PG 45, col. 172
φύσει γινωσκομένη. Τούτου δὲ μυρίας μὲν ἐστι τας
ἀποδείξεις ἐξ ἐναργῶν παραστῆσαι πραγμάτων. Ού
μὴν ἀναγκαῖον ἡγοῦμαι τῷ παρόντι καιρῷ πάντα
κατά τὸ ἀκόλουθον διεξιέναι. δι’ ὧν ταῦτα οὕτως
ἔχειν πεπίστευται. Τῆς τοίνυν Θείας φύσεως ἐν παντὶ
ἀγαθῴ νοήματί τε καὶ ὀνόματι θεωρουμένης, παρ’
ἧς ἡ ζωὴ, τὸ φῶς, η’ἀλήθεια, τὸ δίκαιόν τε καὶ σο-
φὸν, καὶ ἄφθαρτον, καὶ πᾶν ὃ τί περ ἑστι κατ’ ἔννοιαν
λαϐεῖν ἀγαθον, τοῦτο οὔσης καὶ τοῦτο χαριζομένης,
ἡ ἐκ τῶν ἐναντίων γνωριζομένη δύναμις ἐκ πάντων
κατὰ τὸ ἀντικείμενον ἑκάστῳ τῶν ἀγαθῶν θεωρουμέ-
θων καταλαμὸάνεται. Ὥστε ἀντὶ μὲν ζωῆς, θάνατον,
ἀντὶ δὲ ἀληθείας, ἀπάτην, καὶ ἀνθ’ ἑκάστου τῶν βελτιό-
νων, τὴν ἀντιδιαστελλομένην κακίαν παρ⁶ αὐτοῖς τοῖς
ἀνθρώποις ἐπάγεσθαι· εἶναι γὰρ αὐτῇ τοῦτο φίλον,
ὅπερ ἂν τῇ φύσει τοῖς ἀνθρώποις ἐπ’ ὀλέθρῳ γίνεται.
Ὥσπερ δὲ οἱ διὰ τῶν δηλητηρίων κακοποιοῦντες,
πολλάκις καὶ μέλιτι τὸ φθεῖρον ἐφηδύνουσι φάρμακον,
ούκ εὐφρᾶναι τῇ γεύσει τὸν βλαπτόμενον σπουδὴν
ποιούμενοι, ἀλλ’ ἐκκλέψαι τὴν τοῦ φθείροντος αἰσθη-
σιν· οὕτω καὶ ὴ φθοροποιὸς αὕτη φύσις. σκοπὸν
ἔχουσα τῆς ἀγαθῆς φύσεως ἀποστῆσαι τὸν ἀνθρω-
πον, ἀγαθῶν τινων πραγμάτων μορφὰς ὑποδύεται,
προρρήσεσι τισι καὶ ίατρείαις τὸν ἐγκεκρυμμένον
τῆς ἀπάτης λόγον ἑπικαλύπτουσα· ὡς ἃν τούτῳ προσ-
έχοντες τὸ δείλαιον τῶν ἀνθρώπων γένος, τοῦτό τε
νομίζοντες ἀγαθὸν εἶναι, τοῦ ὅντως κατὰ φύσιν ἁγα-
θού μηδεμίαν ἔχοιεν ἐπιθυμίαν. Διά τοι τοῦτο καθά-
περ ἄν τις προγνώσεως εἶδος διά τινος ἀπάτης προ-
ειλημμένος τύχη, κατ’ ἐκεῖνο καὶ ἡ ἀπατηλὴ τῶν δαι-
μόνων ὑπήκουσε δύναμις, ἐν ήπατοσκοπίαις καὶ οἰωνιο
σμοῖς, ἐν κληδόσιν, ἐν νεκυίαις ἐν γενεθλιαλογίαις·
ἑκάστου τούτων, [ἀλλἸ ού κατὰ τόν αὐτὸν τρόπον..
