PG 75, col. 1161
Πατέρα τις ἐπιγινώσκει, εί μὴ 6 Υίδς, καὶ ᾧ ἂν
βούληται 6 Υίδς ἀποκαλύψαι. ι Τί τούτων τῶν ρη-
μάτων σαφέστερονς Ίση, φησὶν, ἡμῖν ἡ γνῶσίς ἐστι ο
γινώσκω γὰρ τὸν Πατέρα, γινωσκόμενος ὑπ’ αὐτοῦ δ
καὶ γινώσκει με 6 Πατὴρ, καὶ γινωσκόμενος ὑπ’
ἐμοῦ. Πᾶσα δὲ ή κτίσις τῆς ἡμετέρας ὲκδέϐληται
γνώσεως. Πῶς γὰρ οἷόν τε τῆς φύσεως ἡμῶν οὐ κοι-
νωνοῦσαν, κοινωνῆσαι τῆς γνώσεως; μεταλαγχά-
νουσι δέ τινες ὅμως βραχείας τινὸς θεωρίας’ ἁπο-
καλύπτω γὰρ ὡς οἷόν τε οἷς ἂν ἐθέλω τὴν περὶ τοῦ
Πατρός γνῶσιν, ὡς ἑν ἐσόπτρῳ καὶ αἰνίγματι.
Ταῦτα ὲκ τῶν Δεσποτικῶν ἱμάθομεν διδαγμάτων·
ποίαν ἐνταῦθα χώραν ἔχει τὺ μεῖζον καὶ ἐλαττονς
Ποῖον κτίσμα τὸν κτίστην γινώσκει, ὡς ὑπὸ τοῦ κτί-
στου γινώσκεταις Ποῖον δὲ ποίημα τὴν πρὸς τὸν
ποιητὴν ἰσότητα δέχεταις Ἦ οὐκ ίσμεν ὅπως περὶ
τῆς κτίσεως ὴ θεία Γραφὴ διαλέγεται; ’Δναμνησθῶ-
μεν τοίνυν τῶν τοῦ Προφήτου ῥημάτων· ι Κατ’
ἀρχὰς σὺ,Κύριε,τὴν γῆν ιθιμελίωσας, καὶ ῑργα τῶν
χειρῶν σού είσιν οὐρανοί. Αὐτοὶ ἀπολοῦνται, σὺ δι
διαμένεις ο καὶ πάντες ὡς ίμάτιον παλαιωθήσονται,
καὶ ὡσεὶ περιϐόλαιον ἑλίξεις αὐτοὺς, καὶ ἀλλαγή-
σονται· σὺ δὲ αὐτὸς εί, καὶ τὰ ἐτη σου οὐκ ἐκλεί-
ψουσι. ι Καὶ πάλινο ι '0 ποιῶν τοὺς ἀγγέλους αὐ-
τοῦ πνεύματα, καὶ τοὺς λειτουργοὺς αὑτοῦ πυρὸς
φλόγα. ι Αὕτη κτίσεως καὶ κτίστου διαφορά. Ἔνθα
τοίνυν ἰσότης, οὐκέτι κτίσμα καὶ κτίστης, ἀλλὰ Πα-
τὴρ καὶ Υίόςσ διὸ καὶταῦτα τέθεικε τὰ ὀνόματα,
ἵνα ὲκ τῶν ὀνομάτων μάθωμεν τὴν ταυτότητα.ἰ Οὺζ
δεῖς γὰρ, φησὶ, γινώσκει τὸν Υίὸν εί μὴ 6 Πατὴρ,
οὐδὲ τὸν Πατέρα τις ἐπιγινώσκει εί μὴ 6 Υίός. ι Τῷ
εἰπεῖν ι οὐδεὶς, ι τὴν κτίσιν ἐδήλωσεν· ἐκδαλομένη
