PG 33, col. 921
In English: The Catechetical Lectures of S. Cyril 16.0
τῇ ἁγίᾳ. Τριόίδι συμπεριλαμὸανομὲνῳ. Ὁ γὰρ τοῦ
Θεοῦ μονογενής Υἱὸς τοῖς ἀποστόλοις εἴρηκε σαφῶς·
Πορευθέντες, μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτί-
ζοντες αὐτοὺς εἷς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ
l‘loB, καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος. Ἦ ἐλπὶς ἡμῶν
εἷς Πατέρα, καὶ Υἰὸν,καί ἅγιον Πνεῦμα. Οὐ τρεῖς
θεοὺς καταγγέλλομεν· φιμούσθωσαν γὰρ Μαρκιωνι·
σταί· ἀλλά σὺν ἁγίῳ Πνεύματι, δι’ ἑνὸς Ποῦ, ἕνα
Θεὸν καταγγέλλομεν. Ἀδιαίρετοςή πίστις, ἀχώρι-
στος ἡ εὐσέϐεια. Οὔτε χωρίζομεν τήν ἁγίαν Τριάδα,
ὥς τινες· οὕτε συναλοιφὴν, ὡς Σαϐἐλλιος, ἐργαζό-
μεθα. Ἀλλ’ οἴδαμεν εὐσεϐῶς ἕνα Πατέρα, τὸν ἁπο-
στείλαντα ἡμῖν Σωτῆρα (2) τὸν Υἱόν. Οἴδαμεν ’ὲνα
⁴⁰ Joan. xv, 26. ⁴¹ Act. ι, 1-3. ⁸³ Vid. infr. n. Ἰ
(1) Ἄλλο. Hic et linea sequenti scriptum in im-
pressis ἄλλον. primo in loco' posui ἄλλο ex propria
auctoritate ;in secundo ex codd. Coisl. et R‘oefPro
αὐτοῦ ex iisd. codd. et Casaub. reposui αὐτῷ, ipsi
Spiritu sancto, etgexg Coisl . illud ante τῷ ἁγίῳ col-
locavi, cum in editis, αὐτοῦ, et in Roe ac Casaub.,
aii-:5), “post ῥιγίῳΔ legatur. Loco piri: Πατρος καὶ
Υὶοΰ, Coisl. habet, σὺν Πατρί καὶ Υἱῷ, ut est in si-
mili phrasi cat. 4, num. 16. lntelligit hoc loco, ut
et in mox citato cat. 4. communem aequalis trium
personarum glorificationis morem, de quo γ dicit
cat. 6. num. 1, qui ex formula baptismi profectus
erat, teste Basilio, De Spiritu sancto, cap. 10, et
ep, 72, pag. 119.
(2) Σωτῆρα. Erat. in editis, σωτηρίαν, salutem,
guod mutavimusjuxta codd. Coisl. Roe, Casaub. et (ἶ magister et condiscipuli ; prophetias autem ex ad
rod. l’ro ἐπαγγελλόμενον. ex codd. Coisl. nosui- versario Sniritu. ἐξ αντικειμένου Πνεύιιατος. υτοῐε·
rod._l’ro ἐπαγγελλόμενον, εξ codd. Coisl. posui-
mus, ἐπαγγειλάμενον, utinfra habeturnum 9._Porro
ad marginem eiregiOne vocis ἀποστείλαντα, ait Mil-
lesius hoc Scholion se manu recentiori ascriptum
in cod. Roe reperisse : ξὨσμτεΕ ὁ Ηατὴρ πέμπενςωθμο
ξπέρμῖτων) τὸνΥὶρν, οὐ τὰ αὐτῷ χαρίσματα δέδοικεν,
’ἀλλὰ τὸν Υἱον impetat-rmth οὕτῳίδὶαὶ τὸ ἅγιον ,Πνεῦμα
πεμψας ’ὁ Υἱός, οὗ Δτα χαρίσματα ἔπεμψενζ⁷ἀλλὰ to αὖ-
τὸ ,ἐνυπόστατον καὶ ἐνεργοῦν Πνεῦμαξι( Quemadmo-
‹‹ dum Pater Filium mittens. nan ejus dona con-
ιι cessit, sed Filium substantialiteri ita et Filius
ι Spiritum sanctum mittens, non dona misit, sed
α ipsum subsistentem et operantem Spiritum. ι)
Scholium quidem Cyrilli non est, sed omnino ejus
menti ac sententia) conveniens nobis videtur. Vide
praeter hunc ipsum locum, cat. 17, num. 9, 12,14,
18; et cat. 21,7num. 1, 2, 3, etc., quo in loco ait
sanctum chrisma Spiritus sapcti efl'ectivum esse ex
praesentia divinitatis ejus. Hanc autem doctrinam
de substantiali sancti Spiritus in animam ad eam
sanctificandam illapsu,"multis sacrm Scripturae'et
Patrum testimoniis‘corroborat Dion Petav.. tom.
