PG 45, col. 189
στδγκρατοῦντος αὐτὰ, ὅπερ ψυχὴν λέγομεν. Εἰ τοίνυν
σῶμά ἐστιν ὴ ψυχὴ, οἷον δή ποτε, εἰ καὶ λεπτομερέ-
στατον, τί δὲ πάλιν ἐστὶ τὸ συμφέρον ἐκείνην;
Ἐδείχθη γὰρ πᾶν σῶμα δεῖσθαι τοῦ συνέχοντος · καὶ
οὕτως εἰς ἄπειρον, ἕως ἂν καταντήσωμεν εἰς ἀσώμα-
τον. Εἰ δὲ λέγοιεν, ὥσπερ οἱ Στωϊκοὶ, τονικήν τινα
εἶναι κίνησιν περὶτὰ σώματα, εἰς τὸ εἵσω ἅμα κιο
νοῦμεν, καὶ εἰς τὰ ἔξω, καὶ τὴν μὲν εἰς τὸ ἔξω, με-
γεθῶν καὶ ποιοτήτων ἀπστελεστικὴν εἶναι, τὴν δὲ
εἰς τὸ εἵσω , ὲνὼσεως καὶ οὐσίας · ὲρωτητέον αὐτούς·
Ἑτπιδὴ πᾶσα κίνησις ἀπό τινός ἐστι δυνάμεως, τίς
ἠ δυνάμις αὐτὴ, καὶ τίνι οὕσίωται; Εἰ μὲν οὖν καὶ ἡ Β
δύναμις αὕτη ὕλη τίς ἐστι, τοῖς αὐτοῖς πάλιν χρησό-
μεθα λόγοις. Εἰ δὲ οὐχ ὕλη, ἀλλ’ ἐνυλον, ἔτερόν ἐστι
τὸ ἔνυλον, παρὰ τὴν ὕλην. Τὸ γὰρ μετέχον ὕλης,
ἕνυλον λέγεται · τί ποτε ἄρα ἐστὶ τὸ μετέχον τῆς ὕλης,
πότερον ὕλη καὶ αὐτὸ, ἦ ἇῦλον; Εἰ μὲν οὖν ὕλη, πῶς
ἐνυλον καὶ οὐχ ὕλη ; Εἰ δὲ οὐχ ὕλη, ἄῦλον ἄρα. Ei δὲ
ἆῦλον, οὐ σῶμα· τὸ γὰρ σῶμα ἐνυλον. Εἰ δὲ λέγοιεν
ὅτι τὰ σώματα τριχῆ διαστατά ἐστι, καὶ ἡ ψυχὴ δὲ
δι’ ὅλου διήκουσα τοῦ σώματος, τριχῆ διαστατή ἐστι ο
καὶ διὰ τοῦτο πάντως καὶ σῶμα ἐροῦμεν, ὅτι πᾶν μὲν
σῶμα τριχῆ διαστατόν ἐστιν’ οὐ πᾶν δὲ τὸ τριχῆ
διαστατόν σῶμα. Καὶ γὰρ ὁ ' τὸ ποσὸν, καὶ τὸ ποιὸν,
ἀσώματα ὂντα καθ’ ἑαυτὰ, κατὰ συμϐεόηκδς, ὲν ὄγκῳ
τοσσαῦται. Οὕτως οὖν καὶ τῇ ψυχῇ καθ’ ἑαυτὴν μὲν
πρόσεστι τὸ ἀδιάστατον, κατὰ συμϐεϐηκὸς δὲ Ἵτῷ ὲν
ᾧ ἐστι, τριχῆ διαστατόν ὄντι, συνθεωρεῖται καὶ αὕτη
τριχῆ διαστατὴ. Ἔτι πᾶν ἢ ἔξωθεν κινεῖται ἢ ἕν-
ὃοθεν ο ἀλλ’ εἰ μὲν ἔξωθεν, ἀναγκαίως ἄψυχον ἔσται.
