PG 148, col. 1353
ὀλίγον. Αὐτὸς δ’ ἐν σπουδῇ μεγίστῃ πεποίηται, πρό-
τερον παρεισενεγκεῖν τήν συνήθη καὶ κοινὴν κατα-
φυγὴν αὐτῶν ὲν οὐ καιρῷ, τὸ ἐν’Θαὸωρίῳ λέγω
φῶς, ἐνέργειαν ἄκτιστον καὶ θεότητα πρὸς τῶν
ἁγίων ὀνομαζόμενον. ι Φῶς γὰρ, ὶι ἔλεγεν, ι ἡ
παραδειχθεῐσα θεότης. φησιν δ θεῖος Γρηγόριος, ἐπὶ
τοῦ ὄρους. Καὶ δ Μιλῳδὸς αὖθις τὰς τοιαύτας ἐνερ-
γείας βολίδας γράφει θεότητος. Ἀκτίστου γοῦν οὗ·-
σης τῆς θείας οὐσίας, ἄκτιστοι καὶ αἱ βολξδες ἐκεί-
ναι, παρὰ τὴν οὐσίαν ἄλλο τι οὖσαι. Τὸ γὰρ ἄλλο παρὰ
τὴν οὐσίαν οὐκ εκείνη, ἀλλ’ ἐκείνης. Et γὰρ ταυτὸν
ἦν, μεθεκτή ἂν ἦν καὶ οὐσία ὁμοῦ ταῖς ἐνεργείαις .
καὶ διαφορά τις οὐκ ἄν ποτ’ ἦν οὐδεμὲα ο τοῦτο δ’
ἀδύνατον. ’Λμέθεκτος γὰρ τοῖς κτίσμασιν ἅπασι
πέιρυκεν ή οὐσία · καὶ δαιμόνων εὕρημασκο τεινὼν,
[Ρ.675] ἄλλως λέγειν τε καὶ πιστεῦειν τοῖς λέ-
γουσι. Διά γὰρ τοῦτο καὶ τὴν οὐσίαν τῆς ἐνεργείας
διάφορον εἷναί φαμεν, ἐκποδὼν γινομένης ἁπάσης
ταυτότητος. ι Καὶ ἁμα παρεισῆγεν ἔνια τῶν Παλαμιο
κῶν δογμάτων ἀπὸ γλώττης καὶ μνήμης, σποράδην
μὲν , παρῆγε δὀὖν, ὀλόκληρον τὴν διάνοιαν σώζοντα
καὶ ὡς ,ἔχουσιν ἐπὶ λέξεως ἀκριϐῶς. ι Κοινὸν γάρι -
ι quisi, ι δόγμα τῶν ἔξωθεν καὶτῶν καθ’ ἡμᾶς φιλο-
σόφων, ἐπὶ ἁπλῆςκαὶ ἀσωμάτου φύσεως τὸν αὑτὸν ἐπι-
δέχεσθαι λὸγον τὴν ἐνέργειαν τῇ οὐσίᾳ. Τὰ δὲ τὸν al-
τὸν λόγον ἐπιδεχόμενοι δύο ἐστὶ, καὶ οὐχ ἒν. Καὶ εἰ
δύο,πιῖκ χωρὶς ἡστινοσοῦν πρὸς ἄλληλα διαφορᾶςς Ἄρ·
οὖν οὐ διενήνοχε τὸ θεᾶσθαι τοῦ θεοποιοῦν; ἢ καὶ θεο-
ποιεῑ πάνθ’ ὅσα θεᾶται Θεὸςς Ἐπεὶ δὲ διενήνοχε, μή τι
τουτων ἐστὶ κτιστόνς ι Εἶτα ἐπανελάμὸανε καθ’
ἕκαστα τὸ προγνωστικὸν, τὸ δημιουργὸν, τὴν πρὸς τὸ
ἐνεργεῖν ἑτοιμότητα, καὶ τᾶλλα. ι Ὦ;γὰρ ὁ νοῦς, ι
φησι, ι τὰς ἐπιστήμας προσλαμϐάνων σύνθετος οὐ γε-
νεται, τὸν αὐτὸν apostemata". πολλῷ μᾶλλον, τὸ προ-
γνωστικὸν καὶ πάσας ἁπλῶς τὰς τοιαύτας δυνάμεις τε
