PG 6, col. 381
In English: The First Apology 33
ἄπιστα καὶ ἀδύνατα νομιζόμενα παρὰ τοῖς ὰνθρι
me; γενήσεσθαι, ταῦτα ὁ Θεὸς προεμήνυσε διὰ τ‹
προφητικοῦ Πνεύματος μέλλειν γίνεσθαι, ἵν’, ὅτε
γένηται, μὴ ἀπιπηθῇ, ἀλλ’ ὲκ τοῦ προειρῆσθαι π
στευθῇ. Ὅπως δέ τινες (78) μὴ νοήσαντες τὴν δεδι
λωμὲνην προφητείαν, ἐγκαλέσωσιν ήμῖν ἆπερ ἐν
κὰλέσαμεν τοῖς ποιηταῖς εἰποῦσιν ἀφροδισίων χάρ
ἐληλυθέναι ἐπὶ γυναῖκας τὸν Δία , διασαφῆσαι τοὶ
λόγους πειρασώμεθα. Τὸ οὖν , Ἰδοὺ ἡ παρθένοςέ
γαστρὶ ἔξει, σημαίνει ού συνουσωσθεῖσαν τὴν παι
θένον ωλλαὸεῖν. ,Εί γὰρ ὲσυνουσιάσθη ὑπὸ ὁτουοῦε
οὐκ ἔτι ἦν παρθένος · ἀλλὰ δύναμις Θεοῦ, ὲπελθοῦσ
τῇ Παρθένῳ, ἐπεσκίασεν αὐτὴν, καὶ κυοφορῆσε
παρθένον οὖσαν πεποίηκε. Καὶ ὁ ἀποσταλεὶς δὲ πρί
αὐτὴν τὴν παρθένον κατ’ ἐκεῖνο τοῦ καιροῦ ἄγγελε
Θεοῦ, εὐηγγελίσατο αὐτὴν εἰπών ο Ἰδοὺ orva
ἐν γαστρί ἐκ Πνεύματος ἁγίου, καὶ τέξῃ υἱὸν, καὶ
Υἱὸς ’Υψίστου ικληθήσεται · καὶ καλέσεις τὸ
ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν · αὐτὸς γὰρ σώσει τὸν
λαὸν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν αμαρτιῶν αὐτῶν’ ὡς οἱ
ἀπομνημονεύσαντες πάντα τὰ περὶ τοῦ Σωτῆρος
ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐδίδαξανσ οἷς ἐπιστεύσαμεν ο
ἐπειδὴ καὶ διὰ Ἡσαΐου τοῦ προδεδηλωμένου τὸ προ-
φητικὸν Πνεῦμα τοῦτον γενησόμενον, ὡς προεμήνύο-
μεν (79), ἔφη. Τὸ Πνεῦμα οὖν καὶ τὴν δύναμιν τήν
παρὰ τοῦ Θεοῦ οὐδὲν ἄλλο νοῆσαι θέμις , ἦ τὸν Λό-
γον, ὃς καὶ⁵ πρωτότοκος τῷ Θεῷ ἐστι, Μωσῆς (80) ὁ
προδεδηλωμένος προφήτης ἐμήνυσε. Καὶ τοῦτο, ὲλ
θὸν ἐπὶ τήν Παρθένον καὶ ὲπισκιάσαν, οὐ διὰ συνου-
σίας, ἀλλὰ διὰ δυνάμεως ἐγκύμονα κατέστησε. Τὸ
δὲ Ἰησοῦς ὄνομα τῇ Ἐϐραΐδι φωνῇ σωτήρ τῇ Ἐλλη-
νὶδι διαλέκτῳ δηλοῖ. Ὅθεν καὶ⁵ ὁ ἄγγελος πρὸς τὴν
Παρθένον εἷπε, καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν·
αὐτὸς τὰρ σώσει τὸν λαὸν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν duap-
τιῶν αὐτῶν. Ὅτι δὲ οὐδενὶ ἄλλῳ θεοφοροῦνται οἱ
προφητεύοντες εί μὴ λόγῳ θείῳ (8i), καὶ ὑμεῖς, ὡς
ὑπολαμὸάνω, φήσετε.
54. Ὅπου δὲ καὶ⁵ τῆς γῆς γεννᾶσθαι ἔμελλεν, ὡς
προεῖπεν ἕτερος προφήτης ὁ Μιχαίας, ἀκούσατε.”Εφη
δὲ οὕτως’ Καὶ σὺ, Βηθλεὲμ γῆ Ἰούδα, οὐδαμῶς
⁷⁸ lsa. vn, l4. " Luc. t, 5, 32; Matth. ι, 21.
(Ἱὸὶβοπως δέ τινες. Legendum mouet Thirlbius ι)
ὅπως μή τινες.
ως οε gn τινες.
:_q προεξηνύομεν. Clarom. προσμηνύομεν.
(80) Μωσῆς. Nemo est, quinon advertat legen-
dum esse, ὡς Μωσῆς. Sed Grabius longe diversam
emendandi hujusloci rationem sequitur: Legendum
enim putat, ὡς Ἡσαΐας, atque errorem inde ortum
putat 'quod scriptum fuisset brevitatis causa ὡς Ἦσ.
unde factum Μωσῆς. Necesse non‘est commentum
hominis eruditi pluribus refellere. Liquet enim Ju-
slinum, qui hoc'loco Verbum ante incarnationem
primogenitum esse docet, “minime; reSpexisse ad
Isaite de Filio incarnato et Virgine Deum pariente
oracula. At Moysis auctoritate Iustinus utitur dia-
lng.n. 50, ut probet Verbum esse primogenitum.
Qua re non debet lsaias in Moysis iocum huc‘intrudi.
