PG 36, col. 320
H'. Διχῆ δὲ to; ἀπείρου θεωρουμένου, κατά τε
ἀρχὴν καὶ τέλος (τὸ γὰρ ὑπὲρ ταῦτα, καὶ μὴ ὲν τού-
τοις, ἄπειρον), ὅταν μὲν εἷς τὸν ἄνω βυθὸν (15) ὁ
νοῦς ἀποϐλέψῃ, οὒκ ἔχων ὅποι στῇ καὶ ἀπερείσηται
ταῖς περὶ Θεοῦ φαντασίαις, τὸ ἐνταῦθα ἄπειρον καὶ
ἆνέκὸατον, ἄναρχον προσηγόρευσεν · ὅταν δὲ εἰς τὰ
κάτω (16) καὶ τά ἑξῆς, ἀθάνατον καὶ ἀνώλεθρον ⁸
ὅταν δί συθέλῃ τὸ πᾶν, αἰώνιον, Αἷών γὰρ, οὔτε χρόο
θος, οὔτε χρόνου τι μέρος ' οὖδέ γὰρ μετρητόν ⁸ ἀλλ’
ὅπερ ημῖν (1 7) ὃ χρόνος, ἡλίου φορᾷ μετρούμενος,ώο
τοῖς ἀϊδίοις, αἱὼν, τὸ συμπαρεχτεινόμενον τοῖς οὖσιν⁹
οἶόν τι χρονιιιὸν κινημα, καὶ διάστημα. Ταῦτά μοι
περῖ Θεοῦ πεφιλοσοφήσθω (18) τανῦν. Οὖδὶ γὰρ ὑπὲρ
ταῦτα καιρὸς, ὅτι μὴ θεολογία τὸ προκείμενον iunio,
ἀλλ’ οἰκοδομία. Θεοῦ δὶ ὃταν εἴπω, λέγω Πατρὸς,
καὶ Υῑοῦ, καὶ ἁγίου Πνεύμκτος ⁶ οὔτε ὑπὲρ ταῦτα
τῆς θεότητος χεομένης, ἶνα μὴ δῆμον θεῶν εἱσαγᾶ-
γωμεν ' οὔτε ἐντὸς τούτων ὁριζομένης, ἵνα μὴ πενίαν
θεότητος κατακριθῶμεν, ἢ διὰ τὴν μοναρχίαν ’lou-
δαίζοντες, ἢ διὰ τὴν ἀφθονίαν Ἐλληνίζοντες. Τὸ γὰρ
κακὸν ὲν ἀμφοτέροις ὅμοιον, κᾶν ὲν τοῖς ἰναντίοις
εὑρίσκηται (19). Οὕτω μὲν οὖν τὰ ’Ἅγια τῶν ἁγίων,
ἃ καὶ τοῖς σεραιρὶμ συγκαλύπτεται, καὶ δοξάζεται
τρισὶν ἁγιασμοῖς, είς μίαν συνιοῦσι κυριότητα καὶ
lso'mn ' ὃ καὶ ἄλλῳ τινὶ τῶν πρὸ ἡμῶν πετρι-
λοσόορητιι κάλλιστὰ τε καὶ ὑψηλότατα.
Θ¹. Ἐπεὶ δὲ οὐκ ἤρκει τῇ ἁγαθὸτητι τοῦτο, τὸ
κινεῖσθαι μόνον τῇ ἑαυτῆς θεωρίῃάλλ⁹ ἔδει χεθῆναι
τὸ ἀγαθὸν καὶ ὁδεῦσαι, ὡς πλείονα εἶναι τὰ εὒεργε-
τούμενα (τοῦτο γὰρ τῆς ἄκρας ἦν ἆγαθότητος), πρῶ-
τον μὲν ἐννοετ (24) τὰς ἆγγελικᾶς δυνάμεις καὶ
οὐρανίους ⁸ καὶ τὸ ἰννόημα ἔργον ἦν, Λόγῳ συμπλη-
ροῦμενον (22), καὶ Πνεύματι τελειοόμενον. Καὶ
›ῧτως ὑπέστησαν λαμπρότητες δεύτεραι, λειτουργοὶ
εῆς πρώτης λαμπροτητος ⁶ εἴτε νοερὰ πνεύματα,
ιῖτε πῦρ οἷον ἄϋλον καὶ ἀσώματον, εἴτε τινὰ φύσιν
ἴλλην, ὅτι ἐγγυτάτω τῶν εἰρημένων, ταύτας ὓπο-
quamvis locum non atterat. Budaeus vero incom-
mentariis, de quodam Dionysio sic interpretatur:
ε De hoc magno auctore Dionysio, › inquit, «Ἐύ-
cunnue ille fuerit. mihi locutus esse videtur a-
cunque ille fuerit, mihi locutus esse videtur
gnua- Gregorius, ι μὲν τῴνείς τὰ Γενέθλια λόγῳ, bis
verbis : Θεοῦ ὅταν εἶ’-πω, λέγω Πατρᾷςκ etc.
(21) Πρῶτον μὲν ἒνν-οεϊ, etc. δάιοι. ζ μ”Οτιμπρδ
mm; τοῦ ὁρωμένου τούτου τοῦ κόσμου, ταύτας ὁποι
naut φησι ι __« Ait caelestes virtutes,_ante hunc
nundum oculis subjectum, fuisse conditas. ι Haec
est communis omnium Graecorum opinio.
