PG 45, col. 134
In English: On 'Not Three Gods.' 1
πο in eadem praedicatione Deus est : quippe cum
eque naturae, neque efficaciae aliqua differentia in
citate consideretur. Nam si variaret et diversa
sset in sancta Trinitate natura, prout suspicantur
onnulli errore decepti, consequenter in multitudi-
em deorum numerus dilataretur, atque una cum
iversitate essentiae subjectorum divideretur. Sed
uoniam omnem circa essentiam diversitatem re-
cit divina, simplex, et variare alterarive nescia
atura, ut una sit, multitudinis significationem in
ese non admittit. Sed ut una dicitur natura, ita
aetera quoque omnia singulariter nominantur :
Quod si quis calumnietur orationem, quasi ex
o quod non admittat differentiam circa naturam,
aistionem quamdam et confusionem bypostaseon
scientem: hoc ad talem accusationem responde-
bimus, quod nos qui divinam naturam differentia:
variationisve expertem esse confitemur, eam qua:
circa causam et causatum consideratur differen-
tiam, non negamus, per quod solum discerni alte-
⁵1111] ab altero deprehendimus, nimirum eo quod
:redimus aliud quidem causam esse, aliud vero ex
:ausa: et ejus quod ex causa est, rursus aliam
lifi‘erentiam consideramus. Nam aliud quidem
:ontinenter (et sine medio) ex primo est: aliud
vero per id quod immediate et ex continenti est,
ut et Unigeuiti proprietas absque ambiguitate in
Filio maneat, et ex Patre Spiritum esse non dubi-
tetur: Filio, qui medius intercedit, et sibi unige-
niti proprietatem servante, et Spiritum a naturali
ad Patrem habitu non arcente. Causam autem, et
id quod excausa est dicentes, non naturain per
lucc nomina significamus. Neque enim aliquis eam-
dem causae et natura: rationem reddiderit, sed eam,
quae est secundum aliqualiter esse difl'erentiam in-
dicamus. Dicentes enim alium quidem causatum
et ex causa ortum, alium vero siue causa esse,
non naturam verbo causa: separamus: sed solum-
modoneque Filium ita se habere, quasi genitus
non sit, neque partem per nativitatem et genera-
tionem esse indicamus. Prius autem necesse εει
nos credere quod aliquid sit: et tunc quomodo id
quod creditum est, sit, scrutari. Alia igitur ratio
est ejus, quod quid est; alia item ejus, quod quo.
modo est. Quocirca si quis dicat aliquid ita esse,
quasi non genitum, quomodo sit, ponit: quid au-
tem sit, hac voce simul non indicat. Etenim si de
arbore aliqua interrogaveris agricolam, utrum sa-
tiva sit, an sponte provenerit; ille vero respon-
derit, vel non sativam esse, vel plantatam succre- ἢ
visse: nunquid naturam per eam responsionem ins ‘.
dicavit? Minime. Sed ubi dixerit, quomodo sit. in-
certam et inexplicatam naturae rationem reliquit.
eque naturae, neque efficaciae aliqua differentia in
citate consideretur. Nam si variaret et diversa
sset in sancta Trinitate natura, prout suspicantur
onnulli errore decepti, consequenter in multitudi-
em deorum numerus dilataretur, atque una cum
iversitate essentiae subjectorum divideretur. Sed
uoniam omnem circa essentiam diversitatem re-
cit divina, simplex, et variare alterarive nescia
atura, ut una sit, multitudinis significationem in
ese non admittit. Sed ut una dicitur natura, ita
aetera quoque omnia singulariter nominantur :
Quod si quis calumnietur orationem, quasi ex
o quod non admittat differentiam circa naturam,
aistionem quamdam et confusionem bypostaseon
scientem: hoc ad talem accusationem responde-
bimus, quod nos qui divinam naturam differentia:
variationisve expertem esse confitemur, eam qua:
circa causam et causatum consideratur differen-
tiam, non negamus, per quod solum discerni alte-
⁵1111] ab altero deprehendimus, nimirum eo quod
:redimus aliud quidem causam esse, aliud vero ex
:ausa: et ejus quod ex causa est, rursus aliam
lifi‘erentiam consideramus. Nam aliud quidem
:ontinenter (et sine medio) ex primo est: aliud
vero per id quod immediate et ex continenti est,
ut et Unigeuiti proprietas absque ambiguitate in
Filio maneat, et ex Patre Spiritum esse non dubi-
tetur: Filio, qui medius intercedit, et sibi unige-
niti proprietatem servante, et Spiritum a naturali
ad Patrem habitu non arcente. Causam autem, et
id quod excausa est dicentes, non naturain per
lucc nomina significamus. Neque enim aliquis eam-
dem causae et natura: rationem reddiderit, sed eam,
quae est secundum aliqualiter esse difl'erentiam in-
dicamus. Dicentes enim alium quidem causatum
et ex causa ortum, alium vero siue causa esse,
non naturam verbo causa: separamus: sed solum-
modoneque Filium ita se habere, quasi genitus
non sit, neque partem per nativitatem et genera-
tionem esse indicamus. Prius autem necesse εει
nos credere quod aliquid sit: et tunc quomodo id
quod creditum est, sit, scrutari. Alia igitur ratio
est ejus, quod quid est; alia item ejus, quod quo.
modo est. Quocirca si quis dicat aliquid ita esse,
quasi non genitum, quomodo sit, ponit: quid au-
tem sit, hac voce simul non indicat. Etenim si de
arbore aliqua interrogaveris agricolam, utrum sa-
tiva sit, an sponte provenerit; ille vero respon-
derit, vel non sativam esse, vel plantatam succre- ἢ
visse: nunquid naturam per eam responsionem ins ‘.
dicavit? Minime. Sed ubi dixerit, quomodo sit. in-
certam et inexplicatam naturae rationem reliquit.