δὲ ἡ κτίσις, δείκνυσι τὸν μένοντα τῶν κτισμάτων
ὑπέρτερον, τῷ δὲ γεννήσαντι φυσικῶς συνημμένον ·
ι Οὐδεὶς γινώσκει τὸν Υίὸν εί μὴ 6 Πατὴρ, οὐδὲ τὸν Πατέρα τις ἐπιγινώσκει, εἰ μὴ ὁ Υἱὸς, καὶ ᾧ ἂν
,βούληται 6 Υἱὸς ἀποκαλύψαι. ι
Είπὰτωοαν οἱ τῆς ἀληθείας ἐχθροὶ, πῶς χρὴ τὴν
θείαν ἀναγινώσκειν Γραφὴν, τῷ γράμματι στέργειν, ι
ῆ τὴν ἔννοιαν ἐρευνᾷν. Κᾶν μέν οὗν-τὺ δεύτερον ei;
πωσι, μαθέτωσαν ἀφ’ ὧν λέγουσι, κάν τοῖς οίκείοις
προϐλήμασι τοῦτο ποιεῖν, καὶ τὴν ἀληθῆ τῶν πρα-
γμάτων ζητεῖν ἑρμηνείαν· εί δὲ φαῖεν ἀρκεῖν τὸ
γράμμα πρὸς ἀκριδῆ διδασκαλίαν, ὲκ τῶν ἰιροκειμεί⁴
νων τὴν ἔννοιαν αὐτῶν διελέγξωμαι · εὑρίσκεται γὰρ
ἀνέφικτος μὲν 6 Υἱὸς, 6 δὲ Πατὴρ ὲφικτός· καὶ 6
μὲν άπερινόητος, 6 δὲ Πατὴρ θεατός · περὶ μὲν γὰρ
ἑαυτοῦ 6 Δεσπότης Χριστὸς εἰπὼν, ὃτι r Οὐδεὶς γι-
νώσκει τὺν Υίὸν, εί μὴ 6 Πατὴρ, ι οὐκ ἐπήγαγε, καὶ
ᾧ ἂν βούληται 6 Πατὴρ ἀποκαλύψανείρηκὼς δὲ,
ι Οὐδὲ τὸν Πατέρα τις ἐπιγινώσκει, εί μὴ 6 Υἱὸς, ι
Εὐθὺς προσέθηκε, ι Καὶ ᾧ ἂν βούληται ὁ Tib; ἀπο-
καλύψαι ’ ι καὶ οὐ μόνον αὑτὸν Θεωρητὸν πεποίη-
“ Matth. χι, 9.7. ¹⁷ Psal. Ci, ἰεῦ-⁸28. "‘ Psal. CIII, l.
Parum. Οιι. LXXV.
βούληται 6 Υίδς ἀποκαλύψαι. ι Τί τούτων τῶν ρη-
μάτων σαφέστερονς Ίση, φησὶν, ἡμῖν ἡ γνῶσίς ἐστι ο
γινώσκω γὰρ τὸν Πατέρα, γινωσκόμενος ὑπ’ αὐτοῦ δ
καὶ γινώσκει με 6 Πατὴρ, καὶ γινωσκόμενος ὑπ’
ἐμοῦ. Πᾶσα δὲ ή κτίσις τῆς ἡμετέρας ὲκδέϐληται
γνώσεως. Πῶς γὰρ οἷόν τε τῆς φύσεως ἡμῶν οὐ κοι-
νωνοῦσαν, κοινωνῆσαι τῆς γνώσεως; μεταλαγχά-
νουσι δέ τινες ὅμως βραχείας τινὸς θεωρίας’ ἁπο-
καλύπτω γὰρ ὡς οἷόν τε οἷς ἂν ἐθέλω τὴν περὶ τοῦ
Πατρός γνῶσιν, ὡς ἑν ἐσόπτρῳ καὶ αἰνίγματι.
