PG 28, col. 1516
θαλάσσης δοκοῦμεν πλέειν οἱ δὲ κοσμικοὶ ἐν κινδυνώ-
δεσιν καὶ ἡμεῖς μὲν ἡμέρας πλέομεν ὑπὸ τοῦ ἡλίου
τῆς δικαιοσύνης ὁδηγούμενοι, ἐκεῖνοι δὲ ἐν νυκτὶ, ὑπὸ
τῆς ἀγνωσίας φερόμενοι. Ἀλλ’ ἐνδέχεται πολλάκις
τὸν κοσμικὸν ἐν χειμῶνι καὶ ἐν σκότει τυγχάνοντα,
βοήσαντα καὶ ἀγρυπνήσαντα, σῶσαι τὸ ἑαυτοῦ σκάφος*
ἡμᾶς δὲ ἐν γαλήνῃ, ὑπὸ ἀμελείας βυθισθῆναι, τὸ πη-
δάλιον τῆς δικαιοσύνης ἀφέντας.
48. Βλεπέτω ὧν ὁ στήκων μή πέσῃ. Ὀ μὶν
γὰρ πεσὼν μίαν ἔχει φροντίδα, τοῦ ἀναστῆναι· ὁ δὲ
στήκων φυλαττέσθω τοῦ μὴ πεσεῖν. Καὶ γὰρ τὰ
παραπτώματα διάφορα· οἱ μὶν γὰρ πεσόντες τοῦ μὲν
στήκειν ἐστέρηνται’ κείμενοι δέ,ὀύ πάνυ τι ἐϐλαϐη-
σαν. Ὁ δέ ἑστὼς μὴ εὐτελιζέτω τὸν πεπτωκότα, ἆΛλ’
ἑαυτὸν φοϐείσθω, μήθπεσὼν διαφθαρῇ, καὶ εἰς κατώ-
τερον ἀπέλθῃ βόθρον. Εἰκὸς γὰρ, καὶ τῆς κραυγῆς
ἡττηθείσης ὑπὸ τοῦ βάθους τοῦ φρέατος, μὴ βοήθειαν
αἰτῆσαι. Φησὶ γὰρ 6 δίκαιος· Μὴ καταπιέτω με βυ-
θὸς, μηδέ συσχέτω ἐπ’ ἐμὲ φρέαρ τὸ στόμα αὖ·
τοῦ. Ὁ πρῶτος πεσὼν ἔμεινεν. Ὅρα σεαυτὸν, μή
καταπεσὼν καὶ σὺ θοίνη θηρίων γένῃ. Ὀ πεσὼν οὐκ
ἀσφαλίζεται τὴν θύραν· σὺ δὲ μηδόλως νυστάξῃς’
ἀλλ’ ἀεὶτὸ θεῖον ἐκέῖνο μελῴδει ῥητὸν, τὸ φάσκον
Φώτισον τοὺς ὀφθαλμούς μου, μή ποτε ὑπνώσω εἷς
θάνατον. Ἀγρύπνει δὲ διηνεκῶς διὰ τὸν ὠρυόμενον
λέοντα.
49. Ταῦτα τὰ ῥήματα συντελεῖ πρὸς τὸ μὴ ὑπερ-
αἴρεσθαι. Ὁ πεσὼν ἐν τῷ ὶπιστρέψαι καὶ στενάξαι
σωθήσεται. *Ὀρα σὺ σαυτὴν ἡ στήκουσα. Διπλοῢς γὰρ
σοι 6 φόϐος ἐπίκειται, ἢ τοῦ μὴ ἐπιπρέψαι πρὸς τὰ
ἀρχαῖα, δι’ ὀλιγωρίας σοι τοῦ ἐχθροῦ προσπεσόπτος, ἢ
τοῦ,μὴ τρέχουσαν σκελισθῆναι. '0 γὰρ ἐχθρὸς ἡμῶν
διάϐολοι ἢ ὄπισθεν ἕλκει πρὸς ἑαυτὸν, ὁπηνίκα βρα-
δεῖαν καὶ νωθράν τήν ψυχὴν θεάσηται⁹ ἢ δοκοῦσαν
αὐτὴν σπουδαίαν εἶναι καὶ ἐπίπονον πρὸς ἄσκησιν,
ἐπεισέρχεται λεπτῶς καὶ κεκρυμμένως διὰ τῆς ὑπερ-
ηφανίας* καὶ οὕτως αὔτανδρον τὴν ψυχὴν ἀπόλλυσι.
