PG 133, col. 140
φησὶ, τῶν δύο φύσεων τὴν διαφορὰν, τέμνειν ἐστὶν
εἰς δύο τὸν ἔνα Χριστόν. Τοῦτο γὰρ ὑμεῖς δεδοίκατε·
ἀλλʼ ὁ μακάριος Κύριλλος ἐκβάλλει τὸν τοιοῦτον μά-
ταιον φόβον ὑμῶν. Ἀλλὰ καὶ τῇ δευτέρᾳ πρὸς Σοd-
κενσον ἐπιστολῇ φαίνεται ὁ αὐτὸς τὰ αὐτὰ φρονῶν,
δʼ ὧν φησιν Ἐννοοῦντες τοίνυν τῆς ἐνανθρωπή-
σεως τὸν τρόπον, ὀρῶμεν ὅτι δύο φύσεις συνῆλθον
χλλήλαις καθʼ ἔνωσιν ἀδιασπάστως, ἀσυγχύτω·,
ἀτρέπτως. Ἡ γὰρ σὰρξ σάλξ ἐστι, καὶ οὐ θεότης.
εἰ καὶ γέγονε Θεοῦ σάρξ. Ὁμοίως δὲ καὶ ὁ Λόγος
Θεός ἐστι, καὶ οὐ σὰρξ, εἰ καὶ ἰδίαν ἐποιήσατο τὴν
σάρκωσιν οἰκονομικῶς. θταν οὗν ἐννοῶμεν τοῦτο,
οὐδὲν ἀδικοῦμεν, τὴν εἰς ἐνότητα συνδρομὴν ἐκ δύο
φύσεων γεγενῆσθαι λέγοντες. Μετὰ μέντοι τὴν ἔνω-
σιν οὐ διαιροῦμεν τὰς φύσεις ἀπʼ ἀλλήλων, οὐδὲ εἰς
δύο τέμνομεν υἰοὺς, τὸν ἔνα καὶ ἀμέριστον, ἀθλʼ
ἱ α φαμὲν Υἱὸν, καὶ ὡς οἱ Πατέρες εἰρήκασι, μίαν
φύσιν τοῦ Λόγου σεσαρκωμένην. Οὐκοῦν ὅσον ἦκεν
εἰς ἔννοιαν καὶ εἰς μόνον τὸ ὁρᾷν τοῖς τῆς ψυχῆς
ὄμμασι, τίνα τρόπον ἐνηνθρώπητεν ὁ Μονογενὴς,
δύο τὰς φύσεις εἶναί φαμεν· ἕνα δὲ Χριστὸν, καὶ
Κύριον, καὶ Τἱὸν τὸν Θεοῦ Λόγον ἐνανθρωπήσαντα
καὶ σεσαρκωμένον. Τί τούτου ἐστὶ σαφέστερον ἐπιζη-
τοῦμεν; δύο γὰρ φύσεις τὰς φύσεις εἶναί φαμεν.
Πάλιν ὁ αὐτὸς θεῖος Κύριλλος ἐν τῇ εἰς τὸ Λευῖ-
τικὸν βιβλίον ἐξηγήσει περὶ τοῦ καθαρισμοῦ τῆς λέ-
πρας φησίν· Ὁλον δὴ πάλιν ἐν τούτοις περιάθρει
τὸ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν μυστήριον, καὶ τὸν διὰ τοῦ
ἀγίου βαπτίσματος καθαρισμόν. Δύο μὲν ὀρνίθια
κελεύει ληφθῆναι ζῶντα καὶ καθαρὰ, ἵνα νοήσῃς
διὰ τῶν πετεινῶν τὸν οὐράνιον ἄνθρωπον, ἄνθρωπόν
τε ὀμοῦ καὶ Θεὸν, εἰς δύο μὲν φύσεις (ὅσον ἦκεν εἰς
τὸν ἐκάστῃ πρέποντα λόγον) διαιρούμενον· (Λόγος
γὰρ ἦν,ὁ ἐκ Θεοῦ ἀναλάμψας ἐν σαρκκὶ τῆς γυναικὸς)
πλὴν οὐ μεριζόμενον· εἶς γὰρ ἐξ ἀμφοῖν ὁ Χριστός.
