PG 145, col. 609
διαφωνίας πρὸς τὸ χρόνῳ κρατῆσαν ἔθος τῇ Ἐκκλη-
σία διευθετῆσαί τε καὶ ῥυθμίσαι, ὅσον νόθον καὶ
κίϐδηλον διωθούμενον, γλώττη δὲ περιτράνῳ τὸ ὀρθὸν
τε καὶ ὑγιὲς τῆς πίστεως παρρησιαζόμενον · εἶτα
καὶ ὅσα τῷ μετὰ ταῦτα παραλέλειπται χρόνῳ, προσ-
θεῖναι μάλα βιάσομαι, μικρὸν ἄνωθεν τοῦ καθ’
ἡμᾶς βίου τὴν ἱστορίαν διαπεραίνων · ἢ δὴ, ὥς γε
οἶμαι, καῖ μάλα πλεῖστα μὲν ὠφελῆσαι δυνηθείη
τοὺς ἐτι-τυγχάνοντας, ἐλάχιστα δ’ ἐνοχλήσει τοῖς περὶ
αὐτὴν ἑλομένοις ἔχειν διατριϐήν. Ἐξέσται γὰρ ἑκά-
στῳ ταύτης ὡς ἐκ μεγάλης πηγῆς τὸ χρήσιμον
ἅπαν ἀρύεσθαι. Συνοίδαμεν γάρ πως μὴ ῥᾴδιον εἶναι
σποράδας οῧσας τῶν τοσούτων ξυγγραφέων τὰς βία
ὅλους εὐπορῆσαι τινα, τήν ἱερὰν ἱστορίαν πᾶσαν
πειρώμενον διεξέρχεσθαι. Ἔπειτα καὶ τὸ διάφορον
τῆς φράσεως, πρὸς δὲ καὶ τὸ πλῆθος τῶν συγγραμ-
μάτων, δυσέφικτον πάνυ καὶ δυσκατάληπτον τήν
ἀνάληψιν ἐποίει τῶν πράξεων. ’Ἢ γε μὴν ἐν μιᾷ
συντάξεως περιγραφῇ πραγματεία, τὸ ἐρῥωμένον
ἐφ’ ἅπασι προϐαλλομένη τῶν διηγήσεων, ἐκ τοῦ
ῥᾴστου τοῖς βουλομένοις ἑτοίμην μὲν παρέχεται τὴν
ἀνάγνωσιν ο τήν δὲ κατάληψιν, εὖ μάλα ἐφεπομένην
τῆς φράσεως τῷ ταυτῷ, οἷόν τινα σειρὰν πᾶσιν ἐφε-
ξῆς ἁρμοζομένην, θαυμασίως τε ἑπιπλεκομένην καὶ
διανρέχουσαν, Τοσοῦτον δ’ ὑπερέχειν ἔγωγε οἶμαι
ταύτην τῶν ἄλλων, ὅσῳ χρησιμώτερον τὸ πᾶν τοῦ
μέρους, καὶ τοῦ διῃρημένου τὸ συνεχές. Οὕτω δὲ
χρησιμωτάτης οὔσης τῆς ὑποθέσεως, ἡμεῖς οὐχ
ἁπλῶς, ἀλλὰ καὶ πόνῳ δῆτα πολλῷ ταύτην συνελε-
ξάμεθα, τῷ μεγάλῳ νεῷ τῆς τοῦ Θεοῦ Λόγου Σοφίας
ἐξέτι νέου ἱκανῶς παρεδρεύοντες, καῖ ἐκ τῶν παρὰ
ταύτης ὑπομνημάτων τοὶ πλείω ἐρανιζόμενοι. Τί
γὰρ ἂν αὐτῇ χαρισαίμεθα, πολλῶν καὶ μεγίστων
ἡμῖν δαψιλῶς μεταδοόσῃ χρηστῶν, καὶ τοῦ γε κάλ-
λους αὐτῆς έντρυφᾷν ἀνείσῃ, καὶ δίαιταν δὲ καὶ κατ-
αγωγήν ἐν αὐτῇ πολλῷ τῷ μέσῳ χρόνῳ δωρησαμέ-
νη, ὡσανεὶ καὶ μαιευσαμένῃ, καὶ ἐς τόδε ἡλικίας
ἡμᾶς καὶ λόγου προαγαγούσῃ, ἢ τὸ τὰ αὐτῆς ἅπαντα,
