PG 36, col. 319
de ipso comprehendi potest, nempe quod immensus, et infinitus sit: etsi quispiam existimet, eum,quia
simplicis natura; sit. rationem hanc habere, ut, vel prorsus incomprehensibilis, sit, vel prorsus ac
perfecte comprehendi queat. Quid enim ille sit, qui naturam simplicem habet, exquiramus. Neque
enim simplicitas illi natura est: quando quidem nec compositis sola compositio.
VIII .Jam vero,cum immensitas bifariam conside—
retur, nempe et principii, et finis ratione (nam
quod supra hac est,ac non in his,immensum est) ;
cum in superius profundum mens aspexit, non ha-
bens ubi consistat, turmisque illis,quas de Deo con-
cipit innitatur, immensum hoc et inextricabile,
anarchum, hoc est. principio carens, appellavit:
cum autem ad inferiora et posteriora, immortale
atque interitus expers; cum vero utrumque con-
traxit et collegit, aaternum. Eternitas enim, nec
tempus, nec temporis pars ulla est (nec enim in
mensuram cadit) ; sed quod nobis tempus est, εον
lis motu definitum, hoc aeternis terum est, nimi-
rum ille quasi temporalis quidam motus. et inter-
vallum, quod simul cum internis extenditur. Atque
haec nobis 068 in praesentia de Deo dicta sint.
Neque enim plura disserere hujus est temporis,
quandoquidem nobis hoc loco non de divinitate,
sed de teconomia instituta est oratio. Deum porro
cum dico, Patrem, et Filium. et Spiritum sanctum
dico; nec ultra haec difi‘usa divinitate, ne deorum
turbam inducamus ; nec rursus infra haec finita et
restricta, ne deitatis inopia premi judicemur, vel
propter unius principatum in Judaismum, vel
propter deorum multitudinem in gentilismum inci-
dentes. Nam utrobique malum aequale est, tametsi
in contrariis reperiatur. Sic nimiram Sancta sanctorum, quas etiam a seraphinia obteguntur, ac tribus
sanctificationibus celebrantur ⁸³, in unam dominationem ac deitatem coeuntibus : quemadmodum et
alius quidam ante nos pulcherrime et sublimissimo philosophatus est.
XLQuoniam autem bonitati nequaquam satis erat
suaipsiussolum contemplatione moveri,sed bonum
diffundi ac propagari oportebat, nt plura essent,
qua; beneficio afficerentur (id enim summie bonita-
tis erat),primum angelicas et caelestes virtutes co-
gitavit: atque illa cogitatio opus erat quod Verbo
conficiebatur, ac Spiritu explebatur. Atque ita se-
cundi splendores procreati sunt, primi splendoris
administri; sive intelligentes spiritus, sive ignem
velut materiae expertem et incorporeum,sive aliam
quamdam naturam, quam proxime ad has acce-
” lsa. v1, 2 seqq.
(15)Εἶς τὸν ἅνω βυθόν. Gloss., εἷς τὰ παρελ·
θόντα, ι ad praeterita. :-
(16) Δῐὲξίς τα κάτω, Reg. ph, εἰς τὸν κάτω, nempe,
p~JOfSy:'(;_loss., si; τὰ μέλλοντα) α adfutura. ι) -
1:7) ’Ὅπερ ἡμῖν. Reg. ρ, ὃ παρ’ ἡμῖν. μ γ
18) Πεφιλοσοφήσθωξ Reg. vbm,u1're:,ptloao?si-
σθώ. Mox, οἰκονομία, α ωεοῃᾌιῐιίδ, »ἶ id est, ιι ln-
carnalia,» seu, ε Nativitas. ››
(19) Eppium?“ Comb., εὑρίσκεται. ν
(20) "O καὶ ἄλλῳ τινί, etc. Schol. ; Οἶμαι αὖ·
τὸν Ἀθανάσιον λέγειν ἐν τῷ δ’ πρὸς τὰς αἱρέσεις,
εἴτουν κατὰ Ἀρειανῶν ⁸ α Credo Athanasium ab eo
significari, in quarm adversus Haereses, seu, ad- οι Spiritu perfectum; ι quod Nicetas, «sanctifica-
versus Arianos'libro. ι Nec aliter sentit Nicetas, tum, ι exponit. ⁷ ·
simplicis natura; sit. rationem hanc habere, ut, vel prorsus incomprehensibilis, sit, vel prorsus ac
perfecte comprehendi queat. Quid enim ille sit, qui naturam simplicem habet, exquiramus. Neque
enim simplicitas illi natura est: quando quidem nec compositis sola compositio.
