PG 114, col. 195
Ego enim, ut nihil dicam, celans quod sit vero Α Ἐγὼ γὰρ ἵνα (miihi: φῶ τοῦῥληθοῦς ἔλαττον εἰεί
tandum, propter excellentem sonum e'. numerum
orationis: praestantiorem autem dicendi formam iis
scriptis,quae componere statuerat, nescxo an quis-
quam ex omnibus unquam adamaverit. Sed etsi
quis es illis, qui et dictione excellunt et sententia,
ejusmodi argumenta suscepisset, accurationem qui-
dem etelaborationem effecisset ora:ionem,sed non
itidem dico auditoribus congruentem,et convenien-
. tem.Nam et prooemia ejus orationum statim attin-
gunt subjectum, et parum procedens ostendit sui
scripti scopum;et in.nonnullis orationibus,cum to-
tum argumentum accepisset iu summam,id statim
in partes dividit: se au'tem accommonat personis,
et temporibus. Et est quidem omnibus idem color
orationis, et una qualitas dictionis : morum autem
varia est mutatio,et,ut dixerit quispiam, artificiosa
non propter artem res rnutans,sed quod unicuique
rei et personzeincidenti conieniebat,interpretans.
Tanquam autem ad archetipa exemplaria ad res
antiquiores intuens, nec ab illis recedit,me videa-
tur aliquid aliud facere, et ad exemplar quoque
totam transmutat dicendi formam, non diversam
faciens materiam, sed quod in dicendi genere
peccatum erat, corrigens: neque sententias inno-
vans, sed convertens figuram dictioniszet ei inci-
dens oratio in diversitatem narrationum et varie-
tatem argumentorum, non confunditur neque
perturbatur ; sed tanquam optimus—gubernator,
cum ei navis agitaretur fluctibus, stabat quietus
clavum tenens artificiosissime. ⁷ ’
Porro autem in nonnullis quoque orationibus de-
scribit patriam eorum, qui laudantur, ab universa
terra separans,et deducens ad unam partem; deinde
loquitur etiam'nonnihil de fluminibus; et de eorum
principiis disserit naturaliter,deque opportunitate
civitatum,et de temperatione aeris. et de. temporum
convenientia ; etiamsi ii, qui sunt revera auribus
paulo surdioribus,ea,qum dicuntur,non exaudiunt:
multifariam quoque tractat partes'orationis, alias
quidem majori contentione: alias vero lenius et
- sedatius. In gratia autem narrationum, quis ex
omnibus cum eo contenderit? Quis in compositio—
ne ’ἶ Quis in numerorum suavitate ‘2 Quisrin con-
cinnitate iu omnibus congruente? Atque volo qui-
dem contendere quod nonvsit ampla ei grandis i-jus
oratio : invenio autem, ejus orationibus ne hanc
quidem deesse gratiam {sed alicubi quidem eas
esse amplas et redundantesjn pluribus autem gra-
ves et temperatas. Cum has autem duas vias sibi
ριόροευίεέοι,ῐηίιι“ι)τίεοῐη constantiam et monasti-
cani in exercitationem tolerantiam, cuirritquidem
in utroque stadio non cum pedum pernicitate,
sed cum’celeritate orationis, maxime autem mo-
nastirum per curn ns currimlum,cva:lit se ipso ro-
bustior et furiiurmures quidem certe pinguel'acit,
tandum, propter excellentem sonum e'. numerum
orationis: praestantiorem autem dicendi formam iis
scriptis,quae componere statuerat, nescxo an quis-
quam ex omnibus unquam adamaverit. Sed etsi
quis es illis, qui et dictione excellunt et sententia,
ejusmodi argumenta suscepisset, accurationem qui-
dem etelaborationem effecisset ora:ionem,sed non
itidem dico auditoribus congruentem,et convenien-
. tem.Nam et prooemia ejus orationum statim attin-
gunt subjectum, et parum procedens ostendit sui
scripti scopum;et in.nonnullis orationibus,cum to-
tum argumentum accepisset iu summam,id statim
in partes dividit: se au'tem accommonat personis,
et temporibus. Et est quidem omnibus idem color
orationis, et una qualitas dictionis : morum autem
varia est mutatio,et,ut dixerit quispiam, artificiosa
non propter artem res rnutans,sed quod unicuique
rei et personzeincidenti conieniebat,interpretans.
Tanquam autem ad archetipa exemplaria ad res
antiquiores intuens, nec ab illis recedit,me videa-
tur aliquid aliud facere, et ad exemplar quoque
totam transmutat dicendi formam, non diversam
faciens materiam, sed quod in dicendi genere
peccatum erat, corrigens: neque sententias inno-
vans, sed convertens figuram dictioniszet ei inci-
dens oratio in diversitatem narrationum et varie-
tatem argumentorum, non confunditur neque
perturbatur ; sed tanquam optimus—gubernator,
cum ei navis agitaretur fluctibus, stabat quietus
clavum tenens artificiosissime. ⁷ ’
Porro autem in nonnullis quoque orationibus de-
scribit patriam eorum, qui laudantur, ab universa
terra separans,et deducens ad unam partem; deinde
loquitur etiam'nonnihil de fluminibus; et de eorum
principiis disserit naturaliter,deque opportunitate
civitatum,et de temperatione aeris. et de. temporum
convenientia ; etiamsi ii, qui sunt revera auribus
paulo surdioribus,ea,qum dicuntur,non exaudiunt:
multifariam quoque tractat partes'orationis, alias
quidem majori contentione: alias vero lenius et
- sedatius. In gratia autem narrationum, quis ex
omnibus cum eo contenderit? Quis in compositio—
ne ’ἶ Quis in numerorum suavitate ‘2 Quisrin con-
cinnitate iu omnibus congruente? Atque volo qui-
dem contendere quod nonvsit ampla ei grandis i-jus
oratio : invenio autem, ejus orationibus ne hanc
quidem deesse gratiam {sed alicubi quidem eas
esse amplas et redundantesjn pluribus autem gra-
ves et temperatas. Cum has autem duas vias sibi
ριόροευίεέοι,ῐηίιι“ι)τίεοῐη constantiam et monasti-
cani in exercitationem tolerantiam, cuirritquidem
in utroque stadio non cum pedum pernicitate,
sed cum’celeritate orationis, maxime autem mo-
nastirum per curn ns currimlum,cva:lit se ipso ro-
bustior et furiiurmures quidem certe pinguel'acit,