeternae spe fruantur (5,1-21),
1. praesentem intidelis Israelis exclusionem non adversari divinis promissionibus olim populo datis (9,1-29),
3. — De epistolae ad Romanos authentia et integritate.
1. — Epistola nostra, quum nomen Pauli, servi [esu Christi , vocati Apostoli (1,1), in fronte gerat, ipsa suum auctorem prodit eiusque testimonium tota antiquitas confirmat. Ante saec. 2. finem quidem addito auctoris nomine non citatur, id quod de aliis quoque plerisque Novi Test. libris sacris obtinet; at primis iam temporibus cognita erat et pro auctoritate adhibebatur. Haud immerito multi S. lacobum iam sua epistola errores quosdam , qui ex perversa nostrae epistolae interpretatione exorti erant, impugnasse censent (cfr Introd. spec. in N. T. p. 005 sqq.) atque probabile est, etiam S. Petrum eam in suis epistolis ante oculos habuisse (1. c. p. 627 sq.). Sed his praetermissis pauca tantum Patrum testimonia afferimus. Saec. 1. exeunte S. Clemens Rom. (1 Cor. 35) in sua peccatorum, quae Christianis vitanda sint, enumeratione epistolam nostram evidenter sequitur (1,99 sqq.) saepiusque alibi ad eam alludit (cfr FunÁ Patres apost. I. p. 569); haud diu postea S. Ignatius M. (ad Smyrn. 1 cfr Rom. 1,3; ad Eph. 15 cfr Rom. 92,91) et S. Polycarpus (ad Philipp. 6 cfr Rom. 15,10. 12) eam eadem ratione adhibent; medio saec. 9. autem S. Theophilus Ant. (ad Autol. III. 14 cfr Rogi. 13,7. 8) et S. Iustinus M. (c. Tryph. 23 cfr Rom. 5,10. 11) eius verba quaedam velut divina usurpant, et circa idem tempus martyres viennenses sese verbis Pauli (8,18) in persecu- ' tione confortarunt (cíÍr Euseb. H. E. V. 1). Postquam deinde c. a. 170. fragmentum murat. epistolam ad Rom. diserte inter paulinas recensuit (cfr Introd. gener. in omnes U. T. libr. Ed. 2 p. 180 sqq.), Patres saec. 9. exeuntis, S. Irenaeus, Clemens Alez., Tertullianus etc. tam frequenter eam, Pauli nomine addito, pro divina auctoritate allegant, ut eorum festimonia afferre plane sit superfluum. Addere tamen liceat, toto saec. 2. haereticos quoque, Basilidem (cfr Philosoph. VII. 25), Valentinum (cfr S. Iren. c. haer. I. 3) eiusque discipulos P/o/emaeum (cfr S. Iren. ep. ad Flor. 6), Heracleonem (cfr Philos. VI. 35), Theodotum (cfr Clem. Alex. Excerpta 52) epistola nostra, velut apostolica et divina auctoritate, ad errores suos stabiliendos abusos esse atque Marcionem (cfr Tertull. c. Marc. V. 13. 14; S. Epiph. haer. 42) eam, utique truncatam, in suo canone habuisse et Paulo auctori diserte attribuisse.
Ne unum quidem ex tota antiquitate afferri potest testimonium, quo epistolae ad Rom. authentia aut impugnetur aut addubitetur; nam Ebionaei eam a Paulo.esse scriptam non negarunt, sed ipsum « Apostolum Paulum repudiarunt, apostatam eum Legis dicentes » (S. Iren. c. haer. I. 26,2). Hinc etiam sequentibus saeculis ab omnibus quum catholicis tum acatholicis semper pro genuino Pauli opere habita est , usque dum praeeunte Anglo, Evanson (The dissonance of the four Evangelists. Ipswich 1792. p. 259), nostro saeculo complures acath., omnibus historicis testimoniis non tam neglectis quam despectis, ob solas quas sibi fingunt internas rationes eam Paulo abiudicare et pro apocrypho foetu saec. 2. venditare coeperunt. Primus eam una cum reliquis omnibus paulinis reiecit Germanus, Bruno Bauer (Kritik der paulin. Briefe. Leipzig 1852. III. p. &7 sqq. ; Christus und die Caesaren. 1877. p. 372 sqq.), quem deinde tres Batavi secuti sunt, A. Pierson et S. A. Naber (Verisimilia. Laceram conditionem Novi Test. exemplis illustrarunt et ab origine repetierunt A. P. et S. A. N. Amstelodami 1886), atque A. D. Lomann (Quaestiones paulinae. Theol. Tijdschr. Leyden 1882. 1883. 1886), utietiam Helvetus, Rud. Stec, professor bernensis (Der Galaterbrief nach seiner Echtheit untersucht. Berlin 1888). Priores cunctas epistolas paulinas variis ex fragmentis conflatas esse volunt, quaeinter ludaeos « pneumaticos » exorta postea a Paulo quodam episcopo saec. 2. in variarum epistolarum formam sint redacta; Steck - autem epistolam ad Rom. una cum epp. ad Cor. et Gal. graecis quibusdam philosophis christianis deberi existimat, qui ineunte saec. 2. iudaizantem ecclesiam palaestinensem impugnaverint. Quibus addi potest quartus Batavus, Dan. Voelter (Die Composition der vier paulinischen ' Hauptbriefe. Tübingen 1890. p. 8-88), qui totam quidem nostram epistolam non reiicit, sed ex variis eius partibus, longe plerisque repudiatis, novam sibi ipse componit epistolam ad Rom. hoc ordine dispositam : 1,1 a. 7. 5. 6. 8-17 ; 5,1-6,23 (eiectis tamen 5,13. 15. 20; 6,15. 15); 12,1-13,15 ; 15,15-32; 16,91-23. Hac quippe ratione non tantum epi- ' stolam, quae iustam mensuram excedat. ad eam reducere, sed omnes quoque difficultates evitare sagacissimus vir vult, quae in longiore inveniantur (l. c. p. 44 sqq.). Eiusmodi insaniis refutandis immorari operae pretium profecto non est; ex commentario nostro satis apparebit, epistolam difficilem quidem esse, sed nullibi apto nexu carere aut violenta interpretatione indigere. Omnia enim non tantum aptissime sunt disposita et inter se arcte cohaerent, sed conditioni quoque quum Apostoli, a quo scribitur, tum ecclesiae, cui scribitur, et tempori, quo scribitur, perfectissime congruunt (cfr quae de his adversariis diximus in Comment. in epp. 2. ad Cor. et ad Gal. p. 370 sq.).
