PG 46, col. 596
In English: On the Baptism of Christ 1
ίνα πρὸς τὸ φυσικὸν τῆς θεότητος ἀξίωμα τοὺς ἀκούον-
τας ὁδηγήσῃ, πρὸς τήν αἰσθητὴν τέως τὴν κατὰ τὸν
ἄνθρωπον εὐτέλειαν βλέποντας, ἐνέγραψεν ἐκεῖνο τῇ
βίϐλῳ, τὸ, Φωνὴ Κυρίου ἐπὶ τῶν ὑδάτων, φωνὴ
Κυρίου ἐν μεγαλοπρεπείᾳ. Ἀλλὰ τὰς μὲν ἐκ τῶν ί
θείων Γραφῶν μαρτυρίας, μέχρι τούτου παυστέον ·
χωρήσοι γὰρ ὁ λόγος είς πλῆθος ἄπειρον, εῐ τις βου-
ληθῇ τὰ καθέκαστον ἐκλέγων ἐνὶ παραθέσθαι βιϐλίῳ.
Ὑμεῖς δὲ πάντες, ὅσοι τῷ δώρῳ τῆς παλιγγενεσίας
ἐγκαλλωπίζεσθε, καὶ καύχημα φέρετε ἁνακαινισμὺν
τὸν σωτήριον , δείξατέ μοι μετὰ τὴν μυστικὴν χάριν
τὴν τῶν τρόπων ἐναλλαγὴν, καὶ τῆς ἐπὶ τὸ κρεῖττον
μετακοσμήσεως τὴν διαφορὰν τῇ καθαρότητι τῆς m-
λιτείας γνωρίσατε. Τῶν μὲν γὰρ ὑποπιπτόντων τοῖς
ὀφθαλμοῖς οὐδὲν ἀλλοιοῦται, οί δὲ τοῦ σώματος χα-
ρακτῆρες μένουσιν ἀμετάϐλητοι, καὶ ἡ τῆς όρωμένης
φύσεως διάπλασις οὐκ ἀμείϐεται. Χρεία δέ πάντως
τινὸς ἐναργοῦς ἀποδείξεως, δι’ ἦς ἐπιγνωώμεθα τὸν
ἀρτίτοκον ἄνθρωπον, συμϐόλοις τισὶ φανεροῖς τὸν
νέον ἀπὸ τοῦ παλαιοῦ διακρίνοντες. Ταῦτα δὲ οἶμαι
τυγχάνειν τὰ κατὰ πρόθεσιν τῆς ψυχῆς κινήματα,
ἀφ’ ὧν ἑαυτὴν χωρίζουσα τῆς παλαιᾶς συνηθείας,
νεωτέραν δὲ τέμνουσα τῆς πολιτείας ὁδὸν, διδάξει σα-
φῶς τοὺς γνωρίμους, ὡς άλλη τις ἐξ ἄλλης γεγένη‹
ται, οὐδὲν τῆς παλαιᾶς ἐφελκομένη γνώρισμα. Ἐστι
δέ οὗτος τῆς μεταποιήσεως ό τρόπος , ἄν μοι πεισθέν-
τες τὸν λόγον ὡς νόμον φυλάξητε* Ἦν ὁ πρὸ cur?» βα-
πτίσματος ἄνθρωπος ἀκόλαστος, πλεονέκτης, ἅρπαξ
τῶν ἀλλοτρίων, λοίδορος, ψεύστης, συκοφάντης, καὶ
εί τι τούτοις ὅμοιον καὶ ἀκόλουθον. Γενέσθω νῦν κόο