(22) Λόγῳ σκυμπληρουμὲνον. ε Verbo completum,
ἀρχὴν καὶ τέλος (τὸ γὰρ ὑπὲρ ταῦτα, καὶ μὴ ὲν τού-
τοις, ἄπειρον), ὅταν μὲν εἷς τὸν ἄνω βυθὸν (15) ὁ
νοῦς ἀποϐλέψῃ, οὒκ ἔχων ὅποι στῇ καὶ ἀπερείσηται
ταῖς περὶ Θεοῦ φαντασίαις, τὸ ἐνταῦθα ἄπειρον καὶ
ἆνέκὸατον, ἄναρχον προσηγόρευσεν · ὅταν δὲ εἰς τὰ
κάτω (16) καὶ τά ἑξῆς, ἀθάνατον καὶ ἀνώλεθρον ⁸
ὅταν δί συθέλῃ τὸ πᾶν, αἰώνιον, Αἷών γὰρ, οὔτε χρόο
θος, οὔτε χρόνου τι μέρος ' οὖδέ γὰρ μετρητόν ⁸ ἀλλ’
ὅπερ ημῖν (1 7) ὃ χρόνος, ἡλίου φορᾷ μετρούμενος,ώο
τοῖς ἀϊδίοις, αἱὼν, τὸ συμπαρεχτεινόμενον τοῖς οὖσιν⁹
οἶόν τι χρονιιιὸν κινημα, καὶ διάστημα. Ταῦτά μοι
περῖ Θεοῦ πεφιλοσοφήσθω (18) τανῦν. Οὖδὶ γὰρ ὑπὲρ
ταῦτα καιρὸς, ὅτι μὴ θεολογία τὸ προκείμενον iunio,
ἀλλ’ οἰκοδομία. Θεοῦ δὶ ὃταν εἴπω, λέγω Πατρὸς,
καὶ Υῑοῦ, καὶ ἁγίου Πνεύμκτος ⁶ οὔτε ὑπὲρ ταῦτα
τῆς θεότητος χεομένης, ἶνα μὴ δῆμον θεῶν εἱσαγᾶ-
γωμεν ' οὔτε ἐντὸς τούτων ὁριζομένης, ἵνα μὴ πενίαν
θεότητος κατακριθῶμεν, ἢ διὰ τὴν μοναρχίαν ’lou-
δαίζοντες, ἢ διὰ τὴν ἀφθονίαν Ἐλληνίζοντες. Τὸ γὰρ
κακὸν ὲν ἀμφοτέροις ὅμοιον, κᾶν ὲν τοῖς ἰναντίοις
εὑρίσκηται (19). Οὕτω μὲν οὖν τὰ ’Ἅγια τῶν ἁγίων,
ἃ καὶ τοῖς σεραιρὶμ συγκαλύπτεται, καὶ δοξάζεται
τρισὶν ἁγιασμοῖς, είς μίαν συνιοῦσι κυριότητα καὶ
lso'mn ' ὃ καὶ ἄλλῳ τινὶ τῶν πρὸ ἡμῶν πετρι-
λοσόορητιι κάλλιστὰ τε καὶ ὑψηλότατα.
Θ¹. Ἐπεὶ δὲ οὐκ ἤρκει τῇ ἁγαθὸτητι τοῦτο, τὸ
κινεῖσθαι μόνον τῇ ἑαυτῆς θεωρίῃάλλ⁹ ἔδει χεθῆναι
τὸ ἀγαθὸν καὶ ὁδεῦσαι, ὡς πλείονα εἶναι τὰ εὒεργε-
τούμενα (τοῦτο γὰρ τῆς ἄκρας ἦν ἆγαθότητος), πρῶ-
τον μὲν ἐννοετ (24) τὰς ἆγγελικᾶς δυνάμεις καὶ
οὐρανίους ⁸ καὶ τὸ ἰννόημα ἔργον ἦν, Λόγῳ συμπλη-
ροῦμενον (22), καὶ Πνεύματι τελειοόμενον. Καὶ
›ῧτως ὑπέστησαν λαμπρότητες δεύτεραι, λειτουργοὶ
εῆς πρώτης λαμπροτητος ⁶ εἴτε νοερὰ πνεύματα,
ιῖτε πῦρ οἷον ἄϋλον καὶ ἀσώματον, εἴτε τινὰ φύσιν
ἴλλην, ὅτι ἐγγυτάτω τῶν εἰρημένων, ταύτας ὓπο-
quamvis locum non atterat. Budaeus vero incom-
mentariis, de quodam Dionysio sic interpretatur:
ε De hoc magno auctore Dionysio, › inquit, «Ἐύ-
cunnue ille fuerit. mihi locutus esse videtur a-
cunque ille fuerit, mihi locutus esse videtur
gnua- Gregorius, ι μὲν τῴνείς τὰ Γενέθλια λόγῳ, bis
verbis : Θεοῦ ὅταν εἶ’-πω, λέγω Πατρᾷςκ etc.
(21) Πρῶτον μὲν ἒνν-οεϊ, etc. δάιοι. ζ μ”Οτιμπρδ
mm; τοῦ ὁρωμένου τούτου τοῦ κόσμου, ταύτας ὁποι
naut φησι ι __« Ait caelestes virtutes,_ante hunc
nundum oculis subjectum, fuisse conditas. ι Haec
est communis omnium Graecorum opinio.
(22) Λόγῳ σκυμπληρουμὲνον. ε Verbo completum,