PG 44, col. 1260
ψυχὴν , ἀεὶ τὰς ἀπλήστους αὐτῆς ἐπιθυμίας πληροῦν
ἀναγκάζει, πάντοτε δεχομένη καὶ οὐδέποτε πληρου-
μένη · οἷόν τι πολυκέφαλον θηρίον , μυρίοις στόμασι
τῇ ἀπληρώτῳ γαστρὶ τὴν τροφὴν παραπέμπον·
οὐδείς ποτε τοῦ κερδαίνειν γίνεται κόρος· ἀλλά τὺ
ἀεὶ λαμϐανόμενον, ὕλη καὶ ὑπέκκαυμα τῆς τοῦ πλείο-
νος ἐπιθυμίας καθίσταται. Τίς τοίνυν τὸν δύστηνον
τοῦτον βίον κατανοήσας ἀνηλεῶς καὶ ἀπηνῶς πρὸς
τὰς τοιαύτας συμφορὰς διατίθεται; Ἀλλ’ αἴτιον τὸ
μὴ ἐλεεῖν ἡμᾶς αὐτοὺς ἐν ἀναισθησίᾳ τῶν, κακῶν
Β εἶναι’ οἷόν τι πάσχουσιν οἱ ἐκ μανίας παράφοροι, ὧν
ή ὑπερϐολὴ τοῦ κακοῦ, καὶ τὴν αἴσθησιν ὧν πάσχουσι
προσαφῄρηται. Εἰ τοίνυν τις ἐαυτὸν ἐπιγνοίη, οἷὸς
τε πρότερον ἦν, καὶ οἶος ἐπὶ τοῦ παρόντος ἐστίν·
φησι δέ που καὶ ὁ Σολομῶν, ὅτι Ol ἑαυτῶν ἐπιγνὼο
rc σοφοί· οὐδέποτε ἐλεῶν ὁ τοιοῦτος παύσεται.
ἑὲ τοιαύτῃ τῆς ψυχῆς διαθέσει καὶ ὁ θεῖος ἔλεος
: τὸ εἰκὸς ἀκολουθήσει. Διό φησιν ο Μακάριοι oi
ire am- ἐλεήμονες, ὅτι αὐτοὶ ἐλεηθήσονται.
ὅτοὶ οὐχὶ ἕτερον ἐν τούτῳ γάρ σαφηνίζει τὸ
ὄνομα, ὡς ἂν εί τις λέγει, Μακάριόν ὲστι τὸ ἐπι-
μελεῖσθαι τῆς σωματικῆς ὑγιείας. '.O γὰρ ἐπιμελού-
μενος, αὑτὸς ὲν ὑγιεία βιώσεται] οὓτως ὁ ἐλεήμων
ἐστὶ μακαριστὸς, ὅτι ὁ καρπὸς τοῦ ἐλέου [διον κτῆμα
τοῦ ἐλεοῦντος γίνεται· εἴτε κατὰ τὸν νῦν ἡμῖν εὑρε-
θέντα λόγονο εἴτε κατά τὸν προεξητασμένον, τὸν ἐπὶ
τῶν ἀλλοτρίων λέγω συμφορῶν δεικνύντα τῆς ψυχῆς
τὴν συμπάθειαν ’ ἀγαθὸν γὰρ ὁμοίως ἑκάτερον, τό τε
ἐαυτὸν ἐλεεῖν κατὰ τὸν εἰρημένον τρόπον, καὶ⁵ τὸ συμο
πάσχειν ταῖς δυσπραγίαις τῶν πέλας· διότι τὸ δίκαιον
τῆς θείας κρίσεως, τὴν ἐπὶ τῶν καταδεεστέρων τοῦ
ἀνθρώπου προαίρεσιν , ἐπὶ τῆς ὑπερεχούσης δείκνυ-
ται ἐξουσίας⁹ ὥστε τρόπον τινὰ ἑαυτοῦ δικαστὴν εἶναι
τὸν ἄνθρωπον, ἐαυτῷ τὴν ψῆφον ἐν τῇ τῶν ὑπηκόων
φέροντα κρίσει. Ἐπειδὴ τοίνυν πεπίστευται, καὶ
ἀληθῶς πεπίστευται, πᾶσαν παραστήσασθαι τὴν ἀν-
θ ρωπίνην φύσιν τῷ βήματι τοῦ X ριστοῦ, ἵνα κομίσηται
ἕκαστος τὰ διὰ τοῦ σώματος , πρὸς ἃ ἔπραξεν, εἴτε
ἀγαθὸν, εἴτε φαῦλον· τάχα καὶ¹ τολμηρὸν εἰπεῖν · εἰ δυ-
νατόν ἐστι τὰ ἀπόρρητα καὶ ἀθέατα λογισμῷ λαϐεῖν,
καὶ ἤδη τὸ μακάριον τῆς ἀντιδόσεως τῶν ἐλεουμένων
κατανοῆσαι. Ἢ γὰρ ἐγγινομένη ταῖς ψυχαῖς εὔνοια,
πρὸς τοὺς τὸν ἔλεον ἐπιδεικνυμένους, παρᾶ τὸν βίον
ἐν τῇ ζωῇ εἰσαεὶ κατά τὸ εἰκὸς παραμένει τοῖς μετ-
εσχηκόσι τῆς χάριτος. Τί οὖν εἰκὸς ἐν τῷ καιρῷ τῆς
ἐξετάσεως, εἰ ἐπιγνωσθείη παρά τῶν εὖ πεπονθότων
ὁ εὐεργέτης, ὅπως διατεθήσεται τὴν ψυχὴν ἐπὶ ταῖς
