PG 118, col. 337
δικαιοσύνη ὲκ πίστεως. ›› Ἀλλ’ οὕτω μὲν ταῦτα, Εἰ
δὲ τὸ δικαιοσύνη Θεοῦ, οὐχὶ τὴν ἐν ἀνθρώπῳ παρὰ
Θεοῦ διδομὲνην ἐπιλάϐοι τις, ἀλλ’ ἐγγύτερον τῆς λέο
ξεως τήν ἐνοῦσαν τῷ Θεῷ, καὶ ἐνεργουμένη ὑπ’ αύ-
τοῦ, τοιοῦτόν τινα μοι δοκεῖ ἀνακαλύπτειν νοῦν, ὅτι
ἡ τοῦ Θεοῦ δικαιοσύνη, ἢν περὶ ἡμᾶς ἐπιδείκνυται,
φιλανθρωπίας ὅρῳ καὶ νόμῳ, ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ αὐτοῦ
δείκνυται. Πῶς καὶ τίνα τρόπον ; Ὀτι ἐκ μόνης πί-
στεως ἡμᾶς σώζει, καὶ νεκρωθέντας ἤδη ζωοποιεῖ,
μὴ προεπιδειξαμὲνους ἔργα, Καὶ τοῦτο προϊὼν καὶ
ὁ Παῦλος ἐμφανέστερον παριστᾷ ἐν οἷς φησιν, α Καὶ
δικαιοῦντα τὸν ἐκ πίστεως. ›› Καὶ πάλιν· ι Δικαιω-
Θὲντες οῦν ἐκ πίστεως. o Καὶ πάλιν· ‹ι Ἐὰν ὁμολο-
γήσῃς ἐν τῷ στόματί σου Κύριον Ἰησοῦν, εἶτα καί
πιστεύσῃς ἐν τῇ καρδίᾳ σου, σωθήσῃ. ›› Τοῦτο οὗν
δικαιοσύνης Θεοῦ, νικώσης φιλανθρωπίαν ἀνθρωπί-
νην, τὸ ἐκ μόνης πίστεως νεκρωθέντας ἡμᾶς ταῖς
ἁμαρτίαις ἤδη ἀνεγεῖραι καὶ ζωοποιῆσαι. ’Ὠς τε
καλῶς προεῖπεν ὅτι δύναμίς ἐστι τὸ Εύαγγὲλιον εἰς
σωτηρίαν τῷ πιστεύοντι. Καὶ γὰο δυναμοῦται ὁ πι-
στεύσας, διὰ τῆς ἐν αὐτῷ ἀποκαλυπτομένης δίκαιοι-
σύιης. Διά δὲ τῶν πιστεόντων, ἀποκαλύπτεται καὶ φανεροῦται. Ἀλλ’ εἷς τί ζωοποιεῖται, φησίν, ὁ πιστεύα
σας; Εἰς τήν τελειοτάτην καὶ κατᾶ ἀμετάσειστον ἕξεως ἰσχὺν πίστιν. Et γὰρ πίστεως εἷς πίστιν ἡ
ζωοποίη σις’
Δυνατὸν δὲ καί ἄλλως νοῆσαι. Ἡ τοῦ Θεοῦ δικαιοο
new, διὰ τοῦ Εὐαγγελίου ἀποκαλύπτεται, ὅτι λαμ-
ϐάνων παρ’ ἡμῶν ἀρχὴν μόνον καὶ σπέρμα πίστεως,
αὐτὸς ανόξάνει καὶ ἑδράζει καὶ τελειοποιεῖ ἡμᾶς εἰς
αὐτὴν ταύτην. Τοῦτο δικαιοσύνη ὡς ἀληθῶς Θεοῦ,
τὸ μόνον ἀφορμὴν προαιρέσεως λαϐόντα , αὐτὸν
ἀπαρτίσαι τὸ πᾶν. Ἀνωτέρω γὰρ λὲγοντος τοῦ Bau-
λου. δτι ι Δύναμις ἐστι τῷ πιστεύοντι εἰς σωτηρίαν
τὸ Εὗαγγὲλιον, ›› ’ίνα μή τις εἷ’πῃ· Καὶ πῶς. ἓνει
πιστεῦσαι ἀκούοντα σταυρὸν , ἀκούοντα θάνατον,
ἀκούοντα «fieri; ἐπάγει τὸ, ‹‹ Δικαιοσύνη Θεοῦ ἐν
