PG 89, col. 1315
stantia; et privatio nobilior habitu; aut dicetur Α semper procedere. Sic enim ait Dominus: de εει
substantia caret, et non cst, neque principio per se
exstitit, talis virtus substantialis prodierit? Si enim
non est, non est subsistens: quomodo ergo ex nou
exsistente erit cxsistens , et ex eo quod nequaquam
est. substantiam capiet quod est? Nam si est,’;unum
omnium est; et si omnium unum est, per Filium
profecto factum est: siquidem omnia νιν ipsum
[acta sunt. Si autem quod non est, esi, et dicunt
Filium esse ex nihilo; prius ipsum quod non est,
faciant substantiam esse, et tunc tribuant ci vim
producendi talia germina.
ΙΧ- ΙΙΙυά autem "0n est diSSimUlandllm. quod Β procedere idem bic significant, prmeipue tanien
ad propositam tractationem valde necessarium est,
omne quod ex nibilo factmn εει, vim habere ut
ad nihilum rursus redeat, quamvis proprietatem
ejus naturalem major potestas vincat : at sentire
hoc de Filio, extremus anima: interitus est. Ex
Patre igitur est secundum naturam, et non ex ni-
bilo Filius : quod si estex Patre secundum naturam
Filius, est igitur bomousios, id est, consubstan-
tialis Patri qui genuit: omne enim genitum con-
substantiale est patri generanti; et quod aptum
natum εει ad generandum, ejusdem substantia: est
cum eo cui natura insitum est generare. llac ra-
tione dicunt Patres in Niemno concilio, Deum ea:
Deo ; et rursus lumen ex lumine: qualis enim Pater
est, talis Filius secundum substantiam. Declarat
hoc plane encrgi'a, id εει Operatio: siquidem quo-
rum est una encrgia, una εει substantia; et vice
versa, quorum est substantia una, una plane ener-
gia sive operatio est. Et Dominus ad redarguendum
.ludaaos, cum obtrectabant ei, quod dixisset: Filius
Dei sum ", docuit operationem esse instar omnium
aliorum ad attestandam veritatem, cum dixit: Si
non facio opera Patris mei, ne credite mihi: sin
autem facio , etsi mihi non creditis, aperibus meis
credite, ut sciatis et cognoscatis, quod ego in Patre,
et Pater in me est ⁸⁷. Quare absoluta demonstratio
est, et qua: sufficit et refelli non potest, consub-
stantialitatis eadem Patris et Filii operatiozqua:
enim videt Patrem facientem, facit Filius; non D ιιι⁹
qualia facit, sed qua: facit.
Χ. Idem de Spiritu sancto ct credimus et confi-
temur, esse scilicet consubstantialem Patri et Filio
etcomtcrnum, utpote semper coessistentcm: quod
enim est secundum substantiam Pater qui genuit,
et Filius qui genitus est, llOC ipsum est Spiritus
sanctus; et sicut Filius ex Patre, sic et Spiritus
sanctus ex Deo: ille quidem genitus, et ideo Filius;
bic autem procedens, et est Spiritus: vel potius
dicendum est, illum quidem generari, hunc autem
" ibid. 57-58. "‘ Prov. vtlt, 2’5.
“ Joan. ι, 56.
’³ Tbrcn. tv, 20.
‘16. "Joan. iv, 2i.
δ Nodum ἔκλῃψιν.
substantia caret, et non cst, neque principio per se
exstitit, talis virtus substantialis prodierit? Si enim
non est, non est subsistens: quomodo ergo ex nou
exsistente erit cxsistens , et ex eo quod nequaquam
est. substantiam capiet quod est? Nam si est,’;unum
omnium est; et si omnium unum est, per Filium
profecto factum est: siquidem omnia νιν ipsum
[acta sunt. Si autem quod non est, esi, et dicunt
Filium esse ex nihilo; prius ipsum quod non est,
faciant substantiam esse, et tunc tribuant ci vim
producendi talia germina.
ΙΧ- ΙΙΙυά autem "0n est diSSimUlandllm. quod Β procedere idem bic significant, prmeipue tanien
ad propositam tractationem valde necessarium est,
omne quod ex nibilo factmn εει, vim habere ut
ad nihilum rursus redeat, quamvis proprietatem
ejus naturalem major potestas vincat : at sentire
hoc de Filio, extremus anima: interitus est. Ex
Patre igitur est secundum naturam, et non ex ni-
bilo Filius : quod si estex Patre secundum naturam
Filius, est igitur bomousios, id est, consubstan-
tialis Patri qui genuit: omne enim genitum con-
substantiale est patri generanti; et quod aptum
natum εει ad generandum, ejusdem substantia: est
cum eo cui natura insitum est generare. llac ra-
tione dicunt Patres in Niemno concilio, Deum ea:
Deo ; et rursus lumen ex lumine: qualis enim Pater
est, talis Filius secundum substantiam. Declarat
hoc plane encrgi'a, id εει Operatio: siquidem quo-
rum est una encrgia, una εει substantia; et vice
versa, quorum est substantia una, una plane ener-
gia sive operatio est. Et Dominus ad redarguendum
.ludaaos, cum obtrectabant ei, quod dixisset: Filius
Dei sum ", docuit operationem esse instar omnium
aliorum ad attestandam veritatem, cum dixit: Si
non facio opera Patris mei, ne credite mihi: sin
autem facio , etsi mihi non creditis, aperibus meis
credite, ut sciatis et cognoscatis, quod ego in Patre,
et Pater in me est ⁸⁷. Quare absoluta demonstratio
est, et qua: sufficit et refelli non potest, consub-
stantialitatis eadem Patris et Filii operatiozqua:
enim videt Patrem facientem, facit Filius; non D ιιι⁹
qualia facit, sed qua: facit.
Χ. Idem de Spiritu sancto ct credimus et confi-
temur, esse scilicet consubstantialem Patri et Filio
etcomtcrnum, utpote semper coessistentcm: quod
enim est secundum substantiam Pater qui genuit,
et Filius qui genitus est, llOC ipsum est Spiritus
sanctus; et sicut Filius ex Patre, sic et Spiritus
sanctus ex Deo: ille quidem genitus, et ideo Filius;
bic autem procedens, et est Spiritus: vel potius
dicendum est, illum quidem generari, hunc autem
" ibid. 57-58. "‘ Prov. vtlt, 2’5.
“ Joan. ι, 56.
’³ Tbrcn. tv, 20.
‘16. "Joan. iv, 2i.
δ Nodum ἔκλῃψιν.