’ἴσον δ’ εἰπεῖν καὶ τὰ τῆς καθόλου Ἐκκλησίας, ὡς
ἐνόν γε⁹ ἄρδην διαλαϐεῖν, καὶ τοῖς βουλομένοις ἐς
κοινὴν προθεῖναι ἀκρόασινς οὐ φράσεως ὄγκον, οὐδὲ
λόγων κομψότητα περὶ πλείστου δὴ ποιουμένους,
ἀλλ’ ἁπλῶς οὕτω γυμνὰ τοῖς πᾶσι προθεῖναι τὰ κατὰ
τὰς ἐκκλησίας ἔξαρχῆς γεγενημέναίδιελθεῖν πειρω-
μένους, τὰ παρ’ ἑκάστοις ἱστορούμενα κατὰ τοὺς
ἀρχαίους χρόνους, ἐφ’ ὅσον ἡμῖν ἡ περὶ λόγους δύνα-
μις εὐπορεῖ, καλῶς καὶ ὡς προσῆκον ἦν, ἐξετάσαν-
τας. Ἐπεὶ δ’ ἡμῖν ὑπόθεσις αὕτη, δεῖ δὲ σαφρνείας
χάριν καί τινα περὶ τῆς ὅλης πραγματείας προδιο-
ρίσαι’ ἰστέον, ὡς ἡ μὲν βίϐλος πᾶσα εἷς τόμους
ἡμῖν διῄρηται ιη’.
prolixe contulit beneficia, et nos ammnitate deliciisque suis perfrui est passa, domicilium ibi et
mansionem mullo tempore nobis prabens, 88 et pietatem quasi cujusdam obstetricis et nutricis
(1) Yolumen istud Nicephorus Constantinopoli ad templum Sophim, ubi bibliotheca insignis et
menacborum asceterium fuit, composuit.
σία διευθετῆσαί τε καὶ ῥυθμίσαι, ὅσον νόθον καὶ
κίϐδηλον διωθούμενον, γλώττη δὲ περιτράνῳ τὸ ὀρθὸν
τε καὶ ὑγιὲς τῆς πίστεως παρρησιαζόμενον · εἶτα
καὶ ὅσα τῷ μετὰ ταῦτα παραλέλειπται χρόνῳ, προσ-
θεῖναι μάλα βιάσομαι, μικρὸν ἄνωθεν τοῦ καθ’
ἡμᾶς βίου τὴν ἱστορίαν διαπεραίνων · ἢ δὴ, ὥς γε
οἶμαι, καῖ μάλα πλεῖστα μὲν ὠφελῆσαι δυνηθείη
τοὺς ἐτι-τυγχάνοντας, ἐλάχιστα δ’ ἐνοχλήσει τοῖς περὶ
αὐτὴν ἑλομένοις ἔχειν διατριϐήν. Ἐξέσται γὰρ ἑκά-
στῳ ταύτης ὡς ἐκ μεγάλης πηγῆς τὸ χρήσιμον
ἅπαν ἀρύεσθαι. Συνοίδαμεν γάρ πως μὴ ῥᾴδιον εἶναι
σποράδας οῧσας τῶν τοσούτων ξυγγραφέων τὰς βία
ὅλους εὐπορῆσαι τινα, τήν ἱερὰν ἱστορίαν πᾶσαν
πειρώμενον διεξέρχεσθαι. Ἔπειτα καὶ τὸ διάφορον
τῆς φράσεως, πρὸς δὲ καὶ τὸ πλῆθος τῶν συγγραμ-
μάτων, δυσέφικτον πάνυ καὶ δυσκατάληπτον τήν
ἀνάληψιν ἐποίει τῶν πράξεων. ’Ἢ γε μὴν ἐν μιᾷ
συντάξεως περιγραφῇ πραγματεία, τὸ ἐρῥωμένον
