PG 32, col. 69
In English: De Spiritu Sancto 1.1
ἀλλ’ ὅπως, ἐὰν μή σνμϐαινούσας τῇ ἑαυτῶν ἐπιθυμίᾳ
τὰς ἀποκρίσεις εὕρωσι, ταύτην ἀφορμὴν δικαίαν ἔχειν
δόξωσι τοῦ πολέμου.
accommodatas suae cupiditati responsiones inveniant, hanc belli causam habere justam videantur.
2. Εἰ τῖε τῷ Ἀνοήτῳ ἐπερωτήσαντι (23) σοφία
ληισθήσεταιο τὸν συνετὸν ἀκροατὴν, τὸν ὑπὸ τοῦ
προφήτου τῷ Θαυμαστῷ συμϐούλῳ παραζευχθέντα,
πόσου ἄξιον λογισόμεθας Ἦ που δίκαιον πάσης μεν
ἀποδοχῆς ἀξιοῦν, προάγειν δι εἰς τὸ πρόσω, συνεφ-
απτομνους αὐτῷ τῆς σπουδῆς, καὶ πάντα συνεκπο-
νοῦντας, ἐπειγομένῳ πρὸς τὴν τελείωσιν. T6 γάμ μὴ
ἀλλὰ
παρέργως ἀκούειν τῶν θεολογικῶν φωνῶν,
πειρᾶσθαι τὸν ἰν ἑκάστη λέξει καὶ ἕν ἑκάστη (24)
συλλαϐῇ κεκρυμμένον νοῦν ἐξιχνεύειν, οὐχ ἀργῶν εὶς
εὗσέςειαν, ἀλλὰ γνωριζόντων τὸν σκοπὸν τὴς κλή-
σεως ἡμῶν · ὅτι πρόκειται ἡμῖν ὁμοιωθῆναι Θεῷ,
κατά τὸ δυνατὸν ἀνθρώπου φύσει. Ὀμοίωσις δὲ, οὐκ
ἄνευ γνώσεως · ἡ δὲ γνῶσις, οὐκ ἐκτὸς (25) διδαγμα-
των, Λόγος δὲ διδασκαλίας ἀρχή · λόγου δὲ μέρη συλ-
λαϐαί καὶ λέξεις. Ὥστε οὐκ ἔξω σκοποῦ γέγονε τῶν
συλλαϐῶν ἠ ἐξέτασις. Οὐ μὴν ὅτι μικρὰ, ὡς ἄν τῳ
δόξαι, τὰ ἐρωτήματα, διὰ τοῦτο καὶ παροφθῆναι
ἄξια · ἀλλ’ ἐπειδὴ δυσθήρατος ἡ ἀλήθεια, πανταχόθεν
ἡμῖν ὶξιχνευτέα. Εἰ γὰρ ὥσπερ αἱ τέχναι, οὕτω καὶ
ἠ τῆς εὐσεϐείας (26) ἀνάληψις ταῖς κατά μικρὸν
προσθήκαις αὔξεται, οὐδενὸς ὑπεροπτέον τοῖς εἰς
τήν γνῶσιν εἰσαγομένοις · ὡς εἴ τις τῶν πρώτων
στοιχείων ὧς σμικρῶν ὑπερίδοι, οὐδεποτε τῶν τε-
λείων τῆς σοφίας ἐφάψεται. Τὸ ναὶ καὶ τὸ οὗ συλλα-
ϐαὶ δύο ”
ἀλλ’ ὅμως τὸ κράτιστον τῶν ἀγαθῶν, ἡ
ἀλήθεια, καὶ 6 ἔσχατος ὄρος τῆς πονηρίας, τὸ ψεῦδος,
τοῖς μικροῖς τούτοις ῥήμασι πολλάκις ἐμπεριέχεται.
Καὶ τί ταῦτα λέγω; ’Ἡὸη τις καὶ μόνον κατανεύσας
τῇ κεφαλῇ ἐν τοῖς ὑπερ Χριστοῦ μαρτυρίοις, πάσης
πληρωτὴς εὐσεϐείας ἐκρίθη (27). Εἰ δὲ ταῦτα οὕτως
ἔχει, τί τῶν θεολογικῶν ῥημάτων οὕτω μικρὸν, ὡς
ἦ καλῶς ἦ ἐναντίως ἔχον, μὴ μεγάλην παρέχειν- τὴν
pomi-1 ἐφ’ indaga; Εἰ γὰρ ἐκ τοῦ νόμου ἰῶτα ἓν ἡ
μία κεραία οὗ παρελεύσεται, πῶς ἀν ἡμῖν ἀσφαλὲς
ὑπερϐαίνειν καὶ τὰ σμικρότατα; ’Λ γε μὴν αὐτὸς
διενκρινηθῆναι παρ’ ἡμῶν ἐπεζήτησας, καὶ βραχέα
⁸⁸ Prov. xvii, 28. ⁸⁸ Isa. ιιι, 3.
(‘22) Τὸν ϐολον. Editio fiasileensis τὸν λόγον.
(23} Ἐπερωτήσαντι. Addunt editi σορίαν,ξῐηεςν)νο-
ganti sapientiam sapientia reputatn'tur, sed ea
vox addita videtur a recentioribus librariis,et cum
eam deleverim initio Epistglee prima Canopica.
quia deest in antiquissimis codicibus, delenda
etiam hoc loco fuit:
iii; ἐν ἑκάστη. Addita Ρτξξεροεζῑὶορι quatuor
codicibus mss; ito—in uo abdices Regii, primus et
tertius, σκοπὸν τῆς γνώσεσι-ξίν. ξξρριιξιιιηοειτῳ scien-
iéfiiéc'fiamreamm est erratum, ac
τὰς ἀποκρίσεις εὕρωσι, ταύτην ἀφορμὴν δικαίαν ἔχειν
δόξωσι τοῦ πολέμου.
accommodatas suae cupiditati responsiones inveniant, hanc belli causam habere justam videantur.
