PG 67, col. 300
In English: The Ecclesiastical History of Socrates Scholasticus 2.35
tab erudiis. Nam Aristotcles propter sophistas qui t σόφων τὰ Πλάτωνος καὶ Πλωτίνου ἐκτιθέμενοι, ἐξ-
ελέγχουσι τὰ τεχτπικῶς καρὰ Ἀριστοτέλους λεγόμενα.
Ἀλλὰ Ἀέτιος ἐφεκτικοῦ μὴ τυχὼν διδασκάλου, τοῖς
ἐκ τῶν κατηγοριῶν σοφίσμασι συνεπέμεινε. Διὸ οὐτς
νοῆσαι δεδύνηται, πῶς ἐστιν ἀγέννητος γέννησις (20,
καὶ ὅπαως τὸ γενόμενον συναῖδιόν ἐστι τῷ γεννήσαντι.
Οὕτω δὲ ἦν ὀλιιγομαθὴς ὁ Ἀέτιος, καὶ τῶν ἱερῶν
Γραμμάτων ἀμύητος, τὸ ἐριστικὸν δὲ κατωρθώκει μό-
νον, ὅπερ ἂν καὶ ἄγροικόςτις ποιήσειεν, ὡς μήτε τοὺς
ἀρχαίους τοὺς τὰ Χριστιανικὰ λόγια ἐρμηνεύσαντας
ἀσκηθῆναι, πολλὰ χαίρειν φράσας τοῖς περὶ Κλη-
ratio, et qua ratione id quod genitum est, coæter- μεντα, καὶ Ἀφρικανὸν, καὶ Ὡριγένην, ἄνδρας πάσης
σοφίας ἐπιστήμονας. Ἐπιστολάς τε συνεκάττυε πρὸς
τὸν βασιλέα Κωνστάντιον, καὶ πρὸς ἐτέρους τινὰς,
ἐρεσχελίας συμπλέκων καὶ σοφίσμάτα μελετῶν. Διὸ
καὶ ἐπεκαλεῖτο ὁ Ἀθεος. Ἀλλὰ εἰ καὶ τὰ αὐτὰ τοῖς
Ἀρειανίζουσιν ἔλεγεν, ὅμως ὑπὸ τῶν οἰκείων οὐ δυ-
ναμένων συνιέναι τὸ περισκελὲς τῶν συλλογισμῶν,
ὡς αἰρετικὸς ὁ ὀμόφρων αὐτοῖς ἐνομίζετο. Καὶ δια.-
τοῦτο ἐξελαθεὶς τῆς αὐτῶν Ἐκκλησίας, ἔδοξεν αὐτὸς
μὴ βούλεσθαι κοινωνεῖν αὐτοῖς. Καὶ νῦν εἰσιν ἐξ
ἐκείνου, οἱ τότε μὲν Ἀετιανοὶ, νῦν δὲ Εὐνομιανοὶ
προσαγορευόμενοι· χρόνῳ γὰρ ὕστερον Εὐνόμιος.
ταχυγράφος ὦν ἐκείνου, καὶ ὑπʼ αὐτῷ παιδευθεὶς τὴν
αἱρετικὴν λέξιν (21), τοῦ στίφους τούτου προέστη.
Περὶ μὲν οὖν Κὐνομίου κατὰ χώραν ἐροῦμεν.
iis tamen ipsis qui perylexas ejus argumentationes intelligere non poterant, hæreticus est judicatus.
b id pulsus eorum ecclesia, hanc speciem præ se tulit, quasi ipse 1 24 se ab eorum communione
sejunxisset. Manentqne hactenus ab illo propagati, ii qui olim quidem Aetianl, numnc autem Euno-
miani dicuntnr. Eunomius enim, qni notarius ejus fuerat, et inanem illam ac verbosam disputandi ra-
tionem ab eo didicerat, sectæ illi postea præfuit. Verum de Eunomio uberius suo loco dicturi
ΚπσΑΛ. A.
Πορὶ τῆς ἐν Mεδιολάνῳ συνόδου.
Τότε δὲ ἐν τῇ Ἰταλίᾳ, συνῆλθον ἐπίσκοποι, τῶν
ex orientalibus quidem haud multi, plerosque enim μὲν ἀνατολικῶν οὐ σφόδρα πολλοί· ἐπεὶ τοὺς
eorum aut senectus, aut itineris longitudo, domi πλείους αὐτῶν τὸ τῆς ἡλικίας γῆρας, καὶ τῆς ὀδοῦ
detinnerat. Εx Occidentis autem partibus plures τὸ διάστημα παρεῖναι ἐκώλυσεν. Τῶν δὲ ἐσπερίων,
quam trecenti adfuerunt, siquidem imperator præ- ὑπὲρ τοὺς τριακοσίους (22) ἀπήντησαν. Πρόσταγμα
ceperat, ut in urbe Mediolano episcoporum synodus δὲ ἦν τοῦ βασιλέως, ἐν Μεδιολάνῳ πόλει ποιεῖσθαι
VALEESI ANNoTATIONES.
