PG 46, col. 273
λὴν τῆς Ἐκκλησίας τὸν Χριστὸν εἶναι μαθὼν, τοῦτο
πρὸ πάντων δεανοείσθω, ὅτι πᾶσα κεφαλὴ τῷ ὑποκει-
μένῳ σώματι ὁμοφυής ἐστι καὶ ὀμοούσιος, καὶ μία
τίς ἐστι τῶν καθʼ ἕκεστον μελῶν πρὸς τὸ ὅλον συμ-
φuῖα, διὰ μιᾶς συμπνοίας κατεργαζομένη πρὸς τὰ
μέρη τῷ παντὶ τὴν συμπάθειαν. Οὐκοῦν εἴ τι τοῦ
σώματός ἐστιν ἐκτὸς, τοῦτο καὶ πρὸς τὴν κεφαλὴν
πάντως ἀελοτρίως ἔχει. Παιδεύει τοίνυν διὰ τούτων
ὁ λόγος ἡμᾶς, δπερ ἐστὶν ἡ κεφαλὴ κατὰ τὴν φύσιν,
τοῦτο καὶ τὰ καθʼ ἕκαστον γίνεσθαι μέλη, ἵνα πρὸς
τὴν κεφαλὴν οέκείως ἔχῃ. Ἡμεῖς δέ ἐσμεν τὰ μέλη,
ἱ εἰς τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ συντελοῦντες. Εἰ τοίνυν
τις ἄρας τὸ μέλος τοῦ Χριστοῦ, ποιήσῃ μέλος πόρνης·
οόν τινα μάχαιραν ἐμβαλὼν τὴν ἀκόλαστον λύσσαν,
διὰ τοῦ πονηροῦ τούτου πάθους τὸ μέλος πάντως τῆς
κεφαλῆς ἠλλοτρίωσεν. Οὕτω δὲ καὶ τὰ λοιπὰ τῆς κα-
αίας ὅργανα, μάχαιραι γίνονται, διʼ ὧν τὰ μέλη τοῦ
συμφυοῦς ἀποτέμνεται σώματος, καὶ τῆς κεφαλῆς
ἀφορίζεται πάντα, καθὼς ἂν τὴν τομὴν ἐνεργήσῃ τὰ
πάθη. Ἰνα οὖν τοίνυν ἐν τῷ κατὰ φύσιν ὅλον διαμένῃ
τὸ σῶμα. πρὸς τὴν κεφαλὴν οἰκείως ἔχειν προσήκει
καὶ τὰ καθʼ ἕκαστον μέλη, οἶον καθαρὰν τῷ λόγῳ τῆς
οὐσίας τὴν κεφαλὴν συντελοῦντα. Εἰ ἀφθαρσίαν νοοῦ-
μεν τὴν κεφαλὴν, ἐν ἀφθαρσίᾳ χρὴ πάντως συνεστά-
ναι τὰ μέλη. Οὕτω καὶ τὰ ἄλλα νοήματα, ὅσα ἡ κε-
φαλὴ νοεῖται, καὶ ἐπὶ τῶν μελῶν ἀκόλουθόν ἐστι
καθορᾶσθαι, τὴν εἰρήνην,τὸν ἀγιασμὸν,τὴν ἀλήθειαν,
κσὶ πάντα τὰ τοιιαῦτα. Διὰ γὰρ τοῦ Τἱοῦ ταῦτα καὶ
τὸ τοιαῦτα ἐν τοῖς μέλεσι δείκνυται, τῷ συμφυῶς
ἔχειν αὐτὰ πρὸς τὴν κεφαλὴν μαρτυρεῖσθαι· οὕτως
εἰπόντος τοῦ Ἀποστόλου, ὅτι ἐκεῖνος μέν ἐστιν ἡ κε-
φφαλὴ, ἐξ αὐτοῦ δὲ πᾶν τὸ σῶμα συναρμολογούμενον
καὶ συμβιβαζόμενον διὰ πάσης ἀφῆς, τῆς κατʼ ἐνέρ-
γιαν ἐν μέτρῳ ἐνὸς ἑκάστου μέρους. τὴν αὕξησιν
τοῦ σώματος ποιεῖται. Καὶ τοῦτο προσήκει διὰ τοῦ
τῆς κεφαλῆς ὀνόματος παιδευθῆναι, ὅτι ὥσπερ ἐπὶ
τῶν ζδαων ἐκ τῆς κεφαλῆς ἐστι τῷ σώματι τὸ πρὸς
τὰς ἐνεργείας ἐνδόσιμον· διʼ ὀφθαλμοῦ γὰρ καὶ ἀκοῆς
τὰ καθʼ ἕκαστον εὐθύνεται, ἢ τε διὰ ποδῶν κίνησις
καὶ ἡ διιὰ χειρῶν ἐνέργεια· οὐ γὰρ ἔστιν ἢ ὁφθαλμοῦ
μὴ ἐπιστατοῦντος τῶν σπουδαζομένων, ἢ μὴ δεχο-
μένης τῆς ἀκοῆς τὴν ὑφήγησιν, δεόντως τι τῶν
προκειμένων γενέεθαι· οὕτω χρὴ κατὰ τὴν ἀληθινὴν
κεφαλὴν καὶ ἡμᾶς τὸ σῶμα καταλλήλως κινεῖσθαι
πρὸς πᾶσαν ὁρμὴν καὶ ἐνέργειαν, ὅπουπερ ὁ πλάσας
ττὸν ὀφθαλμὸν, ἢ ὁ φυτεύσας τὸ οὖς καθηγήσεται.