Εξ δὲ ἔνδοθεν, ἔμψυχον. ΕΞ δὲ σῶμα ἡ ψυχή · εἰ μὲν
ἔξωθεν κινεῖται, ἄψυχός ἐστιν ° εἰ ἔνδοθεν, ἔμψυχοςο
ἄτοπον δὲ καὶ τὸ ἔμψυχον, καὶ τὸ ἄψυχον λέγειν
τὴν ψυχήν. Οὐκ ἄρα σῶμα ὴ ψυχή. Ἔτιή ψυχὴ, εὶ
μὲν τρέφεται, ὑπὸ ἀσωμάτου τρέφεται. Τὰ γὰρ μα-
θήματα τρέφει αὑτήν · οὐδὲν δὲ σῶμα ὑπὸ ἀσωμάτου
τρέφεται· οὐκ ἄρα σῶμα ἡ ψυχή.
tatur, necessario inanimum erit. Quod si inttts movetur, animatum erit. Si vero corpus sit anima.
si quidem extrinsecus agitatur, expers est animae: quod si intus, animata: absurdum vero est et
animatum, et inanime dicere animam: non est igitur anima corpus. Item anima, si quidem nu-
tritur, ab incorporeo alitur; etenim disciplinae ipsamnutriuntzatqui nullum corpus ab incorporeo
nutritur : non εει igitur anima corpus.
Ξενοκράτης οὕτω συνῆγεν ε εἰ δὲ μὴ τρέφεται, οὐ
σῶμα ἡ ψυχή ο καὶ ταῦτα μὲν κοινῇ πρὸς πάντας τοὺς
λέγοντας σῶμα εἶναι τὴν ψυχὴν* ἰδὶᾳ δὲ πρὸς τοὺς
δοξάζοντας αἷμα ἢ πνεῦμα εἶναι τὴν ψυχήν ’ ἐπειδῦ
τοῦ πνεύματος ἢ τοῦ αἵματος χωριζομένου, νεκροῦται
τὸ ζῶον. Οὐκ ὲκεῖνο ῥητέον, ὅπερ τινὲς τῶν οἰομένωι
εἶναί τι μέρος, γεγραφήκασι λέγοντες, Οὐκοῦν ὂτακ.
ἁπορῤυῇ τοῦ αἵματος, μέρος ἀπερρύη τῆς ψυχῆς
Κου-ςρολογία γὰρ τὸ τοιοῦτον ⁸ ἐπὶ γὰρ τῶν ὁμοιομε·
ρῶν, καὶ τὸ ὑπολειπόμενον μέρος, ταύτόν ἐστι tif.
παντί. ’Υόωρ γοῦν καὶ τὸ πολὺ καὶ τὸ βραχύτατον.
’ὁμοίως καὶ ἄργυρος καὶ χρυσὸς, καὶ πάντα ὧν τὰ μέρτ
ὶῦ διαλλάττει ἀλλήλων κατ’ οὐσίαν. Οὕτως οὖν καὶ τὶ
σῶμά ἐστιν ὴ ψυχὴ, οἷον δή ποτε, εἰ καὶ λεπτομερέ-
στατον, τί δὲ πάλιν ἐστὶ τὸ συμφέρον ἐκείνην;
Ἐδείχθη γὰρ πᾶν σῶμα δεῖσθαι τοῦ συνέχοντος · καὶ
οὕτως εἰς ἄπειρον, ἕως ἂν καταντήσωμεν εἰς ἀσώμα-
τον. Εἰ δὲ λέγοιεν, ὥσπερ οἱ Στωϊκοὶ, τονικήν τινα
εἶναι κίνησιν περὶτὰ σώματα, εἰς τὸ εἵσω ἅμα κιο
νοῦμεν, καὶ εἰς τὰ ἔξω, καὶ τὴν μὲν εἰς τὸ ἔξω, με-
γεθῶν καὶ ποιοτήτων ἀπστελεστικὴν εἶναι, τὴν δὲ
εἰς τὸ εἵσω , ὲνὼσεως καὶ οὐσίας · ὲρωτητέον αὐτούς·
Ἑτπιδὴ πᾶσα κίνησις ἀπό τινός ἐστι δυνάμεως, τίς
ἠ δυνάμις αὐτὴ, καὶ τίνι οὕσίωται; Εἰ μὲν οὖν καὶ ἡ Β
δύναμις αὕτη ὕλη τίς ἐστι, τοῖς αὐτοῖς πάλιν χρησό-
μεθα λόγοις. Εἰ δὲ οὐχ ὕλη, ἀλλ’ ἐνυλον, ἔτερόν ἐστι
τὸ ἔνυλον, παρὰ τὴν ὕλην. Τὸ γὰρ μετέχον ὕλης,
ἕνυλον λέγεται · τί ποτε ἄρα ἐστὶ τὸ μετέχον τῆς ὕλης,
