PG 102, col. 721
γειν, ἐκ ἢτοῦ ⁹Ηοιτρός, xui τοῦ Υἰοῦ, τὸ Πνεῦμα
προέρχεσθαι, ἀλλ’ ἐκ τοῦ Πατρός μόνον.
α’. Ούκ ἦν ἄρα, ὡς ἔοικεν, κόρος τῷ πονηρῷ τῶν
κακῶν, ούδέ τι τῶν ἄφευρημάτων καὶ μηχανημάτων
πέρας, ai κατά τοῦ ἀνθρωπίνου γένους ἐξαρχῆς ἀνα-
κινεῖν ἑμελέτησεν⁸ ἀλλὰ μυρίαις μεν ὅσαις ἀπάταις,
πρὸ τῆς ἓν σαρκὶ τοῦ Λεσπότου παρουσίας, τὸν ἄν·
θρωπον ὑπηγάγετο εἰς ἀλλοφύλους καὶ παρανόμους
ἀποϐουκολήσας πράξεις· ἐξ ὧν καὶ τὴν κατ’ αὐτοῦ
τυραννίδα, κατά -κράτος ἀνεδήσατοο μυρίαις δὲ καὶ Β
μετά ταῦτα πλάναις, καὶ δελεάσμασιν, ύποσκελὶςειν
καὶ παρασύρειν, τούς αύτῷ πειθομένους, ού διέλι-
πεν. Ἐντεῦθεν Σίμωνες, καὶ Μαρκίωνες, Μοντάνοι
τε καὶ Μάνητες, xui ἠ ποικίλη καὶ πολύτροπος τῶν
αἱρέσεων θεομαχία, ἐπλήθυνεν. Ἐντεῦθεν Ἀρειος,
καὶ Μακεδόνιος, καὶ Νεστόριος, Εύτυχής τε καὶ Διόσ-
κορος, καὶ τό λοιπόν τῆς ἀσεϐείας σύνταγμα · καθ’
ὧν αἱ ἆγίαι καὶ οἰκουμενικαὶ πνεκροτὴθησαν ἐπτά
σύνοδοι, καὶ τῶν, κατὰ τόπους, ἱερῶν καὶ θεοφόρων
ἀνδρῶν συνελέγη τὰ συστήματα, τὰς πονηρὰς παρα-
φυάδας τῇ μαχαίρᾳ τοῦ Πνεύρατος αὐτορρίζους ἐκθε-
ρίσαντες, καὶ καθαρὸν παρασκευάσαντες ἀναφυῆναι
τῆς Ἐκκλησίας τὸ λήξον.
β’, Ἀλλά τούτων ἐκ ποδῶν γεγενημένων, xui σιγῇ C
xui λήθη παραδεδομένων, ἐλπὶς ἀγαθὴ καὶ βαθεῖα
τοῖς εύσεϐέσιν ύπετρέφετο. μὴ ἄν ποτε καινοτέρων
δυσσεϐημάτων ἐφευρετὰς γενέσθαι, ἐν πᾶσιν, οἷς
ἐπείρασεν ὁ πονηρὸς, εἰς τούναντίον αύτῷ τῶν βου-
λευμάτων περιτραπέντων · μήτε μὴν τῶν ἤδη κατά-
κρισιν συνοδικῶς δεδεγμένων, ύπερασπιστάς τινας
καὶ προμάχους ἀναφανῆναι, τῇ καταστροφῇ, καὶ τῷ
πάθει τῶν ἀρξάντων, καὶ τῶν εἰς μίμησιν ἐκείνων
ἔλθεῖν μελετώντων, ἀνακοπτομένων καὶ ταύταις
μεν ταῖς ἐλπίσιν ό εύσεϐἡς λογισμὸς ἕπανεπαύετο ο
μάλιστα δὲ κατὰ τὴν βασιλεύουσαν πόλιν, ἓν πολλὰ,
Θεοῦ συνεργείᾳ, τῶν ἀνελπίστων κατώρθωται· πολ-
λαὶ δῖε γλῶσσαι, τὴν προτέραν διαπτυσάμεναι μυσα-
ρότητα, τόν κοινὸν ἁπάντων Πλάστην, xui Δημιουρ-
γὸν, μεθ’ ἡμῶν ύμνείν ἐδιδάχθησαν· ὥσπερ ἀπό τι- D
νος ὑψηλοῦ, xui μετεώρου χώρου, τὰς τῇς ὀρθοδοξίας
πηγάς, τῆς βασιλίδος ἀναδιδούσης, καὶ καθαρά τῆς
εύσεϐείας τά νάματα, εἰς τὰ της οἰκουμένης διαρ-
ῥεούσης πέρατα, xui ποταμῶν δίκην ἀρδευούσης τοίς
δόγμασι τάς ἐκεῖσε ψυχὰς, αἵτινες, χρόνος πολύς ἐξ
οὗ, καταξηρανθείσαι τοῖς τῆς ἀσεϐείας, ἣ ἐθελοθρη-
σκείας, ύπεκκαύμασι, καὶ εἰς ἕρημους καὶ ἀγόνους
ἀποχερσωθείσαι, ὅμως τόν τῆς διδασκαλίας ὄμϐρον
ὑποδεξάμεναι, τό Χριστοῦ γεώργιον καρποφοροῦσιν
ἰνευθηνούμεναι. Kui γὰρ οἱ τὴν Ἀρμενίαν οἰκοῦν-
τες, τῷ τῶν Ἰακωϐιτῶν ἐνισχημένοι δυσσεϐἠματι,
xui πρός τό ὀρθόν τῆς εὐσεϐείας ἀπαυθαδιαζομενοι
κηρυγμα, ἀφ’ οὗπερ ἡ πολυάνθρωπος εκείνη xui ἁγία
προέρχεσθαι, ἀλλ’ ἐκ τοῦ Πατρός μόνον.
