PG 44, col. 377
τὸ ἐντούτῳ τὸ ἰδεῖν, ὲν τῷ μὴ ἰδεῖν ⁸ ὅτι ὑπέρκειται
πάσης εἰδησεως τὸ ζητούμενον, οἷόν τινι γνόφῳ τῇ
ἀκαταληψία πανταχόθεν διειλημμένον. Διό φησι καὶ⁹
6 ὑψηλὸς Ἰωάννης, 6 ὲν τῷ λαμπρῷ γνόφῳ τούτῳ
γενόμενος, ὅτι ε Θεὸν οὐδεὶς ἑώρακε πώποτε· ι ού μόνον
τοῖς ἀνθρώποις, ἀλλά καὶ πάσῃ νοητῇ φύσει τῆς θείας
οὐσίας τὴν γνῶσιν ἀνέφικτον εἶναι, τῇ ἀποφάσει
ταύτῃ διοριζόμενος.
Ὅτε οὖν μείζων ἐγένετο κατὰ τὴν γνῶσιν 6 Μωῡ-
σῆς, τότε ὁμολογεῖ τὸν Θεὸν ὲν γνόφῳ ἰδεῖν, τουτέστι,
τότε γνῶναι, ὅτι ἐκεῖνό ἐστι τῇ φύσει τὸ Θείον, 6
πάσης γνώσεώς τε καὶ καταλήψεώς ἐστιν ἀνώτερον.
Εἰσῆλθε γὰρ, φησι, Μωῡσῆς εἰς τὸν γνόφον, οὗ ἦν 6
Θεός. Τίς ὀ Θεός; ὃς ἔθετο τὸ σκότος ἀποκρυφὴν αύ-
τοῦ, καθώς φησι Δαόὶδ, ὁ ἐν τῷ αὐτῷ μυηθεὶς τὰ
ἀπόρρητα. '0 δὲ ἐκεῖ γεγονὼς, ἆ προεπαιδεύθη διά
τοῦ γνόφου. πάλιν διὰ τοῦ γνόφου διδάσκεται ο ὡς ἂν,
οἶμαι, παγιώτερον ἡμῖν τὸ πε ρί τούτου γένηται δόγμα,
τῇ θεία φωνῇ μαρτυρούμενον. Ἀπαγορεύει γὰρ ὲν
πρώτοις 6 θεῖος λόγος, πρὸς μηδὲν τῶν γινωσκομένων
ὁμοιοῦσθαι παρὰ τῶν ἀνθρώπων τὸ Θεῑον · ὼς παντὸς
νοήματος τοῦ κατά τινα περιληπτικὴν φαντασίαν ἐν
περινοίᾳ. τινὶ καὶ στοχασμῷ τῆς φύσεως γινομένου,
εἴδωλον Θεοῦ πλάσσοντος καὶ οὐ Θεὸν καταγγέλλοντος.
Διχῆ δὲ τῆς κατ’ εὐσέϐειαν ἀρετὴς διῃρημένης, εἷς c mulai
τε τὸ Θεῖον, καὶ είς τὴν τοῦ ἤθους κατόρθωσιν · μέρος
γὰρ εὐσεϐείας, καὶ ἠ τοῦ ῆθους καθαρότης ἐστί’
μαθὼν ὲν πρώτοις, ὃ. χρὴ περὶ Θεοῦ γινώσκειν ’ τὸ
δέ γε γινώσκειν ἦν, τὸ μηδὲν περὶ αὐτοῦ τῶν ἐξ ἀν-
θρωπίνης καταλήψεως γινωσκομένων εἰδέναι· οὕτως
τὸ ἕτερον τῆς ἀρετῆς εἶδος διδάσκεται, μανθάνων ὲν
οἵοις ἐπιτηδεύμασιν 6 ἐνάρετος κατορθοῦται βίος.
