PG 46, col. 796
ιῆς ἀκολουθίας οῦτε τὴν ὑψηλὴν ἐκείνου πρὸς τὸν
ὶεὸν ἐπιθυμίαν, οὔτε τὴν θείαν χάριν πρὸς τὴν τῆς
μυχῆς τελείωσιν ἐμποδιζούσης ⁸ ὡς ἂν μὴ τῆς θείας
ἱκονομίας ό σκοπός τι παραϐλαϐείη, ἦ τι παρά τὴν
ὀὗ χρόνου αἰτίαν ἐλαττωθείη τῆς παρ’ αὐτοῦ συνεισο
›ερομένης συμμαχίας πρὸς τὸ μυστήριον. Πάντως
ἑὲ οὐδεὶς ἀγνοεῖ τὸν σκοπὸν τῆς κατὰ τὸν χρόνον
τοῦτον τοῦ διδασκάλου ἡμῶν ἀναδείξεως.
Ἐπειδὴ γάρ ἡ περὶ τά εἴδωλα τῶν ἀνθρώπων μα-
νία τῷ κηρύγματι τοῦ Χριστοῦ κατεσϐέσθη , καὶ
πάντα ἦν ἐν ἐρειπίοις ἤδη καί ἀφανισμῷ τά τῶν μα-
ταίων σεϐάσματα, διά’πάσης σχεδδν τῆς οἰκουμένης
τοῦ κηρύγματος τῆς εὐσεϐείας φοιτήσαντος, ὥστε
τὸν ἐπικρατοῦντα τῆς ἀνθρωπίνης ἀπάτης πανταχόο
θεν ἐξείργεσθαι, τῷ τοῦ Χριστοῦ ὀνόματι τῆς οίκου-
μένης ἐξελαυνόμενον ⁸ σοφὸς δὲ είς κακίαν ὣν ὁ τῆς
κακίας εὑρετὴς, οὐκ ἠπόρησεν πονηρᾶς ἐπινοίας,
η ὥστε πάλιν ὑποχείριον ποιῆσαι δι’ ἀπάτης ἑαυτῷ
τὸ ἀνθρώπινον ο ἀλλ’ ἐν προσχήματι Χριστιανισμοῦ
τὴν είδωλολατρείαν κατά τὸ λεληθὸς ἐπανήγαγεν,
πείσας τοῖς ἰδίοις σοφίσμασι τοὺς πρὸς αὐτὸν ὁρῶνο
τας μὴ ἀποστῆναι τῆς κτίσεως , ἀλλά ταύτην προσ -
κυνεῖν καὶ ταύτην σέϐεσθαι, καὶ Θεὸν τὸ ποίημα
οἴεσθαι,’τῇ τοῦ Υίοῦ κλήσει ὀνομαζόμενον. Ei fisus):
μὴ ὅντων ἐστὶν ἠ κτίσις, καὶ⁸ τῆς θείας οὐσίας κατά
τὴν ἰδίαν ἠλλοτρίωται φύσιν, μηδένα ποιεῖσθαι τού-
του λόγον, ἀλλά τὸ τοῦ Χριστοῦ ὄνομα ἐπιθέντας
τῇ κτίσει ταύτην προσκυνεῖν . ταύτῃ λατρεύειν , ἐν
ταύτῃ τὰς ἐλπίδας τῆς σωτηρίας ἔχειν. παρά ταύτης
ἀναμένειν τὴν κρίσιν. Kal. ὅλος ἐμπεσὼν ό ἀποστά-
της ἀνθρώποις πᾶσαν αὐτοῦ τὴν κακίαν ἱκανοῖς χω-
ρῆσαι, Ἀρείῳ τε λέγω καὶ⁹ Ἀετίῳ , Εὑνομίῳ , Εὑδα-
ξίῳ , καὶ πρὸς τούτοις καὶ πολλοῖς ἄλλοις, δι’ ὧν
ἐκλείπουσαν ήδη τὴν είδωλολατρείαν πάλιν , καθὼς
εἴρηται, τοῦ Χριστιανισμοῦ ἐπανήγαγεν , καὶ⁸ κατ-
εκράτει τῶν ἀνθρώπων ἡ νόσος, τῶν κτίσει λατρευόν-
των παρά τὸν κτίσαντα , ὡς καὶ τῇ συμμαχία τῶν
τότε βασιλέων τὴν ἀπάτην κρατύνεσθαι, καὶ πάσας
τὰς ὑπερεχούσας ἀρχὰς τῆς τοιαύτης ὑπερμάχεσθαι
νόσου. Καὶ πάντων μικροῦ δεῖν ἀνθρώπων figo; τὸ
ἐπικρατοῦν μετατεθέντων , τότε παρά τοῦ Θεοῦ
ἀναδείκνυται ό μέγας Βασίλειος, καθάπερ ἐπὶ τοῦ
Ἀχαάϐ ὁ Ἠλίας· καὶ τῆς ἱερωσύνης ἤδη τρόπον
τινὰ πεπτωκυίας ἀντιλαμϐανόμενος, ὥσπερ τινὰ
λύχνον ἐκλελοιπότα τὸν τῆς πίστεως λόγον διὰ τῆς
ἐνοικούσης αὐτῷ χάριτος ἀναλάμψαι πάλιν ἐποίησεν.
