PG 139, col. 189
αὐτὴν, ὅτι περὶ τὸ αὐτὸ καὶ ἔν, τήν οὐσίαν, ἄλλο
μὲν ἡ δύναμις, ἄλλο δὲ ἡ ἐνέργεια, καὶ ὃτι ἓν καὶ
ταύτὸν πρᾶγμα ἐξ οὐσίας ἐστὶ καὶ δυνάμεως καὶ
ἐνεργείας, εἱ οὕτω χρή φάναι, καὶ ὅτι τῷ λόγῴ
διακέκριται τῆς οὐσίας ἡ δύναμις, τῆς δὲ δυνάμεως
ἡ ἐνέργεια. Μία γὰρ καὶ οὕτως ἐστιν ἁπλῆ οὐσία.
Πῶς ἄν τις ἐπὶ τῆς ἁπλῆς τῷ ὃντι καὶ ἀσυνθέτου
φύσεως ἤτοι ἐφ’ ἑκάστης τῶν ὲνιαίων τῆς ὒπερθέου
θεότητος ὑποστάσεων τολμήσειε λέγειν, ὅτι σύνθεσις
ἐκ τῶν φυσικῶν ἢ ὑποπατικῶν ἷδιοτήτων εἰσάγεται ;
Τί τῆς μονάδος ἁπλούστερον ἐν τοῖς ἀριθμοῖςς ἀλλ’
ὅμως ἄλλο μὲν τὸ εἶναι αὐτῆ, ἄλλο δὲ ἡ δύναμις,
καὶ ἄλλο ἡ ἐνέργεια. Ταυτίζει μὶν γὰρ ἅπαντα
καί ἀνυπάλλακτα τηρεῖ· σχέσεις δὲ ἀπείρους σχε-
δὸν ὑποδύεται προστιθεμένη καὶ ἀφαιρουμένη καί
γεννῶσαο πάντα τὰ εἷ’δη τῶν ἀριθμῶν καὶ νῦν μὲν
γινομένη τὸ ἣμισυ καὶ τὸ ὑποδιπλάσιον, νῦν δὲ τρί-
τον καὶ ὑποτριπλάσιον, νῦν δὲ τέταρτον καὶ ὑποτε-
τετραπλάσιον, καὶ ἄλλοτε ἄλλο καὶ κατὰ ταύτὸν
πάντα, καὶ τοῦτο ἐπ’ ἄπειρον, νῦν μὲν ἀσχημάτιστος
δὲ έσχηματισμένη, καὶ ποτὶ μὲν
’λ’ δὲ τετράγωνος, ποτὶ δὲ πεντάγωνος’
καὶ ἄλλο τε καὶ ἄλλο καὶ ἅμα πάντα, καὶ τοῦτο ἐπ’
ἄπειρονο καὶ νῦν μὲν ἐπίπεδος, νῦν δὲ στερεὰ, καὶ
νῦν μὲν ἄσχετος, νῦν σχέσὶν ἔχουσα, καὶ ταύτην
πολυειδῶς· καὶ ποικίλη τις φαινομένη διὰ τὰς δυ-
νάμεις καὶ τὰς ἐνεργείας αὐτῆς, ὅμως ἁπλουστάτη
ἐστὶ, καὶ ἡ ποικιλία αὐτή τὴν ἁπλότητα τῆς οὐσίας
οὐ λυμαίνεταιο οὐσίας δὲ λέγω τῆς κατ’ αὐτήν. Ὀ
γάρ ἐστιν ἑκάστῳ τὸ εἶναι, τοῦτό ἐστι καὶ ἡ οὐσία
αὐτοῦ. Εἰ οὖν ἐπὶ τῶν καθ’ ἡμᾶς τὰ περὶ ἕκαστον
ἁπλοῦν θεωρούμενα διπλόην καὶ σύνθεσιν οὐ παρεισ-
άγουσι, πολλῷ πλέον οὐδὲ ἐπὶ τῶν θεαρχικῶν ὑπο-
στάσεων ἐκ τῆς ἐνίων ἰδιοτήτων ἐπιπλοκῆς διπλόη
καὶ σύνθεσίς τις παρεισάγεται. Οὕτε οὖν ό Υἱὸς
σύνθετος, εἷ μὴ μόνον ἐστὶ γεννητὸς ἐκ Ματρὸς,
ἀλλὰ καὶ προϐλήτωρ τοῦ Πνεύματος, οὔτε τὸ [Ινεῦ-
μα, εἷ μὴ ἐκ τοῦ Πατρὸς μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐκ τοῦ
Υἳοῦ ἐκπορεύεται, Καὶ γὰρ οὐδὲ ὁ Πατὴρ ἀγέννητος