Ἐπααὶ οὖν ἡ κεφαλὴ τὰ ἄνω βλέπει, καὶ τὰ μέλη δεῖ
πάττως, τὰ ὑφηρμοσμένα τῇ κεφαλῇ, ἕπεσθαι τῇ τῆς
πκεφαλῆς δδηγίᾳ, καὶ πρὸς τὰ ἄνω τὴν ῥοπὴν ἔχειν.
hταν δὲ πρωτότοκον τῆς κτίσεως εἶναι αὐτὸν ἀκού-
ωμεν, καὶ πρωτότοκον ἐκ νεκρῶν, καὶ πρωτότοκον
ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς, πρῶτον μὲν τὰς αἰρετικὰς ὑπο-
λήψεις ἀποπεμπώμεθα, ὡς οὐδεμίαν συνηγορίαν τῆς
πονηρᾶς αὐτῶν δογματοποιίας ἐκ τῶν προκειμένων
γμάτων ἐχούσας. Μετὰ ταῦτα δὲ καὶ τὰ πρὸς τὸν
θθιαὸν βίον διὰ τούτων ἡμῖν συντελοῦντα κατανοήσω-
ρν. Ἐπειδὴ γὰρ τὸν Μονογενῆ Θεὸν τὸν τοῦ παντὸς
πρὸ πάντων δεανοείσθω, ὅτι πᾶσα κεφαλὴ τῷ ὑποκει-
μένῳ σώματι ὁμοφυής ἐστι καὶ ὀμοούσιος, καὶ μία
τίς ἐστι τῶν καθʼ ἕκεστον μελῶν πρὸς τὸ ὅλον συμ-
φuῖα, διὰ μιᾶς συμπνοίας κατεργαζομένη πρὸς τὰ
μέρη τῷ παντὶ τὴν συμπάθειαν. Οὐκοῦν εἴ τι τοῦ
σώματός ἐστιν ἐκτὸς, τοῦτο καὶ πρὸς τὴν κεφαλὴν
πάντως ἀελοτρίως ἔχει. Παιδεύει τοίνυν διὰ τούτων
ὁ λόγος ἡμᾶς, δπερ ἐστὶν ἡ κεφαλὴ κατὰ τὴν φύσιν,
τοῦτο καὶ τὰ καθʼ ἕκαστον γίνεσθαι μέλη, ἵνα πρὸς
τὴν κεφαλὴν οέκείως ἔχῃ. Ἡμεῖς δέ ἐσμεν τὰ μέλη,
ἱ εἰς τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ συντελοῦντες. Εἰ τοίνυν
τις ἄρας τὸ μέλος τοῦ Χριστοῦ, ποιήσῃ μέλος πόρνης·
οόν τινα μάχαιραν ἐμβαλὼν τὴν ἀκόλαστον λύσσαν,
διὰ τοῦ πονηροῦ τούτου πάθους τὸ μέλος πάντως τῆς
κεφαλῆς ἠλλοτρίωσεν. Οὕτω δὲ καὶ τὰ λοιπὰ τῆς κα-
αίας ὅργανα, μάχαιραι γίνονται, διʼ ὧν τὰ μέλη τοῦ
συμφυοῦς ἀποτέμνεται σώματος, καὶ τῆς κεφαλῆς
ἀφορίζεται πάντα, καθὼς ἂν τὴν τομὴν ἐνεργήσῃ τὰ
πάθη. Ἰνα οὖν τοίνυν ἐν τῷ κατὰ φύσιν ὅλον διαμένῃ
τὸ σῶμα. πρὸς τὴν κεφαλὴν οἰκείως ἔχειν προσήκει
καὶ τὰ καθʼ ἕκαστον μέλη, οἶον καθαρὰν τῷ λόγῳ τῆς
οὐσίας τὴν κεφαλὴν συντελοῦντα. Εἰ ἀφθαρσίαν νοοῦ-
