PG 46, col. 623
illius, qui in ipsa manifestatus est , significari, et
idcirco partes illius singulas propriis nominibus
appellavit. Eam enim , qua: a medio deorsum vero
git, profundum vocat ; quae autem sursum, subli-
mitatem; latitudinem vero et longitudinem illas ,
qua: utrinque transversae protenduntur , ut, quae
hinc a medio producitur , latitudo , qut: autem
illinc , longitudo nominetur : quibus aperte mihi
videtur sermone declarare, nihil in rebus creatis
esse, quod non divina natura incolume tueatur ,
quod est supra caelos, quod sub terra, quodque ad
extrema mundi transversum undique protenditur.
Nam per altitudinem, id quod est sursum; per pro-
fundum, quod subterraneum; per longitudinem et
latitudinem in medio posita extrema significat,
quae a virtute totum hoc universum tuente conti-
nentur. P0tes autem ex iis qum in anima tua fiunt,
ea qua: de Deo cogitanda sunt declarata conteru-
plari. Caelum enim suspice, et partes infimas ani-
mo complectere, extremosque ac summos orbis
terminos cogitatione comprehende, atque consi-
dera, quaenam potentia tanquam universitatis vin-
culum haec omnia devinciat atque contineat : vi-
debisque sponte sua in ea divinae potentia: contem-
platione crucis figuram exprimi in animo ac mente
tua, a superis ad iul'era , ab extremis ad extrema
protentam atque descriptam.
Figuram hanc magnus etiam David de se loquens
expressit : Quo ibo, inquit, a spiritu tuo, et quo a
[acie tua fugiant? Si ascendere in caelum (ha:c est
sublimitas), tu illic es. Si descendero in infernum
(hoc est profundum), ades. Si sumpsero pennas meas
diluculo, id est, ad ortum solis (haec est latitudo),
et habitaveroiu extremis maris ⁸³ι sic enim occa-
sum appellat (haac est longitudo). Cernis quo modo
crucis figuram describat? Tu es, inquit, qui per
omnia commeas, qui cuncta devincis, qui in teipso
comprehendis universa. Tu supra es, tu es infra.
In hac extrema parte manus est tua. et in altera
riae dux est dextera tua. Ob id magnus item Apo-
stolus, cum omnia fide et cognitione repleta lue-
rint, fore dicit, ut is, qui super omnia est, in uo-
mine Jesu Christi adoretur, et a caelestibus, et a
terrestribus, et ab infernis ⁸⁸ : quibus verbis per
crucis figurantdividitChristiadorationem. Caelestis
enini regio in sublimi crucis parte adorationis culo
tum exhibet, mundana in mediis, inferna ad pro-
fundum pertinet. Idem mea quidem sententia si-
gnificat etiam iota illud, si cum apice coniunctum
consideretur,quod et cmlo stabilius, et terra firmi-
us, et onmi rerum constitutione certius est. Cm-
lttm enim et terra transibunt ",1 ct, Hujus mundi
⁸³ Psal. αλιι-ιιι, 7 sqq. “ Philipp. ll, 10. "'1
idcirco partes illius singulas propriis nominibus
appellavit. Eam enim , qua: a medio deorsum vero
git, profundum vocat ; quae autem sursum, subli-
mitatem; latitudinem vero et longitudinem illas ,
qua: utrinque transversae protenduntur , ut, quae
hinc a medio producitur , latitudo , qut: autem
illinc , longitudo nominetur : quibus aperte mihi
videtur sermone declarare, nihil in rebus creatis
esse, quod non divina natura incolume tueatur ,
quod est supra caelos, quod sub terra, quodque ad
extrema mundi transversum undique protenditur.
Nam per altitudinem, id quod est sursum; per pro-
fundum, quod subterraneum; per longitudinem et
latitudinem in medio posita extrema significat,
quae a virtute totum hoc universum tuente conti-
nentur. P0tes autem ex iis qum in anima tua fiunt,
ea qua: de Deo cogitanda sunt declarata conteru-
plari. Caelum enim suspice, et partes infimas ani-
mo complectere, extremosque ac summos orbis
terminos cogitatione comprehende, atque consi-
dera, quaenam potentia tanquam universitatis vin-
culum haec omnia devinciat atque contineat : vi-
debisque sponte sua in ea divinae potentia: contem-
platione crucis figuram exprimi in animo ac mente
tua, a superis ad iul'era , ab extremis ad extrema
protentam atque descriptam.
Figuram hanc magnus etiam David de se loquens
expressit : Quo ibo, inquit, a spiritu tuo, et quo a
[acie tua fugiant? Si ascendere in caelum (ha:c est
sublimitas), tu illic es. Si descendero in infernum
(hoc est profundum), ades. Si sumpsero pennas meas
diluculo, id est, ad ortum solis (haec est latitudo),
et habitaveroiu extremis maris ⁸³ι sic enim occa-
sum appellat (haac est longitudo). Cernis quo modo
crucis figuram describat? Tu es, inquit, qui per
omnia commeas, qui cuncta devincis, qui in teipso
comprehendis universa. Tu supra es, tu es infra.
In hac extrema parte manus est tua. et in altera
riae dux est dextera tua. Ob id magnus item Apo-
stolus, cum omnia fide et cognitione repleta lue-
rint, fore dicit, ut is, qui super omnia est, in uo-
mine Jesu Christi adoretur, et a caelestibus, et a
terrestribus, et ab infernis ⁸⁸ : quibus verbis per
crucis figurantdividitChristiadorationem. Caelestis
enini regio in sublimi crucis parte adorationis culo
tum exhibet, mundana in mediis, inferna ad pro-
fundum pertinet. Idem mea quidem sententia si-
gnificat etiam iota illud, si cum apice coniunctum
consideretur,quod et cmlo stabilius, et terra firmi-
us, et onmi rerum constitutione certius est. Cm-
lttm enim et terra transibunt ",1 ct, Hujus mundi
⁸³ Psal. αλιι-ιιι, 7 sqq. “ Philipp. ll, 10. "'1