Διὰ τοῦτο καὶ ὡς δύο λαμβάνονται τὰ ὀρνίθια, καὶ
νοεῖται πάλιν ὡς ἔν ἀμφότερα. Ὁρᾷς πῶς διʼ δλου
ὁ μακάρος Κύριλλος δύο φύσεις ὀμολογεῖ; Ἀλλὰ
καὶ ἐν τῇ δευτέρᾳ πρὸς Σούκενσον ἐπιστολῇ φησιν·
Ὁ γὰρ λέγων σαρκὶ παθεῖν γυμνῇ τὸν Κύριον,
ἄλογον καὶ ἀκούσιον ποιεῖται τὸ πάθος. Ἐὰν δέ τις
εἴπῃ, μετὰ ψυχῆς νοερᾶς παθεῖν αὐτὸν, ἴνα ἢ τὸ
πάθος ἐκούσιον, οὐδὲν κωλύει λέγειν, τῇ φύσει τῆς
ἀνθρωπότητος αὐτὸν παθεῖν. Εἰ δὲ τοῦτο ἀληθὲς,
πῶς οὐ τὰς δύο φύσεις ὑφεστάναι δώσομεν μετὰ τὴν
ἔνωσιν, ἀδιαιρέτως; Ὡστε εἴ τις λέγει, Χριστοῦ οὖν
παθόντος ὑπὲρ ἡμῶν σαρκὶ, οὐδὲν ἕτερον λέγει,
πλὴν ὅτι, ΧΚριστοῦ οὖν παθόντος ὑπὲρ ἡμῶν τῇ
ἡμετέρᾳ φύσει. Ὁρᾶς πῶς σαφέστατον δύο φύσεις
μετὰ τὴν ἔνωσιν ὁμολογεῖ ὁ μακάριος Κύριλλος;
Ἰδωμεν, εἰ δοκεῖ, καὶ τὸν πολὺν ἐν θεολογίᾳ Γρη-
γόριον. Φησὶ γὰρ ἐν τῷ περὶ Υἱοῦ λόγῳ· Θεὸς δὲ
λέγοιτο ἄν, οὐ τοῦ Λόγου, τοῦ τρωμένου δέ. Πῶς
γὰρ ἄν εἰη τοῦ κυρίως Θεοῦ Θεός; ὥσπερ καὶ Πα-
τὴρ, οὐ τοῦ ἐρωμένου, τοῦ Λόγου δέ· καὶ γὰρ ἦν
διπλοῦς Ὡστε τὸ μὲν κυρίως ἐπʼ ἀμφοῖν, τὸ δὲ οὐ
κυρίως, ἐναντίως ἢ ἐφʼ ἡμῖν ἔχει. Ἡμῶν γὰρ κυυ-
ρίως μὲν Θεὸς ὁ Θεὸς, οὐ κυρίως δὲ Πατήρ. Κaὶ
τοῦτό ἐστιν, ὅ ποιεῖ τοῖς αἰρετικοῖς τὴν πλάνην, ἡ
εἰς δύο τὸν ἔνα Χριστόν. Τοῦτο γὰρ ὑμεῖς δεδοίκατε·
ἀλλʼ ὁ μακάριος Κύριλλος ἐκβάλλει τὸν τοιοῦτον μά-
ταιον φόβον ὑμῶν. Ἀλλὰ καὶ τῇ δευτέρᾳ πρὸς Σοd-
κενσον ἐπιστολῇ φαίνεται ὁ αὐτὸς τὰ αὐτὰ φρονῶν,
δʼ ὧν φησιν Ἐννοοῦντες τοίνυν τῆς ἐνανθρωπή-
σεως τὸν τρόπον, ὀρῶμεν ὅτι δύο φύσεις συνῆλθον
χλλήλαις καθʼ ἔνωσιν ἀδιασπάστως, ἀσυγχύτω·,
ἀτρέπτως. Ἡ γὰρ σὰρξ σάλξ ἐστι, καὶ οὐ θεότης.
εἰ καὶ γέγονε Θεοῦ σάρξ. Ὁμοίως δὲ καὶ ὁ Λόγος
Θεός ἐστι, καὶ οὐ σὰρξ, εἰ καὶ ἰδίαν ἐποιήσατο τὴν
σάρκωσιν οἰκονομικῶς. θταν οὗν ἐννοῶμεν τοῦτο,
οὐδὲν ἀδικοῦμεν, τὴν εἰς ἐνότητα συνδρομὴν ἐκ δύο
φύσεων γεγενῆσθαι λέγοντες. Μετὰ μέντοι τὴν ἔνω-
σιν οὐ διαιροῦμεν τὰς φύσεις ἀπʼ ἀλλήλων, οὐδὲ εἰς
δύο τέμνομεν υἰοὺς, τὸν ἔνα καὶ ἀμέριστον, ἀθλʼ
ἱ α φαμὲν Υἱὸν, καὶ ὡς οἱ Πατέρες εἰρήκασι, μίαν
φύσιν τοῦ Λόγου σεσαρκωμένην. Οὐκοῦν ὅσον ἦκεν
εἰς ἔννοιαν καὶ εἰς μόνον τὸ ὁρᾷν τοῖς τῆς ψυχῆς
ὄμμασι, τίνα τρόπον ἐνηνθρώπητεν ὁ Μονογενὴς,
δύο τὰς φύσεις εἶναί φαμεν· ἕνα δὲ Χριστὸν, καὶ
Κύριον, καὶ Τἱὸν τὸν Θεοῦ Λόγον ἐνανθρωπήσαντα
καὶ σεσαρκωμένον. Τί τούτου ἐστὶ σαφέστερον ἐπιζη-
τοῦμεν; δύο γὰρ φύσεις τὰς φύσεις εἶναί φαμεν.
