PG 150, col. 505
μὴν καὶ δι’ ὧν ἀπεφήνατο μὴ δύνασθαι εἰσελθεῖν εἷς
τὴν ζωὴν τὸν μὴ βαπτισθέντα, τοῦτο τὸ λουτρὸν
εἴσοδον τινα αύτδ αἰνίττεται καὶ πύλην. ι ’Λνοίξατέ
μοι πύλας δικαιοσύνης, ι φησὶν ὁ Δαϐὶδ. ταύτας,
οἶμαι, τὰς πύλας ἀνοιγῆναι ἐπιθυμῶν. Τοῦτο γάρ
ἐστιν, ὃ πολλοὶ προφῆται καὶ βασιλεῖς ἐπεθύμησαν
ἰδεῖν, ἀφικόμενον εἰς τὴν γῆν τὸν τεχνίτην τῶν θυ-
ρῶν τούτων · διὰ τοῦτο καὶ ει γένοιτο, φησιν, αὐτῷ
τυχεῖν τῆς εἰσόδου κσὶ διὰ τούτων ἐλθεῖν τῶν πυ-
λῶν, χάριτας ὁμολογήσειν τῷ Θεῷ τῷ διελόντι τὸ
τεῖχος. ι Εἰσελθὼν γὰρ, φησιν, ἐν αῦταῖς ἐξομολο-
γήσομαι τῷ Κυρίῳ, ι ὼς άπῆ τούτων μάλιστα τῶν
στυλῶν ἐἰς τελεωτάτην ἂν γνῶσιν δυνηθεὶς ἀφικέσθαι
τῆς τοῦ Θεοῦ περὶ τὸ γένος ἀγαθότητος καὶ φιλαν-
θρωπίας.
“ll γὰρ ἂν γένοιτο μεῖζον χρηστότητος καὶ cpt-
λανθρωπίσς σημεῖον, ἦ λούοντα μεν ὕδατι ῥύπου
τὴν ψυχὴν ἀπαλλάττειν, χρίοντα δὲ μύρῳ βασιλεύειν
τὴν ἑν οὐρανοῖς βασιλείαν, ἐστιᾷν δὲ τὸ σῶμα τὸ ἐαυ-
τοῦ καὶ τὸ αἷμα παρατιθέντας Τό γε μὴν ἀνθρὼ-
πους θεοῦς καὶ υἱοὺς γενέσθαι Θεοῦ, καὶ τὴν φύσιν
τὴν ἡμετέραν Θεοῦ τιμῇ τιμηθῆναι, καὶ τδν χοῦν
εἰς τοῦτο δόξης ἀνενεχθῆναι, ὡς ὁμότιμον καὶ ὀμό-
θεον ἥδη τῇ θείᾳ φύσει γενέσθαι, τίνι γένοιτ’ ἂν
l’x νς τίνα δ’ ἂν καινότητος ὑπερϐολὴν καταλίποι ;
Τεῦτο γάρ ἐστιν ἡ ἁρετὴ τοῦ Θεοῦ, ⁴ἥτις ἐκάλυψεν
οἰρανούς · οἶμαι, πᾶσαν (ύπερέὅη) κτίσιν καὶ πᾶν (ζ
ἔργον ἀπέκρυψε τοῦ Θεοῦ τῷ μεγέθει καὶ τῷ κάλλει
νικῆσαν. Τῶν γὰρ iiain ἔργων ἁπάντων οὕτω μὲν
πολλῶν ὄντων, οὕτω δὲ καλῦν καὶ μεγάλων, οῦκ
ἐστιν οὐδὲν, ὂ μὴ τῆς σοφίας τοῦ δημιουργοῦ καὶ
τῆς τέχνης ἔλαττον ἔχει, καὶ δύναιτ’ ἂν τῶν Oxi-“o-
τμινιιιν καὶ καλλίω καὶ μείζω παράγειν οὐμενοῦν
οὐδ’ ὅσον εἰπεῖν ἐξεῖναι. Εἰ δ’ ἔνεστιν ἔργον Θεοῦ
γενέοθαι καλὸν, οὕτως ἀγαθον, ὥστε πρὸς τὴν σοη