πότερον ὕλη καὶ αὐτὸ, ἦ ἇῦλον; Εἰ μὲν οὖν ὕλη, πῶς
ἐνυλον καὶ οὐχ ὕλη ; Εἰ δὲ οὐχ ὕλη, ἄῦλον ἄρα. Ei δὲ
ἆῦλον, οὐ σῶμα· τὸ γὰρ σῶμα ἐνυλον. Εἰ δὲ λέγοιεν
ὅτι τὰ σώματα τριχῆ διαστατά ἐστι, καὶ ἡ ψυχὴ δὲ
δι’ ὅλου διήκουσα τοῦ σώματος, τριχῆ διαστατή ἐστι ο
καὶ διὰ τοῦτο πάντως καὶ σῶμα ἐροῦμεν, ὅτι πᾶν μὲν
σῶμα τριχῆ διαστατόν ἐστιν’ οὐ πᾶν δὲ τὸ τριχῆ
διαστατόν σῶμα. Καὶ γὰρ ὁ ' τὸ ποσὸν, καὶ τὸ ποιὸν,
ἀσώματα ὂντα καθ’ ἑαυτὰ, κατὰ συμϐεόηκδς, ὲν ὄγκῳ
τοσσαῦται. Οὕτως οὖν καὶ τῇ ψυχῇ καθ’ ἑαυτὴν μὲν
πρόσεστι τὸ ἀδιάστατον, κατὰ συμϐεϐηκὸς δὲ Ἵτῷ ὲν
ᾧ ἐστι, τριχῆ διαστατόν ὄντι, συνθεωρεῖται καὶ αὕτη
τριχῆ διαστατὴ. Ἔτι πᾶν ἢ ἔξωθεν κινεῖται ἢ ἕν-
ὃοθεν ο ἀλλ’ εἰ μὲν ἔξωθεν, ἀναγκαίως ἄψυχον ἔσται.
Εξ δὲ ἔνδοθεν, ἔμψυχον. ΕΞ δὲ σῶμα ἡ ψυχή · εἰ μὲν
ἔξωθεν κινεῖται, ἄψυχός ἐστιν ° εἰ ἔνδοθεν, ἔμψυχοςο
ἄτοπον δὲ καὶ τὸ ἔμψυχον, καὶ τὸ ἄψυχον λέγειν
τὴν ψυχήν. Οὐκ ἄρα σῶμα ὴ ψυχή. Ἔτιή ψυχὴ, εὶ
μὲν τρέφεται, ὑπὸ ἀσωμάτου τρέφεται. Τὰ γὰρ μα-
θήματα τρέφει αὑτήν · οὐδὲν δὲ σῶμα ὑπὸ ἀσωμάτου
τρέφεται· οὐκ ἄρα σῶμα ἡ ψυχή.
tatur, necessario inanimum erit. Quod si inttts movetur, animatum erit. Si vero corpus sit anima.
si quidem extrinsecus agitatur, expers est animae: quod si intus, animata: absurdum vero est et
animatum, et inanime dicere animam: non est igitur anima corpus. Item anima, si quidem nu-
tritur, ab incorporeo alitur; etenim disciplinae ipsamnutriuntzatqui nullum corpus ab incorporeo
nutritur : non εει igitur anima corpus.
Ξενοκράτης οὕτω συνῆγεν ε εἰ δὲ μὴ τρέφεται, οὐ
σῶμα ἡ ψυχή ο καὶ ταῦτα μὲν κοινῇ πρὸς πάντας τοὺς
λέγοντας σῶμα εἶναι τὴν ψυχὴν* ἰδὶᾳ δὲ πρὸς τοὺς
δοξάζοντας αἷμα ἢ πνεῦμα εἶναι τὴν ψυχήν ’ ἐπειδῦ
τοῦ πνεύματος ἢ τοῦ αἵματος χωριζομένου, νεκροῦται
τὸ ζῶον. Οὐκ ὲκεῖνο ῥητέον, ὅπερ τινὲς τῶν οἰομένωι
εἶναί τι μέρος, γεγραφήκασι λέγοντες, Οὐκοῦν ὂτακ.
ἁπορῤυῇ τοῦ αἵματος, μέρος ἀπερρύη τῆς ψυχῆς
Κου-ςρολογία γὰρ τὸ τοιοῦτον ⁸ ἐπὶ γὰρ τῶν ὁμοιομε·
ρῶν, καὶ τὸ ὑπολειπόμενον μέρος, ταύτόν ἐστι tif.
παντί. ’Υόωρ γοῦν καὶ τὸ πολὺ καὶ τὸ βραχύτατον.
’ὁμοίως καὶ ἄργυρος καὶ χρυσὸς, καὶ πάντα ὧν τὰ μέρτ
ὶῦ διαλλάττει ἀλλήλων κατ’ οὐσίαν. Οὕτως οὖν καὶ τὶ