PG 44, col. 581
τῆς ἐντολῆς ἀπηγορευομένων ἐμφαγὼν, ἀπεφύτησεν,
τῇ σκιᾷ τῆς συκῆς ἑαυτὸν ὑπ’ αἰσχύνης ἐγκρύψας-
Ἀπολαϐὼν οὖν πάλιν τὴν παρρησίαν, ἀποκαθίσταται ,
τῷ φωτὶ τῷ ζῶντι. ι Εὐαρεστήσω ι γὰρ, φησὶ, ι Κυ-
ρίῳ ὲν φωτὶ ζώντων, › ὅθεν καταρχὰς διὰ τῆς ἀμαρ-
τίας ἀπεξενώθη. Καὶ περὶ μὲν τούτων τοσαῦτα. Οὐ
γὰρ οἶμαι δεῖν τὰ καθ’ ἕκαστον φιλοπονώτερον ἐξ·
ετάζοντα , είς ἀμετρίαν παρατείνειν τὸν λόγον. Πολ-
λῶν δὲ ὄντων ὲν ταῖς ἱεραῖς ὑμνῳδίαις τῶν ἐπινικίων
ψαλμῶν, οὒς ή ἐπιγραφὴ ι τοῦ τέλους ι ἐνδείκνυται,
καὶ πολυτρόπως τῆς τῶν ἀντιπάλων νίκης ὲν τού-
τοις θεωρουμένης, ἴδιόν τινα λόγον ἔοικεν ἔχειν ἡ διὰ
τῶν τῆς ἱστορίας αἰνιγμάτων ση μαινομένη κατά τούς
προσπαλαίοντας νίκη. Ταύτης λέγω τῆς ἱστορίας,
τὰ περὶ τοῦ Σαοὺλ διεξέρχεται’ ἐν οἷς η τῶν ψαλμῶν
τάξις οὐκ ἐκ τῆς ἀκολουθίας τῶν ἱστορικῶν συνέστη
πραγμάτων, ἀλλά τοῖς κατά προκοπὴν δι’ ἀρετῆς
τελειουμένοις ἐπηκολούθησεν · ἕκαστον τῶν ὲν τοῖς
πράγμασι δηλουμένων, είς ἔνδειξιν τῆς κατά τὴν
ἀρετὴν αὐξήσεως καταλλήλως ἀρμόσασα, καὶ πρῶτα
καὶ τελευταῖα κατά τὸν λόγον τῆς ἀρετῆς δι’ ἀκολού-
θου ταχθῆναι, καὶ μὴ τῇ ὐλικῇ συντυχίᾳ τῶν πρα-
γμάτων δουλεῦσαι τὴν τάξιν. Διά τοῦτο μετὰ πολλὰ
ἑρμηνεύεται ἡ πρὸ πολλῶν πραγμάτων γεγενημένη
κατά τὸ σπήλαιον συνδρομὴ τοῦ τε Σαοὺλ, τοῦ πρὸς
τὸν φόνον διώκοντος , καὶ τοῦ Δαόὶδ τοῦ τὸν φόνον
ἐκκλίναντος. Ἐν ᾧ πρὸς τὸ ἐναντίον ἀνεστράφη τοῦ
φόνου ἡ ἐξουσία, ὡς τὸν ἐπὶ θανάτῳ διωκόμενον,
τοῦτον ἐφεστάναι τῇ τοῦ φονῶντος σφαγῇ, καὶ ὲξου-
σίαν σχόντα τὴν κατά τοῦ πολεμίου τιμωρίαν στῆ-
σαι, καὶ μετά τῆς ἐξουσίας τὴν δύναμιν, ἀντὶ τοῦ
πολεμίου τὸν ἑαυτοῦ θυμὸν ἐν ἑαυτῷ ἀποκτείναντα.
Τά μὲν οὖν τῆς ἱστορίας πᾶσι πρόδηλον πάντως
ἐστὶν, οἷς οὐκ ὲν παρέργῳ τὰ θεῖα σπουδάζεται.