ἐφ’ ἅπασι προϐαλλομένη τῶν διηγήσεων, ἐκ τοῦ
ῥᾴστου τοῖς βουλομένοις ἑτοίμην μὲν παρέχεται τὴν
ἀνάγνωσιν ο τήν δὲ κατάληψιν, εὖ μάλα ἐφεπομένην
τῆς φράσεως τῷ ταυτῷ, οἷόν τινα σειρὰν πᾶσιν ἐφε-
ξῆς ἁρμοζομένην, θαυμασίως τε ἑπιπλεκομένην καὶ
διανρέχουσαν, Τοσοῦτον δ’ ὑπερέχειν ἔγωγε οἶμαι
ταύτην τῶν ἄλλων, ὅσῳ χρησιμώτερον τὸ πᾶν τοῦ
μέρους, καὶ τοῦ διῃρημένου τὸ συνεχές. Οὕτω δὲ
χρησιμωτάτης οὔσης τῆς ὑποθέσεως, ἡμεῖς οὐχ
ἁπλῶς, ἀλλὰ καὶ πόνῳ δῆτα πολλῷ ταύτην συνελε-
ξάμεθα, τῷ μεγάλῳ νεῷ τῆς τοῦ Θεοῦ Λόγου Σοφίας
ἐξέτι νέου ἱκανῶς παρεδρεύοντες, καῖ ἐκ τῶν παρὰ
ταύτης ὑπομνημάτων τοὶ πλείω ἐρανιζόμενοι. Τί
γὰρ ἂν αὐτῇ χαρισαίμεθα, πολλῶν καὶ μεγίστων
ἡμῖν δαψιλῶς μεταδοόσῃ χρηστῶν, καὶ τοῦ γε κάλ-
λους αὐτῆς έντρυφᾷν ἀνείσῃ, καὶ δίαιταν δὲ καὶ κατ-
αγωγήν ἐν αὐτῇ πολλῷ τῷ μέσῳ χρόνῳ δωρησαμέ-
νη, ὡσανεὶ καὶ μαιευσαμένῃ, καὶ ἐς τόδε ἡλικίας
ἡμᾶς καὶ λόγου προαγαγούσῃ, ἢ τὸ τὰ αὐτῆς ἅπαντα,
’ἴσον δ’ εἰπεῖν καὶ τὰ τῆς καθόλου Ἐκκλησίας, ὡς
ἐνόν γε⁹ ἄρδην διαλαϐεῖν, καὶ τοῖς βουλομένοις ἐς
κοινὴν προθεῖναι ἀκρόασινς οὐ φράσεως ὄγκον, οὐδὲ
λόγων κομψότητα περὶ πλείστου δὴ ποιουμένους,
ἀλλ’ ἁπλῶς οὕτω γυμνὰ τοῖς πᾶσι προθεῖναι τὰ κατὰ
τὰς ἐκκλησίας ἔξαρχῆς γεγενημέναίδιελθεῖν πειρω-
μένους, τὰ παρ’ ἑκάστοις ἱστορούμενα κατὰ τοὺς
ἀρχαίους χρόνους, ἐφ’ ὅσον ἡμῖν ἡ περὶ λόγους δύνα-
μις εὐπορεῖ, καλῶς καὶ ὡς προσῆκον ἦν, ἐξετάσαν-
τας. Ἐπεὶ δ’ ἡμῖν ὑπόθεσις αὕτη, δεῖ δὲ σαφρνείας
χάριν καί τινα περὶ τῆς ὅλης πραγματείας προδιο-
ρίσαι’ ἰστέον, ὡς ἡ μὲν βίϐλος πᾶσα εἷς τόμους
ἡμῖν διῄρηται ιη’.
prolixe contulit beneficia, et nos ammnitate deliciisque suis perfrui est passa, domicilium ibi et
mansionem mullo tempore nobis prabens, 88 et pietatem quasi cujusdam obstetricis et nutricis
(1) Yolumen istud Nicephorus Constantinopoli ad templum Sophim, ubi bibliotheca insignis et
menacborum asceterium fuit, composuit.