PG 145, col. 592
τακράτος περιγίνῃ τῶν ἐναντίων, ὅσοι δῆτ’ ἀνταίρειν
σοί γε τόλμης ἐγένοντο, ἀμάχῳ δυναστείᾳ κατατρο-
πούμενοι. Τίς γάρ σε καὶ προσϐλέπειν εἶχε, Θεοῦ
χειρὶ κραταιᾷ καὶ τῷ ὑψηλῷ βραχίονι τούτου ἐπερειο
δόμενόν τε καὶ στηριζόμενον; Ἀνίστησιν οὗτος πό-
λιν βασίλειον τῷ Θεῷ, καὶ εἷς κάλλος ἐξαίρει καὶ
μέγεθος, σεμνύνων οῦ τοῖς ἀναγκαίοις διαρκῶς μό-
νον, ἆλλά γε δὴ καὶ τοῖς περιττοῖς, τρόπαιά τε κατὰ
τὸ ἐκ πολλοῦ ἐμφωλεῦον ἐκεῖ λῃστρικὸν ἀνιστάς.
Ἐλευθέραν καὶ σὺ ταύτην τῶν κατασχόντων πάλαι
δεικνύεις λῃστῶν, καὶ καινήν τινα καὶ νέαν αὖθις
ἐγκαθιστᾷς’ στεῤῥὸν περικύκλῳ βάλλων τὸ τεῖχος,
καὶτᾶλλα ταύτης εὖ μάλα φιλοτίμως ἐξεργαζόμενος,
φαιδρὰ φαιδρῶς ἁπανταχοῦ ταῖς ὄψεσιν ἀπαντῶντα
καὶ συνανίσχοννα, καὶ διδοὺς καλεῖσθαι ’ὁ λέγεται,
δεύτερος πολιοῦχος καὶ οἰκιστὴς κυρίως αὐτῆς καθ-
εστώς. Ἀλλ’ ἑδράζει μὲν ἐκεῖνος τὸ δόγμα τῆς πί-
στεως, καὶ συγχέει γλώσσας ἀλλοφρόνων, ἀδικίαν είς
τὸ ὕψος λαλούσας ’ καὶ ὡς Ἀϐραάμ τις ἄλλος τοὺς
τριακοσίους ἀθροίσας οἰκογενεῖς, κατόπιν ἐλαύνει,
τοὺς περί τὸν μαινόμενον ’Λρειον ἐπιδιώκων καὶ
καταρῥάσσων · καὶ τὸ γνήσιον τῷ 1⁸ὶῷ προσ-κυροῖ, ού
κτίσμα κατὰ τοὺς ἄφρονας, ἀλλ’ ὁμοούσιον τῷ Γεν-
νήτορι δογματίξων, εἷκόνα τε αὖθις, ἀλλ’ ἀπαράλλα-
κτον, καὶ χαρακτῆρα τῆς πατρικῆς ὑποστάσεως,
καὶ πατέρα ταῖς ἀληθείαις τὸν ἄναρχον Πατέρα.
τοῦτ’ αὐτό γε ὄντα ποιεῖ, τὸ προσῆκον ὡς προσῆκεν
ἀξίωμα χαριζόμενος. Τί δὲ καὶ σοίς Οὐκ ἴσος ἐκείνῳ
δρὸμος ἑτέῥὶ ⁷τοῦ συμφυοῦς Πνεύματοςς Συλλόγουις
καὶ γὰρ ἠθροικὼς οῦκ οἰκογενῶν δή τινων, ἀλλ’
Ἐκκλησίαν πρωτοτόκων τῶν καθ’ ἡμᾶς, ὥσπερ τις
νέος καθεστὼς Ἀϐραὰμ, τήν μακαρίαν καὶ αὖθις ξε-
νίζεις Τριάδα, καὶ γλωσσαλγῶν φάλαγγας διατέμνεις ·
κακεῖνο τρανῶς τήν ἐκπόρευσιν ὅθεν ἔχει διασαφεῖς,
ὅτιπερ ἐκ μόνου δηλαδὴ τοῦ Πατρὸς, ὅθεν τὸ εἶναι
ἁπερινοήτως, πλὴν γεννητῶς, καὶ τῷ Υίῷ πρόσεστιν.
