PG 103, col. 848
εἰ μυριάδες ἡμερῶν αὐτοῖς τὸν ἐνιαυτὸν ἐπλήρουν.
Μάλιστα δὲ αὐτῶν τὸ ψεῦδος κατάφωρον θγίνεται,
εἰ τὰ συνεχῶς τίκτοντα σκοπήσειέ τις, κύνας ἢ χοί-
ρους ἣ ὄρνεις, καὶ οὐχ ἥκιστα τὰ πολυγονώτατα.
Χοῖροι γὰρ καὶ ἰχθύες καὶ κύνες πολλά τίκτοντες
τὸν τῆς ἡμέρας ἀναλίσκουσι καιρὸν, ὁ δ’ ἰχθὺς, οἶμαι,
καὶ πολλὰς ἡμέρας, τῆς τῶν ὠῶν πληθύος ἐν τάξει
μορφουμένης εἷς μυριάδας ἰχθύων κατὰ μέρος τι-
κτομένων, ἐν αἷς ἀμήχανον μὴ γενέσθαι πτηνά ἢ ¹⁵
χερσαῖα ἒν ὅλῳ τῳ κὸσμτῳ ἢ νηκτά ἐν ὅλῃ θαλάτ-
τῃ ¹¹ καὶ ποταμοῖς καὶ λίμναις.
Ἔτι δὲ ἀκριϐέστερον ἄν τις ἐντεῦθεν ’ὁ λέγω κα-
ταμάθοι ⁸ ἹΙνίκα τὸ ἔαρ εὔκρατον ἐπιστῇ, πᾶσα μὲν
ἀνθεῖ βοτάνη καὶ κυοφορεῖ, πᾶσα δὲ ξύλων φύσις,
πολλὰ δὲ πττ ” ¹ ί · “ ⁵ λ
,νων και χερσα.ων και ενα ίων γένη
μιγνύμενα κύει. Καὶ μυρία μὲν γένη κατά τὸν αὺτὸν
καιρὸν τελεσφορεῖ τὰ σπέρματα, μυρία δὲ τῶν ξύ-
λων τοὺς καρποὺς, οὐκ ἐν μιᾷ ῥοπῇ, ἀλλ’ ἐν πλείσταις
ἡμέραις, τῶνμὲν ἀνθούντων ἔτι ἐν τῷ αὖτῴ φυτῷ,
ἑτέρων δέ αὐξομένων καὶ ἄλλων πεπαινομένων.
[(577 IL] Ἡ αὐτὴ δ’ ἀναλογία τοῦ τόκου καὶ τῆς
κυήσεως καὶ ἐπὶ τῶν ζώων πάντων, ὧν οὐχ οἶόν τε
τὴν αὐτὴν τῆς γενέσεως ἔχειν ῥοπήν. Ἔτι δὲ τὰ μὲν
ἐνιαυτὸν κυοφορεῖ, τὰ δὲ μῆνας ι’, τὰ δὲ ἡμέρας μ’,
καὶ μυρία ἄλλη διαφορά. [Ιοῖος οὖν ἀστὴρ εἰς ποῖον
ζῴδιον εἰσιὼν μεμετρημένον [351H.J ἑκάστῳ γένει
τὸν τῆς κυοφορίας ἀφορίζει χρόνον; διὰ τί δὲ τῶν
κατὰ τὸ γένος ζώων ὁ τῆς ζωῆς χρόνος οὐκ ἴσος ὢν τὴν
κύησιν ’ἶσην ἔχει ; Εἰ μὲν οὖν καί ταῦτα ἀπὸ γενέσεως,
λεγέτωσαν, ’ίνα πλέον ὁφλήσωσι τὸν ¹² γέλωτα ⁸ εἰ
δὲ σιγῇ τὴν αἰσχύνην ἀποκλίνουσι, πῶς οὐδὲν ἄνευ
γενέσεως εἶναι λέγουσι; Καὶ οὔπω λέγω τὰς διαφο-
ρὰς τῶν τικτομένων. Τὰ μὲν γὰρ ὅμοια τῶν γεννῶν-
των ἐστὶν, ὡς ἄνθρωποι καὶ ’ίπποι καὶ λέοντες, τὰ
δὲ οὐχ οὕτως, ὡς ἄρκτοι καὶ σφῆκες καὶ μέλιτται
καὶ ὅσα διὰ τῶν ὠῶν πρὁεισι. Καὶ τίνα μὲν καὶ δίχα
μίξεως τίκτεται, τινᾶ δὲ χωρὶς ταύτης οὐδαμῶς,
Καὶ τίς ’ἀν ἀπαριθμήσειε τὰς ἐν τούτοις ἀναριθμή-
τους διαφορὰς, ού τῶν ζώων μόνον, ἀλλὰ καὶ φυτῶν
καὶ βοτανῶν καὶ τῶν παραπλησίων; ὧν ἁπάντων
τὰς αἰτίας παρὰ τῶν τῆς εἱμαρμένης πατέρων ζη-
τεῖν δίκαιον, ε’ίπερ πάντα τῆς γενέσεως κατ’ αὐτοὺς
ἤρτηται, καὶ τὸ εἶναι καὶ ὁ τοῦ εἶναι τρόπος, κυοφοο
ρεῖσθοιί τε καὶ πάσχειν καὶ δρᾷν καί ἀποθνήσκειν.
Ἦ κατὰ τῶν ἀθλίων ἀνθρώπων αὐτοῖς μόνον ἠκριο
ϐολογήθη τὰ τῆς γενέσεως, ’ίνα τὸ πάντων κάλλιστον
τῶν 1³ ἐν ἡμῖν τὸ αὐθαίρετον ἀγνοηθῇ, καὶ Θεὸς μή
“ θαλάσσῃ ¹² [τὸν et infr. καὶ post μέλ. Α.