α’. Ούκ ἦν ἄρα, ὡς ἔοικεν, κόρος τῷ πονηρῷ τῶν
κακῶν, ούδέ τι τῶν ἄφευρημάτων καὶ μηχανημάτων
πέρας, ai κατά τοῦ ἀνθρωπίνου γένους ἐξαρχῆς ἀνα-
κινεῖν ἑμελέτησεν⁸ ἀλλὰ μυρίαις μεν ὅσαις ἀπάταις,
πρὸ τῆς ἓν σαρκὶ τοῦ Λεσπότου παρουσίας, τὸν ἄν·
θρωπον ὑπηγάγετο εἰς ἀλλοφύλους καὶ παρανόμους
ἀποϐουκολήσας πράξεις· ἐξ ὧν καὶ τὴν κατ’ αὐτοῦ
τυραννίδα, κατά -κράτος ἀνεδήσατοο μυρίαις δὲ καὶ Β
μετά ταῦτα πλάναις, καὶ δελεάσμασιν, ύποσκελὶςειν
καὶ παρασύρειν, τούς αύτῷ πειθομένους, ού διέλι-
πεν. Ἐντεῦθεν Σίμωνες, καὶ Μαρκίωνες, Μοντάνοι
τε καὶ Μάνητες, xui ἠ ποικίλη καὶ πολύτροπος τῶν
αἱρέσεων θεομαχία, ἐπλήθυνεν. Ἐντεῦθεν Ἀρειος,
καὶ Μακεδόνιος, καὶ Νεστόριος, Εύτυχής τε καὶ Διόσ-
κορος, καὶ τό λοιπόν τῆς ἀσεϐείας σύνταγμα · καθ’
ὧν αἱ ἆγίαι καὶ οἰκουμενικαὶ πνεκροτὴθησαν ἐπτά
σύνοδοι, καὶ τῶν, κατὰ τόπους, ἱερῶν καὶ θεοφόρων
ἀνδρῶν συνελέγη τὰ συστήματα, τὰς πονηρὰς παρα-
φυάδας τῇ μαχαίρᾳ τοῦ Πνεύρατος αὐτορρίζους ἐκθε-
ρίσαντες, καὶ καθαρὸν παρασκευάσαντες ἀναφυῆναι
τῆς Ἐκκλησίας τὸ λήξον.
β’, Ἀλλά τούτων ἐκ ποδῶν γεγενημένων, xui σιγῇ C
xui λήθη παραδεδομένων, ἐλπὶς ἀγαθὴ καὶ βαθεῖα
τοῖς εύσεϐέσιν ύπετρέφετο. μὴ ἄν ποτε καινοτέρων
δυσσεϐημάτων ἐφευρετὰς γενέσθαι, ἐν πᾶσιν, οἷς
ἐπείρασεν ὁ πονηρὸς, εἰς τούναντίον αύτῷ τῶν βου-
λευμάτων περιτραπέντων · μήτε μὴν τῶν ἤδη κατά-
κρισιν συνοδικῶς δεδεγμένων, ύπερασπιστάς τινας
καὶ προμάχους ἀναφανῆναι, τῇ καταστροφῇ, καὶ τῷ
πάθει τῶν ἀρξάντων, καὶ τῶν εἰς μίμησιν ἐκείνων
ἔλθεῖν μελετώντων, ἀνακοπτομένων καὶ ταύταις
μεν ταῖς ἐλπίσιν ό εύσεϐἡς λογισμὸς ἕπανεπαύετο ο
μάλιστα δὲ κατὰ τὴν βασιλεύουσαν πόλιν, ἓν πολλὰ,
Θεοῦ συνεργείᾳ, τῶν ἀνελπίστων κατώρθωται· πολ-
λαὶ δῖε γλῶσσαι, τὴν προτέραν διαπτυσάμεναι μυσα-
ρότητα, τόν κοινὸν ἁπάντων Πλάστην, xui Δημιουρ-
γὸν, μεθ’ ἡμῶν ύμνείν ἐδιδάχθησαν· ὥσπερ ἀπό τι- D
νος ὑψηλοῦ, xui μετεώρου χώρου, τὰς τῇς ὀρθοδοξίας
πηγάς, τῆς βασιλίδος ἀναδιδούσης, καὶ καθαρά τῆς
εύσεϐείας τά νάματα, εἰς τὰ της οἰκουμένης διαρ-
ῥεούσης πέρατα, xui ποταμῶν δίκην ἀρδευούσης τοίς
δόγμασι τάς ἐκεῖσε ψυχὰς, αἵτινες, χρόνος πολύς ἐξ
οὗ, καταξηρανθείσαι τοῖς τῆς ἀσεϐείας, ἣ ἐθελοθρη-
σκείας, ύπεκκαύμασι, καὶ εἰς ἕρημους καὶ ἀγόνους
ἀποχερσωθείσαι, ὅμως τόν τῆς διδασκαλίας ὄμϐρον
ὑποδεξάμεναι, τό Χριστοῦ γεώργιον καρποφοροῦσιν
ἰνευθηνούμεναι. Kui γὰρ οἱ τὴν Ἀρμενίαν οἰκοῦν-
τες, τῷ τῶν Ἰακωϐιτῶν ἐνισχημένοι δυσσεϐἠματι,
xui πρός τό ὀρθόν τῆς εὐσεϐείας ἀπαυθαδιαζομενοι
κηρυγμα, ἀφ’ οὗπερ ἡ πολυάνθρωπος εκείνη xui ἁγία