αύτῷ ἀποκαλύπτεται. » Μὴ οῦν, φησὶ, ταῦτα προ-
ᾳασίζοο. Ἐὰν γὰρ μόνον προαιρεθῇς, τότε μᾶλλον
ἔχεις θαυμάσαι τήν τοῦ Θεοῦ περὶ σε κηδεμονίαν καὶ
πρόνοιαν, δτι τήν ἀπὸ γνώμης πίστιν λαϐὼν, αὐτός
σοι χορηγεῖ τὴν ἐκ πληροφορίας πίστιν καί βεϐαιώ-
σεως. Εἶτα ἳνα μὴ νομίσῃς ὅτι καινόν τι λέγει καὶ
πρόσφατον , τὸν προφήτην παράγει μάρτυρα. Τὸ
αύτό μοι φησι καὶ ὁ προφήτης Ἀϐϐακοῦμ ἔκπαλαι,
ὅτι ἢτοῦ δικαίου ζωὴ πίστει περιλαμϐάνεται καὶ
περατοῦται, ἀρχομένη μὲν ἀπὸ τῆς κατὰ προαίρε-
σιν πίστεως, τελειουμένη δὲ καὶ προϊοῦσα εἰς τήν
κατᾶ θείαν συνεργειαν καὶ ἀποκάλυψιν πίστιν. α Διόο
περ ἀεὶ ὁ δίκαιος ἐκ πίστεως ζῇ. ›› Ἰὸ δὲ κ Ζήσε-
ται, ›› καλῶς εἷ’ρηται. Τουτὲστιν, Ὀ δίκαιος ού ζῇ
μὲν ἐκ πίστεως, παύεται δὲ, ἀλλὰ διαπαντὸς ζήσε-
ται ἐν αύτῆ προκόπτων καὶ στηριζόμενος. Ζήσεται
δὲ, εἷπε, καὶ οὐκ ἄλλο τι. οἷον προκόπτει ἢ στηρί-
ζεται ἢ ἄλλο τι, τὴν ἐπιτεταγμένην διάθεσιν δηλῶν,
ότι οὐδὲ ζῆν αἱρήσεται, οὐδ’ ἀναπνεῖν χωρὶς πί-
πως.
δὲ τὸ δικαιοσύνη Θεοῦ, οὐχὶ τὴν ἐν ἀνθρώπῳ παρὰ
Θεοῦ διδομὲνην ἐπιλάϐοι τις, ἀλλ’ ἐγγύτερον τῆς λέο
ξεως τήν ἐνοῦσαν τῷ Θεῷ, καὶ ἐνεργουμένη ὑπ’ αύ-
τοῦ, τοιοῦτόν τινα μοι δοκεῖ ἀνακαλύπτειν νοῦν, ὅτι
ἡ τοῦ Θεοῦ δικαιοσύνη, ἢν περὶ ἡμᾶς ἐπιδείκνυται,
φιλανθρωπίας ὅρῳ καὶ νόμῳ, ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ αὐτοῦ
δείκνυται. Πῶς καὶ τίνα τρόπον ; Ὀτι ἐκ μόνης πί-
στεως ἡμᾶς σώζει, καὶ νεκρωθέντας ἤδη ζωοποιεῖ,
μὴ προεπιδειξαμὲνους ἔργα, Καὶ τοῦτο προϊὼν καὶ
ὁ Παῦλος ἐμφανέστερον παριστᾷ ἐν οἷς φησιν, α Καὶ
δικαιοῦντα τὸν ἐκ πίστεως. ›› Καὶ πάλιν· ι Δικαιω-
Θὲντες οῦν ἐκ πίστεως. o Καὶ πάλιν· ‹ι Ἐὰν ὁμολο-
γήσῃς ἐν τῷ στόματί σου Κύριον Ἰησοῦν, εἶτα καί
πιστεύσῃς ἐν τῇ καρδίᾳ σου, σωθήσῃ. ›› Τοῦτο οὗν
δικαιοσύνης Θεοῦ, νικώσης φιλανθρωπίαν ἀνθρωπί-
νην, τὸ ἐκ μόνης πίστεως νεκρωθέντας ἡμᾶς ταῖς
ἁμαρτίαις ἤδη ἀνεγεῖραι καὶ ζωοποιῆσαι. ’Ὠς τε
