PG 26, col. 22
In English: Against the Arians. (Orationes contra Arianos IV.) 1.10
σθαι καὶ δι’ ἄλλης σοφίας* καὶ (1) τοῦτον ὀνόματι
μόνον Σοφίαν καὶ Λόγον κεκλῆσθαι, κάκείνης τῆς σο-
φίας τοῦτον μέτοχον καὶ δεύτερον γεγενῆσθαι.
10. Τὰ τίνων ἄρα ῥήματα θεολογεῖ καὶ δεικνύει
Θεὸν εἶναι καί Υἶὸν τοῦ Πατρὸς τὸν Κύριον ἡμῶν
Ἰησοῦν Χριστόν ; Ταῦθ’ ἅπερ ὑμεῖς ἐξημέσατε (2), ἢ
ἅπερ ἡμεῖς ἐκ τῶν Γραφῶν εἰρήκαμεν καὶ λὲγομεν ;
Ei μὲν οὖν οὐκ ἔστι Θεὸς οὐδὲ Λόγος οὐδὲ Υἱὸς ὁ Σω-
τήρ, ἐξὲστω λέγειν, ὥσπερ τοῖς Ἕλλησι καὶ τοῖς νῦν
Ἰουδαίοις, οὕτω καὶ ὑμῖν, ἱα βούλεσθε· εἷ δὲ Λόγος
τοῦ Πατρὸς (3) καὶ Υἷὸς ἀληθινός ἐστι, καὶ ἐκ Θεοῦ
Θεός ἐστι, καὶ ἐπὶ πάντων εὐλογημένος εἷς τοὺς αἱῶ-
νας, πῶς οὐκ ἄξιον ἀφανίσαι καὶ ἀπαλεῖψαι τά τε
ἄλλα ῥήματα καὶ τήν Ἀρειανήν Θαλείαν (4), ὡς εἰ·
κόνα κακῶν xui πάσης ἀσεϐείας γέμουσαν; εἷς ἢν
ἐμπίπτων ούκ οἶδεν, δτι γηγενεῖς παρ’ αὐτῇ ὅλλυνται,
xui ἐπὶ πὲταυρον ᾅδου συναντᾷ. Καὶτοῦτο ἴσασι xui
αὐτοὶ, καὶ ὡς πανοῦργοι κρύπτουσι, μὴ θαρῥοῦντες
ἐκλαλεῖν (5) αὐτὰ, ἀλλ’ ἵτερα φθεγγόμενοι παρὰ
ταῦτα. Ἐάν τε γὰρ εἴπωσι, καταγνωσθήσονται· ἐάν
τε ὑπονοηθῶσι, βληθήσονται παρὰ πάντων τοῖς ἐκ
τῶν (6) Γραφῶν ἐλέγχοις. Διὰ τοῦτο γοῦν ὡς υἱοὶ τοῦ
αἰῶνος τούτου ὄντες, πανούργως τὸν νομιζόμενον
ἑαυτῶν λύχνον ἅψαντες ἐκ τῆς ἀγριελαίου, καὶ φοϐού-
μενοι μή ταχέως ἀποσϐεσθῇ, (Φῶς γὰρ, φησὶν, ἀσε-
ϐῶν σϐέννυται·) τοῦτον μὲν κρύπτουσιν ὑπὸ τὸν
μόδιον τῆς ὑποκρίσεως, ἱίτερα ’δὲ φθέγγονται, xui
προστασίας φίλων, καὶ Κωνσταντίου φόϐον ἐπαγγέλ-
λονται, ἵν’ οἱ εἰσερχόμενοι πρὸς αὐτοὺς ὑπὸ τῆς ὑπο-
κρίσεως καὶ τῆς ἐπαγγελίας μὴ βλέπωσι τήν τῆς αἱ·
ρέσεως ῥυπαρίαν (7). Πῶς οὖν οὐκ ἀξία καὶ κατὰ
τοῦτο πάλιν μίσους ἠ α’ίρεσις, ὅπουγε καὶ παρ’ αὐτῶν