Ταῦτα ὲκ τῶν Δεσποτικῶν ἱμάθομεν διδαγμάτων·
ποίαν ἐνταῦθα χώραν ἔχει τὺ μεῖζον καὶ ἐλαττονς
Ποῖον κτίσμα τὸν κτίστην γινώσκει, ὡς ὑπὸ τοῦ κτί-
στου γινώσκεταις Ποῖον δὲ ποίημα τὴν πρὸς τὸν
ποιητὴν ἰσότητα δέχεταις Ἦ οὐκ ίσμεν ὅπως περὶ
τῆς κτίσεως ὴ θεία Γραφὴ διαλέγεται; ’Δναμνησθῶ-
μεν τοίνυν τῶν τοῦ Προφήτου ῥημάτων· ι Κατ’
ἀρχὰς σὺ,Κύριε,τὴν γῆν ιθιμελίωσας, καὶ ῑργα τῶν
χειρῶν σού είσιν οὐρανοί. Αὐτοὶ ἀπολοῦνται, σὺ δι
διαμένεις ο καὶ πάντες ὡς ίμάτιον παλαιωθήσονται,
καὶ ὡσεὶ περιϐόλαιον ἑλίξεις αὐτοὺς, καὶ ἀλλαγή-
σονται· σὺ δὲ αὐτὸς εί, καὶ τὰ ἐτη σου οὐκ ἐκλεί-
ψουσι. ι Καὶ πάλινο ι '0 ποιῶν τοὺς ἀγγέλους αὐ-
τοῦ πνεύματα, καὶ τοὺς λειτουργοὺς αὑτοῦ πυρὸς
φλόγα. ι Αὕτη κτίσεως καὶ κτίστου διαφορά. Ἔνθα
τοίνυν ἰσότης, οὐκέτι κτίσμα καὶ κτίστης, ἀλλὰ Πα-
τὴρ καὶ Υίόςσ διὸ καὶταῦτα τέθεικε τὰ ὀνόματα,
ἵνα ὲκ τῶν ὀνομάτων μάθωμεν τὴν ταυτότητα.ἰ Οὺζ
δεῖς γὰρ, φησὶ, γινώσκει τὸν Υίὸν εί μὴ 6 Πατὴρ,
οὐδὲ τὸν Πατέρα τις ἐπιγινώσκει εί μὴ 6 Υίός. ι Τῷ
εἰπεῖν ι οὐδεὶς, ι τὴν κτίσιν ἐδήλωσεν· ἐκδαλομένη
δὲ ἡ κτίσις, δείκνυσι τὸν μένοντα τῶν κτισμάτων
ὑπέρτερον, τῷ δὲ γεννήσαντι φυσικῶς συνημμένον ·
ι Οὐδεὶς γινώσκει τὸν Υίὸν εί μὴ 6 Πατὴρ, οὐδὲ τὸν Πατέρα τις ἐπιγινώσκει, εἰ μὴ ὁ Υἱὸς, καὶ ᾧ ἂν
,βούληται 6 Υἱὸς ἀποκαλύψαι. ι
Είπὰτωοαν οἱ τῆς ἀληθείας ἐχθροὶ, πῶς χρὴ τὴν
θείαν ἀναγινώσκειν Γραφὴν, τῷ γράμματι στέργειν, ι
ῆ τὴν ἔννοιαν ἐρευνᾷν. Κᾶν μέν οὗν-τὺ δεύτερον ei;
πωσι, μαθέτωσαν ἀφ’ ὧν λέγουσι, κάν τοῖς οίκείοις
προϐλήμασι τοῦτο ποιεῖν, καὶ τὴν ἀληθῆ τῶν πρα-
γμάτων ζητεῖν ἑρμηνείαν· εί δὲ φαῖεν ἀρκεῖν τὸ
γράμμα πρὸς ἀκριδῆ διδασκαλίαν, ὲκ τῶν ἰιροκειμεί⁴
νων τὴν ἔννοιαν αὐτῶν διελέγξωμαι · εὑρίσκεται γὰρ
ἀνέφικτος μὲν 6 Υἱὸς, 6 δὲ Πατὴρ ὲφικτός· καὶ 6
μὲν άπερινόητος, 6 δὲ Πατὴρ θεατός · περὶ μὲν γὰρ
ἑαυτοῦ 6 Δεσπότης Χριστὸς εἰπὼν, ὃτι r Οὐδεὶς γι-
νώσκει τὺν Υίὸν, εί μὴ 6 Πατὴρ, ι οὐκ ἐπήγαγε, καὶ
ᾧ ἂν βούληται 6 Πατὴρ ἀποκαλύψανείρηκὼς δὲ,
ι Οὐδὲ τὸν Πατέρα τις ἐπιγινώσκει, εί μὴ 6 Υἱὸς, ι
Εὐθὺς προσέθηκε, ι Καὶ ᾧ ἂν βούληται ὁ Tib; ἀπο-
καλύψαι ’ ι καὶ οὐ μόνον αὑτὸν Θεωρητὸν πεποίη-
“ Matth. χι, 9.7. ¹⁷ Psal. Ci, ἰεῦ-⁸28. "‘ Psal. CIII, l.
Parum. Οιι. LXXV.