καὶ ἐνεργείας φυσικῶς ή θεία φύσις ἔχουσα σύνθετος
οὐκ ἐστι. ι Καὶ λέγειν φανερῶς τοὺς ἁγίους ἔφασκε
μὲν, οὐ παρήγαγε δ’ οὔτ’ εἰς ὄψιν οὔτ’ εις ἀκοὴν γρα-
φικὰς οὐδενὸς μαρτυρίας. Καὶ πάλιν· ι Ὡς γὰρ ὲκ
Θεοῦ Πατρὸς Θεὸς ὢν καὶ ὁ Υἱὸς, οὐκ ἄλλος μὲν καθὸ
Θεὸς ἄκτιστὸς ἐστιν, ἄλλος δὲ καθὸ Υἱός · καὶ καθὸ
μὲν ἄκτιστος Θεὸς, ἴσος κατὰ πάντα τῷ Πατρίο καθὸ
δὲ Υἱὸς, μείζονα ὡς αἴτιον ἔχων τὸν Πατέρα, δεύτε-
ρος ὑπάρχει τοῦ ΙΙατρὸς, σὺ δεύτερος Θεὸς, ἄπιτε,
ἀλλὰ δεύτερος τῇ τάξει ⁸ καθάπερ ὁ μέγας φησι¹ Βα-
σίλειος ο οὕτω καὶ ἐκ θεότητος ἁκτίστου τῆς οὐσίας
θεότης ἄκτιστος ή ἐνέργεια · οὐκ ἄλλη μὲν, καθὸ θεό-
της ἆκτιστος, ἄλλη δὲ κατ’ ἐνέργειαν τῷ μὲν ἀκτί-
atq), τῆς οὐσίας μηδὲν διαφέρουσα μηδὲ διαιρουμένη
ὃλως“ ὡς δ’ αἰτίαν ἑαυτῆς ὑπερκειμένην ἔχουσα.
Εἶεν, ι
est ιι l‘atre, quatenus Deus cst inrreatus, sed alius est quatenus Filius: et in quantum heus cst
increatns, Patri per omnia aequalis 1075 est; sed itt quantum Filius, secundus est a Patre;
quem majorem se, ut sui causam, agnoscit, nun tamen secundus Deus, absit. sed secttndutorditw,
ut ait magnus Basilius: sic etiam ex increata divinitate, nempe substantia Dei, procedit div-initas
incrcata, nempe operatio: et haec quidem non est alia a dirrni ate, quatenus dcitas est int-reatu,
Parum. Gn. CX LVlli
τερον παρεισενεγκεῖν τήν συνήθη καὶ κοινὴν κατα-
φυγὴν αὐτῶν ὲν οὐ καιρῷ, τὸ ἐν’Θαὸωρίῳ λέγω
φῶς, ἐνέργειαν ἄκτιστον καὶ θεότητα πρὸς τῶν
ἁγίων ὀνομαζόμενον. ι Φῶς γὰρ, ὶι ἔλεγεν, ι ἡ
παραδειχθεῐσα θεότης. φησιν δ θεῖος Γρηγόριος, ἐπὶ
τοῦ ὄρους. Καὶ δ Μιλῳδὸς αὖθις τὰς τοιαύτας ἐνερ-
γείας βολίδας γράφει θεότητος. Ἀκτίστου γοῦν οὗ·-
σης τῆς θείας οὐσίας, ἄκτιστοι καὶ αἱ βολξδες ἐκεί-
ναι, παρὰ τὴν οὐσίαν ἄλλο τι οὖσαι. Τὸ γὰρ ἄλλο παρὰ
τὴν οὐσίαν οὐκ εκείνη, ἀλλ’ ἐκείνης. Et γὰρ ταυτὸν
ἦν, μεθεκτή ἂν ἦν καὶ οὐσία ὁμοῦ ταῖς ἐνεργείαις .