Ὥστε δὴ κάκεῖνο ἃν θαρρούντως ἐρῶ, ὡς ὅπερ
ἐκείνῳ περὶ τοῦ Υἱοῦ πρότερον ἐχαρίσθη, τοῦτό σοί
γ’ ἐν ύστέροις ἐνεπνεύσθη περὶ τοῦ Πνεύματος, ’ίνα
κάν τούτοις ὡς ἐγχωροῦν τὸ ’ίσον ἔχοιτε, ἐπ’ ’ίσοις
πραγμᾶσιν ὑπερφυῶς ταυτιζόμενοι, τῇ τε σπουδῇ
καὶ πόθῳ, καὶ τῷ ὑπερμεγέθει τῶν πράξεων. Τοί-
νυν καὶ οὐκ ἄν τι τοῦ σκοποῦ διεκπεσεῖν δόξαιμι. εἴ
γ’ ἐκείνῳ μὲν δώσω τὸ θεμέλιον οἷον τῶν ὀρθῶν τῆς
Ἐκκλησίας δογμάτων καὶ εἶναι καὶ ὀνομάζεσθαι, σὲ
δὲ οἷά τινα ὄροφον πάγκαλον κλεῖδά τε αὐτῆς καὶ
σφραγῖδα ἄσυλον, καὶ ἄμφω τὸ μὲγα τοῦτο χρῆμα
τῆς εὐσεϐείας τοῖς τῶν Πατέρων ὅροις ἐπίσης δια-
τηροῦντας, καὶ οὐκ ἐπὶ πολὺ τῆς γῆς, ἀλλ’ ἁπαντα-
χοῦ καὶ φθάνοντας καὶ σαλπίζοντας· ε⁹ί γ’ ἐκεῖνος
μὲν καὶ ἄμφω τὰς γεννήσεις Χριστοῦ, σὺ δὲ τας
ita ut Spiritum sanctum ex Patre et Filio proce-
dere profitergntur, cum persuasum eis esset, La-
tinos Ueum Patrem unicam Filii et Spiritus sancti
causam credere, duo vero principia,'duasve cau-
sas in consubstantiali Trinitate exsecrari.
σοί γε τόλμης ἐγένοντο, ἀμάχῳ δυναστείᾳ κατατρο-
πούμενοι. Τίς γάρ σε καὶ προσϐλέπειν εἶχε, Θεοῦ
χειρὶ κραταιᾷ καὶ τῷ ὑψηλῷ βραχίονι τούτου ἐπερειο
δόμενόν τε καὶ στηριζόμενον; Ἀνίστησιν οὗτος πό-
λιν βασίλειον τῷ Θεῷ, καὶ εἷς κάλλος ἐξαίρει καὶ
μέγεθος, σεμνύνων οῦ τοῖς ἀναγκαίοις διαρκῶς μό-
νον, ἆλλά γε δὴ καὶ τοῖς περιττοῖς, τρόπαιά τε κατὰ
τὸ ἐκ πολλοῦ ἐμφωλεῦον ἐκεῖ λῃστρικὸν ἀνιστάς.
Ἐλευθέραν καὶ σὺ ταύτην τῶν κατασχόντων πάλαι
δεικνύεις λῃστῶν, καὶ καινήν τινα καὶ νέαν αὖθις
ἐγκαθιστᾷς’ στεῤῥὸν περικύκλῳ βάλλων τὸ τεῖχος,
καὶτᾶλλα ταύτης εὖ μάλα φιλοτίμως ἐξεργαζόμενος,
φαιδρὰ φαιδρῶς ἁπανταχοῦ ταῖς ὄψεσιν ἀπαντῶντα
καὶ συνανίσχοννα, καὶ διδοὺς καλεῖσθαι ’ὁ λέγεται,
δεύτερος πολιοῦχος καὶ οἰκιστὴς κυρίως αὐτῆς καθ-
εστώς. Ἀλλ’ ἑδράζει μὲν ἐκεῖνος τὸ δόγμα τῆς πί-
στεως, καὶ συγχέει γλώσσας ἀλλοφρόνων, ἀδικίαν είς
τὸ ὕψος λαλούσας ’ καὶ ὡς Ἀϐραάμ τις ἄλλος τοὺς
τριακοσίους ἀθροίσας οἰκογενεῖς, κατόπιν ἐλαύνει,
τοὺς περί τὸν μαινόμενον ’Λρειον ἐπιδιώκων καὶ
καταρῥάσσων · καὶ τὸ γνήσιον τῷ 1⁸ὶῷ προσ-κυροῖ, ού
κτίσμα κατὰ τοὺς ἄφρονας, ἀλλ’ ὁμοούσιον τῷ Γεν-
νήτορι δογματίξων, εἷκόνα τε αὖθις, ἀλλ’ ἀπαράλλα-
κτον, καὶ χαρακτῆρα τῆς πατρικῆς ὑποστάσεως,
καὶ πατέρα ταῖς ἀληθείαις τὸν ἄναρχον Πατέρα.