(pinv ἐκείνην καὶ τὴν δύναμιν καὶ τὴν τέχνην ἁμιλ-
ληθήναι, καὶ ὡς ἔπος εἰπεῖν, πρὸς τὴν ἀπειρίαν
tamquam, καὶ καθάπερ ἴχνος τὸ μέγεθος ἅπαν τῆς
(θείας) ἁγαθότητος ὑποδεῖξαι, τοῦτο οἶμαι εἶναι νι-
κῆσαι. Εἰ γὰρ τοῦτό ἐστιν ἀεὶ τῷ Θεῷ τὸ ἔργον,
ἀγαθοῦ μεταδιδᾷναι, καὶ ὑπὲρ τούτου πάντα ποιεῖ,
καὶ τοῦτο τὸ τέλος τῶν τε ἤδη γεγονότων καὶ ἃ γε· D
νοιτ’ ἂν τὸν ἔπειτα χρόνον (χεθῆναί ψησι τὸ ἀγαθὸν
καὶ ὁδεῦσαι) · δ ποιῶν τοῦ πάντων ὁ θεὸς μεγίστου
μετέῐωιιεν ἀγαθοῦ καὶ οῦ μεῖζον οὐκ ἔχει δοῦναι,
τοῦτο ἂν εἴη τὸ μέγιστον καὶ κάλλιστον τῆς αγαοό-
τητος ἔργον καὶ ὸ τελευταῖος τῆς χρηστότητος ὅρος.
Τοιοῦτον δὲ τὸ τῆς οἰκονομίας ἔργον, ἢ περὶ τῶν
ἀνθρώπων ᾠκονομήθη. Ἐνταῦθα γὰρ ού μετέδωκεν
ἁπλῶς ὁτουοῦν ἀγαθοῦ τῇ φύσει τῶν ἀνθρώπων ὁ
Θεὸς παρ’ ἑαυτῴ τὰ πλείω τηρήσας, ἀλλ’ αὐτὸ πᾶν
τὸ πλήρωμα τῆς θεότητος. ὅλον αὑτὸν τὸν φυσικὸν
ἐνέθηκε πλοῦτον. Διὰ τοῦτο καὶ δ καιοσύνην τοῦ
Θεοῦ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ διαφερόντως ἀποκαλύπτεσθαι
³⁷ i‘sai. uti, l9. " ibid.
’τ’ De divin. nom. c. ι.
τὴν ζωὴν τὸν μὴ βαπτισθέντα, τοῦτο τὸ λουτρὸν
εἴσοδον τινα αύτδ αἰνίττεται καὶ πύλην. ι ’Λνοίξατέ
μοι πύλας δικαιοσύνης, ι φησὶν ὁ Δαϐὶδ. ταύτας,
οἶμαι, τὰς πύλας ἀνοιγῆναι ἐπιθυμῶν. Τοῦτο γάρ
ἐστιν, ὃ πολλοὶ προφῆται καὶ βασιλεῖς ἐπεθύμησαν
ἰδεῖν, ἀφικόμενον εἰς τὴν γῆν τὸν τεχνίτην τῶν θυ-
ρῶν τούτων · διὰ τοῦτο καὶ ει γένοιτο, φησιν, αὐτῷ
τυχεῖν τῆς εἰσόδου κσὶ διὰ τούτων ἐλθεῖν τῶν πυ-
λῶν, χάριτας ὁμολογήσειν τῷ Θεῷ τῷ διελόντι τὸ
τεῖχος. ι Εἰσελθὼν γὰρ, φησιν, ἐν αῦταῖς ἐξομολο-
γήσομαι τῷ Κυρίῳ, ι ὼς άπῆ τούτων μάλιστα τῶν
στυλῶν ἐἰς τελεωτάτην ἂν γνῶσιν δυνηθεὶς ἀφικέσθαι
τῆς τοῦ Θεοῦ περὶ τὸ γένος ἀγαθότητος καὶ φιλαν-
θρωπίας.
