PG 45, col. 252
τὸν πόνον· ἀλλ’ ἀκριϐῶς εἰδὼς, εἴπερ τις ἕτερος, ὅτι
χιλιάδες εὐθηνούντων κατὰ τὸ χάρισμα τῆς σοφίας ὲν
τῇ Ἐκκλησία πληθύνουσιν· ὅμως ἐπειδὴ πάντων
μάλιστα προσήκειν ἐμοί φημι τοῦ μεταστάντος τὸν
κλῆρον διά τε τοὺς γεγραμμένους, καὶ τοὺς τῆς φύ-
σεως νόμους, τούτου χάριν αὐτὸς πρὸς τῶν ἄλλων
οίκειοῦμαι τὴν κληρονομίαν τοῦ λόγουντῶν μὲν είς
τὴν Ἐκκλησίαν τοῦ Θεοῦ συντελούντων τοῖς ἐσχάτοις
συναριθ μού μενος· τοῦ δὲ ἀπερρωγότος τῆς Ἐκκλη σίας
είς ἀντίπαλον τάξιν οὐκ ἀσθενέστεροςθ ἐν γὰρ τῷ
ὑγιαίνοντι σώματι, καὶ τὸ ἐλάχιστον μέρος διά τῆς
τοῦ παντὸς συμπνοίας , δυνατώτερον ἂν εἴη τοῦ δι-
εφθορότος, καὶ τετμημένου· κᾶν τὸ μὲν πλέον, τὸ δὲ,
ἔλαττον
Μηδεὶς δὲ μεγαλορῤημονείν με διὰ τούτων οἰέσθω,
τῶν λόγων, ὼς ὑπὲρ τὴν προσοῦσαν δύναμιν ἐπὶ μα-
ταίοις κομπάζοντα. Οὐ γὰρ ἀπειροκάλως είς λόγων
ἅμιλλαν, ἢ ῥημάτων ἐπίδειξιν, ωγκαθεῖναι τῷ ἀν-
θρώπῳ πρὸς μειρακιώδη τινὰ φιλοτιμίαν προάγομαιη
Ἐφ’ ὧν γὰρ τὺ πλέον ἔχεινηάνωφελὲς, καὶ ἀνόνητον,
ἑτοίμως ἐκχωροῦμεν τοῖς βουλομένοις τῆς νίκηςο rou-
τονὶ δὲ καὶ ἄλλως μὲν τρίϐωνα λόγων εἷναι στοχά-
ζομαι, πρὸς αὐτὴν βλέπων τὴν περὶ τὸ δόγμα τριϐήν·
διαφερόντως δὲ περὶ τὸν παρόντα πεπονηκέναι λόγον,
τεκμαιρόμενος ἐκ τε τοῦ προσαναλῶσθαι τῇ λογογρα-
φίᾳ ταύτῃ τῆς ζωῆς τοῦ συγγραφέως οὐκ ἐλάχιστον
μέρος· καὶ ὲκ τοῦ κατά πᾶσαν ὑπερϐολὴν τοὺς ὲρα-
στάς αὐτοῦ τοῖς πεπονημένοις ἀγάλλεσθαι. Καὶ οὐδὲν
ἀπεικὸς τὸν ὲν τοσαύταις ἐτῶν όλυμπιάσι πονήσαντα,
πλέον τι τῶν αὐτόθεν ἐπιϐαλόντων παρασκευάσασθαι·
δείκνυσι δὲ μᾶλλον τὴν τοιαύτην αὑτοῦ περὶ τῶν
λόγων κατατριϐὴν ἡ περὶ τὰ σχήματα κατά τὴν τῶν
ῥηθέντων συνθήκην ἀπειροκαλία, καὶ τὸ περιττόν τε
καὶ μάταιον τῆς περὶ τά τοιαῦτα σπουδῆς. Πολὺν γάρ
τινα συρφετὸν λεξιδίων ἐξ ὑπογυίου παρασκευῆς ἔκ
τινων βιϐλίων έρανισάμενος, ἐπ’ ὀλίγοις τοῖς νοηθεῖ-