τοῦτ’ αὐτό γε ὄντα ποιεῖ, τὸ προσῆκον ὡς προσῆκεν
ἀξίωμα χαριζόμενος. Τί δὲ καὶ σοίς Οὐκ ἴσος ἐκείνῳ
δρὸμος ἑτέῥὶ ⁷τοῦ συμφυοῦς Πνεύματοςς Συλλόγουις
καὶ γὰρ ἠθροικὼς οῦκ οἰκογενῶν δή τινων, ἀλλ’
Ἐκκλησίαν πρωτοτόκων τῶν καθ’ ἡμᾶς, ὥσπερ τις
νέος καθεστὼς Ἀϐραὰμ, τήν μακαρίαν καὶ αὖθις ξε-
νίζεις Τριάδα, καὶ γλωσσαλγῶν φάλαγγας διατέμνεις ·
κακεῖνο τρανῶς τήν ἐκπόρευσιν ὅθεν ἔχει διασαφεῖς,
ὅτιπερ ἐκ μόνου δηλαδὴ τοῦ Πατρὸς, ὅθεν τὸ εἶναι
ἁπερινοήτως, πλὴν γεννητῶς, καὶ τῷ Υίῷ πρόσεστιν.
Ὥστε δὴ κάκεῖνο ἃν θαρρούντως ἐρῶ, ὡς ὅπερ
ἐκείνῳ περὶ τοῦ Υἱοῦ πρότερον ἐχαρίσθη, τοῦτό σοί
γ’ ἐν ύστέροις ἐνεπνεύσθη περὶ τοῦ Πνεύματος, ’ίνα
κάν τούτοις ὡς ἐγχωροῦν τὸ ’ίσον ἔχοιτε, ἐπ’ ’ίσοις
πραγμᾶσιν ὑπερφυῶς ταυτιζόμενοι, τῇ τε σπουδῇ
καὶ πόθῳ, καὶ τῷ ὑπερμεγέθει τῶν πράξεων. Τοί-
νυν καὶ οὐκ ἄν τι τοῦ σκοποῦ διεκπεσεῖν δόξαιμι. εἴ
γ’ ἐκείνῳ μὲν δώσω τὸ θεμέλιον οἷον τῶν ὀρθῶν τῆς
Ἐκκλησίας δογμάτων καὶ εἶναι καὶ ὀνομάζεσθαι, σὲ
δὲ οἷά τινα ὄροφον πάγκαλον κλεῖδά τε αὐτῆς καὶ
σφραγῖδα ἄσυλον, καὶ ἄμφω τὸ μὲγα τοῦτο χρῆμα
τῆς εὐσεϐείας τοῖς τῶν Πατέρων ὅροις ἐπίσης δια-
τηροῦντας, καὶ οὐκ ἐπὶ πολὺ τῆς γῆς, ἀλλ’ ἁπαντα-
χοῦ καὶ φθάνοντας καὶ σαλπίζοντας· ε⁹ί γ’ ἐκεῖνος
μὲν καὶ ἄμφω τὰς γεννήσεις Χριστοῦ, σὺ δὲ τας
ita ut Spiritum sanctum ex Patre et Filio proce-
dere profitergntur, cum persuasum eis esset, La-
tinos Ueum Patrem unicam Filii et Spiritus sancti
causam credere, duo vero principia,'duasve cau-
sas in consubstantiali Trinitate exsecrari.