2. — Multo frequentius, quam paulina origo, integritas epistolae nostrae impugnatur, atque pauci tantum hodie interpretes acatholici supersunt, qui eam totam a Paulo scriptam aut saltem ad Romanos destinatam concedant. Praetermittere possumus paucorum coniecturas (Weisse Philosoph. Dogmatik. Leipzig 1855. I. p. 156 sqq. et Beitrüge zur Kritik der paulin. Briefe. 1867. p. &6 sqq.; Michelsen Krit. onderzoek naar den oudsten tekst van Paulus brief aan de Romeinen. Theol. Tijdschr. 1886. 1887), qui quaecumque eis non placent reiicientes et vix unam sententiam intactam relinquentes simili modo,
| quo Voelter, ad arbitrium suum novam quandam sibi epistolam effingunt. At duo ultima capita a quamplurimis hodie &ut tota vel partim S. Paulo abiudicantur aut saltem ad nostram epistolam pertinere negantur.
Teste Origene (Comment. in Rom. X. 43) iam saec. 2. medio Marcion ultima illa capita de hac epistola penitus abstulit, atque hodie codices quoque quidam graeci exstant, qui doxologiam finalem (16,25-97), quam Marcion reiecit, post 15,23 ponentes duo cpp. 15. et 16. a reliqua epistola quodam modo separant. Quamvis autem a Marcione plerosque Novi Test. libros cum toto Vetere Test. reiectos paucosque illos, - quos in suum canonem receperat, arbitrarie dissectos truncatosque esse
nalistae hinc potissimum ansam sumserunt ad illa impugnanda et ad
, rationes internas conquirendas, quibus debilissimum suum fundamentum historicum solidarent ac stabilirent. In commentario quidem, quid praecipuae eorum rationes internae valeant, examinabimus, sed pauca hoc loco iam de hac quaestione addenda censemus, ut historicus eius
Marcion duo illa capita ideo potissimum desecuisse recte creditur, quia Iudaeis faverent ac proinde suum errorem de Veteris Testamenti pugna cum Novo destruerent; ob similem porro rationem Neotubin- ' giani, F. C. Baur (Der Apostel Paulus. Ed. 2. I. p. 393 sqq.) eiusque discipuli, Sc/wegler (Nachapost. Zeitalter II. p. 193 sqq.), Zeller (Die Apostelgesch. p. 488), Lucht (Ueber die beiden letzten Kapitel des Rómerbr. 1871) aliique eadem repudiant. Etenim illa cum reliqua epistola pugnare sibi persuadent, quia id unum eorum auctor agat, ut Iudaeochristianos sibi conciliet, quos prior epistolae pars vehementer impugnet; ne vero unico hoc argumento niti videantur, aliasquasdam ratiunculas addunt : ea, quae 15,1-13 dicantur, nihil esse nisi verbosiorem repetitionem eorum, quae antea iam melius sint dicta ; excusationem, quae 15,15 legatur, Apostolo esse indignam; inepte 15,93 asseri, Paulum in Oriente locum praedicandi non amplius habuisse etc. At tota haec obiectio ex Neotubingianorum errore fundamentali de Petrinorum et Paulinorum oppositione in primitiva Ecclesia et de Paulo infenso omnium ludaeochristianorum adversario procedit; quare si sibi constare voluissent, Neotubingiani non tantum duo"illa capita, sed cum Voelter etiam ex priore parte omnes illas sententias ciicere debuissent, in quibus Paulus privilegia Iudaeorum agnoscit amoremque erga contribules suos tenerrimum profitetur (1,16; 3,1 sq.; 9,1-5; 10, 1-11,31 etc.). Quid ratiunculae aliae valeant, quae ornamenti causa additae videntur, in commentario examinabimus. Ceterum similes sententias statuerunt Volkmar (Rómerbr. 1875. p. 55 sq. 69 sq. etc.), qui omnia praeter 15,33 ; 16,1. 2. 21-24 partim Romae partim in Oriente conficta dicit, Straatman, qui solos vv. 15,8. 15. 16. 23. 25-29 a Paulo scriptos sed a redactore quodam retractatos esse putat , ScAolten (Theol. Tijdsch. 1876. p. 1 sqq.), eui genuinam paulinae epistolae clausulam soli ev. 16,1. 2. 21-94 constituunt.