“ll γὰρ ἂν γένοιτο μεῖζον χρηστότητος καὶ cpt-
λανθρωπίσς σημεῖον, ἦ λούοντα μεν ὕδατι ῥύπου
τὴν ψυχὴν ἀπαλλάττειν, χρίοντα δὲ μύρῳ βασιλεύειν
τὴν ἑν οὐρανοῖς βασιλείαν, ἐστιᾷν δὲ τὸ σῶμα τὸ ἐαυ-
τοῦ καὶ τὸ αἷμα παρατιθέντας Τό γε μὴν ἀνθρὼ-
πους θεοῦς καὶ υἱοὺς γενέσθαι Θεοῦ, καὶ τὴν φύσιν
τὴν ἡμετέραν Θεοῦ τιμῇ τιμηθῆναι, καὶ τδν χοῦν
εἰς τοῦτο δόξης ἀνενεχθῆναι, ὡς ὁμότιμον καὶ ὀμό-
θεον ἥδη τῇ θείᾳ φύσει γενέσθαι, τίνι γένοιτ’ ἂν
l’x νς τίνα δ’ ἂν καινότητος ὑπερϐολὴν καταλίποι ;
Τεῦτο γάρ ἐστιν ἡ ἁρετὴ τοῦ Θεοῦ, ⁴ἥτις ἐκάλυψεν
οἰρανούς · οἶμαι, πᾶσαν (ύπερέὅη) κτίσιν καὶ πᾶν (ζ
ἔργον ἀπέκρυψε τοῦ Θεοῦ τῷ μεγέθει καὶ τῷ κάλλει
νικῆσαν. Τῶν γὰρ iiain ἔργων ἁπάντων οὕτω μὲν
πολλῶν ὄντων, οὕτω δὲ καλῦν καὶ μεγάλων, οῦκ
ἐστιν οὐδὲν, ὂ μὴ τῆς σοφίας τοῦ δημιουργοῦ καὶ
τῆς τέχνης ἔλαττον ἔχει, καὶ δύναιτ’ ἂν τῶν Oxi-“o-
τμινιιιν καὶ καλλίω καὶ μείζω παράγειν οὐμενοῦν
οὐδ’ ὅσον εἰπεῖν ἐξεῖναι. Εἰ δ’ ἔνεστιν ἔργον Θεοῦ
γενέοθαι καλὸν, οὕτως ἀγαθον, ὥστε πρὸς τὴν σοη
(pinv ἐκείνην καὶ τὴν δύναμιν καὶ τὴν τέχνην ἁμιλ-
ληθήναι, καὶ ὡς ἔπος εἰπεῖν, πρὸς τὴν ἀπειρίαν
tamquam, καὶ καθάπερ ἴχνος τὸ μέγεθος ἅπαν τῆς
(θείας) ἁγαθότητος ὑποδεῖξαι, τοῦτο οἶμαι εἶναι νι-
κῆσαι. Εἰ γὰρ τοῦτό ἐστιν ἀεὶ τῷ Θεῷ τὸ ἔργον,
ἀγαθοῦ μεταδιδᾷναι, καὶ ὑπὲρ τούτου πάντα ποιεῖ,
καὶ τοῦτο τὸ τέλος τῶν τε ἤδη γεγονότων καὶ ἃ γε· D
νοιτ’ ἂν τὸν ἔπειτα χρόνον (χεθῆναί ψησι τὸ ἀγαθὸν
καὶ ὁδεῦσαι) · δ ποιῶν τοῦ πάντων ὁ θεὸς μεγίστου
μετέῐωιιεν ἀγαθοῦ καὶ οῦ μεῖζον οὐκ ἔχει δοῦναι,
τοῦτο ἂν εἴη τὸ μέγιστον καὶ κάλλιστον τῆς αγαοό-
τητος ἔργον καὶ ὸ τελευταῖος τῆς χρηστότητος ὅρος.
Τοιοῦτον δὲ τὸ τῆς οἰκονομίας ἔργον, ἢ περὶ τῶν
ἀνθρώπων ᾠκονομήθη. Ἐνταῦθα γὰρ ού μετέδωκεν
ἁπλῶς ὁτουοῦν ἀγαθοῦ τῇ φύσει τῶν ἀνθρώπων ὁ
Θεὸς παρ’ ἑαυτῴ τὰ πλείω τηρήσας, ἀλλ’ αὐτὸ πᾶν
τὸ πλήρωμα τῆς θεότητος. ὅλον αὑτὸν τὸν φυσικὸν
ἐνέθηκε πλοῦτον. Διὰ τοῦτο καὶ δ καιοσύνην τοῦ
Θεοῦ ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ διαφερόντως ἀποκαλύπτεσθαι
³⁷ i‘sai. uti, l9. " ibid.
’τ’ De divin. nom. c. ι.