τῶν ἰδίων ὡς μὴ ἔχουσα παρῥησίαν κρύπτεται, καὶ
ὡς ὄφις θάλπεται; Πόθεν γὰρ ἑαυτοῖς συνεφόρη-
σαν (8) τὸ. ῥημάτια tuum; Ἥ παρὰ τίνος ἄρα λα-
ϐόντες, τοιαῦτα τετολμήκασι λεγειν ; ’Λνθρώπων μὶν
οὖν (9) οὐδένα ἂν εἷ’ποιεν τὸν ταῦτα παρασχόντα. Τίς
γάρ ἐστιν ἀνθρώπων ἢ Ἓλλην ἢ βάρϐαρος, ὅστις ’ὸν
ὁμολογεῖ Θεὸν, τοῦτον τολμᾷ λέγειν ἕνα εἶναι τῶν
κτισμάτων, xui, Οὐκ ἦν πρὶν ποιηθῇς ἢ τίς ἐστιν,
ὅστις ᾧ πεπίστευκε Θεῷ, ἀπιστεῖ λέγοντι, Οὗτός
(42"Goblerian. et Felckm. 1, Θαλιίαν. Saguerian.
ει ll. Θαλίαν.
et alii, Θαλίαν.
(5)_Sic Segner. Gobler. et Felclgm. 4. At ,θάψει
ιιὶῖἱ,’λαλεῖνξᾟοκ mss. omnes, Ἐάν τε γάρ. Editi
vero, ’ῥλγ ἐάνκτε. γάρ. fi ἱ ‘ Α _ , ,
(6) Seguer. Gobler. Falckm. 1, τοῖς ἀπὸ τῶν.
(7) Editi mendose, fiuaupiauv.
Felcknan. 5ι συνεφείξρησα. ι
(9) Seguerian.__g§v_ omittit, M03: idem__et Gobler.
et P‘elckin. 1, ἢ Ἕλλη. Editi, alii fiom‘ittu‘nt.
(10) Similia supra. habentur in epistola de ualen-
lia Dionysii, num 2.
μόνον Σοφίαν καὶ Λόγον κεκλῆσθαι, κάκείνης τῆς σο-
φίας τοῦτον μέτοχον καὶ δεύτερον γεγενῆσθαι.
10. Τὰ τίνων ἄρα ῥήματα θεολογεῖ καὶ δεικνύει
Θεὸν εἶναι καί Υἶὸν τοῦ Πατρὸς τὸν Κύριον ἡμῶν
Ἰησοῦν Χριστόν ; Ταῦθ’ ἅπερ ὑμεῖς ἐξημέσατε (2), ἢ
ἅπερ ἡμεῖς ἐκ τῶν Γραφῶν εἰρήκαμεν καὶ λὲγομεν ;
Ei μὲν οὖν οὐκ ἔστι Θεὸς οὐδὲ Λόγος οὐδὲ Υἱὸς ὁ Σω-
τήρ, ἐξὲστω λέγειν, ὥσπερ τοῖς Ἕλλησι καὶ τοῖς νῦν
Ἰουδαίοις, οὕτω καὶ ὑμῖν, ἱα βούλεσθε· εἷ δὲ Λόγος
τοῦ Πατρὸς (3) καὶ Υἷὸς ἀληθινός ἐστι, καὶ ἐκ Θεοῦ
Θεός ἐστι, καὶ ἐπὶ πάντων εὐλογημένος εἷς τοὺς αἱῶ-
νας, πῶς οὐκ ἄξιον ἀφανίσαι καὶ ἀπαλεῖψαι τά τε
ἄλλα ῥήματα καὶ τήν Ἀρειανήν Θαλείαν (4), ὡς εἰ·
κόνα κακῶν xui πάσης ἀσεϐείας γέμουσαν; εἷς ἢν
ἐμπίπτων ούκ οἶδεν, δτι γηγενεῖς παρ’ αὐτῇ ὅλλυνται,
xui ἐπὶ πὲταυρον ᾅδου συναντᾷ. Καὶτοῦτο ἴσασι xui