ὢν καί γεννήτωρ τοῦ ἴ·ἱοῦ καὶ προϐλητωρ τοῦ Ιῐνεύ·
⁷ματος. Ὥσπερ γὰρ τὸ ἀγέννητον καὶ τὸ γεννητὸν
καὶ τὸ έκπορευτὸν ἁπλῶς θεωρούμενα διάφοροι μέν
ἐἰσιν ὑποστατικαὶ ῗδιότητες ἑκάστη τῶν τριῶν
εκάστῷ τῶν τριῶν προσώπων ἀφοριζόμεναι, ἀλλά
τήν μίαν φύσιν αὐτῶν οὐ μερίζουσιν, οὕτως, κᾶν
πλείους ὦσιν αἱ περὶ ἑκάστην τῶν τριῶν ὑποστά-
σεων ἲδιότητες, οὐδ’ οὕτως οὐδεμίαν αὐτῶν ὑπόστα-
σιν τέμνουσιν fi μερίζουσιν, ἀλλ’ οὐδὲ σύνθετον
οὐδεμίαν τούτων δεικνύουσιν. Ὠσπερ δὲ οὐ μεριστός
ὃ Πατὴρ, ὃτι ἐξ αὐτοῦ ὁ Υἱὸς καὶ τὸ Πνεῦμα (οὐ
γάρ μέρη τοῦ Πατρὸς ταῦτα, οὐδὲ κατά τομήν τινα
καὶ ῥοήνὴ ἑκάστου γνωρίζεται πρόοδος), οὓτω οὐδὲ
τὸ Πνεῦμα μεριστὸν, ’ὁτι ἐκ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ· οὐδὲ
τὸ μὶν ἐκ τοῦ Ηατρὸς ἔχει, τὸ δὲ ἐκ τοῦ Υἱοῦ,
ἀλλά τὸ ἀπλοῦν καὶ ἔν ’ὀπερ ἐστὶν, ἔκ τοῦ Πατρός
ἔστι καὶ ὶκ τοῦ Υῖοῖῶ ἐξ ἀμερῶν ἀμερὶς καὶ ἁπλοῦν
ἕξ ἁπλῶν. El δὶ λέγεις’ Πῶς ; ἄῤῥητος ὁ τρόπος
ἰνκτὲιῖῖιξδ ⁴
, η--κένλιᾏέ λ .“
ἐκ ,⁷ .352:- ’γ’
" ‘7é‘!3{-« ’βεέὶνι
, . ν ί ξεῖνε, ἲ‹
il Ι ’ ’λέν
κέλ έη
μὲν ἡ δύναμις, ἄλλο δὲ ἡ ἐνέργεια, καὶ ὃτι ἓν καὶ
ταύτὸν πρᾶγμα ἐξ οὐσίας ἐστὶ καὶ δυνάμεως καὶ
ἐνεργείας, εἱ οὕτω χρή φάναι, καὶ ὅτι τῷ λόγῴ
διακέκριται τῆς οὐσίας ἡ δύναμις, τῆς δὲ δυνάμεως
ἡ ἐνέργεια. Μία γὰρ καὶ οὕτως ἐστιν ἁπλῆ οὐσία.
Πῶς ἄν τις ἐπὶ τῆς ἁπλῆς τῷ ὃντι καὶ ἀσυνθέτου
φύσεως ἤτοι ἐφ’ ἑκάστης τῶν ὲνιαίων τῆς ὒπερθέου
θεότητος ὑποστάσεων τολμήσειε λέγειν, ὅτι σύνθεσις
ἐκ τῶν φυσικῶν ἢ ὑποπατικῶν ἷδιοτήτων εἰσάγεται ;
Τί τῆς μονάδος ἁπλούστερον ἐν τοῖς ἀριθμοῖςς ἀλλ’
ὅμως ἄλλο μὲν τὸ εἶναι αὐτῆ, ἄλλο δὲ ἡ δύναμις,
καὶ ἄλλο ἡ ἐνέργεια. Ταυτίζει μὶν γὰρ ἅπαντα
καί ἀνυπάλλακτα τηρεῖ· σχέσεις δὲ ἀπείρους σχε-
δὸν ὑποδύεται προστιθεμένη καὶ ἀφαιρουμένη καί
γεννῶσαο πάντα τὰ εἷ’δη τῶν ἀριθμῶν καὶ νῦν μὲν
γινομένη τὸ ἣμισυ καὶ τὸ ὑποδιπλάσιον, νῦν δὲ τρί-
τον καὶ ὑποτριπλάσιον, νῦν δὲ τέταρτον καὶ ὑποτε-
τετραπλάσιον, καὶ ἄλλοτε ἄλλο καὶ κατὰ ταύτὸν
πάντα, καὶ τοῦτο ἐπ’ ἄπειρον, νῦν μὲν ἀσχημάτιστος