Kal. οἷόν τις πυρσὸς τοῖς νύκτωρ διαπλανωμένοις
κατά τὸ πέλαγος ὑπερφανεὶς τῆςἘκκλησίας, πάντας
πρὸς τὴν εὐθεῖαν ὁδὸν ἐπέστρεψεν . ὑπάρχοις συμ-
πλεκόμενος , στρατηλάταις συμμίσγων, βασιλεῦσι
ὶεὸν ἐπιθυμίαν, οὔτε τὴν θείαν χάριν πρὸς τὴν τῆς
μυχῆς τελείωσιν ἐμποδιζούσης ⁸ ὡς ἂν μὴ τῆς θείας
ἱκονομίας ό σκοπός τι παραϐλαϐείη, ἦ τι παρά τὴν
ὀὗ χρόνου αἰτίαν ἐλαττωθείη τῆς παρ’ αὐτοῦ συνεισο
›ερομένης συμμαχίας πρὸς τὸ μυστήριον. Πάντως
ἑὲ οὐδεὶς ἀγνοεῖ τὸν σκοπὸν τῆς κατὰ τὸν χρόνον
τοῦτον τοῦ διδασκάλου ἡμῶν ἀναδείξεως.
Ἐπειδὴ γάρ ἡ περὶ τά εἴδωλα τῶν ἀνθρώπων μα-
νία τῷ κηρύγματι τοῦ Χριστοῦ κατεσϐέσθη , καὶ
πάντα ἦν ἐν ἐρειπίοις ἤδη καί ἀφανισμῷ τά τῶν μα-
ταίων σεϐάσματα, διά’πάσης σχεδδν τῆς οἰκουμένης
τοῦ κηρύγματος τῆς εὐσεϐείας φοιτήσαντος, ὥστε
τὸν ἐπικρατοῦντα τῆς ἀνθρωπίνης ἀπάτης πανταχόο
θεν ἐξείργεσθαι, τῷ τοῦ Χριστοῦ ὀνόματι τῆς οίκου-
μένης ἐξελαυνόμενον ⁸ σοφὸς δὲ είς κακίαν ὣν ὁ τῆς
κακίας εὑρετὴς, οὐκ ἠπόρησεν πονηρᾶς ἐπινοίας,
η ὥστε πάλιν ὑποχείριον ποιῆσαι δι’ ἀπάτης ἑαυτῷ
τὸ ἀνθρώπινον ο ἀλλ’ ἐν προσχήματι Χριστιανισμοῦ
τὴν είδωλολατρείαν κατά τὸ λεληθὸς ἐπανήγαγεν,
πείσας τοῖς ἰδίοις σοφίσμασι τοὺς πρὸς αὐτὸν ὁρῶνο
τας μὴ ἀποστῆναι τῆς κτίσεως , ἀλλά ταύτην προσ -
κυνεῖν καὶ ταύτην σέϐεσθαι, καὶ Θεὸν τὸ ποίημα
οἴεσθαι,’τῇ τοῦ Υίοῦ κλήσει ὀνομαζόμενον. Ei fisus):
μὴ ὅντων ἐστὶν ἠ κτίσις, καὶ⁸ τῆς θείας οὐσίας κατά
τὴν ἰδίαν ἠλλοτρίωται φύσιν, μηδένα ποιεῖσθαι τού-
του λόγον, ἀλλά τὸ τοῦ Χριστοῦ ὄνομα ἐπιθέντας
τῇ κτίσει ταύτην προσκυνεῖν . ταύτῃ λατρεύειν , ἐν
ταύτῃ τὰς ἐλπίδας τῆς σωτηρίας ἔχειν. παρά ταύτης
ἀναμένειν τὴν κρίσιν. Kal. ὅλος ἐμπεσὼν ό ἀποστά-
της ἀνθρώποις πᾶσαν αὐτοῦ τὴν κακίαν ἱκανοῖς χω-
ρῆσαι, Ἀρείῳ τε λέγω καὶ⁹ Ἀετίῳ , Εὑνομίῳ , Εὑδα-
ξίῳ , καὶ πρὸς τούτοις καὶ πολλοῖς ἄλλοις, δι’ ὧν
ἐκλείπουσαν ήδη τὴν είδωλολατρείαν πάλιν , καθὼς
εἴρηται, τοῦ Χριστιανισμοῦ ἐπανήγαγεν , καὶ⁸ κατ-
εκράτει τῶν ἀνθρώπων ἡ νόσος, τῶν κτίσει λατρευόν-
των παρά τὸν κτίσαντα , ὡς καὶ τῇ συμμαχία τῶν
τότε βασιλέων τὴν ἀπάτην κρατύνεσθαι, καὶ πάσας
τὰς ὑπερεχούσας ἀρχὰς τῆς τοιαύτης ὑπερμάχεσθαι
νόσου. Καὶ πάντων μικροῦ δεῖν ἀνθρώπων figo; τὸ
ἐπικρατοῦν μετατεθέντων , τότε παρά τοῦ Θεοῦ
ἀναδείκνυται ό μέγας Βασίλειος, καθάπερ ἐπὶ τοῦ
Ἀχαάϐ ὁ Ἠλίας· καὶ τῆς ἱερωσύνης ἤδη τρόπον
τινὰ πεπτωκυίας ἀντιλαμϐανόμενος, ὥσπερ τινὰ
λύχνον ἐκλελοιπότα τὸν τῆς πίστεως λόγον διὰ τῆς
ἐνοικούσης αὐτῷ χάριτος ἀναλάμψαι πάλιν ἐποίησεν.
Kal. οἷόν τις πυρσὸς τοῖς νύκτωρ διαπλανωμένοις
κατά τὸ πέλαγος ὑπερφανεὶς τῆςἘκκλησίας, πάντας
πρὸς τὴν εὐθεῖαν ὁδὸν ἐπέστρεψεν . ὑπάρχοις συμ-
πλεκόμενος , στρατηλάταις συμμίσγων, βασιλεῦσι