ἀλλὰ διαφόρως τὸ ἐφεξῆς προμηνύοντος.Ὦσπερ τοίνυν
ὁ τῷ ἥπατι τὸ μέλλον διασημαίνων, ό διά τινος κληο
δόνος προεικάσας τὸ ἐσόμενον, ἢ ό πρὸς τὴν πτῆσιν
τοῦ οἰωνοῦ βλέπων, ού τῇ τῆς εἱμαρμένης ἀνάγκη τὰ
τοιαῦτα προαγορεύειν κατεπαγγέλλεται· τὸν αὐτὸν
τρόπον μιᾶς ούσης αἰτίας, καθὼς εἴρηται, τῆς τὸ
τοιοῦτο τῆς προρρήσεως εἶδος μετιούσης, λέγω δὲ
τῆς κατά τὴν ἀπατηλὴν τῶν δαιμόνων ἐνέργειαν·
ούκ ἐπειδή ποτέ τι κατὰ τὸ συμϐὰν ἐπετέχθη τῶν
εἰρημένων (εἶπε ρ δὴ ὅλως μὲν ἐπετέχθη), διὰ τούτου
ἡ τῆς εἱμαρμένης ἀποδείκνυται δύναμις, ἐπεὶ πᾶν
προρρήσεως εἶδος, εἰκότως ἂν ἐξ εἱμαρμένης τὴν
ἰσχὺν ἔχειν κατασκευάζοιτο. Ὥστε ἡμῖν μίαν μὲν
εἱμαρμένην εἶναι τὸν ὄνειρον · ἑτέραν δὲ τὴν ἐκ παλ-
μῶν παρατήρησιν· ἆλλην δὲ, ἐξ οἰωνισμῶν, ἢ κληο
δόνων, ἧ τινων συμϐόλων συνισταμένην. Εἰ δὲ οὐδὲν
ἐπ⁶ ἐκείνων κωλύει καὶ πρόρρησιν εἶναι καὶ εἱμαρ-
μένην μη εἷναι · ούδὲ εἴτις ἐξ ἀριθμοῦ τοῖς γενεθλια‹
λογοῦσιν ἑπετεύχθη πρόρρησις, ἀρκοῦσα γένοιτο ἂν
πίστις είς τὸ μὴ ῥαδίως τὰ τοιαῦτα ἐπιτυγχάνεσθαι.
Καίτοι γε οὔτε ἀκριϐεῖς τε καὶ ἀναμφίῦολοι παρὰ
τῶν τὰ τοιαῦτα ἐπαγγελλομένων αί προμηνύσεις γί-
ἀποδείξεις ἐξ ἐναργῶν παραστῆσαι πραγμάτων. Ού
μὴν ἀναγκαῖον ἡγοῦμαι τῷ παρόντι καιρῷ πάντα
κατά τὸ ἀκόλουθον διεξιέναι. δι’ ὧν ταῦτα οὕτως
ἔχειν πεπίστευται. Τῆς τοίνυν Θείας φύσεως ἐν παντὶ
ἀγαθῴ νοήματί τε καὶ ὀνόματι θεωρουμένης, παρ’
ἧς ἡ ζωὴ, τὸ φῶς, η’ἀλήθεια, τὸ δίκαιόν τε καὶ σο-
φὸν, καὶ ἄφθαρτον, καὶ πᾶν ὃ τί περ ἑστι κατ’ ἔννοιαν
λαϐεῖν ἀγαθον, τοῦτο οὔσης καὶ τοῦτο χαριζομένης,
ἡ ἐκ τῶν ἐναντίων γνωριζομένη δύναμις ἐκ πάντων
κατὰ τὸ ἀντικείμενον ἑκάστῳ τῶν ἀγαθῶν θεωρουμέ-
θων καταλαμὸάνεται. Ὥστε ἀντὶ μὲν ζωῆς, θάνατον,
ἀντὶ δὲ ἀληθείας, ἀπάτην, καὶ ἀνθ’ ἑκάστου τῶν βελτιό-
νων, τὴν ἀντιδιαστελλομένην κακίαν παρ⁶ αὐτοῖς τοῖς
ἀνθρώποις ἐπάγεσθαι· εἶναι γὰρ αὐτῇ τοῦτο φίλον,
ὅπερ ἂν τῇ φύσει τοῖς ἀνθρώποις ἐπ’ ὀλέθρῳ γίνεται.
