PG 55, col. 232
virtutem maxime evertit, quod retardat ac reprimit
studium multorum ad ea qua: sunt honesta : quando
non solum non reprehendunt aliqui, sed etiam iis qui
peccant gratulantur. Hoc autem non est minus quam
peccare. Audi Paulum dicentem : Non solum lucc fa-
ciunt, sed etiam consentiunt facientibus (Rom. 1. '59.). lloc
est autem non parvum peccatum , etiamsi quis mala
non faciat, una cum malis gaudere, eisque gratulari.
llle enim potest dicere necessitatem, causari pauper-
tatem ί, etsi non sint justi praztextus: tu autem cur
laudas quod factum est, cum nec ullam quidem ex eo
voluptatem percipias? Atque ille quidem fortasse du-
cetur paenitentia : tu autem has quoque tibi fores oc-
cludis, medicamentum tollis, et tantum solatium ever-
tis, portum undique tibi obstruens reditus ad paeniten-
tiam. Quando ergo te viderit, qui non peccato obnoxius
alios debes reprehendere, non solum non id facere,
sed etiam praetexere et adumbrare; et non solum
adumbrare, sed etiam opem ferre : quid de seipso pu-
tabit, et quid de eo quod adu‘iissum est? Multi enim
homines, ut plurimum, non ex iis solum, quae animo
conceperunt, lerunt de rebus agendis sententiam, sed
etiam ab aliorum instituto opinioneque corrupti : et si
qui peccavit, viderit omnes se aversantes, existima-
bit se aliquod magnum et indignum scelus admisisse;
quando autem viderit non solum non indignantes, sed
etiam placide ferentes, atque adeo blandientes. cor-
rupto deinceps conscientiae judicio, multorum senten-
tia depravatae sua: menti adstipulaute, quid non aude-
bit? quando autem seipsum condemnabit, et sine
scrupulo peccare cessabit? Oportet itaque ctiam si
quis malum faciat seipsum condemnare; per id enim
eo devehitur, ut a malo ccssetur, et licet quae bona et
honesta sunt non faciat, ea tamen laudare. Nam via
ad operationem est alacritas. At hic, quoniam iis qua:
fiunt applaudit, jure eum insigniter et vehementer
pungit ac notat. Si enim vel reprehensum vitium adeo
viget, et laudata virtus vix suos ad sudores provocat:
quid erit si hoc non factum fuerit? [loc viderit quis-
piam fieri vel in choro sacerdotum : quod si hoc vel
in discipulis grave est, multo magis in magistris.
8. Quid facis, o homo? Lex violata est, temperantia
contempta est, tot peccata ab aliquo eorum, qui sacer-
dotio funguntur, commissa sunt, inferna supernis con-
fusa sunt : atque adeo qua: superna sunt, inferna facta
sunt, et tu non perhorrescis? At propheta quidem ipsa
etiam elementa insensibilia vocat ad gravissimo dolore
simul deflenda ac deplorauda mala, qua: communiter
fiunt : Stupuit coelum, et terra horruit supra modum (J er.
2. 12). Ει rursus : Lugcbit Carmelus, lugebit uinum,
lugebit vinea (Isai. 2L 7). Et inanima: quidem creaturas
lugent et ingemiscunt, atque una cum Domino indi-
gnantur : tu autem qui es rationis particeps, non doles,
non reprehendis, non es vehemens ultor legum Dei
¹. sic Mcrel.; ncg., ille enim potest dicere passionem.
i
Il
studium multorum ad ea qua: sunt honesta : quando
non solum non reprehendunt aliqui, sed etiam iis qui
peccant gratulantur. Hoc autem non est minus quam
peccare. Audi Paulum dicentem : Non solum lucc fa-
ciunt, sed etiam consentiunt facientibus (Rom. 1. '59.). lloc
est autem non parvum peccatum , etiamsi quis mala
non faciat, una cum malis gaudere, eisque gratulari.
llle enim potest dicere necessitatem, causari pauper-
tatem ί, etsi non sint justi praztextus: tu autem cur
laudas quod factum est, cum nec ullam quidem ex eo
voluptatem percipias? Atque ille quidem fortasse du-
cetur paenitentia : tu autem has quoque tibi fores oc-
cludis, medicamentum tollis, et tantum solatium ever-
tis, portum undique tibi obstruens reditus ad paeniten-
tiam. Quando ergo te viderit, qui non peccato obnoxius
alios debes reprehendere, non solum non id facere,
sed etiam praetexere et adumbrare; et non solum
adumbrare, sed etiam opem ferre : quid de seipso pu-
tabit, et quid de eo quod adu‘iissum est? Multi enim
homines, ut plurimum, non ex iis solum, quae animo
conceperunt, lerunt de rebus agendis sententiam, sed
etiam ab aliorum instituto opinioneque corrupti : et si
qui peccavit, viderit omnes se aversantes, existima-
bit se aliquod magnum et indignum scelus admisisse;
quando autem viderit non solum non indignantes, sed
etiam placide ferentes, atque adeo blandientes. cor-
rupto deinceps conscientiae judicio, multorum senten-
tia depravatae sua: menti adstipulaute, quid non aude-
bit? quando autem seipsum condemnabit, et sine
scrupulo peccare cessabit? Oportet itaque ctiam si
quis malum faciat seipsum condemnare; per id enim
eo devehitur, ut a malo ccssetur, et licet quae bona et
honesta sunt non faciat, ea tamen laudare. Nam via
ad operationem est alacritas. At hic, quoniam iis qua:
fiunt applaudit, jure eum insigniter et vehementer
pungit ac notat. Si enim vel reprehensum vitium adeo
viget, et laudata virtus vix suos ad sudores provocat:
quid erit si hoc non factum fuerit? [loc viderit quis-
piam fieri vel in choro sacerdotum : quod si hoc vel
in discipulis grave est, multo magis in magistris.
8. Quid facis, o homo? Lex violata est, temperantia
contempta est, tot peccata ab aliquo eorum, qui sacer-
dotio funguntur, commissa sunt, inferna supernis con-
fusa sunt : atque adeo qua: superna sunt, inferna facta
sunt, et tu non perhorrescis? At propheta quidem ipsa
etiam elementa insensibilia vocat ad gravissimo dolore
simul deflenda ac deplorauda mala, qua: communiter
fiunt : Stupuit coelum, et terra horruit supra modum (J er.
2. 12). Ει rursus : Lugcbit Carmelus, lugebit uinum,
lugebit vinea (Isai. 2L 7). Et inanima: quidem creaturas
lugent et ingemiscunt, atque una cum Domino indi-
gnantur : tu autem qui es rationis particeps, non doles,
non reprehendis, non es vehemens ultor legum Dei
¹. sic Mcrel.; ncg., ille enim potest dicere passionem.
i
Il