Ἐροῦμεν δὲ διά βραχέων, ὡς ἂν οἷόν τε συντεμόν- ,
τες ἐν ὀλίγῳ τὸ περὶ τούτου διήγημα. Ἔρημός τις
ἦν τόπος κατά τὴν Ἰουδαίαν, ὲν ᾧ διωκόμενος ὁ Δα-
διδ ὐπὸ ἀμηχανίας ηὐλίζετο. Ἐν τούτῳ τι σπήλαιον
εὐρύχωρον ἦν, δι’ ἐνὸς στομίου τοὺς ὲν αὐτῷ κατα-
δυομένους παραδεχόμενον. Τοῦ δὲ Σαοὺλ ἀναζητοῦν-
τος τὺν Δαόὶδ, καὶ πανστρατιᾷ διερευνωμένου τὴν
ἔρημον, καταφεύγουσιν ὐπ’ ἀνάγκης αὐτός τε ὁ Δα-
ϐὶδ, καὶ οἱ μετ’ ἐκείνου, ὑπὸ τὸ σπήλαιον. Ὄντων δὲ
ἤδη τούτων ὲν τῷ σπηλαίῳ, εἴσω γίνεται τοῦ στο-
μίου καὶ ὁ Σαοὺλ μετ’ ἐκείνους, ἐφ’ ᾧ τε πρός τι τῶν
ἀναγκαίων παρασκευάσασθαι, ἀγνοῶν τὴν αὐτομάτως
συμϐᾶσαν κατά τῆς σωτηρίας αὐτοῦ στρατηγίαν.
Ὠς οὖν ἐφ’ ἑαυτοῦ ἦν, καὶ τὴν διπλοΐδα περιελόμενος
παρ’ ἑαυτὸν που κατέθετο , καταφανὴς ὣν διά τῆς ἐκ
τοῦ στομίου αὐγῆς, τοῖς ἔνδον ὑποκρυπτομένοις τῷ
ξόφῳ’ τοῖς μὲν ἀλλοις ἦν γνώμη πᾶσιν τοῖς μετὰ τοῦ
Δασὶδ ἐπιδραμεῖν τῷ ἐχθρῷ, καὶ ἀμύνασθαι τὸν ἐπὶ
τὸ φονεῦσαι παραγενόμενον, ὡς τοῦ Θεοῦ δεδωκότος
τῇ σκιᾷ τῆς συκῆς ἑαυτὸν ὑπ’ αἰσχύνης ἐγκρύψας-
Ἀπολαϐὼν οὖν πάλιν τὴν παρρησίαν, ἀποκαθίσταται ,
τῷ φωτὶ τῷ ζῶντι. ι Εὐαρεστήσω ι γὰρ, φησὶ, ι Κυ-
ρίῳ ὲν φωτὶ ζώντων, › ὅθεν καταρχὰς διὰ τῆς ἀμαρ-
τίας ἀπεξενώθη. Καὶ περὶ μὲν τούτων τοσαῦτα. Οὐ
γὰρ οἶμαι δεῖν τὰ καθ’ ἕκαστον φιλοπονώτερον ἐξ·
ετάζοντα , είς ἀμετρίαν παρατείνειν τὸν λόγον. Πολ-
λῶν δὲ ὄντων ὲν ταῖς ἱεραῖς ὑμνῳδίαις τῶν ἐπινικίων
ψαλμῶν, οὒς ή ἐπιγραφὴ ι τοῦ τέλους ι ἐνδείκνυται,
καὶ πολυτρόπως τῆς τῶν ἀντιπάλων νίκης ὲν τού-
τοις θεωρουμένης, ἴδιόν τινα λόγον ἔοικεν ἔχειν ἡ διὰ
τῶν τῆς ἱστορίας αἰνιγμάτων ση μαινομένη κατά τούς
προσπαλαίοντας νίκη. Ταύτης λέγω τῆς ἱστορίας,
τὰ περὶ τοῦ Σαοὺλ διεξέρχεται’ ἐν οἷς η τῶν ψαλμῶν
τάξις οὐκ ἐκ τῆς ἀκολουθίας τῶν ἱστορικῶν συνέστη
πραγμάτων, ἀλλά τοῖς κατά προκοπὴν δι’ ἀρετῆς