Μετά τοῦτο ὲν τῇ ἀχειροποιήτῳ σκηνῇ γίνεται. Τίς
ἀκολουθήσει τῷ διά τῶν τοιούτων ὁδεύοντι, καὶ ἐπὶ
τοσοῦτον ὑψουμένῳ τὸν νοῦν; ὃς καθάπερ τινὰ κορυ-
φὴν ἐκ κορυφῆς μεταλαμϐάνων, διὰ τῆς τῶν ὑψηλῶν
ἀναϐάσεως, ἀεὶ ἑαυτοῦ γίνεται ὑψηλότερος. Πρῶτον
κατέλιπε τὴν ὑπώρειαν, πάντων τῶν πρὸς τὴν ἄνοδον
ἀτονησάντων ἀποκριθεὶς. Εἶτα δέχεται τῇ ἀκοῇ τάς
τῶν σαλπίγγων φωνὰς, τῷ ὕψει τῆς ἀνόδου συνεπ- 1.) illud,
τειρόμενος. Ἐπὶ τούτοις, είς τὸ ἀόρατον τῆς οεογνω-
σίας ἀδυτον παραδύεται’ καὶ οὐδὲ ὲν τούτῳ μένει,
ἀλλ’ ἐπὶ τὴν ἀχειροποίητον μεταὸαίνει σκηνήν. Τῷ
δντι γάρ ἐπὶ τοῦτο καταντᾷ τὸ πέρας, 6 διά τῶν τοιού-
των ἀνόδων ύψούμενος. Δοκεῖ γάρ μοι καὶ καθ’ ἕτερον
νοῦν διδάσκαλος ἡ οὐρανία σάλπιγξ τῆς ἐπὶ¹ τὴν ἀχει-
ςηποίητον πάροδον τῷ ἐπανιόντι γίνεσθαι.’ Ἦ γὰρ
τῶν κατ’ οὐρανὸν θαυμάτων διασκευὴ, τὴν ἐκφαινο-
μένην τοῖς οὖσι σοφίαν διαϐοῶσα, καὶ τὴν μεγάλην
τοῦ θεοῦ δόξαν τῶν φαινομένων διηγουμένη, κατά
τὸ εἰρημένον, ὃτι ι 0i. οὐρανοὶ διηγοῦνται δόξαν
Θεοῦ ο ι αῦτη τῷ τρανῷ τε καὶ εύήχῳ τῆς διδασκα-
" Exod. x, 2L “ Psal. xvn, 10. ⁸⁷ έκοᾱ. xx, 4.
⁸⁸ Joan. I, 8.
πάσης εἰδησεως τὸ ζητούμενον, οἷόν τινι γνόφῳ τῇ
ἀκαταληψία πανταχόθεν διειλημμένον. Διό φησι καὶ⁹
6 ὑψηλὸς Ἰωάννης, 6 ὲν τῷ λαμπρῷ γνόφῳ τούτῳ
γενόμενος, ὅτι ε Θεὸν οὐδεὶς ἑώρακε πώποτε· ι ού μόνον
τοῖς ἀνθρώποις, ἀλλά καὶ πάσῃ νοητῇ φύσει τῆς θείας
οὐσίας τὴν γνῶσιν ἀνέφικτον εἶναι, τῇ ἀποφάσει
ταύτῃ διοριζόμενος.
Ὅτε οὖν μείζων ἐγένετο κατὰ τὴν γνῶσιν 6 Μωῡ-
σῆς, τότε ὁμολογεῖ τὸν Θεὸν ὲν γνόφῳ ἰδεῖν, τουτέστι,
τότε γνῶναι, ὅτι ἐκεῖνό ἐστι τῇ φύσει τὸ Θείον, 6
πάσης γνώσεώς τε καὶ καταλήψεώς ἐστιν ἀνώτερον.
Εἰσῆλθε γὰρ, φησι, Μωῡσῆς εἰς τὸν γνόφον, οὗ ἦν 6
Θεός. Τίς ὀ Θεός; ὃς ἔθετο τὸ σκότος ἀποκρυφὴν αύ-
τοῦ, καθώς φησι Δαόὶδ, ὁ ἐν τῷ αὐτῷ μυηθεὶς τὰ
ἀπόρρητα. '0 δὲ ἐκεῖ γεγονὼς, ἆ προεπαιδεύθη διά
τοῦ γνόφου. πάλιν διὰ τοῦ γνόφου διδάσκεται ο ὡς ἂν,
οἶμαι, παγιώτερον ἡμῖν τὸ πε ρί τούτου γένηται δόγμα,
τῇ θεία φωνῇ μαρτυρούμενον. Ἀπαγορεύει γὰρ ὲν
πρώτοις 6 θεῖος λόγος, πρὸς μηδὲν τῶν γινωσκομένων
ὁμοιοῦσθαι παρὰ τῶν ἀνθρώπων τὸ Θεῑον · ὼς παντὸς
νοήματος τοῦ κατά τινα περιληπτικὴν φαντασίαν ἐν
περινοίᾳ. τινὶ καὶ στοχασμῷ τῆς φύσεως γινομένου,
εἴδωλον Θεοῦ πλάσσοντος καὶ οὐ Θεὸν καταγγέλλοντος.