Τοῦτο τὸ ὅπλον ἔσχατον καὶ κορυφαιότατον πάντων
ἐστὶ τῶν κακῶν. Ἐξ αὐτοῦ ὁ διάϐολος καταϐέϐληται,
καὶ δι’ αὐτοῦ τοὺς δυνατωτέρους τῶν ἀνθρώπων πει-
ρᾶται καθαιρεῖν. Ὥσπερ γὰρ οἱ δεινότατοι τῶν πο-
λεμιστῶν, μετὰ τὸ δαπανῆσαι τὰ λεπτότερα βέλη, τὸ
τηνικαῦτα ἔτι ἐπικρατούντων τῶν μαχητῶν, προ-
ϐάλλονται τήν ἰσχυροτέραν πάντων μάχαιραν· οὕτως
καὶ ὁ διάϐολος, μετά τὸ πρῶτα αὐτοῦ ἀποδαπανῆσαι
ἄγκιστρα, τότε τῷ τελευταιῳ χρᾶται ξίφει, τῇ ὑπερ-
ηφανίᾳ. Τίνες δὲ ἦσαν αὐτοῦ αἱ πρῶται παγίδες;
Δῆλον, ὡς γαστριμαργία, φιληδονία, πορνεία. Ταῦτα
γὰρ μάλιστα τὰ πνεύματα ἐπὶ τῶν νεωτερικῶν ἠλί-
κιῶν συμϐαίνουσιν. Ἐπακολουθεῖ δὲ τούτοις φιλ-
αργυρία, πλεονεξία,καὶ τὰ τούτοις ὃμοια. Ἥ οὖν ἀθλία
ψυχὴ, ὅταν τούτων τῶν παθῶν περιγένηται, ὁπηνίκα
δεσιν καὶ ἡμεῖς μὲν ἡμέρας πλέομεν ὑπὸ τοῦ ἡλίου
τῆς δικαιοσύνης ὁδηγούμενοι, ἐκεῖνοι δὲ ἐν νυκτὶ, ὑπὸ
τῆς ἀγνωσίας φερόμενοι. Ἀλλ’ ἐνδέχεται πολλάκις
τὸν κοσμικὸν ἐν χειμῶνι καὶ ἐν σκότει τυγχάνοντα,
βοήσαντα καὶ ἀγρυπνήσαντα, σῶσαι τὸ ἑαυτοῦ σκάφος*
ἡμᾶς δὲ ἐν γαλήνῃ, ὑπὸ ἀμελείας βυθισθῆναι, τὸ πη-
δάλιον τῆς δικαιοσύνης ἀφέντας.
48. Βλεπέτω ὧν ὁ στήκων μή πέσῃ. Ὀ μὶν
γὰρ πεσὼν μίαν ἔχει φροντίδα, τοῦ ἀναστῆναι· ὁ δὲ
στήκων φυλαττέσθω τοῦ μὴ πεσεῖν. Καὶ γὰρ τὰ
παραπτώματα διάφορα· οἱ μὶν γὰρ πεσόντες τοῦ μὲν
στήκειν ἐστέρηνται’ κείμενοι δέ,ὀύ πάνυ τι ἐϐλαϐη-
σαν. Ὁ δέ ἑστὼς μὴ εὐτελιζέτω τὸν πεπτωκότα, ἆΛλ’
ἑαυτὸν φοϐείσθω, μήθπεσὼν διαφθαρῇ, καὶ εἰς κατώ-
τερον ἀπέλθῃ βόθρον. Εἰκὸς γὰρ, καὶ τῆς κραυγῆς
ἡττηθείσης ὑπὸ τοῦ βάθους τοῦ φρέατος, μὴ βοήθειαν
αἰτῆσαι. Φησὶ γὰρ 6 δίκαιος· Μὴ καταπιέτω με βυ-
θὸς, μηδέ συσχέτω ἐπ’ ἐμὲ φρέαρ τὸ στόμα αὖ·
τοῦ. Ὁ πρῶτος πεσὼν ἔμεινεν. Ὅρα σεαυτὸν, μή
καταπεσὼν καὶ σὺ θοίνη θηρίων γένῃ. Ὀ πεσὼν οὐκ
ἀσφαλίζεται τὴν θύραν· σὺ δὲ μηδόλως νυστάξῃς’
ἀλλ’ ἀεὶτὸ θεῖον ἐκέῖνο μελῴδει ῥητὸν, τὸ φάσκον
Φώτισον τοὺς ὀφθαλμούς μου, μή ποτε ὑπνώσω εἷς
θάνατον. Ἀγρύπνει δὲ διηνεκῶς διὰ τὸν ὠρυόμενον
λέοντα.
