PG 46, col. 977
ὲπλήρωσάς μοι, ι φησὶ, ι τὴν χάριν, 6 Θεός· κα
οὐχ ὑστέρησάς με ἐκ τῆς ἐπιθυμίας μου ⁸ ὃτι ἐκι
νησας τὸν σὺν οἰκέτην είς ἐπίσκεψιν τῆς παιδίσκη
σου. ι Καὶ ὡς ἂν μηδεμίαν ἐπαγάγοι τῇ ἐμῇ eux
δυσθυμίαν, τὸν στεναγμὸν κατεπράῦνε, καὶ τὴν om
οχὴν τοῦ ἄσθματος κρύπτειν πως ἐϐιάζετο* δι
πάντων τε πρὸς τὸ εὐθυμότερον μεθηρμόξετο, τῶ
καταθυμίων λόγων αὐτή τε κατάρχουσα, καὶ ήμῐ
τὰς ἀφορμὰς , δι’ ὧν ἠρώτα, παρασκευάζουσα. Ti
δὲ περὶ τοῦ μεγάλου Βασιλείου μνήμης τῇ ἀκολουθί
τοῦ λόγου παρεμπεσούσης, ἐμοὶ μὲν ἐπώκλαζεν
ψυχὴ, καὶ συνέπιπτεν ἐν κατηφείᾳ τὺ πρόσωπον’
δὲ τοσοῦτον ἀπέσχε τῷ ἡμετέρῳ συνταπεινωθῆνι
πάθει, ὥστε ἀφορμὴν ποιησαμένη ὑψηλοτέρας φιλ‹
σοφίας τὴν περὶ τοῦ Ἀγίου μνήμην, τοιούτους διελ
ἦλθε λόγους φυσιολογοῦσά τε τὸ ἀνθρώπινον, καὶ ττ
θείαν οἰκονομίαν τὴν διὰ τῶν σκυθρωπῶν κεκρυι
μένην τῷ λόγῳ ’διακαλύπτουσα ° τά τε περὶ τῆς με
λούσης ζωῆς, καθάπερ θεοφορουμένη τῷ ἁγίῳ Πνε
ματι, διεξιοῦσα· ὥστε μοι τὴν ψυχὴν ἔξω μικρι
δεῖν τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως εἶναι δοκεῖν συνεπαρθεῖσαν τοῖς λεγομένοις, καὶ ἐντὸς τῶν οὐρανίων
ἀδύτων τῇ χειραγωγίᾳ τοῦ λόγου καθισταμένην.
Καὶ ὥσπερ ἐπὶ τῆς τοῦ Ἰὼϐ ἱστορίας ἀκούομεν,
ὂτι πανταχόθεν τῇ σηπεδόνι τῶν τραυμάτων δλῳι
σώματι δι’ ίχώρων 6 ἀνὴρ συντηκόμενος, ού πρὸς
ἀλγύνον τὴν αἴσθησιν τοῖς λογισμοῖς ἐπεκλίνετο, ἀ]
ἐν μὲν τῷ σώματι, τὸ ἀλγοῦν εἶχεν 6 δὲ πρὸς τ
ίδίαν ἐνέργειαν οὐκ ἠμϐλύνετο, ούδέ διέκοπτε τ
λόγον τοῖς ὑψηλοτέροις ἐμϐατεύονταο τοιοῦτόν τι a
ἐπὶ τῆς μεγάλης ἐώρων ἐκείνης, τοῦ πυρετοῦ πᾶσ
τὴν δύναμιν αὐτῆς καταφρύγοντος, καὶ πρὸς,
θάνατον συνελαύνοντος, καθάπερ δρόσῳ τινὶ τὸ ad)
ἑαυτῆς ἀναψύχουσά, οὕτως ἀπαραπόδιστον εἶχεν
τῇ περὶ τῶν ὑψηλῶν θεωρίᾳ τὸν νοῦν, οὐδὲν ὑπὸ 1
τοσαύτης ἀρρωστίας παραϐλαπτόμενον. Καὶ εί
πρὸς ἄπειρον ἐξετείνετο μῆκος ἡ συγγραφὴ, πάι
ἂν καθεξῆς διηγησάμην ⁸ ὅπως ἐπήρθη τῷ λόγῳ π
τε τῆς ψυχῆς ἡμῖν φιλοσοφοῦσα, καὶ τῆς δίά σαρτ
ζωῆς τὴν αἰτίαν διεξιοῦσα ' καὶ ὅτου χάριν 6 ἀνθρ
πος , καὶ ὅπως θνητός · καὶ ὅθεν ό θάνατος ο καὶ
ἡ ἀπὸ τούτου πρὸς τὴν ζωὴν πάλιν ἀνάλυσις. Ἐν
ἅπασιν, ὥσπερ ἐμπνευσθεωα τῇ δυνάμει τοῦ ἀγ
Πνεύ ματος πάντα διεξῄει σαφῶς τε κα)⁸ ἀκολούθως,
ευκολίᾳ. πάσῃ τοῦ λόγου ῥέοντος καθάπερ ἐκ πηπ
τινος, καὶ ἀπαραποδίστως πρὸς τὸ πρανὲς φερομέ·
ἱστως πρὸς τὸ πρανὲς φερομένου pronum delata.