Ὥσπερ δὲ οἱ διὰ τῶν δηλητηρίων κακοποιοῦντες,
πολλάκις καὶ μέλιτι τὸ φθεῖρον ἐφηδύνουσι φάρμακον,
ούκ εὐφρᾶναι τῇ γεύσει τὸν βλαπτόμενον σπουδὴν
ποιούμενοι, ἀλλ’ ἐκκλέψαι τὴν τοῦ φθείροντος αἰσθη-
σιν· οὕτω καὶ ὴ φθοροποιὸς αὕτη φύσις. σκοπὸν
ἔχουσα τῆς ἀγαθῆς φύσεως ἀποστῆσαι τὸν ἀνθρω-
πον, ἀγαθῶν τινων πραγμάτων μορφὰς ὑποδύεται,
προρρήσεσι τισι καὶ ίατρείαις τὸν ἐγκεκρυμμένον
τῆς ἀπάτης λόγον ἑπικαλύπτουσα· ὡς ἃν τούτῳ προσ-
έχοντες τὸ δείλαιον τῶν ἀνθρώπων γένος, τοῦτό τε
νομίζοντες ἀγαθὸν εἶναι, τοῦ ὅντως κατὰ φύσιν ἁγα-
θού μηδεμίαν ἔχοιεν ἐπιθυμίαν. Διά τοι τοῦτο καθά-
περ ἄν τις προγνώσεως εἶδος διά τινος ἀπάτης προ-
ειλημμένος τύχη, κατ’ ἐκεῖνο καὶ ἡ ἀπατηλὴ τῶν δαι-
μόνων ὑπήκουσε δύναμις, ἐν ήπατοσκοπίαις καὶ οἰωνιο
σμοῖς, ἐν κληδόσιν, ἐν νεκυίαις ἐν γενεθλιαλογίαις·
ἑκάστου τούτων, [ἀλλἸ ού κατὰ τόν αὐτὸν τρόπον..
ἀλλὰ διαφόρως τὸ ἐφεξῆς προμηνύοντος.Ὦσπερ τοίνυν
ὁ τῷ ἥπατι τὸ μέλλον διασημαίνων, ό διά τινος κληο
δόνος προεικάσας τὸ ἐσόμενον, ἢ ό πρὸς τὴν πτῆσιν
τοῦ οἰωνοῦ βλέπων, ού τῇ τῆς εἱμαρμένης ἀνάγκη τὰ
τοιαῦτα προαγορεύειν κατεπαγγέλλεται· τὸν αὐτὸν
τρόπον μιᾶς ούσης αἰτίας, καθὼς εἴρηται, τῆς τὸ
τοιοῦτο τῆς προρρήσεως εἶδος μετιούσης, λέγω δὲ
τῆς κατά τὴν ἀπατηλὴν τῶν δαιμόνων ἐνέργειαν·
ούκ ἐπειδή ποτέ τι κατὰ τὸ συμϐὰν ἐπετέχθη τῶν
εἰρημένων (εἶπε ρ δὴ ὅλως μὲν ἐπετέχθη), διὰ τούτου
ἡ τῆς εἱμαρμένης ἀποδείκνυται δύναμις, ἐπεὶ πᾶν
προρρήσεως εἶδος, εἰκότως ἂν ἐξ εἱμαρμένης τὴν
ἰσχὺν ἔχειν κατασκευάζοιτο. Ὥστε ἡμῖν μίαν μὲν
εἱμαρμένην εἶναι τὸν ὄνειρον · ἑτέραν δὲ τὴν ἐκ παλ-
μῶν παρατήρησιν· ἆλλην δὲ, ἐξ οἰωνισμῶν, ἢ κληο
δόνων, ἧ τινων συμϐόλων συνισταμένην. Εἰ δὲ οὐδὲν
ἐπ⁶ ἐκείνων κωλύει καὶ πρόρρησιν εἶναι καὶ εἱμαρ-
μένην μη εἷναι · ούδὲ εἴτις ἐξ ἀριθμοῦ τοῖς γενεθλια‹
λογοῦσιν ἑπετεύχθη πρόρρησις, ἀρκοῦσα γένοιτο ἂν
πίστις είς τὸ μὴ ῥαδίως τὰ τοιαῦτα ἐπιτυγχάνεσθαι.
Καίτοι γε οὔτε ἀκριϐεῖς τε καὶ ἀναμφίῦολοι παρὰ
τῶν τὰ τοιαῦτα ἐπαγγελλομένων αί προμηνύσεις γί-