PG 46, col. 573
ὅτι παρὰ τοῦ Μονογενοῦς ή ἔνορκος αὕτη ὑπόσχεσις.
Λέγει δὲ ὁ Παῦλος, ὃτι Τῷ Ἀϐραὰμ ἐπαγγειλάμε-
νος, ό Θεὸς Λόγος, ἐπεὶ κατ’ οὐδενὸς εἶχε μείζονος
ὀμόσαι, ὤμοσε καθ’ ἑαυτοῦ.
institutus est, prorsus haud ignorat, nempe ab unigenito tilio jurejurando confirmatam hanc fa-
ctam esse promissionem. Dicit autem Paulus, Abrahamo pollicitus Deus (id est, Deus Verbum), quam
doquidem per neminem majorem poterat jurare , juravit per semetipsum ".
Πῶς οὖν οὗτοι λέγουσι μείζονα τοῦ Υίοῦ τὸν Πα-
τέρα, τοῦ Παύλου λέγοντος ὃτι οὐκ ἔχει τδ μεῖζον;
Ἀλλ’ ἐπανέλθωμεν πάλιν ἐπὶ τὸν εύαγγελικὺν οἶνον
τὸν νέον, ὡς ἂν δεξάμενοι διὰ τῆς διδασκαλίας καὶ
ι αὐτοὶ τὴν ζέσιν τοῦ Πνεύματος, ἐπιτήδεια δοχεῖα τοῦ
τοιούτου οἴνου γενοίμεθα, μήτε αὐτοὶ διαηιζὸμενοι,
μήτε τήν ὲγκεκρυμμένην ἡμῖν χάριν ἐκχέοντες.
Ἤκουον τῆς ψαλμῳδίας ,περὶ τῶν παρόντων, οἶμαι,
κακῶν προφητευούσης ο λέγει γὰρ περὶ τῶν ἁμαρ-
τωλῶν, ὅτι Ἀπηλλοτριὼθησαν ἀπὸ μήτρας, καὶ
ἐπλανήθησαν ἀπὸ γαστρός. Μήτραν οἶμαι τῶν
κατὰ Θεὸν γεννωμένων, τὴν Ἐκκλησίαν λέγεσθαι·
αὕτη γὰρ κυοφοροῦσα τῇ ἰδίᾳ νηδύϊ τοὺς ὲν αὐτῇ τε·
λεσφορουμένους, εἰς φῶς διὰ τῆς πίστεως ἄγει. Ἀλλ’
οἱ ἁμαρτωλοὶ κατὰ τὰ ἁμὸλωθρίδια τῶν γεννημάτων,
τῆς μήτρας ἡλλοτριὼθησαν , καὶ τῆς γαστρὸς τῆς
γνησίας ἀπεπλανήθησαν · ούχ ὁρῶ γὰρ ὲν τοῖς μη-
τρῴοις κόλποις τοὺς ἀποστάτας τῆς πίστεως, καὶρ
λέγω τὴν προφητείαν περὶ τούτων λέγειν, τῶν διὰ
τῆς ἀπάτης πεπλανημένων, ὅτι ἐπλανήθησαν ἀπὸ
γαστρός· ἐπλανήθησαν τῷ λαλῆσαι ψευδῆ. Θυμύς
αὐτοῖς. φησι, κατὰ τὴν ὁμοίωσιν τοῦ ὄφεως, οὐχ
ἁπλῶς ὄφεως, ὡς ἂν μή πρὸς τὸ θηρίον τούτο τὴν
εἰκασίαν σχοῖεν ⁸ ἀλλ’ ἡ τοῦ ἄρθρου προσθήκη τὸ ἀρ-
χέτυπον κακὸν δι’ αἰνιγμάτων δείκνυσιν. Ἀλλ’ οὐκ
ἄκαιρος ἴσως ἡμῖν ή μνήμη τοῦ ὄφεως, είς ἔλεγχον
τῶν θρασυστομούντων κατὰ τοῦ Πνεύματος. Ἐπειδὴ
