PG 152, col. 33
ld autem illorum absurditalem in primis arguit, Α medium Filium ex I’Jllt‘, esse habet, liquet pio-
ratiocinationem veram cs~e arbitrarentur, cum
dixissent, per Verbum, nunquam ex Deo (lii-enni,
sed per Verbum, es tuente. Verbum quippe, juxta
retonent nominis, non ad Deum, sed ad menttm
refertur. Per Filium autem cum dicerent, nunc
quam adjerisseut : Ex [τεο per Filium, sc-d per
creaturam. llujus quippe Deus, Deus est; imo vero
neque id quidpiam prohiberet dici Filium ex Deo
per creaturas nasci. Deus enim ad creaturas reler-
tur. idem autem Deus, et Pater Filii esse intelligi-
tur. Sed hujusmodi nugas atque ineptias absit ut
doctoribus sacris unquam iu mentem venisse pute- Β libro, cujus initium est : Qui Arii sectantur iusti-
mus, ne magis supinistas illos quam magistros
pietatis ostendamus, alia per alia dicentes, atque
ex ea parte nostram intelligentiam ohnuliilauti-s,
quos oportebat obscura elucidandi magistros esse,
ut revera sunt. Neque sane nobis expedit, qua: ab
illis aperte et utiliter dicta sunt, perverse accipere:
ex quo et illis irrogamus injurias, et nobis ipsis
dispendium salutis acquirimus.
Certe lucidius promenda: veritatis magistri aliis
curn essent, dixissent utique. si ita veraciter esse
putavissent, Spiritum ex Patre per Filium dici
tantummodo, non tamen esse ac procedere. Quo-
niam vero id non dixerunt, expositionem hujus-
modi omnino tenuisse cornprobautur. Nempe et α niam ut qui dividunt a Patre Filium, unum esse
Damascenus de Patre ait (16): ι Ipse quidem est meus
verbi abyssus, verbi genitor, et per verbum Spi-
ritus produetor. ι Dicere igitur secundum istos
debuerat. verbi commentator, tacito genitoris no-
mine. Verbum enim ad tuentem refertur. non ad
genitorem. Oportebat item, eum prodoctorem Spi-
ritus per se solum dicere, suppresso, quod ait,
ι Per verbum. ι Spiritus quippe ad productorem
refertur. Nune vero, quando productorem per ,ιρι--
bum, ait : Verbum autem neque ad patrem. neque
ad productorem relativum est, solamque refertur ad
mentem; onmem profecto hujusmodi curiositatem
ut maxime ridendum ac perniciosam resecat.
Praiterea vero, et quod dicitur, preprie, et ron
proprie, et quod secandum se et accidens in tilVi- υ ter Operatur, neque sine Spiritu Filius. ι
nis personis habebit locum. Proprie enim quod
dicuntur et secundum se, ad accidens opponitur.
Insuper, et quod a Patre non proprie Spiritum
esse asserunt, a Patrcutique non discet neretur. Sed
ista, ut diximus, intelligentia: theologorum omnino
adversantur, qui monumentis suis divinas perso-
nas discreverunt. Quod ergo jam dictum est, con-
stat ex liis, qua: praediximus; qui ordinem tollit,
eum ipsum quoque personarum processum. ac per
consequeiis, personas etiam ipsas sustulisse.l\'am
secundum processus sui rationein. alia quidem
ine medio procedit ex Patre, alia vero per
(16) De [ide ert/rod. ι’.
ratiocinationem veram cs~e arbitrarentur, cum
dixissent, per Verbum, nunquam ex Deo (lii-enni,
sed per Verbum, es tuente. Verbum quippe, juxta
retonent nominis, non ad Deum, sed ad menttm
refertur. Per Filium autem cum dicerent, nunc
quam adjerisseut : Ex [τεο per Filium, sc-d per
creaturam. llujus quippe Deus, Deus est; imo vero
neque id quidpiam prohiberet dici Filium ex Deo
per creaturas nasci. Deus enim ad creaturas reler-
tur. idem autem Deus, et Pater Filii esse intelligi-
tur. Sed hujusmodi nugas atque ineptias absit ut
doctoribus sacris unquam iu mentem venisse pute- Β libro, cujus initium est : Qui Arii sectantur iusti-
mus, ne magis supinistas illos quam magistros
pietatis ostendamus, alia per alia dicentes, atque
ex ea parte nostram intelligentiam ohnuliilauti-s,
quos oportebat obscura elucidandi magistros esse,
ut revera sunt. Neque sane nobis expedit, qua: ab
illis aperte et utiliter dicta sunt, perverse accipere:
ex quo et illis irrogamus injurias, et nobis ipsis
dispendium salutis acquirimus.
Certe lucidius promenda: veritatis magistri aliis
curn essent, dixissent utique. si ita veraciter esse
putavissent, Spiritum ex Patre per Filium dici
tantummodo, non tamen esse ac procedere. Quo-
niam vero id non dixerunt, expositionem hujus-
modi omnino tenuisse cornprobautur. Nempe et α niam ut qui dividunt a Patre Filium, unum esse
Damascenus de Patre ait (16): ι Ipse quidem est meus
verbi abyssus, verbi genitor, et per verbum Spi-
ritus produetor. ι Dicere igitur secundum istos
debuerat. verbi commentator, tacito genitoris no-
mine. Verbum enim ad tuentem refertur. non ad
genitorem. Oportebat item, eum prodoctorem Spi-
ritus per se solum dicere, suppresso, quod ait,
ι Per verbum. ι Spiritus quippe ad productorem
refertur. Nune vero, quando productorem per ,ιρι--
bum, ait : Verbum autem neque ad patrem. neque
ad productorem relativum est, solamque refertur ad
mentem; onmem profecto hujusmodi curiositatem
ut maxime ridendum ac perniciosam resecat.
Praiterea vero, et quod dicitur, preprie, et ron
proprie, et quod secandum se et accidens in tilVi- υ ter Operatur, neque sine Spiritu Filius. ι
nis personis habebit locum. Proprie enim quod
dicuntur et secundum se, ad accidens opponitur.
Insuper, et quod a Patre non proprie Spiritum
esse asserunt, a Patrcutique non discet neretur. Sed
ista, ut diximus, intelligentia: theologorum omnino
adversantur, qui monumentis suis divinas perso-
nas discreverunt. Quod ergo jam dictum est, con-
stat ex liis, qua: praediximus; qui ordinem tollit,
eum ipsum quoque personarum processum. ac per
consequeiis, personas etiam ipsas sustulisse.l\'am
secundum processus sui rationein. alia quidem
ine medio procedit ex Patre, alia vero per
(16) De [ide ert/rod. ι’.