τελειουμένοις ἐπηκολούθησεν · ἕκαστον τῶν ὲν τοῖς
πράγμασι δηλουμένων, είς ἔνδειξιν τῆς κατά τὴν
ἀρετὴν αὐξήσεως καταλλήλως ἀρμόσασα, καὶ πρῶτα
καὶ τελευταῖα κατά τὸν λόγον τῆς ἀρετῆς δι’ ἀκολού-
θου ταχθῆναι, καὶ μὴ τῇ ὐλικῇ συντυχίᾳ τῶν πρα-
γμάτων δουλεῦσαι τὴν τάξιν. Διά τοῦτο μετὰ πολλὰ
ἑρμηνεύεται ἡ πρὸ πολλῶν πραγμάτων γεγενημένη
κατά τὸ σπήλαιον συνδρομὴ τοῦ τε Σαοὺλ, τοῦ πρὸς
τὸν φόνον διώκοντος , καὶ τοῦ Δαόὶδ τοῦ τὸν φόνον
ἐκκλίναντος. Ἐν ᾧ πρὸς τὸ ἐναντίον ἀνεστράφη τοῦ
φόνου ἡ ἐξουσία, ὡς τὸν ἐπὶ θανάτῳ διωκόμενον,
τοῦτον ἐφεστάναι τῇ τοῦ φονῶντος σφαγῇ, καὶ ὲξου-
σίαν σχόντα τὴν κατά τοῦ πολεμίου τιμωρίαν στῆ-
σαι, καὶ μετά τῆς ἐξουσίας τὴν δύναμιν, ἀντὶ τοῦ
πολεμίου τὸν ἑαυτοῦ θυμὸν ἐν ἑαυτῷ ἀποκτείναντα.
Τά μὲν οὖν τῆς ἱστορίας πᾶσι πρόδηλον πάντως
ἐστὶν, οἷς οὐκ ὲν παρέργῳ τὰ θεῖα σπουδάζεται.
Ἐροῦμεν δὲ διά βραχέων, ὡς ἂν οἷόν τε συντεμόν- ,
τες ἐν ὀλίγῳ τὸ περὶ τούτου διήγημα. Ἔρημός τις
ἦν τόπος κατά τὴν Ἰουδαίαν, ὲν ᾧ διωκόμενος ὁ Δα-
διδ ὐπὸ ἀμηχανίας ηὐλίζετο. Ἐν τούτῳ τι σπήλαιον
εὐρύχωρον ἦν, δι’ ἐνὸς στομίου τοὺς ὲν αὐτῷ κατα-
δυομένους παραδεχόμενον. Τοῦ δὲ Σαοὺλ ἀναζητοῦν-
τος τὺν Δαόὶδ, καὶ πανστρατιᾷ διερευνωμένου τὴν
ἔρημον, καταφεύγουσιν ὐπ’ ἀνάγκης αὐτός τε ὁ Δα-
ϐὶδ, καὶ οἱ μετ’ ἐκείνου, ὑπὸ τὸ σπήλαιον. Ὄντων δὲ
ἤδη τούτων ὲν τῷ σπηλαίῳ, εἴσω γίνεται τοῦ στο-
μίου καὶ ὁ Σαοὺλ μετ’ ἐκείνους, ἐφ’ ᾧ τε πρός τι τῶν
ἀναγκαίων παρασκευάσασθαι, ἀγνοῶν τὴν αὐτομάτως
συμϐᾶσαν κατά τῆς σωτηρίας αὐτοῦ στρατηγίαν.
Ὠς οὖν ἐφ’ ἑαυτοῦ ἦν, καὶ τὴν διπλοΐδα περιελόμενος
παρ’ ἑαυτὸν που κατέθετο , καταφανὴς ὣν διά τῆς ἐκ
τοῦ στομίου αὐγῆς, τοῖς ἔνδον ὑποκρυπτομένοις τῷ
ξόφῳ’ τοῖς μὲν ἀλλοις ἦν γνώμη πᾶσιν τοῖς μετὰ τοῦ
Δασὶδ ἐπιδραμεῖν τῷ ἐχθρῷ, καὶ ἀμύνασθαι τὸν ἐπὶ
τὸ φονεῦσαι παραγενόμενον, ὡς τοῦ Θεοῦ δεδωκότος