plativi autem philosophi, libros latonis et Pletini, Leonis Allatiilegitur τὴν ἐριστικὴν λέσχην, rectius
declarantes ea quæ artificiose ab Aristotle sunt con- meo quidem judicio. Vulgatam tamen lectionem
scripta, redarguunt. Differunt tamen sceptici philo- tuetur Epiphanius Scholasticus, et Suidas in voce
sophi ab ἐφεκτικοῖς, ut species a genere. Duo enim Ἀέτιος, ubi hunc Socratis nostri locum describit.
(22) πέρτοὺς τριακοσίους. Idem numerus ha-
seribit baertius. Alii fuerunt δογματικοί, alii ἐφ- betur apud Soxomenum in libro v, csp. 9. Sed ττ
credibile est, tantum numerum episcoporum ad
(20) Πώς ἐστιν ἀγέννητος γbνησις. Hoc loco D hoc Mediolanense concilium convenisse. Potius
ἀγεννητος ponitur pro ἀνάρχῳ· id est, principii er- crediderim mendosos esse tam Socratis, quam So-
perte. Itaque ἀγένητος libentius legerim per smpli- xomeni codices. et pro τριακοσίους, scribendum
cem ν, id est, increata generatio, vel potius absyue esse τριάκοντα. Certe in epstola concilii Mediolα-
creatione. Epiphanius Scholasticus legisse videtur nensis missa ad Eusebium Vercellensem episcopum,
ἀγεννήτου. Sic enim vertit: Quamobrem nec intelli- triginta tantum episcoporum nomina leguntur, qui
cere potuit, quomodo sit ingeniti generatio, etc. Paulo in damnationem Athanasii, Marcelli atque Photini
post scribendum videtur καὶ, ὅπως τὸ γεννώμε- consenserant. Inter quos quidam etiam Orien-
tis partium episcopi recensentur, ut videre est apud
(21) Παδευθεὶς τὴν αλρετικὴν λέβιν. In codice Baronium ad annum Christi 355.
VAIOtOM.
ἘἘν Μχδιολάνῳ. Annus 355 rci catholicæ exi- testate, religionis jura violata, hæreticis summa
tiosus fuit; in quo, vi et tyrannica Constantii po- rci ecdesiasticæ administrandæ permissa, catholi-
ελέγχουσι τὰ τεχτπικῶς καρὰ Ἀριστοτέλους λεγόμενα.
Ἀλλὰ Ἀέτιος ἐφεκτικοῦ μὴ τυχὼν διδασκάλου, τοῖς
ἐκ τῶν κατηγοριῶν σοφίσμασι συνεπέμεινε. Διὸ οὐτς
νοῆσαι δεδύνηται, πῶς ἐστιν ἀγέννητος γέννησις (20,
καὶ ὅπαως τὸ γενόμενον συναῖδιόν ἐστι τῷ γεννήσαντι.
Οὕτω δὲ ἦν ὀλιιγομαθὴς ὁ Ἀέτιος, καὶ τῶν ἱερῶν
Γραμμάτων ἀμύητος, τὸ ἐριστικὸν δὲ κατωρθώκει μό-
νον, ὅπερ ἂν καὶ ἄγροικόςτις ποιήσειεν, ὡς μήτε τοὺς
ἀρχαίους τοὺς τὰ Χριστιανικὰ λόγια ἐρμηνεύσαντας
ἀσκηθῆναι, πολλὰ χαίρειν φράσας τοῖς περὶ Κλη-
ratio, et qua ratione id quod genitum est, coæter- μεντα, καὶ Ἀφρικανὸν, καὶ Ὡριγένην, ἄνδρας πάσης
σοφίας ἐπιστήμονας. Ἐπιστολάς τε συνεκάττυε πρὸς
τὸν βασιλέα Κωνστάντιον, καὶ πρὸς ἐτέρους τινὰς,
ἐρεσχελίας συμπλέκων καὶ σοφίσμάτα μελετῶν. Διὸ
καὶ ἐπεκαλεῖτο ὁ Ἀθεος. Ἀλλὰ εἰ καὶ τὰ αὐτὰ τοῖς
Ἀρειανίζουσιν ἔλεγεν, ὅμως ὑπὸ τῶν οἰκείων οὐ δυ-
ναμένων συνιέναι τὸ περισκελὲς τῶν συλλογισμῶν,
ὡς αἰρετικὸς ὁ ὀμόφρων αὐτοῖς ἐνομίζετο. Καὶ δια.-
τοῦτο ἐξελαθεὶς τῆς αὐτῶν Ἐκκλησίας, ἔδοξεν αὐτὸς
μὴ βούλεσθαι κοινωνεῖν αὐτοῖς. Καὶ νῦν εἰσιν ἐξ
ἐκείνου, οἱ τότε μὲν Ἀετιανοὶ, νῦν δὲ Εὐνομιανοὶ
προσαγορευόμενοι· χρόνῳ γὰρ ὕστερον Εὐνόμιος.