καὶ διαφορά τις οὐκ ἄν ποτ’ ἦν οὐδεμὲα ο τοῦτο δ’
ἀδύνατον. ’Λμέθεκτος γὰρ τοῖς κτίσμασιν ἅπασι
πέιρυκεν ή οὐσία · καὶ δαιμόνων εὕρημασκο τεινὼν,
[Ρ.675] ἄλλως λέγειν τε καὶ πιστεῦειν τοῖς λέ-
γουσι. Διά γὰρ τοῦτο καὶ τὴν οὐσίαν τῆς ἐνεργείας
διάφορον εἷναί φαμεν, ἐκποδὼν γινομένης ἁπάσης
ταυτότητος. ι Καὶ ἁμα παρεισῆγεν ἔνια τῶν Παλαμιο
κῶν δογμάτων ἀπὸ γλώττης καὶ μνήμης, σποράδην
μὲν , παρῆγε δὀὖν, ὀλόκληρον τὴν διάνοιαν σώζοντα
καὶ ὡς ,ἔχουσιν ἐπὶ λέξεως ἀκριϐῶς. ι Κοινὸν γάρι -
ι quisi, ι δόγμα τῶν ἔξωθεν καὶτῶν καθ’ ἡμᾶς φιλο-
σόφων, ἐπὶ ἁπλῆςκαὶ ἀσωμάτου φύσεως τὸν αὑτὸν ἐπι-
δέχεσθαι λὸγον τὴν ἐνέργειαν τῇ οὐσίᾳ. Τὰ δὲ τὸν al-
τὸν λόγον ἐπιδεχόμενοι δύο ἐστὶ, καὶ οὐχ ἒν. Καὶ εἰ
δύο,πιῖκ χωρὶς ἡστινοσοῦν πρὸς ἄλληλα διαφορᾶςς Ἄρ·
οὖν οὐ διενήνοχε τὸ θεᾶσθαι τοῦ θεοποιοῦν; ἢ καὶ θεο-
ποιεῑ πάνθ’ ὅσα θεᾶται Θεὸςς Ἐπεὶ δὲ διενήνοχε, μή τι
τουτων ἐστὶ κτιστόνς ι Εἶτα ἐπανελάμὸανε καθ’
ἕκαστα τὸ προγνωστικὸν, τὸ δημιουργὸν, τὴν πρὸς τὸ
ἐνεργεῖν ἑτοιμότητα, καὶ τᾶλλα. ι Ὦ;γὰρ ὁ νοῦς, ι
φησι, ι τὰς ἐπιστήμας προσλαμϐάνων σύνθετος οὐ γε-
νεται, τὸν αὐτὸν apostemata". πολλῷ μᾶλλον, τὸ προ-
γνωστικὸν καὶ πάσας ἁπλῶς τὰς τοιαύτας δυνάμεις τε
καὶ ἐνεργείας φυσικῶς ή θεία φύσις ἔχουσα σύνθετος
οὐκ ἐστι. ι Καὶ λέγειν φανερῶς τοὺς ἁγίους ἔφασκε
μὲν, οὐ παρήγαγε δ’ οὔτ’ εἰς ὄψιν οὔτ’ εις ἀκοὴν γρα-
φικὰς οὐδενὸς μαρτυρίας. Καὶ πάλιν· ι Ὡς γὰρ ὲκ
Θεοῦ Πατρὸς Θεὸς ὢν καὶ ὁ Υἱὸς, οὐκ ἄλλος μὲν καθὸ
Θεὸς ἄκτιστὸς ἐστιν, ἄλλος δὲ καθὸ Υἱός · καὶ καθὸ
μὲν ἄκτιστος Θεὸς, ἴσος κατὰ πάντα τῷ Πατρίο καθὸ
δὲ Υἱὸς, μείζονα ὡς αἴτιον ἔχων τὸν Πατέρα, δεύτε-
ρος ὑπάρχει τοῦ ΙΙατρὸς, σὺ δεύτερος Θεὸς, ἄπιτε,
ἀλλὰ δεύτερος τῇ τάξει ⁸ καθάπερ ὁ μέγας φησι¹ Βα-
σίλειος ο οὕτω καὶ ἐκ θεότητος ἁκτίστου τῆς οὐσίας
θεότης ἄκτιστος ή ἐνέργεια · οὐκ ἄλλη μὲν, καθὸ θεό-
της ἆκτιστος, ἄλλη δὲ κατ’ ἐνέργειαν τῷ μὲν ἀκτί-
atq), τῆς οὐσίας μηδὲν διαφέρουσα μηδὲ διαιρουμένη
ὃλως“ ὡς δ’ αἰτίαν ἑαυτῆς ὑπερκειμένην ἔχουσα.
Εἶεν, ι
est ιι l‘atre, quatenus Deus cst inrreatus, sed alius est quatenus Filius: et in quantum heus cst
increatns, Patri per omnia aequalis 1075 est; sed itt quantum Filius, secundus est a Patre;
quem majorem se, ut sui causam, agnoscit, nun tamen secundus Deus, absit. sed secttndutorditw,
ut ait magnus Basilius: sic etiam ex increata divinitate, nempe substantia Dei, procedit div-initas
incrcata, nempe operatio: et haec quidem non est alia a dirrni ate, quatenus dcitas est int-reatu,
Parum. Gn. CX LVlli