Διχῆ δὲ τῆς κατ’ εὐσέϐειαν ἀρετὴς διῃρημένης, εἷς c mulai
τε τὸ Θεῖον, καὶ είς τὴν τοῦ ἤθους κατόρθωσιν · μέρος
γὰρ εὐσεϐείας, καὶ ἠ τοῦ ῆθους καθαρότης ἐστί’
μαθὼν ὲν πρώτοις, ὃ. χρὴ περὶ Θεοῦ γινώσκειν ’ τὸ
δέ γε γινώσκειν ἦν, τὸ μηδὲν περὶ αὐτοῦ τῶν ἐξ ἀν-
θρωπίνης καταλήψεως γινωσκομένων εἰδέναι· οὕτως
τὸ ἕτερον τῆς ἀρετῆς εἶδος διδάσκεται, μανθάνων ὲν
οἵοις ἐπιτηδεύμασιν 6 ἐνάρετος κατορθοῦται βίος.
Μετά τοῦτο ὲν τῇ ἀχειροποιήτῳ σκηνῇ γίνεται. Τίς
ἀκολουθήσει τῷ διά τῶν τοιούτων ὁδεύοντι, καὶ ἐπὶ
τοσοῦτον ὑψουμένῳ τὸν νοῦν; ὃς καθάπερ τινὰ κορυ-
φὴν ἐκ κορυφῆς μεταλαμϐάνων, διὰ τῆς τῶν ὑψηλῶν
ἀναϐάσεως, ἀεὶ ἑαυτοῦ γίνεται ὑψηλότερος. Πρῶτον
κατέλιπε τὴν ὑπώρειαν, πάντων τῶν πρὸς τὴν ἄνοδον
ἀτονησάντων ἀποκριθεὶς. Εἶτα δέχεται τῇ ἀκοῇ τάς
τῶν σαλπίγγων φωνὰς, τῷ ὕψει τῆς ἀνόδου συνεπ- 1.) illud,
τειρόμενος. Ἐπὶ τούτοις, είς τὸ ἀόρατον τῆς οεογνω-
σίας ἀδυτον παραδύεται’ καὶ οὐδὲ ὲν τούτῳ μένει,
ἀλλ’ ἐπὶ τὴν ἀχειροποίητον μεταὸαίνει σκηνήν. Τῷ
δντι γάρ ἐπὶ τοῦτο καταντᾷ τὸ πέρας, 6 διά τῶν τοιού-
των ἀνόδων ύψούμενος. Δοκεῖ γάρ μοι καὶ καθ’ ἕτερον
νοῦν διδάσκαλος ἡ οὐρανία σάλπιγξ τῆς ἐπὶ¹ τὴν ἀχει-
ςηποίητον πάροδον τῷ ἐπανιόντι γίνεσθαι.’ Ἦ γὰρ
τῶν κατ’ οὐρανὸν θαυμάτων διασκευὴ, τὴν ἐκφαινο-
μένην τοῖς οὖσι σοφίαν διαϐοῶσα, καὶ τὴν μεγάλην
τοῦ θεοῦ δόξαν τῶν φαινομένων διηγουμένη, κατά
τὸ εἰρημένον, ὃτι ι 0i. οὐρανοὶ διηγοῦνται δόξαν
Θεοῦ ο ι αῦτη τῷ τρανῷ τε καὶ εύήχῳ τῆς διδασκα-
" Exod. x, 2L “ Psal. xvn, 10. ⁸⁷ έκοᾱ. xx, 4.
⁸⁸ Joan. I, 8.