2. Εἰ τῖε τῷ Ἀνοήτῳ ἐπερωτήσαντι (23) σοφία
ληισθήσεταιο τὸν συνετὸν ἀκροατὴν, τὸν ὑπὸ τοῦ
προφήτου τῷ Θαυμαστῷ συμϐούλῳ παραζευχθέντα,
πόσου ἄξιον λογισόμεθας Ἦ που δίκαιον πάσης μεν
ἀποδοχῆς ἀξιοῦν, προάγειν δι εἰς τὸ πρόσω, συνεφ-
απτομνους αὐτῷ τῆς σπουδῆς, καὶ πάντα συνεκπο-
νοῦντας, ἐπειγομένῳ πρὸς τὴν τελείωσιν. T6 γάμ μὴ
ἀλλὰ
παρέργως ἀκούειν τῶν θεολογικῶν φωνῶν,
πειρᾶσθαι τὸν ἰν ἑκάστη λέξει καὶ ἕν ἑκάστη (24)
συλλαϐῇ κεκρυμμένον νοῦν ἐξιχνεύειν, οὐχ ἀργῶν εὶς
εὗσέςειαν, ἀλλὰ γνωριζόντων τὸν σκοπὸν τὴς κλή-
σεως ἡμῶν · ὅτι πρόκειται ἡμῖν ὁμοιωθῆναι Θεῷ,
κατά τὸ δυνατὸν ἀνθρώπου φύσει. Ὀμοίωσις δὲ, οὐκ
ἄνευ γνώσεως · ἡ δὲ γνῶσις, οὐκ ἐκτὸς (25) διδαγμα-
των, Λόγος δὲ διδασκαλίας ἀρχή · λόγου δὲ μέρη συλ-
λαϐαί καὶ λέξεις. Ὥστε οὐκ ἔξω σκοποῦ γέγονε τῶν
συλλαϐῶν ἠ ἐξέτασις. Οὐ μὴν ὅτι μικρὰ, ὡς ἄν τῳ
δόξαι, τὰ ἐρωτήματα, διὰ τοῦτο καὶ παροφθῆναι
ἄξια · ἀλλ’ ἐπειδὴ δυσθήρατος ἡ ἀλήθεια, πανταχόθεν
ἡμῖν ὶξιχνευτέα. Εἰ γὰρ ὥσπερ αἱ τέχναι, οὕτω καὶ
ἠ τῆς εὐσεϐείας (26) ἀνάληψις ταῖς κατά μικρὸν
προσθήκαις αὔξεται, οὐδενὸς ὑπεροπτέον τοῖς εἰς
τήν γνῶσιν εἰσαγομένοις · ὡς εἴ τις τῶν πρώτων
στοιχείων ὧς σμικρῶν ὑπερίδοι, οὐδεποτε τῶν τε-
λείων τῆς σοφίας ἐφάψεται. Τὸ ναὶ καὶ τὸ οὗ συλλα-
ϐαὶ δύο ”
ἀλλ’ ὅμως τὸ κράτιστον τῶν ἀγαθῶν, ἡ
ἀλήθεια, καὶ 6 ἔσχατος ὄρος τῆς πονηρίας, τὸ ψεῦδος,
τοῖς μικροῖς τούτοις ῥήμασι πολλάκις ἐμπεριέχεται.
Καὶ τί ταῦτα λέγω; ’Ἡὸη τις καὶ μόνον κατανεύσας
τῇ κεφαλῇ ἐν τοῖς ὑπερ Χριστοῦ μαρτυρίοις, πάσης
πληρωτὴς εὐσεϐείας ἐκρίθη (27). Εἰ δὲ ταῦτα οὕτως
ἔχει, τί τῶν θεολογικῶν ῥημάτων οὕτω μικρὸν, ὡς
ἦ καλῶς ἦ ἐναντίως ἔχον, μὴ μεγάλην παρέχειν- τὴν
pomi-1 ἐφ’ indaga; Εἰ γὰρ ἐκ τοῦ νόμου ἰῶτα ἓν ἡ
μία κεραία οὗ παρελεύσεται, πῶς ἀν ἡμῖν ἀσφαλὲς
ὑπερϐαίνειν καὶ τὰ σμικρότατα; ’Λ γε μὴν αὐτὸς
διενκρινηθῆναι παρ’ ἡμῶν ἐπεζήτησας, καὶ βραχέα
⁸⁸ Prov. xvii, 28. ⁸⁸ Isa. ιιι, 3.
(‘22) Τὸν ϐολον. Editio fiasileensis τὸν λόγον.
(23} Ἐπερωτήσαντι. Addunt editi σορίαν,ξῐηεςν)νο-
ganti sapientiam sapientia reputatn'tur, sed ea
vox addita videtur a recentioribus librariis,et cum
eam deleverim initio Epistglee prima Canopica.
quia deest in antiquissimis codicibus, delenda
etiam hoc loco fuit:
iii; ἐν ἑκάστη. Addita Ρτξξεροεζῑὶορι quatuor
codicibus mss; ito—in uo abdices Regii, primus et
tertius, σκοπὸν τῆς γνώσεσι-ξίν. ξξρριιξιιιηοειτῳ scien-
iéfiiéc'fiamreamm est erratum, ac