καλῶς προεῖπεν ὅτι δύναμίς ἐστι τὸ Εύαγγὲλιον εἰς
σωτηρίαν τῷ πιστεύοντι. Καὶ γὰο δυναμοῦται ὁ πι-
στεύσας, διὰ τῆς ἐν αὐτῷ ἀποκαλυπτομένης δίκαιοι-
σύιης. Διά δὲ τῶν πιστεόντων, ἀποκαλύπτεται καὶ φανεροῦται. Ἀλλ’ εἷς τί ζωοποιεῖται, φησίν, ὁ πιστεύα
σας; Εἰς τήν τελειοτάτην καὶ κατᾶ ἀμετάσειστον ἕξεως ἰσχὺν πίστιν. Et γὰρ πίστεως εἷς πίστιν ἡ
ζωοποίη σις’
Δυνατὸν δὲ καί ἄλλως νοῆσαι. Ἡ τοῦ Θεοῦ δικαιοο
new, διὰ τοῦ Εὐαγγελίου ἀποκαλύπτεται, ὅτι λαμ-
ϐάνων παρ’ ἡμῶν ἀρχὴν μόνον καὶ σπέρμα πίστεως,
αὐτὸς ανόξάνει καὶ ἑδράζει καὶ τελειοποιεῖ ἡμᾶς εἰς
αὐτὴν ταύτην. Τοῦτο δικαιοσύνη ὡς ἀληθῶς Θεοῦ,
τὸ μόνον ἀφορμὴν προαιρέσεως λαϐόντα , αὐτὸν
ἀπαρτίσαι τὸ πᾶν. Ἀνωτέρω γὰρ λὲγοντος τοῦ Bau-
λου. δτι ι Δύναμις ἐστι τῷ πιστεύοντι εἰς σωτηρίαν
τὸ Εὗαγγὲλιον, ›› ’ίνα μή τις εἷ’πῃ· Καὶ πῶς. ἓνει
πιστεῦσαι ἀκούοντα σταυρὸν , ἀκούοντα θάνατον,
ἀκούοντα «fieri; ἐπάγει τὸ, ‹‹ Δικαιοσύνη Θεοῦ ἐν
αύτῷ ἀποκαλύπτεται. » Μὴ οῦν, φησὶ, ταῦτα προ-
ᾳασίζοο. Ἐὰν γὰρ μόνον προαιρεθῇς, τότε μᾶλλον
ἔχεις θαυμάσαι τήν τοῦ Θεοῦ περὶ σε κηδεμονίαν καὶ
πρόνοιαν, δτι τήν ἀπὸ γνώμης πίστιν λαϐὼν, αὐτός
σοι χορηγεῖ τὴν ἐκ πληροφορίας πίστιν καί βεϐαιώ-
σεως. Εἶτα ἳνα μὴ νομίσῃς ὅτι καινόν τι λέγει καὶ
πρόσφατον , τὸν προφήτην παράγει μάρτυρα. Τὸ
αύτό μοι φησι καὶ ὁ προφήτης Ἀϐϐακοῦμ ἔκπαλαι,
ὅτι ἢτοῦ δικαίου ζωὴ πίστει περιλαμϐάνεται καὶ
περατοῦται, ἀρχομένη μὲν ἀπὸ τῆς κατὰ προαίρε-
σιν πίστεως, τελειουμένη δὲ καὶ προϊοῦσα εἰς τήν
κατᾶ θείαν συνεργειαν καὶ ἀποκάλυψιν πίστιν. α Διόο
περ ἀεὶ ὁ δίκαιος ἐκ πίστεως ζῇ. ›› Ἰὸ δὲ κ Ζήσε-
ται, ›› καλῶς εἷ’ρηται. Τουτὲστιν, Ὀ δίκαιος ού ζῇ
μὲν ἐκ πίστεως, παύεται δὲ, ἀλλὰ διαπαντὸς ζήσε-
ται ἐν αύτῆ προκόπτων καὶ στηριζόμενος. Ζήσεται
δὲ, εἷπε, καὶ οὐκ ἄλλο τι. οἷον προκόπτει ἢ στηρί-
ζεται ἢ ἄλλο τι, τὴν ἐπιτεταγμένην διάθεσιν δηλῶν,
ότι οὐδὲ ζῆν αἱρήσεται, οὐδ’ ἀναπνεῖν χωρὶς πί-
πως.