σιν, ἀμέτρητόν τινα σωρείαν ῥημάτων φιλοπόνως
συμφορήσας, τὸν πολύκμητω τοῦτον ἐξειργάσατο
πόνον, ὃν ἐπαινοῦσι μὲν, καὶ τεθήπασιν oi μαθητεύ⁹
τῆς ἀπάτης, ὲκ τῆς περὶ τὰ καίρια τάχα πηρώσεως,
συναφῃρημένοι παντὸς καλοῦ τε καὶ μὴ τοιούτου
διάκρισινο γελῶσι δὲ καὶ ἀντ’ οὐδενὸς εἶναι κρίνουσιν,
οἷς τὸ διορατικὸν τῆς καρδίας τῷ ῥύπῳ τῆς ἀπιστίας
οὐκ ὲπημαύρωται. Τίς γάρ οὐκ ἂν εἰκότως γελάσειεν,
ὁρῶν τὴν μὲν ὑπόθεσιν τῆς σπουδῆς ὑπὲρ τῶν τῆς
ἀληθείας δογμάτων ἐπηγγελμένην, αὐτὴν δὲ τὴν
σπουδὴν, είς ῥημάτων τε καὶ σχημάτων ἀπειροκα-
λίαν ὴσχολημένην ἐπ’ οὐδενὶ κατορθώματι; Τί γὰρ,
ἂν καὶ μᾶλλον συναγωνίσαιτο πρὸς ἔλεγχον μὲν τῶν,
ὡς αὐτὸς οἴεται, εἰρημένων, σύστασιν δὲ τῆς ἀληθείας
τῶν ζητουμένων ἐπίνοιά τις τῶν ἐν τῷ λόγῳ σχημάτ-
των ἀλλόκοτος, καὶ σύνταξις καινοπρεπής τε καὶ ίδιάο.
ζουσα , καί ὕϐρις σπουδαζομένη , καὶ σπουδὴ πάλιν
ὑϐριζομένη , κατ’ οὐδένα ζῆλον τῶν προειληφότων ἐδτι--
χιλιάδες εὐθηνούντων κατὰ τὸ χάρισμα τῆς σοφίας ὲν
τῇ Ἐκκλησία πληθύνουσιν· ὅμως ἐπειδὴ πάντων
μάλιστα προσήκειν ἐμοί φημι τοῦ μεταστάντος τὸν
κλῆρον διά τε τοὺς γεγραμμένους, καὶ τοὺς τῆς φύ-
σεως νόμους, τούτου χάριν αὐτὸς πρὸς τῶν ἄλλων
οίκειοῦμαι τὴν κληρονομίαν τοῦ λόγουντῶν μὲν είς
τὴν Ἐκκλησίαν τοῦ Θεοῦ συντελούντων τοῖς ἐσχάτοις
συναριθ μού μενος· τοῦ δὲ ἀπερρωγότος τῆς Ἐκκλη σίας
είς ἀντίπαλον τάξιν οὐκ ἀσθενέστεροςθ ἐν γὰρ τῷ
ὑγιαίνοντι σώματι, καὶ τὸ ἐλάχιστον μέρος διά τῆς
τοῦ παντὸς συμπνοίας , δυνατώτερον ἂν εἴη τοῦ δι-
εφθορότος, καὶ τετμημένου· κᾶν τὸ μὲν πλέον, τὸ δὲ,
ἔλαττον
Μηδεὶς δὲ μεγαλορῤημονείν με διὰ τούτων οἰέσθω,
τῶν λόγων, ὼς ὑπὲρ τὴν προσοῦσαν δύναμιν ἐπὶ μα-
ταίοις κομπάζοντα. Οὐ γὰρ ἀπειροκάλως είς λόγων
ἅμιλλαν, ἢ ῥημάτων ἐπίδειξιν, ωγκαθεῖναι τῷ ἀν-
θρώπῳ πρὸς μειρακιώδη τινὰ φιλοτιμίαν προάγομαιη