εὐχαρίστοις φωναῖς ἐπὶ 9εοῦ πάσης τῆς κτίσεως εὑ·
ἀναγκάζει, πάντοτε δεχομένη καὶ οὐδέποτε πληρου-
μένη · οἷόν τι πολυκέφαλον θηρίον , μυρίοις στόμασι
τῇ ἀπληρώτῳ γαστρὶ τὴν τροφὴν παραπέμπον·
οὐδείς ποτε τοῦ κερδαίνειν γίνεται κόρος· ἀλλά τὺ
ἀεὶ λαμϐανόμενον, ὕλη καὶ ὑπέκκαυμα τῆς τοῦ πλείο-
νος ἐπιθυμίας καθίσταται. Τίς τοίνυν τὸν δύστηνον
τοῦτον βίον κατανοήσας ἀνηλεῶς καὶ ἀπηνῶς πρὸς
τὰς τοιαύτας συμφορὰς διατίθεται; Ἀλλ’ αἴτιον τὸ
μὴ ἐλεεῖν ἡμᾶς αὐτοὺς ἐν ἀναισθησίᾳ τῶν, κακῶν
Β εἶναι’ οἷόν τι πάσχουσιν οἱ ἐκ μανίας παράφοροι, ὧν
ή ὑπερϐολὴ τοῦ κακοῦ, καὶ τὴν αἴσθησιν ὧν πάσχουσι
προσαφῄρηται. Εἰ τοίνυν τις ἐαυτὸν ἐπιγνοίη, οἷὸς
τε πρότερον ἦν, καὶ οἶος ἐπὶ τοῦ παρόντος ἐστίν·
φησι δέ που καὶ ὁ Σολομῶν, ὅτι Ol ἑαυτῶν ἐπιγνὼο
rc σοφοί· οὐδέποτε ἐλεῶν ὁ τοιοῦτος παύσεται.
ἑὲ τοιαύτῃ τῆς ψυχῆς διαθέσει καὶ ὁ θεῖος ἔλεος
: τὸ εἰκὸς ἀκολουθήσει. Διό φησιν ο Μακάριοι oi
ire am- ἐλεήμονες, ὅτι αὐτοὶ ἐλεηθήσονται.
ὅτοὶ οὐχὶ ἕτερον ἐν τούτῳ γάρ σαφηνίζει τὸ
ὄνομα, ὡς ἂν εί τις λέγει, Μακάριόν ὲστι τὸ ἐπι-
μελεῖσθαι τῆς σωματικῆς ὑγιείας. '.O γὰρ ἐπιμελού-
μενος, αὑτὸς ὲν ὑγιεία βιώσεται] οὓτως ὁ ἐλεήμων
ἐστὶ μακαριστὸς, ὅτι ὁ καρπὸς τοῦ ἐλέου [διον κτῆμα
τοῦ ἐλεοῦντος γίνεται· εἴτε κατὰ τὸν νῦν ἡμῖν εὑρε-
θέντα λόγονο εἴτε κατά τὸν προεξητασμένον, τὸν ἐπὶ
τῶν ἀλλοτρίων λέγω συμφορῶν δεικνύντα τῆς ψυχῆς
τὴν συμπάθειαν ’ ἀγαθὸν γὰρ ὁμοίως ἑκάτερον, τό τε
ἐαυτὸν ἐλεεῖν κατὰ τὸν εἰρημένον τρόπον, καὶ⁵ τὸ συμο
πάσχειν ταῖς δυσπραγίαις τῶν πέλας· διότι τὸ δίκαιον
τῆς θείας κρίσεως, τὴν ἐπὶ τῶν καταδεεστέρων τοῦ
ἀνθρώπου προαίρεσιν , ἐπὶ τῆς ὑπερεχούσης δείκνυ-
ται ἐξουσίας⁹ ὥστε τρόπον τινὰ ἑαυτοῦ δικαστὴν εἶναι
τὸν ἄνθρωπον, ἐαυτῷ τὴν ψῆφον ἐν τῇ τῶν ὑπηκόων
φέροντα κρίσει. Ἐπειδὴ τοίνυν πεπίστευται, καὶ
ἀληθῶς πεπίστευται, πᾶσαν παραστήσασθαι τὴν ἀν-
θ ρωπίνην φύσιν τῷ βήματι τοῦ X ριστοῦ, ἵνα κομίσηται
ἕκαστος τὰ διὰ τοῦ σώματος , πρὸς ἃ ἔπραξεν, εἴτε
ἀγαθὸν, εἴτε φαῦλον· τάχα καὶ¹ τολμηρὸν εἰπεῖν · εἰ δυ-
νατόν ἐστι τὰ ἀπόρρητα καὶ ἀθέατα λογισμῷ λαϐεῖν,
καὶ ἤδη τὸ μακάριον τῆς ἀντιδόσεως τῶν ἐλεουμένων
κατανοῆσαι. Ἢ γὰρ ἐγγινομένη ταῖς ψυχαῖς εὔνοια,
πρὸς τοὺς τὸν ἔλεον ἐπιδεικνυμένους, παρᾶ τὸν βίον
ἐν τῇ ζωῇ εἰσαεὶ κατά τὸ εἰκὸς παραμένει τοῖς μετ-
εσχηκόσι τῆς χάριτος. Τί οὖν εἰκὸς ἐν τῷ καιρῷ τῆς
ἐξετάσεως, εἰ ἐπιγνωσθείη παρά τῶν εὖ πεπονθότων
ὁ εὐεργέτης, ὅπως διατεθήσεται τὴν ψυχὴν ἐπὶ ταῖς
εὐχαρίστοις φωναῖς ἐπὶ 9εοῦ πάσης τῆς κτίσεως εὑ·