VIII .Jam vero,cum immensitas bifariam conside—
retur, nempe et principii, et finis ratione (nam
quod supra hac est,ac non in his,immensum est) ;
cum in superius profundum mens aspexit, non ha-
bens ubi consistat, turmisque illis,quas de Deo con-
cipit innitatur, immensum hoc et inextricabile,
anarchum, hoc est. principio carens, appellavit:
cum autem ad inferiora et posteriora, immortale
atque interitus expers; cum vero utrumque con-
traxit et collegit, aaternum. Eternitas enim, nec
tempus, nec temporis pars ulla est (nec enim in
mensuram cadit) ; sed quod nobis tempus est, εον
lis motu definitum, hoc aeternis terum est, nimi-
rum ille quasi temporalis quidam motus. et inter-
vallum, quod simul cum internis extenditur. Atque
haec nobis 068 in praesentia de Deo dicta sint.
Neque enim plura disserere hujus est temporis,
quandoquidem nobis hoc loco non de divinitate,
sed de teconomia instituta est oratio. Deum porro
cum dico, Patrem, et Filium. et Spiritum sanctum
dico; nec ultra haec difi‘usa divinitate, ne deorum
turbam inducamus ; nec rursus infra haec finita et
restricta, ne deitatis inopia premi judicemur, vel
propter unius principatum in Judaismum, vel
propter deorum multitudinem in gentilismum inci-
dentes. Nam utrobique malum aequale est, tametsi
in contrariis reperiatur. Sic nimiram Sancta sanctorum, quas etiam a seraphinia obteguntur, ac tribus
sanctificationibus celebrantur ⁸³, in unam dominationem ac deitatem coeuntibus : quemadmodum et
alius quidam ante nos pulcherrime et sublimissimo philosophatus est.
XLQuoniam autem bonitati nequaquam satis erat
suaipsiussolum contemplatione moveri,sed bonum
diffundi ac propagari oportebat, nt plura essent,
qua; beneficio afficerentur (id enim summie bonita-
tis erat),primum angelicas et caelestes virtutes co-
gitavit: atque illa cogitatio opus erat quod Verbo
conficiebatur, ac Spiritu explebatur. Atque ita se-
cundi splendores procreati sunt, primi splendoris
administri; sive intelligentes spiritus, sive ignem
velut materiae expertem et incorporeum,sive aliam
quamdam naturam, quam proxime ad has acce-
” lsa. v1, 2 seqq.
(15)Εἶς τὸν ἅνω βυθόν. Gloss., εἷς τὰ παρελ·
θόντα, ι ad praeterita. :-
(16) Δῐὲξίς τα κάτω, Reg. ph, εἰς τὸν κάτω, nempe,
p~JOfSy:'(;_loss., si; τὰ μέλλοντα) α adfutura. ι) -
1:7) ’Ὅπερ ἡμῖν. Reg. ρ, ὃ παρ’ ἡμῖν. μ γ
18) Πεφιλοσοφήσθωξ Reg. vbm,u1're:,ptloao?si-
σθώ. Mox, οἰκονομία, α ωεοῃᾌιῐιίδ, »ἶ id est, ιι ln-
carnalia,» seu, ε Nativitas. ››
(19) Eppium?“ Comb., εὑρίσκεται. ν
(20) "O καὶ ἄλλῳ τινί, etc. Schol. ; Οἶμαι αὖ·
τὸν Ἀθανάσιον λέγειν ἐν τῷ δ’ πρὸς τὰς αἱρέσεις,
εἴτουν κατὰ Ἀρειανῶν ⁸ α Credo Athanasium ab eo
significari, in quarm adversus Haereses, seu, ad- οι Spiritu perfectum; ι quod Nicetas, «sanctifica-
versus Arianos'libro. ι Nec aliter sentit Nicetas, tum, ι exponit. ⁷ ·