δὲ έσχηματισμένη, καὶ ποτὶ μὲν
’λ’ δὲ τετράγωνος, ποτὶ δὲ πεντάγωνος’
καὶ ἄλλο τε καὶ ἄλλο καὶ ἅμα πάντα, καὶ τοῦτο ἐπ’
ἄπειρονο καὶ νῦν μὲν ἐπίπεδος, νῦν δὲ στερεὰ, καὶ
νῦν μὲν ἄσχετος, νῦν σχέσὶν ἔχουσα, καὶ ταύτην
πολυειδῶς· καὶ ποικίλη τις φαινομένη διὰ τὰς δυ-
νάμεις καὶ τὰς ἐνεργείας αὐτῆς, ὅμως ἁπλουστάτη
ἐστὶ, καὶ ἡ ποικιλία αὐτή τὴν ἁπλότητα τῆς οὐσίας
οὐ λυμαίνεταιο οὐσίας δὲ λέγω τῆς κατ’ αὐτήν. Ὀ
γάρ ἐστιν ἑκάστῳ τὸ εἶναι, τοῦτό ἐστι καὶ ἡ οὐσία
αὐτοῦ. Εἰ οὖν ἐπὶ τῶν καθ’ ἡμᾶς τὰ περὶ ἕκαστον
ἁπλοῦν θεωρούμενα διπλόην καὶ σύνθεσιν οὐ παρεισ-
άγουσι, πολλῷ πλέον οὐδὲ ἐπὶ τῶν θεαρχικῶν ὑπο-
στάσεων ἐκ τῆς ἐνίων ἰδιοτήτων ἐπιπλοκῆς διπλόη
καὶ σύνθεσίς τις παρεισάγεται. Οὕτε οὖν ό Υἱὸς
σύνθετος, εἷ μὴ μόνον ἐστὶ γεννητὸς ἐκ Ματρὸς,
ἀλλὰ καὶ προϐλήτωρ τοῦ Πνεύματος, οὔτε τὸ [Ινεῦ-
μα, εἷ μὴ ἐκ τοῦ Πατρὸς μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐκ τοῦ
Υἳοῦ ἐκπορεύεται, Καὶ γὰρ οὐδὲ ὁ Πατὴρ ἀγέννητος
ὢν καί γεννήτωρ τοῦ ἴ·ἱοῦ καὶ προϐλητωρ τοῦ Ιῐνεύ·
⁷ματος. Ὥσπερ γὰρ τὸ ἀγέννητον καὶ τὸ γεννητὸν
καὶ τὸ έκπορευτὸν ἁπλῶς θεωρούμενα διάφοροι μέν
ἐἰσιν ὑποστατικαὶ ῗδιότητες ἑκάστη τῶν τριῶν
εκάστῷ τῶν τριῶν προσώπων ἀφοριζόμεναι, ἀλλά
τήν μίαν φύσιν αὐτῶν οὐ μερίζουσιν, οὕτως, κᾶν
πλείους ὦσιν αἱ περὶ ἑκάστην τῶν τριῶν ὑποστά-
σεων ἲδιότητες, οὐδ’ οὕτως οὐδεμίαν αὐτῶν ὑπόστα-
σιν τέμνουσιν fi μερίζουσιν, ἀλλ’ οὐδὲ σύνθετον
οὐδεμίαν τούτων δεικνύουσιν. Ὠσπερ δὲ οὐ μεριστός
ὃ Πατὴρ, ὃτι ἐξ αὐτοῦ ὁ Υἱὸς καὶ τὸ Πνεῦμα (οὐ
γάρ μέρη τοῦ Πατρὸς ταῦτα, οὐδὲ κατά τομήν τινα
καὶ ῥοήνὴ ἑκάστου γνωρίζεται πρόοδος), οὓτω οὐδὲ
τὸ Πνεῦμα μεριστὸν, ’ὁτι ἐκ Πατρὸς καὶ Υἱοῦ· οὐδὲ
τὸ μὶν ἐκ τοῦ Ηατρὸς ἔχει, τὸ δὲ ἐκ τοῦ Υἱοῦ,
ἀλλά τὸ ἀπλοῦν καὶ ἔν ’ὀπερ ἐστὶν, ἔκ τοῦ Πατρός
ἔστι καὶ ὶκ τοῦ Υῖοῖῶ ἐξ ἀμερῶν ἀμερὶς καὶ ἁπλοῦν
ἕξ ἁπλῶν. El δὶ λέγεις’ Πῶς ; ἄῤῥητος ὁ τρόπος
ἰνκτὲιῖῖιξδ ⁴
, η--κένλιᾏέ λ .“
ἐκ ,⁷ .352:- ’γ’
" ‘7é‘!3{-« ’βεέὶνι
, . ν ί ξεῖνε, ἲ‹
il Ι ’ ’λέν
κέλ έη