γὰρ οἴονται ταύτην ἰσχυρὰν ἔχειν κατὰ τοῦ Πνεύμα-
τος λαϐὴν, τὸ μὴ προσειρῆσθαι Θεὸν τὸ Πνεῦμα παρὰ
τῆς ἁγίας Γραφῆς (ὡς αὐτοί γε νομίζουσιν · οὐ γὰρ
ἡμεῖς συντιθέμεθα)ο καί φασι φύσεως μὲν εῖναι ση-
μαντικὴν τὴν θεότητα, τοῦ δὲ ὀνόματος τούτου μὴ
ἐπικειμένου τῷ Πνεύματι, τὸ μὴ τῆς αὐτῆς φύσεως
εἶναι τῷ Πατρ)⁸ καὶ τῷ Υἱῷ τὸ Πνεῦμα κατασκευάο
ζουσιν· λαϐέτωσαν τῆς ἀνοήτου αὐτῶν βλασφημίας
τὸν ὅφιν κατήγορον. Ὠς γὰρ ἡμεῖς φαμεν ὅτι ή θεία
φύσις ὄνομα σημαντικὸνῆ οὐκ ἔχει ἑαυτῆς ἢ ἡμῖν
οὐκ ἔχει ο ἀλλ’ εἴ τι καὶ λέγεται εἴτε παρὰ τῆς ἀν-
θρωπίνης συνηθείας, εἴτε παρὰ τῆς ἁγίας Γραῳῆς,
τῶν τι περὶ αὐτὴν ἀποσημα. ὶντων ἐστίν · αὑτὴ δὲ ἡ
θεία φύσις ἄφραστος τε καὶ ἀνεκφὼνητος μένει,
ὑπερϐαίνουσα πᾶσαν τὴν διὰ φωνῆς σημασίαν · εύ-
καιρον οἶμαι τοῦτο τῆς Γραφῆς ύμῖν παραθέσθαι τὸ
μέρος, ὃ πρὸς τὴν Εὕαν διεξῆλθεν ὁ ὄφις, δεικνὺς ὅτι
. τὸ τῆς θεότητος ὄνομα τῆς ὁρατικῆς ἐνεργείας τὴν
σημασίαν ἔχει. Συμϐουλεύων γὰρ ἅψασθαι τῶν ἀπ-
⁸⁸ lea. ιχ, 6.
“Hebr. vt, 15. ³ο Psal. Lvtt, 4. ³² ibid. 5.
Λέγει δὲ ὁ Παῦλος, ὃτι Τῷ Ἀϐραὰμ ἐπαγγειλάμε-
νος, ό Θεὸς Λόγος, ἐπεὶ κατ’ οὐδενὸς εἶχε μείζονος
ὀμόσαι, ὤμοσε καθ’ ἑαυτοῦ.
institutus est, prorsus haud ignorat, nempe ab unigenito tilio jurejurando confirmatam hanc fa-
ctam esse promissionem. Dicit autem Paulus, Abrahamo pollicitus Deus (id est, Deus Verbum), quam
doquidem per neminem majorem poterat jurare , juravit per semetipsum ".
Πῶς οὖν οὗτοι λέγουσι μείζονα τοῦ Υίοῦ τὸν Πα-
τέρα, τοῦ Παύλου λέγοντος ὃτι οὐκ ἔχει τδ μεῖζον;
Ἀλλ’ ἐπανέλθωμεν πάλιν ἐπὶ τὸν εύαγγελικὺν οἶνον
τὸν νέον, ὡς ἂν δεξάμενοι διὰ τῆς διδασκαλίας καὶ
ι αὐτοὶ τὴν ζέσιν τοῦ Πνεύματος, ἐπιτήδεια δοχεῖα τοῦ
τοιούτου οἴνου γενοίμεθα, μήτε αὐτοὶ διαηιζὸμενοι,
μήτε τήν ὲγκεκρυμμένην ἡμῖν χάριν ἐκχέοντες.