ταχυγράφος ὦν ἐκείνου, καὶ ὑπʼ αὐτῷ παιδευθεὶς τὴν
αἱρετικὴν λέξιν (21), τοῦ στίφους τούτου προέστη.
Περὶ μὲν οὖν Κὐνομίου κατὰ χώραν ἐροῦμεν.
iis tamen ipsis qui perylexas ejus argumentationes intelligere non poterant, hæreticus est judicatus.
b id pulsus eorum ecclesia, hanc speciem præ se tulit, quasi ipse 1 24 se ab eorum communione
sejunxisset. Manentqne hactenus ab illo propagati, ii qui olim quidem Aetianl, numnc autem Euno-
miani dicuntnr. Eunomius enim, qni notarius ejus fuerat, et inanem illam ac verbosam disputandi ra-
tionem ab eo didicerat, sectæ illi postea præfuit. Verum de Eunomio uberius suo loco dicturi
ΚπσΑΛ. A.
Πορὶ τῆς ἐν Mεδιολάνῳ συνόδου.
Τότε δὲ ἐν τῇ Ἰταλίᾳ, συνῆλθον ἐπίσκοποι, τῶν
ex orientalibus quidem haud multi, plerosque enim μὲν ἀνατολικῶν οὐ σφόδρα πολλοί· ἐπεὶ τοὺς
eorum aut senectus, aut itineris longitudo, domi πλείους αὐτῶν τὸ τῆς ἡλικίας γῆρας, καὶ τῆς ὀδοῦ
detinnerat. Εx Occidentis autem partibus plures τὸ διάστημα παρεῖναι ἐκώλυσεν. Τῶν δὲ ἐσπερίων,
quam trecenti adfuerunt, siquidem imperator præ- ὑπὲρ τοὺς τριακοσίους (22) ἀπήντησαν. Πρόσταγμα
ceperat, ut in urbe Mediolano episcoporum synodus δὲ ἦν τοῦ βασιλέως, ἐν Μεδιολάνῳ πόλει ποιεῖσθαι
VALEESI ANNoTATIONES.
plativi autem philosophi, libros latonis et Pletini, Leonis Allatiilegitur τὴν ἐριστικὴν λέσχην, rectius
declarantes ea quæ artificiose ab Aristotle sunt con- meo quidem judicio. Vulgatam tamen lectionem
scripta, redarguunt. Differunt tamen sceptici philo- tuetur Epiphanius Scholasticus, et Suidas in voce
sophi ab ἐφεκτικοῖς, ut species a genere. Duo enim Ἀέτιος, ubi hunc Socratis nostri locum describit.
(22) πέρτοὺς τριακοσίους. Idem numerus ha-
seribit baertius. Alii fuerunt δογματικοί, alii ἐφ- betur apud Soxomenum in libro v, csp. 9. Sed ττ
credibile est, tantum numerum episcoporum ad
(20) Πώς ἐστιν ἀγέννητος γbνησις. Hoc loco D hoc Mediolanense concilium convenisse. Potius
ἀγεννητος ponitur pro ἀνάρχῳ· id est, principii er- crediderim mendosos esse tam Socratis, quam So-
perte. Itaque ἀγένητος libentius legerim per smpli- xomeni codices. et pro τριακοσίους, scribendum
cem ν, id est, increata generatio, vel potius absyue esse τριάκοντα. Certe in epstola concilii Mediolα-
creatione. Epiphanius Scholasticus legisse videtur nensis missa ad Eusebium Vercellensem episcopum,
ἀγεννήτου. Sic enim vertit: Quamobrem nec intelli- triginta tantum episcoporum nomina leguntur, qui
cere potuit, quomodo sit ingeniti generatio, etc. Paulo in damnationem Athanasii, Marcelli atque Photini
post scribendum videtur καὶ, ὅπως τὸ γεννώμε- consenserant. Inter quos quidam etiam Orien-
tis partium episcopi recensentur, ut videre est apud
(21) Παδευθεὶς τὴν αλρετικὴν λέβιν. In codice Baronium ad annum Christi 355.
VAIOtOM.
ἘἘν Μχδιολάνῳ. Annus 355 rci catholicæ exi- testate, religionis jura violata, hæreticis summa
tiosus fuit; in quo, vi et tyrannica Constantii po- rci ecdesiasticæ administrandæ permissa, catholi-