Ἐφ’ ὧν γὰρ τὺ πλέον ἔχεινηάνωφελὲς, καὶ ἀνόνητον,
ἑτοίμως ἐκχωροῦμεν τοῖς βουλομένοις τῆς νίκηςο rou-
τονὶ δὲ καὶ ἄλλως μὲν τρίϐωνα λόγων εἷναι στοχά-
ζομαι, πρὸς αὐτὴν βλέπων τὴν περὶ τὸ δόγμα τριϐήν·
διαφερόντως δὲ περὶ τὸν παρόντα πεπονηκέναι λόγον,
τεκμαιρόμενος ἐκ τε τοῦ προσαναλῶσθαι τῇ λογογρα-
φίᾳ ταύτῃ τῆς ζωῆς τοῦ συγγραφέως οὐκ ἐλάχιστον
μέρος· καὶ ὲκ τοῦ κατά πᾶσαν ὑπερϐολὴν τοὺς ὲρα-
στάς αὐτοῦ τοῖς πεπονημένοις ἀγάλλεσθαι. Καὶ οὐδὲν
ἀπεικὸς τὸν ὲν τοσαύταις ἐτῶν όλυμπιάσι πονήσαντα,
πλέον τι τῶν αὐτόθεν ἐπιϐαλόντων παρασκευάσασθαι·
δείκνυσι δὲ μᾶλλον τὴν τοιαύτην αὑτοῦ περὶ τῶν
λόγων κατατριϐὴν ἡ περὶ τὰ σχήματα κατά τὴν τῶν
ῥηθέντων συνθήκην ἀπειροκαλία, καὶ τὸ περιττόν τε
καὶ μάταιον τῆς περὶ τά τοιαῦτα σπουδῆς. Πολὺν γάρ
τινα συρφετὸν λεξιδίων ἐξ ὑπογυίου παρασκευῆς ἔκ
τινων βιϐλίων έρανισάμενος, ἐπ’ ὀλίγοις τοῖς νοηθεῖ-
σιν, ἀμέτρητόν τινα σωρείαν ῥημάτων φιλοπόνως
συμφορήσας, τὸν πολύκμητω τοῦτον ἐξειργάσατο
πόνον, ὃν ἐπαινοῦσι μὲν, καὶ τεθήπασιν oi μαθητεύ⁹
τῆς ἀπάτης, ὲκ τῆς περὶ τὰ καίρια τάχα πηρώσεως,
συναφῃρημένοι παντὸς καλοῦ τε καὶ μὴ τοιούτου
διάκρισινο γελῶσι δὲ καὶ ἀντ’ οὐδενὸς εἶναι κρίνουσιν,
οἷς τὸ διορατικὸν τῆς καρδίας τῷ ῥύπῳ τῆς ἀπιστίας
οὐκ ὲπημαύρωται. Τίς γάρ οὐκ ἂν εἰκότως γελάσειεν,
ὁρῶν τὴν μὲν ὑπόθεσιν τῆς σπουδῆς ὑπὲρ τῶν τῆς
ἀληθείας δογμάτων ἐπηγγελμένην, αὐτὴν δὲ τὴν
σπουδὴν, είς ῥημάτων τε καὶ σχημάτων ἀπειροκα-
λίαν ὴσχολημένην ἐπ’ οὐδενὶ κατορθώματι; Τί γὰρ,
ἂν καὶ μᾶλλον συναγωνίσαιτο πρὸς ἔλεγχον μὲν τῶν,
ὡς αὐτὸς οἴεται, εἰρημένων, σύστασιν δὲ τῆς ἀληθείας
τῶν ζητουμένων ἐπίνοιά τις τῶν ἐν τῷ λόγῳ σχημάτ-
των ἀλλόκοτος, καὶ σύνταξις καινοπρεπής τε καὶ ίδιάο.
ζουσα , καί ὕϐρις σπουδαζομένη , καὶ σπουδὴ πάλιν
ὑϐριζομένη , κατ’ οὐδένα ζῆλον τῶν προειληφότων ἐδτι--