Vide hunc Dialogi locum. ’ λ
me; γενήσεσθαι, ταῦτα ὁ Θεὸς προεμήνυσε διὰ τ‹
προφητικοῦ Πνεύματος μέλλειν γίνεσθαι, ἵν’, ὅτε
γένηται, μὴ ἀπιπηθῇ, ἀλλ’ ὲκ τοῦ προειρῆσθαι π
στευθῇ. Ὅπως δέ τινες (78) μὴ νοήσαντες τὴν δεδι
λωμὲνην προφητείαν, ἐγκαλέσωσιν ήμῖν ἆπερ ἐν
κὰλέσαμεν τοῖς ποιηταῖς εἰποῦσιν ἀφροδισίων χάρ
ἐληλυθέναι ἐπὶ γυναῖκας τὸν Δία , διασαφῆσαι τοὶ
λόγους πειρασώμεθα. Τὸ οὖν , Ἰδοὺ ἡ παρθένοςέ
γαστρὶ ἔξει, σημαίνει ού συνουσωσθεῖσαν τὴν παι
θένον ωλλαὸεῖν. ,Εί γὰρ ὲσυνουσιάσθη ὑπὸ ὁτουοῦε
οὐκ ἔτι ἦν παρθένος · ἀλλὰ δύναμις Θεοῦ, ὲπελθοῦσ
τῇ Παρθένῳ, ἐπεσκίασεν αὐτὴν, καὶ κυοφορῆσε
παρθένον οὖσαν πεποίηκε. Καὶ ὁ ἀποσταλεὶς δὲ πρί
αὐτὴν τὴν παρθένον κατ’ ἐκεῖνο τοῦ καιροῦ ἄγγελε
Θεοῦ, εὐηγγελίσατο αὐτὴν εἰπών ο Ἰδοὺ orva
ἐν γαστρί ἐκ Πνεύματος ἁγίου, καὶ τέξῃ υἱὸν, καὶ
Υἱὸς ’Υψίστου ικληθήσεται · καὶ καλέσεις τὸ
ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν · αὐτὸς γὰρ σώσει τὸν
λαὸν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν αμαρτιῶν αὐτῶν’ ὡς οἱ
ἀπομνημονεύσαντες πάντα τὰ περὶ τοῦ Σωτῆρος
ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐδίδαξανσ οἷς ἐπιστεύσαμεν ο
ἐπειδὴ καὶ διὰ Ἡσαΐου τοῦ προδεδηλωμένου τὸ προ-
φητικὸν Πνεῦμα τοῦτον γενησόμενον, ὡς προεμήνύο-
μεν (79), ἔφη. Τὸ Πνεῦμα οὖν καὶ τὴν δύναμιν τήν
παρὰ τοῦ Θεοῦ οὐδὲν ἄλλο νοῆσαι θέμις , ἦ τὸν Λό-
γον, ὃς καὶ⁵ πρωτότοκος τῷ Θεῷ ἐστι, Μωσῆς (80) ὁ
προδεδηλωμένος προφήτης ἐμήνυσε. Καὶ τοῦτο, ὲλ
θὸν ἐπὶ τήν Παρθένον καὶ ὲπισκιάσαν, οὐ διὰ συνου-
σίας, ἀλλὰ διὰ δυνάμεως ἐγκύμονα κατέστησε. Τὸ
δὲ Ἰησοῦς ὄνομα τῇ Ἐϐραΐδι φωνῇ σωτήρ τῇ Ἐλλη-
νὶδι διαλέκτῳ δηλοῖ. Ὅθεν καὶ⁵ ὁ ἄγγελος πρὸς τὴν
Παρθένον εἷπε, καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν·
αὐτὸς τὰρ σώσει τὸν λαὸν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν duap-
τιῶν αὐτῶν. Ὅτι δὲ οὐδενὶ ἄλλῳ θεοφοροῦνται οἱ
προφητεύοντες εί μὴ λόγῳ θείῳ (8i), καὶ ὑμεῖς, ὡς
ὑπολαμὸάνω, φήσετε.
54. Ὅπου δὲ καὶ⁵ τῆς γῆς γεννᾶσθαι ἔμελλεν, ὡς
προεῖπεν ἕτερος προφήτης ὁ Μιχαίας, ἀκούσατε.”Εφη
δὲ οὕτως’ Καὶ σὺ, Βηθλεὲμ γῆ Ἰούδα, οὐδαμῶς
⁷⁸ lsa. vn, l4. " Luc. t, 5, 32; Matth. ι, 21.
(Ἱὸὶβοπως δέ τινες. Legendum mouet Thirlbius ι)
ὅπως μή τινες.
ως οε gn τινες.
:_q προεξηνύομεν. Clarom. προσμηνύομεν.
(80) Μωσῆς. Nemo est, quinon advertat legen-
dum esse, ὡς Μωσῆς. Sed Grabius longe diversam
emendandi hujusloci rationem sequitur: Legendum
enim putat, ὡς Ἡσαΐας, atque errorem inde ortum
putat 'quod scriptum fuisset brevitatis causa ὡς Ἦσ.
unde factum Μωσῆς. Necesse non‘est commentum
hominis eruditi pluribus refellere. Liquet enim Ju-
slinum, qui hoc'loco Verbum ante incarnationem
primogenitum esse docet, “minime; reSpexisse ad
Isaite de Filio incarnato et Virgine Deum pariente
oracula. At Moysis auctoritate Iustinus utitur dia-
lng.n. 50, ut probet Verbum esse primogenitum.
Qua re non debet lsaias in Moysis iocum huc‘intrudi.
Vide hunc Dialogi locum. ’ λ