τοῦ ὕδατος. ν
Ἐπεὶ δὲ συνεπεράσθη ὁλόγος,ι Ὥρα σοι, ι φησὶν,
ί ἀδελφέ, πολλῷ τῷ κόπῳ τῆς ὁδοιπορίας πεπονηκ‹
βραχύ τι διαναπαῦσαι τὸ σῶμα. ι Κάμοὶ μεγάλη
καὶ ἀληθὴς ἄνεσις ἦν τὸ προσορᾷν τε αὐτὴν καὶσ
μεγάλων ἐπακροᾶσθαι λόγων ο ἐπεὶ δὲ τοῦτο κε
ρισμένον ἦν καὶ φίλον α’ύτῇ , ὡς ἂν διὰ πάν
πείθεσθαι τῇ διδασκάλῳ δοκοίην, ἓν τινι τῶν πα
κειμένων κηπίων χαρίεσσάν τινα καταγωγὴν π
εσκευασμένην εὑρὼν, ὑπὸ τὴν τῶν ἀναδενδρά
σκιὰνρὰνεπαυόμην· ἀλλ’ οὐκ ἦε δυνατὸν τῶν εὑφε
οὐχ ὑστέρησάς με ἐκ τῆς ἐπιθυμίας μου ⁸ ὃτι ἐκι
νησας τὸν σὺν οἰκέτην είς ἐπίσκεψιν τῆς παιδίσκη
σου. ι Καὶ ὡς ἂν μηδεμίαν ἐπαγάγοι τῇ ἐμῇ eux
δυσθυμίαν, τὸν στεναγμὸν κατεπράῦνε, καὶ τὴν om
οχὴν τοῦ ἄσθματος κρύπτειν πως ἐϐιάζετο* δι
πάντων τε πρὸς τὸ εὐθυμότερον μεθηρμόξετο, τῶ
καταθυμίων λόγων αὐτή τε κατάρχουσα, καὶ ήμῐ
τὰς ἀφορμὰς , δι’ ὧν ἠρώτα, παρασκευάζουσα. Ti
δὲ περὶ τοῦ μεγάλου Βασιλείου μνήμης τῇ ἀκολουθί
τοῦ λόγου παρεμπεσούσης, ἐμοὶ μὲν ἐπώκλαζεν
ψυχὴ, καὶ συνέπιπτεν ἐν κατηφείᾳ τὺ πρόσωπον’
δὲ τοσοῦτον ἀπέσχε τῷ ἡμετέρῳ συνταπεινωθῆνι
πάθει, ὥστε ἀφορμὴν ποιησαμένη ὑψηλοτέρας φιλ‹
σοφίας τὴν περὶ τοῦ Ἀγίου μνήμην, τοιούτους διελ
ἦλθε λόγους φυσιολογοῦσά τε τὸ ἀνθρώπινον, καὶ ττ
θείαν οἰκονομίαν τὴν διὰ τῶν σκυθρωπῶν κεκρυι
μένην τῷ λόγῳ ’διακαλύπτουσα ° τά τε περὶ τῆς με
λούσης ζωῆς, καθάπερ θεοφορουμένη τῷ ἁγίῳ Πνε
ματι, διεξιοῦσα· ὥστε μοι τὴν ψυχὴν ἔξω μικρι
δεῖν τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως εἶναι δοκεῖν συνεπαρθεῖσαν τοῖς λεγομένοις, καὶ ἐντὸς τῶν οὐρανίων
ἀδύτων τῇ χειραγωγίᾳ τοῦ λόγου καθισταμένην.