ll Dogm. Theologic., lib. vm, De Trinit. cap. 4, etc.
(3) Nullus dicat alium ibi, et alium hic Spiritum
esse. Hunc quorumdam hmreticorum errorem fuisse
refert infra, num. 6, quem studiose variis hujus et
sequentis catechfiesis lacis refellit. girapile estquod
Origenes, lib ιι De principiis, cap. ‘7, affirmat haere-
tico's quidem se audivisse qui d'uos Deos dicerent
et duos Christos : duos tamen Spiritus sanctos nun-
quam se cognovisse ab aliquo prmdicari, qum verba
quam se cognovnsse an an uo prrecucari, qua: verna
fere repetit Ambrosius, (iib. ι pe Spiritu ‘sancto,
cap. lifnum. Idem tamen Origenes pluribus
locis notat et Oppugnat errorem eorum,_qui unum
Spiritum in utroque'lnstrumento non profitebantur.
Vide hom. 13 in Leuit, pag. 187 ed. Eras. _;rhom_.flli2
in Jeremiam. pag. 688 ;_in'Apolog. Pamphili, p. 859,
Θεοῦ μονογενής Υἱὸς τοῖς ἀποστόλοις εἴρηκε σαφῶς·
Πορευθέντες, μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτί-
ζοντες αὐτοὺς εἷς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ
l‘loB, καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος. Ἦ ἐλπὶς ἡμῶν
εἷς Πατέρα, καὶ Υἰὸν,καί ἅγιον Πνεῦμα. Οὐ τρεῖς
θεοὺς καταγγέλλομεν· φιμούσθωσαν γὰρ Μαρκιωνι·
σταί· ἀλλά σὺν ἁγίῳ Πνεύματι, δι’ ἑνὸς Ποῦ, ἕνα
Θεὸν καταγγέλλομεν. Ἀδιαίρετοςή πίστις, ἀχώρι-
στος ἡ εὐσέϐεια. Οὔτε χωρίζομεν τήν ἁγίαν Τριάδα,
ὥς τινες· οὕτε συναλοιφὴν, ὡς Σαϐἐλλιος, ἐργαζό-
μεθα. Ἀλλ’ οἴδαμεν εὐσεϐῶς ἕνα Πατέρα, τὸν ἁπο-
στείλαντα ἡμῖν Σωτῆρα (2) τὸν Υἱόν. Οἴδαμεν ’ὲνα
⁴⁰ Joan. xv, 26. ⁴¹ Act. ι, 1-3. ⁸³ Vid. infr. n. Ἰ
(1) Ἄλλο. Hic et linea sequenti scriptum in im-
pressis ἄλλον. primo in loco' posui ἄλλο ex propria
auctoritate ;in secundo ex codd. Coisl. et R‘oefPro
αὐτοῦ ex iisd. codd. et Casaub. reposui αὐτῷ, ipsi
Spiritu sancto, etgexg Coisl . illud ante τῷ ἁγίῳ col-
locavi, cum in editis, αὐτοῦ, et in Roe ac Casaub.,
aii-:5), “post ῥιγίῳΔ legatur. Loco piri: Πατρος καὶ
Υὶοΰ, Coisl. habet, σὺν Πατρί καὶ Υἱῷ, ut est in si-
mili phrasi cat. 4, num. 16. lntelligit hoc loco, ut
et in mox citato cat. 4. communem aequalis trium
personarum glorificationis morem, de quo γ dicit
cat. 6. num. 1, qui ex formula baptismi profectus
erat, teste Basilio, De Spiritu sancto, cap. 10, et
ep, 72, pag. 119.