μεν τὴν κεφαλὴν, ἐν ἀφθαρσίᾳ χρὴ πάντως συνεστά-
ναι τὰ μέλη. Οὕτω καὶ τὰ ἄλλα νοήματα, ὅσα ἡ κε-
φαλὴ νοεῖται, καὶ ἐπὶ τῶν μελῶν ἀκόλουθόν ἐστι
καθορᾶσθαι, τὴν εἰρήνην,τὸν ἀγιασμὸν,τὴν ἀλήθειαν,
κσὶ πάντα τὰ τοιιαῦτα. Διὰ γὰρ τοῦ Τἱοῦ ταῦτα καὶ
τὸ τοιαῦτα ἐν τοῖς μέλεσι δείκνυται, τῷ συμφυῶς
ἔχειν αὐτὰ πρὸς τὴν κεφαλὴν μαρτυρεῖσθαι· οὕτως
εἰπόντος τοῦ Ἀποστόλου, ὅτι ἐκεῖνος μέν ἐστιν ἡ κε-
φφαλὴ, ἐξ αὐτοῦ δὲ πᾶν τὸ σῶμα συναρμολογούμενον
καὶ συμβιβαζόμενον διὰ πάσης ἀφῆς, τῆς κατʼ ἐνέρ-
γιαν ἐν μέτρῳ ἐνὸς ἑκάστου μέρους. τὴν αὕξησιν
τοῦ σώματος ποιεῖται. Καὶ τοῦτο προσήκει διὰ τοῦ
τῆς κεφαλῆς ὀνόματος παιδευθῆναι, ὅτι ὥσπερ ἐπὶ
τῶν ζδαων ἐκ τῆς κεφαλῆς ἐστι τῷ σώματι τὸ πρὸς
τὰς ἐνεργείας ἐνδόσιμον· διʼ ὀφθαλμοῦ γὰρ καὶ ἀκοῆς
τὰ καθʼ ἕκαστον εὐθύνεται, ἢ τε διὰ ποδῶν κίνησις
καὶ ἡ διιὰ χειρῶν ἐνέργεια· οὐ γὰρ ἔστιν ἢ ὁφθαλμοῦ
μὴ ἐπιστατοῦντος τῶν σπουδαζομένων, ἢ μὴ δεχο-
μένης τῆς ἀκοῆς τὴν ὑφήγησιν, δεόντως τι τῶν
προκειμένων γενέεθαι· οὕτω χρὴ κατὰ τὴν ἀληθινὴν
κεφαλὴν καὶ ἡμᾶς τὸ σῶμα καταλλήλως κινεῖσθαι
πρὸς πᾶσαν ὁρμὴν καὶ ἐνέργειαν, ὅπουπερ ὁ πλάσας
ττὸν ὀφθαλμὸν, ἢ ὁ φυτεύσας τὸ οὖς καθηγήσεται.
Ἐπααὶ οὖν ἡ κεφαλὴ τὰ ἄνω βλέπει, καὶ τὰ μέλη δεῖ
πάττως, τὰ ὑφηρμοσμένα τῇ κεφαλῇ, ἕπεσθαι τῇ τῆς
πκεφαλῆς δδηγίᾳ, καὶ πρὸς τὰ ἄνω τὴν ῥοπὴν ἔχειν.
hταν δὲ πρωτότοκον τῆς κτίσεως εἶναι αὐτὸν ἀκού-
ωμεν, καὶ πρωτότοκον ἐκ νεκρῶν, καὶ πρωτότοκον
ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς, πρῶτον μὲν τὰς αἰρετικὰς ὑπο-
λήψεις ἀποπεμπώμεθα, ὡς οὐδεμίαν συνηγορίαν τῆς
πονηρᾶς αὐτῶν δογματοποιίας ἐκ τῶν προκειμένων
γμάτων ἐχούσας. Μετὰ ταῦτα δὲ καὶ τὰ πρὸς τὸν
θθιαὸν βίον διὰ τούτων ἡμῖν συντελοῦντα κατανοήσω-
ρν. Ἐπειδὴ γὰρ τὸν Μονογενῆ Θεὸν τὸν τοῦ παντὸς