Πάλιν ὁ αὐτὸς θεῖος Κύριλλος ἐν τῇ εἰς τὸ Λευῖ-
τικὸν βιβλίον ἐξηγήσει περὶ τοῦ καθαρισμοῦ τῆς λέ-
πρας φησίν· Ὁλον δὴ πάλιν ἐν τούτοις περιάθρει
τὸ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν μυστήριον, καὶ τὸν διὰ τοῦ
ἀγίου βαπτίσματος καθαρισμόν. Δύο μὲν ὀρνίθια
κελεύει ληφθῆναι ζῶντα καὶ καθαρὰ, ἵνα νοήσῃς
διὰ τῶν πετεινῶν τὸν οὐράνιον ἄνθρωπον, ἄνθρωπόν
τε ὀμοῦ καὶ Θεὸν, εἰς δύο μὲν φύσεις (ὅσον ἦκεν εἰς
τὸν ἐκάστῃ πρέποντα λόγον) διαιρούμενον· (Λόγος
γὰρ ἦν,ὁ ἐκ Θεοῦ ἀναλάμψας ἐν σαρκκὶ τῆς γυναικὸς)
πλὴν οὐ μεριζόμενον· εἶς γὰρ ἐξ ἀμφοῖν ὁ Χριστός.
Διὰ τοῦτο καὶ ὡς δύο λαμβάνονται τὰ ὀρνίθια, καὶ
νοεῖται πάλιν ὡς ἔν ἀμφότερα. Ὁρᾷς πῶς διʼ δλου
ὁ μακάρος Κύριλλος δύο φύσεις ὀμολογεῖ; Ἀλλὰ
καὶ ἐν τῇ δευτέρᾳ πρὸς Σούκενσον ἐπιστολῇ φησιν·
Ὁ γὰρ λέγων σαρκὶ παθεῖν γυμνῇ τὸν Κύριον,
ἄλογον καὶ ἀκούσιον ποιεῖται τὸ πάθος. Ἐὰν δέ τις
εἴπῃ, μετὰ ψυχῆς νοερᾶς παθεῖν αὐτὸν, ἴνα ἢ τὸ
πάθος ἐκούσιον, οὐδὲν κωλύει λέγειν, τῇ φύσει τῆς
ἀνθρωπότητος αὐτὸν παθεῖν. Εἰ δὲ τοῦτο ἀληθὲς,
πῶς οὐ τὰς δύο φύσεις ὑφεστάναι δώσομεν μετὰ τὴν
ἔνωσιν, ἀδιαιρέτως; Ὡστε εἴ τις λέγει, Χριστοῦ οὖν
παθόντος ὑπὲρ ἡμῶν σαρκὶ, οὐδὲν ἕτερον λέγει,
πλὴν ὅτι, ΧΚριστοῦ οὖν παθόντος ὑπὲρ ἡμῶν τῇ
ἡμετέρᾳ φύσει. Ὁρᾶς πῶς σαφέστατον δύο φύσεις
μετὰ τὴν ἔνωσιν ὁμολογεῖ ὁ μακάριος Κύριλλος;
Ἰδωμεν, εἰ δοκεῖ, καὶ τὸν πολὺν ἐν θεολογίᾳ Γρη-
γόριον. Φησὶ γὰρ ἐν τῷ περὶ Υἱοῦ λόγῳ· Θεὸς δὲ
λέγοιτο ἄν, οὐ τοῦ Λόγου, τοῦ τρωμένου δέ. Πῶς
γὰρ ἄν εἰη τοῦ κυρίως Θεοῦ Θεός; ὥσπερ καὶ Πα-
τὴρ, οὐ τοῦ ἐρωμένου, τοῦ Λόγου δέ· καὶ γὰρ ἦν
διπλοῦς Ὡστε τὸ μὲν κυρίως ἐπʼ ἀμφοῖν, τὸ δὲ οὐ
κυρίως, ἐναντίως ἢ ἐφʼ ἡμῖν ἔχει. Ἡμῶν γὰρ κυυ-
ρίως μὲν Θεὸς ὁ Θεὸς, οὐ κυρίως δὲ Πατήρ. Κaὶ
τοῦτό ἐστιν, ὅ ποιεῖ τοῖς αἰρετικοῖς τὴν πλάνην, ἡ