Ἤκουον τῆς ψαλμῳδίας ,περὶ τῶν παρόντων, οἶμαι,
κακῶν προφητευούσης ο λέγει γὰρ περὶ τῶν ἁμαρ-
τωλῶν, ὅτι Ἀπηλλοτριὼθησαν ἀπὸ μήτρας, καὶ
ἐπλανήθησαν ἀπὸ γαστρός. Μήτραν οἶμαι τῶν
κατὰ Θεὸν γεννωμένων, τὴν Ἐκκλησίαν λέγεσθαι·
αὕτη γὰρ κυοφοροῦσα τῇ ἰδίᾳ νηδύϊ τοὺς ὲν αὐτῇ τε·
λεσφορουμένους, εἰς φῶς διὰ τῆς πίστεως ἄγει. Ἀλλ’
οἱ ἁμαρτωλοὶ κατὰ τὰ ἁμὸλωθρίδια τῶν γεννημάτων,
τῆς μήτρας ἡλλοτριὼθησαν , καὶ τῆς γαστρὸς τῆς
γνησίας ἀπεπλανήθησαν · ούχ ὁρῶ γὰρ ὲν τοῖς μη-
τρῴοις κόλποις τοὺς ἀποστάτας τῆς πίστεως, καὶρ
λέγω τὴν προφητείαν περὶ τούτων λέγειν, τῶν διὰ
τῆς ἀπάτης πεπλανημένων, ὅτι ἐπλανήθησαν ἀπὸ
γαστρός· ἐπλανήθησαν τῷ λαλῆσαι ψευδῆ. Θυμύς
αὐτοῖς. φησι, κατὰ τὴν ὁμοίωσιν τοῦ ὄφεως, οὐχ
ἁπλῶς ὄφεως, ὡς ἂν μή πρὸς τὸ θηρίον τούτο τὴν
εἰκασίαν σχοῖεν ⁸ ἀλλ’ ἡ τοῦ ἄρθρου προσθήκη τὸ ἀρ-
χέτυπον κακὸν δι’ αἰνιγμάτων δείκνυσιν. Ἀλλ’ οὐκ
ἄκαιρος ἴσως ἡμῖν ή μνήμη τοῦ ὄφεως, είς ἔλεγχον
τῶν θρασυστομούντων κατὰ τοῦ Πνεύματος. Ἐπειδὴ
γὰρ οἴονται ταύτην ἰσχυρὰν ἔχειν κατὰ τοῦ Πνεύμα-
τος λαϐὴν, τὸ μὴ προσειρῆσθαι Θεὸν τὸ Πνεῦμα παρὰ
τῆς ἁγίας Γραφῆς (ὡς αὐτοί γε νομίζουσιν · οὐ γὰρ
ἡμεῖς συντιθέμεθα)ο καί φασι φύσεως μὲν εῖναι ση-
μαντικὴν τὴν θεότητα, τοῦ δὲ ὀνόματος τούτου μὴ
ἐπικειμένου τῷ Πνεύματι, τὸ μὴ τῆς αὐτῆς φύσεως
εἶναι τῷ Πατρ)⁸ καὶ τῷ Υἱῷ τὸ Πνεῦμα κατασκευάο
ζουσιν· λαϐέτωσαν τῆς ἀνοήτου αὐτῶν βλασφημίας
τὸν ὅφιν κατήγορον. Ὠς γὰρ ἡμεῖς φαμεν ὅτι ή θεία
φύσις ὄνομα σημαντικὸνῆ οὐκ ἔχει ἑαυτῆς ἢ ἡμῖν
οὐκ ἔχει ο ἀλλ’ εἴ τι καὶ λέγεται εἴτε παρὰ τῆς ἀν-
θρωπίνης συνηθείας, εἴτε παρὰ τῆς ἁγίας Γραῳῆς,
τῶν τι περὶ αὐτὴν ἀποσημα. ὶντων ἐστίν · αὑτὴ δὲ ἡ
θεία φύσις ἄφραστος τε καὶ ἀνεκφὼνητος μένει,
ὑπερϐαίνουσα πᾶσαν τὴν διὰ φωνῆς σημασίαν · εύ-
καιρον οἶμαι τοῦτο τῆς Γραφῆς ύμῖν παραθέσθαι τὸ
μέρος, ὃ πρὸς τὴν Εὕαν διεξῆλθεν ὁ ὄφις, δεικνὺς ὅτι
. τὸ τῆς θεότητος ὄνομα τῆς ὁρατικῆς ἐνεργείας τὴν
σημασίαν ἔχει. Συμϐουλεύων γὰρ ἅψασθαι τῶν ἀπ-
⁸⁸ lea. ιχ, 6.
“Hebr. vt, 15. ³ο Psal. Lvtt, 4. ³² ibid. 5.