σμιος, σώφρων, ἀρκούμενος τοῖς ἰδίοις, καὶ ἐκ τού-
των τοῖς ἐν πενίᾳ μεταδιδοὺς, φιλαλήθης, τιμητικὸς,
εὐπροσήγορος, πᾶσαν ἁπλῶς ἐπαινουμένην πρᾶξιν
ἀσκῶν. Ὠς γὰρ τῷ φωτὶ τὸ σκότος λύεται, καὶ ἁφα-
νίζεται τὸ μέλαν ἐπιχρωσθείσης λευκότητος· οὕτω
καὶ⁵ ὁ παλαιὸς ἄνθρωπος τοῖς τῆς δικαιοσύνης ἔργοις
ἐπικοσμηθεὶς ἀφανίζεται. Ὀρᾷς ὅπως καὶ ὁ Ζακχαῖος
τῇ μεταϐολῇ τοῦ βίου τὸν τελώνην ἀπέκτεινε, πρὸς
μὲν τοὺς ζημιωθέντας ἀδίκως τετραπλῆν ἐπανάγων
τὴν ἀπόδοσιν ⁸ ἐμέριζε δὲ τοῖς πτωχοῖς τὰ κατάλοιπα,
ὶ πρότερον παρὰ τῶν πτωχῶν θλιϐομένων κακῶς
ἑθησαύρισεν. Εὐαγγελιστὴς ὀ Ματθαῖος ἄλλος τελώ-
ρης, ὁμότεχνος τοῦ Ζακχαίου, εὐθέως μετὰ τὴν κλῆ-
σιν ὥσπερ τι προσωπεῖον ήμειψε τὸν βίον. Διώκτης ὁ
Παῦλος, ἀλλὰ μετὰ τὴν χάριν Ἀπόστολος, βαρείας φέ-
κον τὰς ἁλύσεις ὑπὲρ Χριστοῦ, είς ἀπολογίαν καὶ μετά-
lOtaV τῶν ἀδίκων δεσμῶν, δι παρὰ τοῦ νόμου ποτὲ
ta6¢bv κατὰ τῶν Εύαγγελίων ἐϐάστασε. Τοιαύτην
προσῆκεν εἶναι τὴν ἁναγέννησιν· οὕτως ἐξαλείφειν
τὴν πρὸς τὴν ἁμαρτίαν συνήθειαν· οὕτω πολιτεύε-
σθαι τοὺς υἱοὺς τοῦ Θεοῦ ο τέκνα γὰρ ἐκείνου μετά
τὴν χάριν ἀκούομεν. Καὶ διὰ τοῦτο προσῆκεν ἀκρε-
ϐῶς ἐπισκοπήσασθαι τά τοῦ γεννήτορος ήμῶν ἰδιώ-
9. δ’ Act. lx, Ι sqq.
τας ὁδηγήσῃ, πρὸς τήν αἰσθητὴν τέως τὴν κατὰ τὸν
ἄνθρωπον εὐτέλειαν βλέποντας, ἐνέγραψεν ἐκεῖνο τῇ
βίϐλῳ, τὸ, Φωνὴ Κυρίου ἐπὶ τῶν ὑδάτων, φωνὴ
Κυρίου ἐν μεγαλοπρεπείᾳ. Ἀλλὰ τὰς μὲν ἐκ τῶν ί
θείων Γραφῶν μαρτυρίας, μέχρι τούτου παυστέον ·
χωρήσοι γὰρ ὁ λόγος είς πλῆθος ἄπειρον, εῐ τις βου-
ληθῇ τὰ καθέκαστον ἐκλέγων ἐνὶ παραθέσθαι βιϐλίῳ.