49. Ταῦτα τὰ ῥήματα συντελεῖ πρὸς τὸ μὴ ὑπερ-
αἴρεσθαι. Ὁ πεσὼν ἐν τῷ ὶπιστρέψαι καὶ στενάξαι
σωθήσεται. *Ὀρα σὺ σαυτὴν ἡ στήκουσα. Διπλοῢς γὰρ
σοι 6 φόϐος ἐπίκειται, ἢ τοῦ μὴ ἐπιπρέψαι πρὸς τὰ
ἀρχαῖα, δι’ ὀλιγωρίας σοι τοῦ ἐχθροῦ προσπεσόπτος, ἢ
τοῦ,μὴ τρέχουσαν σκελισθῆναι. '0 γὰρ ἐχθρὸς ἡμῶν
διάϐολοι ἢ ὄπισθεν ἕλκει πρὸς ἑαυτὸν, ὁπηνίκα βρα-
δεῖαν καὶ νωθράν τήν ψυχὴν θεάσηται⁹ ἢ δοκοῦσαν
αὐτὴν σπουδαίαν εἶναι καὶ ἐπίπονον πρὸς ἄσκησιν,
ἐπεισέρχεται λεπτῶς καὶ κεκρυμμένως διὰ τῆς ὑπερ-
ηφανίας* καὶ οὕτως αὔτανδρον τὴν ψυχὴν ἀπόλλυσι.
Τοῦτο τὸ ὅπλον ἔσχατον καὶ κορυφαιότατον πάντων
ἐστὶ τῶν κακῶν. Ἐξ αὐτοῦ ὁ διάϐολος καταϐέϐληται,
καὶ δι’ αὐτοῦ τοὺς δυνατωτέρους τῶν ἀνθρώπων πει-
ρᾶται καθαιρεῖν. Ὥσπερ γὰρ οἱ δεινότατοι τῶν πο-
λεμιστῶν, μετὰ τὸ δαπανῆσαι τὰ λεπτότερα βέλη, τὸ
τηνικαῦτα ἔτι ἐπικρατούντων τῶν μαχητῶν, προ-
ϐάλλονται τήν ἰσχυροτέραν πάντων μάχαιραν· οὕτως
καὶ ὁ διάϐολος, μετά τὸ πρῶτα αὐτοῦ ἀποδαπανῆσαι
ἄγκιστρα, τότε τῷ τελευταιῳ χρᾶται ξίφει, τῇ ὑπερ-
ηφανίᾳ. Τίνες δὲ ἦσαν αὐτοῦ αἱ πρῶται παγίδες;
Δῆλον, ὡς γαστριμαργία, φιληδονία, πορνεία. Ταῦτα
γὰρ μάλιστα τὰ πνεύματα ἐπὶ τῶν νεωτερικῶν ἠλί-
κιῶν συμϐαίνουσιν. Ἐπακολουθεῖ δὲ τούτοις φιλ-
αργυρία, πλεονεξία,καὶ τὰ τούτοις ὃμοια. Ἥ οὖν ἀθλία
ψυχὴ, ὅταν τούτων τῶν παθῶν περιγένηται, ὁπηνίκα