Μάλιστα δὲ αὐτῶν τὸ ψεῦδος κατάφωρον θγίνεται,
εἰ τὰ συνεχῶς τίκτοντα σκοπήσειέ τις, κύνας ἢ χοί-
ρους ἣ ὄρνεις, καὶ οὐχ ἥκιστα τὰ πολυγονώτατα.
Χοῖροι γὰρ καὶ ἰχθύες καὶ κύνες πολλά τίκτοντες
τὸν τῆς ἡμέρας ἀναλίσκουσι καιρὸν, ὁ δ’ ἰχθὺς, οἶμαι,
καὶ πολλὰς ἡμέρας, τῆς τῶν ὠῶν πληθύος ἐν τάξει
μορφουμένης εἷς μυριάδας ἰχθύων κατὰ μέρος τι-
κτομένων, ἐν αἷς ἀμήχανον μὴ γενέσθαι πτηνά ἢ ¹⁵
χερσαῖα ἒν ὅλῳ τῳ κὸσμτῳ ἢ νηκτά ἐν ὅλῃ θαλάτ-
τῃ ¹¹ καὶ ποταμοῖς καὶ λίμναις.
Ἔτι δὲ ἀκριϐέστερον ἄν τις ἐντεῦθεν ’ὁ λέγω κα-
ταμάθοι ⁸ ἹΙνίκα τὸ ἔαρ εὔκρατον ἐπιστῇ, πᾶσα μὲν
ἀνθεῖ βοτάνη καὶ κυοφορεῖ, πᾶσα δὲ ξύλων φύσις,
πολλὰ δὲ πττ ” ¹ ί · “ ⁵ λ
,νων και χερσα.ων και ενα ίων γένη
μιγνύμενα κύει. Καὶ μυρία μὲν γένη κατά τὸν αὺτὸν
καιρὸν τελεσφορεῖ τὰ σπέρματα, μυρία δὲ τῶν ξύ-
λων τοὺς καρποὺς, οὐκ ἐν μιᾷ ῥοπῇ, ἀλλ’ ἐν πλείσταις
ἡμέραις, τῶνμὲν ἀνθούντων ἔτι ἐν τῷ αὖτῴ φυτῷ,
ἑτέρων δέ αὐξομένων καὶ ἄλλων πεπαινομένων.
[(577 IL] Ἡ αὐτὴ δ’ ἀναλογία τοῦ τόκου καὶ τῆς
κυήσεως καὶ ἐπὶ τῶν ζώων πάντων, ὧν οὐχ οἶόν τε
τὴν αὐτὴν τῆς γενέσεως ἔχειν ῥοπήν. Ἔτι δὲ τὰ μὲν
ἐνιαυτὸν κυοφορεῖ, τὰ δὲ μῆνας ι’, τὰ δὲ ἡμέρας μ’,
καὶ μυρία ἄλλη διαφορά. [Ιοῖος οὖν ἀστὴρ εἰς ποῖον
ζῴδιον εἰσιὼν μεμετρημένον [351H.J ἑκάστῳ γένει
τὸν τῆς κυοφορίας ἀφορίζει χρόνον; διὰ τί δὲ τῶν
κατὰ τὸ γένος ζώων ὁ τῆς ζωῆς χρόνος οὐκ ἴσος ὢν τὴν
κύησιν ’ἶσην ἔχει ; Εἰ μὲν οὖν καί ταῦτα ἀπὸ γενέσεως,
λεγέτωσαν, ’ίνα πλέον ὁφλήσωσι τὸν ¹² γέλωτα ⁸ εἰ
δὲ σιγῇ τὴν αἰσχύνην ἀποκλίνουσι, πῶς οὐδὲν ἄνευ
γενέσεως εἶναι λέγουσι; Καὶ οὔπω λέγω τὰς διαφο-
ρὰς τῶν τικτομένων. Τὰ μὲν γὰρ ὅμοια τῶν γεννῶν-
των ἐστὶν, ὡς ἄνθρωποι καὶ ’ίπποι καὶ λέοντες, τὰ
δὲ οὐχ οὕτως, ὡς ἄρκτοι καὶ σφῆκες καὶ μέλιτται
καὶ ὅσα διὰ τῶν ὠῶν πρὁεισι. Καὶ τίνα μὲν καὶ δίχα
μίξεως τίκτεται, τινᾶ δὲ χωρὶς ταύτης οὐδαμῶς,
Καὶ τίς ’ἀν ἀπαριθμήσειε τὰς ἐν τούτοις ἀναριθμή-
τους διαφορὰς, ού τῶν ζώων μόνον, ἀλλὰ καὶ φυτῶν
καὶ βοτανῶν καὶ τῶν παραπλησίων; ὧν ἁπάντων
τὰς αἰτίας παρὰ τῶν τῆς εἱμαρμένης πατέρων ζη-
τεῖν δίκαιον, ε’ίπερ πάντα τῆς γενέσεως κατ’ αὐτοὺς
ἤρτηται, καὶ τὸ εἶναι καὶ ὁ τοῦ εἶναι τρόπος, κυοφοο
ρεῖσθοιί τε καὶ πάσχειν καὶ δρᾷν καί ἀποθνήσκειν.
Ἦ κατὰ τῶν ἀθλίων ἀνθρώπων αὐτοῖς μόνον ἠκριο
ϐολογήθη τὰ τῆς γενέσεως, ’ίνα τὸ πάντων κάλλιστον
τῶν 1³ ἐν ἡμῖν τὸ αὐθαίρετον ἀγνοηθῇ, καὶ Θεὸς μή
“ θαλάσσῃ ¹² [τὸν et infr. καὶ post μέλ. Α.