Ὑμεῖς δὲ πάντες, ὅσοι τῷ δώρῳ τῆς παλιγγενεσίας
ἐγκαλλωπίζεσθε, καὶ καύχημα φέρετε ἁνακαινισμὺν
τὸν σωτήριον , δείξατέ μοι μετὰ τὴν μυστικὴν χάριν
τὴν τῶν τρόπων ἐναλλαγὴν, καὶ τῆς ἐπὶ τὸ κρεῖττον
μετακοσμήσεως τὴν διαφορὰν τῇ καθαρότητι τῆς m-
λιτείας γνωρίσατε. Τῶν μὲν γὰρ ὑποπιπτόντων τοῖς
ὀφθαλμοῖς οὐδὲν ἀλλοιοῦται, οί δὲ τοῦ σώματος χα-
ρακτῆρες μένουσιν ἀμετάϐλητοι, καὶ ἡ τῆς όρωμένης
φύσεως διάπλασις οὐκ ἀμείϐεται. Χρεία δέ πάντως
τινὸς ἐναργοῦς ἀποδείξεως, δι’ ἦς ἐπιγνωώμεθα τὸν
ἀρτίτοκον ἄνθρωπον, συμϐόλοις τισὶ φανεροῖς τὸν
νέον ἀπὸ τοῦ παλαιοῦ διακρίνοντες. Ταῦτα δὲ οἶμαι
τυγχάνειν τὰ κατὰ πρόθεσιν τῆς ψυχῆς κινήματα,
ἀφ’ ὧν ἑαυτὴν χωρίζουσα τῆς παλαιᾶς συνηθείας,
νεωτέραν δὲ τέμνουσα τῆς πολιτείας ὁδὸν, διδάξει σα-
φῶς τοὺς γνωρίμους, ὡς άλλη τις ἐξ ἄλλης γεγένη‹
ται, οὐδὲν τῆς παλαιᾶς ἐφελκομένη γνώρισμα. Ἐστι
δέ οὗτος τῆς μεταποιήσεως ό τρόπος , ἄν μοι πεισθέν-
τες τὸν λόγον ὡς νόμον φυλάξητε* Ἦν ὁ πρὸ cur?» βα-
πτίσματος ἄνθρωπος ἀκόλαστος, πλεονέκτης, ἅρπαξ
τῶν ἀλλοτρίων, λοίδορος, ψεύστης, συκοφάντης, καὶ
εί τι τούτοις ὅμοιον καὶ ἀκόλουθον. Γενέσθω νῦν κόο
σμιος, σώφρων, ἀρκούμενος τοῖς ἰδίοις, καὶ ἐκ τού-
των τοῖς ἐν πενίᾳ μεταδιδοὺς, φιλαλήθης, τιμητικὸς,
εὐπροσήγορος, πᾶσαν ἁπλῶς ἐπαινουμένην πρᾶξιν
ἀσκῶν. Ὠς γὰρ τῷ φωτὶ τὸ σκότος λύεται, καὶ ἁφα-
νίζεται τὸ μέλαν ἐπιχρωσθείσης λευκότητος· οὕτω
καὶ⁵ ὁ παλαιὸς ἄνθρωπος τοῖς τῆς δικαιοσύνης ἔργοις
ἐπικοσμηθεὶς ἀφανίζεται. Ὀρᾷς ὅπως καὶ ὁ Ζακχαῖος
τῇ μεταϐολῇ τοῦ βίου τὸν τελώνην ἀπέκτεινε, πρὸς
μὲν τοὺς ζημιωθέντας ἀδίκως τετραπλῆν ἐπανάγων
τὴν ἀπόδοσιν ⁸ ἐμέριζε δὲ τοῖς πτωχοῖς τὰ κατάλοιπα,
ὶ πρότερον παρὰ τῶν πτωχῶν θλιϐομένων κακῶς
ἑθησαύρισεν. Εὐαγγελιστὴς ὀ Ματθαῖος ἄλλος τελώ-
ρης, ὁμότεχνος τοῦ Ζακχαίου, εὐθέως μετὰ τὴν κλῆ-
σιν ὥσπερ τι προσωπεῖον ήμειψε τὸν βίον. Διώκτης ὁ
Παῦλος, ἀλλὰ μετὰ τὴν χάριν Ἀπόστολος, βαρείας φέ-
κον τὰς ἁλύσεις ὑπὲρ Χριστοῦ, είς ἀπολογίαν καὶ μετά-
lOtaV τῶν ἀδίκων δεσμῶν, δι παρὰ τοῦ νόμου ποτὲ
ta6¢bv κατὰ τῶν Εύαγγελίων ἐϐάστασε. Τοιαύτην
προσῆκεν εἶναι τὴν ἁναγέννησιν· οὕτως ἐξαλείφειν
τὴν πρὸς τὴν ἁμαρτίαν συνήθειαν· οὕτω πολιτεύε-
σθαι τοὺς υἱοὺς τοῦ Θεοῦ ο τέκνα γὰρ ἐκείνου μετά
τὴν χάριν ἀκούομεν. Καὶ διὰ τοῦτο προσῆκεν ἀκρε-
ϐῶς ἐπισκοπήσασθαι τά τοῦ γεννήτορος ήμῶν ἰδιώ-
9. δ’ Act. lx, Ι sqq.