(2) Σωτῆρα. Erat. in editis, σωτηρίαν, salutem,
guod mutavimusjuxta codd. Coisl. Roe, Casaub. et (ἶ magister et condiscipuli ; prophetias autem ex ad
rod. l’ro ἐπαγγελλόμενον. ex codd. Coisl. nosui- versario Sniritu. ἐξ αντικειμένου Πνεύιιατος. υτοῐε·
rod._l’ro ἐπαγγελλόμενον, εξ codd. Coisl. posui-
mus, ἐπαγγειλάμενον, utinfra habeturnum 9._Porro
ad marginem eiregiOne vocis ἀποστείλαντα, ait Mil-
lesius hoc Scholion se manu recentiori ascriptum
in cod. Roe reperisse : ξὨσμτεΕ ὁ Ηατὴρ πέμπενςωθμο
ξπέρμῖτων) τὸνΥὶρν, οὐ τὰ αὐτῷ χαρίσματα δέδοικεν,
’ἀλλὰ τὸν Υἱον impetat-rmth οὕτῳίδὶαὶ τὸ ἅγιον ,Πνεῦμα
πεμψας ’ὁ Υἱός, οὗ Δτα χαρίσματα ἔπεμψενζ⁷ἀλλὰ to αὖ-
τὸ ,ἐνυπόστατον καὶ ἐνεργοῦν Πνεῦμαξι( Quemadmo-
‹‹ dum Pater Filium mittens. nan ejus dona con-
ιι cessit, sed Filium substantialiteri ita et Filius
ι Spiritum sanctum mittens, non dona misit, sed
α ipsum subsistentem et operantem Spiritum. ι)
Scholium quidem Cyrilli non est, sed omnino ejus
menti ac sententia) conveniens nobis videtur. Vide
praeter hunc ipsum locum, cat. 17, num. 9, 12,14,
18; et cat. 21,7num. 1, 2, 3, etc., quo in loco ait
sanctum chrisma Spiritus sapcti efl'ectivum esse ex
praesentia divinitatis ejus. Hanc autem doctrinam
de substantiali sancti Spiritus in animam ad eam
sanctificandam illapsu,"multis sacrm Scripturae'et
Patrum testimoniis‘corroborat Dion Petav.. tom.
ll Dogm. Theologic., lib. vm, De Trinit. cap. 4, etc.
(3) Nullus dicat alium ibi, et alium hic Spiritum
esse. Hunc quorumdam hmreticorum errorem fuisse
refert infra, num. 6, quem studiose variis hujus et
sequentis catechfiesis lacis refellit. girapile estquod
Origenes, lib ιι De principiis, cap. ‘7, affirmat haere-
tico's quidem se audivisse qui d'uos Deos dicerent
et duos Christos : duos tamen Spiritus sanctos nun-
quam se cognovisse ab aliquo prmdicari, qum verba
quam se cognovnsse an an uo prrecucari, qua: verna
fere repetit Ambrosius, (iib. ι pe Spiritu ‘sancto,
cap. lifnum. Idem tamen Origenes pluribus
locis notat et Oppugnat errorem eorum,_qui unum
Spiritum in utroque'lnstrumento non profitebantur.
Vide hom. 13 in Leuit, pag. 187 ed. Eras. _;rhom_.flli2
in Jeremiam. pag. 688 ;_in'Apolog. Pamphili, p. 859,