αὐτοὶ, καὶ ὡς πανοῦργοι κρύπτουσι, μὴ θαρῥοῦντες
ἐκλαλεῖν (5) αὐτὰ, ἀλλ’ ἵτερα φθεγγόμενοι παρὰ
ταῦτα. Ἐάν τε γὰρ εἴπωσι, καταγνωσθήσονται· ἐάν
τε ὑπονοηθῶσι, βληθήσονται παρὰ πάντων τοῖς ἐκ
τῶν (6) Γραφῶν ἐλέγχοις. Διὰ τοῦτο γοῦν ὡς υἱοὶ τοῦ
αἰῶνος τούτου ὄντες, πανούργως τὸν νομιζόμενον
ἑαυτῶν λύχνον ἅψαντες ἐκ τῆς ἀγριελαίου, καὶ φοϐού-
μενοι μή ταχέως ἀποσϐεσθῇ, (Φῶς γὰρ, φησὶν, ἀσε-
ϐῶν σϐέννυται·) τοῦτον μὲν κρύπτουσιν ὑπὸ τὸν
μόδιον τῆς ὑποκρίσεως, ἱίτερα ’δὲ φθέγγονται, xui
προστασίας φίλων, καὶ Κωνσταντίου φόϐον ἐπαγγέλ-
λονται, ἵν’ οἱ εἰσερχόμενοι πρὸς αὐτοὺς ὑπὸ τῆς ὑπο-
κρίσεως καὶ τῆς ἐπαγγελίας μὴ βλέπωσι τήν τῆς αἱ·
ρέσεως ῥυπαρίαν (7). Πῶς οὖν οὐκ ἀξία καὶ κατὰ
τοῦτο πάλιν μίσους ἠ α’ίρεσις, ὅπουγε καὶ παρ’ αὐτῶν
τῶν ἰδίων ὡς μὴ ἔχουσα παρῥησίαν κρύπτεται, καὶ
ὡς ὄφις θάλπεται; Πόθεν γὰρ ἑαυτοῖς συνεφόρη-
σαν (8) τὸ. ῥημάτια tuum; Ἥ παρὰ τίνος ἄρα λα-
ϐόντες, τοιαῦτα τετολμήκασι λεγειν ; ’Λνθρώπων μὶν
οὖν (9) οὐδένα ἂν εἷ’ποιεν τὸν ταῦτα παρασχόντα. Τίς
γάρ ἐστιν ἀνθρώπων ἢ Ἓλλην ἢ βάρϐαρος, ὅστις ’ὸν
ὁμολογεῖ Θεὸν, τοῦτον τολμᾷ λέγειν ἕνα εἶναι τῶν
κτισμάτων, xui, Οὐκ ἦν πρὶν ποιηθῇς ἢ τίς ἐστιν,
ὅστις ᾧ πεπίστευκε Θεῷ, ἀπιστεῖ λέγοντι, Οὗτός
(42"Goblerian. et Felckm. 1, Θαλιίαν. Saguerian.
ει ll. Θαλίαν.
et alii, Θαλίαν.
(5)_Sic Segner. Gobler. et Felclgm. 4. At ,θάψει
ιιὶῖἱ,’λαλεῖνξᾟοκ mss. omnes, Ἐάν τε γάρ. Editi
vero, ’ῥλγ ἐάνκτε. γάρ. fi ἱ ‘ Α _ , ,
(6) Seguer. Gobler. Falckm. 1, τοῖς ἀπὸ τῶν.
(7) Editi mendose, fiuaupiauv.
Felcknan. 5ι συνεφείξρησα. ι
(9) Seguerian.__g§v_ omittit, M03: idem__et Gobler.
et P‘elckin. 1, ἢ Ἕλλη. Editi, alii fiom‘ittu‘nt.
(10) Similia supra. habentur in epistola de ualen-
lia Dionysii, num 2.