Καὶ ὥσπερ ἐπὶ τῆς τοῦ Ἰὼϐ ἱστορίας ἀκούομεν,
ὂτι πανταχόθεν τῇ σηπεδόνι τῶν τραυμάτων δλῳι
σώματι δι’ ίχώρων 6 ἀνὴρ συντηκόμενος, ού πρὸς
ἀλγύνον τὴν αἴσθησιν τοῖς λογισμοῖς ἐπεκλίνετο, ἀ]
ἐν μὲν τῷ σώματι, τὸ ἀλγοῦν εἶχεν 6 δὲ πρὸς τ
ίδίαν ἐνέργειαν οὐκ ἠμϐλύνετο, ούδέ διέκοπτε τ
λόγον τοῖς ὑψηλοτέροις ἐμϐατεύονταο τοιοῦτόν τι a
ἐπὶ τῆς μεγάλης ἐώρων ἐκείνης, τοῦ πυρετοῦ πᾶσ
τὴν δύναμιν αὐτῆς καταφρύγοντος, καὶ πρὸς,
θάνατον συνελαύνοντος, καθάπερ δρόσῳ τινὶ τὸ ad)
ἑαυτῆς ἀναψύχουσά, οὕτως ἀπαραπόδιστον εἶχεν
τῇ περὶ τῶν ὑψηλῶν θεωρίᾳ τὸν νοῦν, οὐδὲν ὑπὸ 1
τοσαύτης ἀρρωστίας παραϐλαπτόμενον. Καὶ εί
πρὸς ἄπειρον ἐξετείνετο μῆκος ἡ συγγραφὴ, πάι
ἂν καθεξῆς διηγησάμην ⁸ ὅπως ἐπήρθη τῷ λόγῳ π
τε τῆς ψυχῆς ἡμῖν φιλοσοφοῦσα, καὶ τῆς δίά σαρτ
ζωῆς τὴν αἰτίαν διεξιοῦσα ' καὶ ὅτου χάριν 6 ἀνθρ
πος , καὶ ὅπως θνητός · καὶ ὅθεν ό θάνατος ο καὶ
ἡ ἀπὸ τούτου πρὸς τὴν ζωὴν πάλιν ἀνάλυσις. Ἐν
ἅπασιν, ὥσπερ ἐμπνευσθεωα τῇ δυνάμει τοῦ ἀγ
Πνεύ ματος πάντα διεξῄει σαφῶς τε κα)⁸ ἀκολούθως,
ευκολίᾳ. πάσῃ τοῦ λόγου ῥέοντος καθάπερ ἐκ πηπ
τινος, καὶ ἀπαραποδίστως πρὸς τὸ πρανὲς φερομέ·
ἱστως πρὸς τὸ πρανὲς φερομένου pronum delata.
τοῦ ὕδατος. ν
Ἐπεὶ δὲ συνεπεράσθη ὁλόγος,ι Ὥρα σοι, ι φησὶν,
ί ἀδελφέ, πολλῷ τῷ κόπῳ τῆς ὁδοιπορίας πεπονηκ‹
βραχύ τι διαναπαῦσαι τὸ σῶμα. ι Κάμοὶ μεγάλη
καὶ ἀληθὴς ἄνεσις ἦν τὸ προσορᾷν τε αὐτὴν καὶσ
μεγάλων ἐπακροᾶσθαι λόγων ο ἐπεὶ δὲ τοῦτο κε
ρισμένον ἦν καὶ φίλον α’ύτῇ , ὡς ἂν διὰ πάν
πείθεσθαι τῇ διδασκάλῳ δοκοίην, ἓν τινι τῶν πα
κειμένων κηπίων χαρίεσσάν τινα καταγωγὴν π
εσκευασμένην εὑρὼν, ὑπὸ τὴν τῶν ἀναδενδρά
σκιὰνρὰνεπαυόμην· ἀλλ’ οὐκ ἦε δυνατὸν τῶν εὑφε