PG 9, col. 210
accipiendam. Cum ergo ex iis quæ hic a nohis di-
cenda sunt, Græci evidenter didicerint, quod eum
qui est verus Dei cultor nefarie persequendo, ipsi
se impie gerant: tunc jam procedentibus conve-
nienter Stromatum stylo et agendi ratione Com-
mentariis, solvendæ sunt quæ et a Græcis eta bar-
baris in nos moventur dubitationes de adventu Do-
mini. Atque in prato quidem qui varie lorent lo-
res, et in horto arborum plantatio, non sunt juxta
singulorum species a plantis alterius cujusvis ge-
neris separata: etiamsi quidam, eruditis varie de-
cerptis collectaneis, prata et Hcliconas, et favos, et
peplos, conscripserint: sed iis quæ, prout occasio
se obtulit,mihi venerunt in mentem, et neque or-
dine neque dictione sunt expurgata, sed de indu-
stria dispersa sunt, permixtim nobis instar prati
variata est Stromatum descriptio. Quæ cum ita se
habeant, et mihi erunt ad me excitandum Com-
mentarii: et ei qui est aptus ad cognitionem, si
forte in ea inciderit, ejus quod est utile ac condu-
cibile cum sudore fiet inquisiio. Non solum enima
cibum, sed multo magis etiam cognitionem labor
præcedat æquum est, iis qui per « arctam et angu-
stam vere viam Dominicam, » ad æternam et bea-
tam transmittuntur salutem. Nostra autem cogni-
tio, et hortus spiritalis, est ipse noster Servator, in
quem implantamur, transpositi et transformati in
terram bonam ex vita veteri, Mutatio autem plan-
tationis confert ad fertilitatem et bonitatem fru-
ctuum. Lux est autem Dominus et vera cognitia,
in quem sumustranspositi. ῷ Dicitur autem alioqui
duplex etiam cognitio: una quidem communiter
dicta, quæ est in omnibus hominibus, ut etiam
perspicacia et apprehensio, quæ ex cognitione sin-
gulorum objectorum vulgo elucet: quam non so-
lum habent potestates quæ sunt ratione præditæ,
sed pariter etiam quæ ea carent: quam ego nun-
quam nominaverim cognitionem, ut cui sit a natu-
ra ingeneratum ut apprehendat per sensus. Quæ
sicut γνῶσις, ita σύνεσις ct ἀντίληψις duplex st:
una scilicet, quæ sensu, sltera quæ intellectu fiat.
(76) Aογικαί. Interpres addit δυνάμεις. SLsunc.
- Quæ vox cum hoc loco excidisset, paulo post in
textum irrepsisse videtur.
(77) Καί. Supervscanea est hæc particula.
(78) Δυνάμεις γνώσεις γενήσονται. Supervaca-
nea videtur vox δυνάμεις. Quomodo autem dici ppo-
test, « potentiam fier cognitionem?» ld absurdum
ut vitaret Hervetus, transtulit « participem cogni-
tionis. » Forte cum vοx δυνάμεις e sententia præ-
cedente post λογικαί excidisset, ut modo dictum est
postea in margine adnotata, post λογικαί repetitum
ab imperito scriba in textum recepta est. Proinde
horum verborum sensus est : « Hoc modo nulla
erit cognitio præter solam rationalem, quæ rebus
intelligibilibus per simplicem animæ operationem
applicatur. »
(79) Χρηστός. Hæc sic distingui et explicari po-
terint: Χρηστὸς ἀνὴρ, φησὶν ὁ Δαδὶδ, ὁ οlκτίρμων
(τῶν παραπολλυμένων τῇ πλάνῃ) καὶ κιχρῶν (ἐκ
μεταδόσεως τοῦ λόγου τῆς ἀληθείας, οὐχ ὡς ἔτυχεν·
ἀλλα
(80) θlκτίρμων. Psalm. οἰκτείρων.
cenda sunt, Græci evidenter didicerint, quod eum
qui est verus Dei cultor nefarie persequendo, ipsi
se impie gerant: tunc jam procedentibus conve-
nienter Stromatum stylo et agendi ratione Com-
mentariis, solvendæ sunt quæ et a Græcis eta bar-
baris in nos moventur dubitationes de adventu Do-
mini. Atque in prato quidem qui varie lorent lo-
res, et in horto arborum plantatio, non sunt juxta
singulorum species a plantis alterius cujusvis ge-
neris separata: etiamsi quidam, eruditis varie de-
cerptis collectaneis, prata et Hcliconas, et favos, et
peplos, conscripserint: sed iis quæ, prout occasio
se obtulit,mihi venerunt in mentem, et neque or-
dine neque dictione sunt expurgata, sed de indu-
stria dispersa sunt, permixtim nobis instar prati
variata est Stromatum descriptio. Quæ cum ita se
habeant, et mihi erunt ad me excitandum Com-
mentarii: et ei qui est aptus ad cognitionem, si
forte in ea inciderit, ejus quod est utile ac condu-
cibile cum sudore fiet inquisiio. Non solum enima
cibum, sed multo magis etiam cognitionem labor
præcedat æquum est, iis qui per « arctam et angu-
stam vere viam Dominicam, » ad æternam et bea-
tam transmittuntur salutem. Nostra autem cogni-
tio, et hortus spiritalis, est ipse noster Servator, in
quem implantamur, transpositi et transformati in
terram bonam ex vita veteri, Mutatio autem plan-
tationis confert ad fertilitatem et bonitatem fru-
ctuum. Lux est autem Dominus et vera cognitia,
in quem sumustranspositi. ῷ Dicitur autem alioqui
duplex etiam cognitio: una quidem communiter
dicta, quæ est in omnibus hominibus, ut etiam
perspicacia et apprehensio, quæ ex cognitione sin-
gulorum objectorum vulgo elucet: quam non so-
lum habent potestates quæ sunt ratione præditæ,
sed pariter etiam quæ ea carent: quam ego nun-
quam nominaverim cognitionem, ut cui sit a natu-
ra ingeneratum ut apprehendat per sensus. Quæ
sicut γνῶσις, ita σύνεσις ct ἀντίληψις duplex st:
una scilicet, quæ sensu, sltera quæ intellectu fiat.
(76) Aογικαί. Interpres addit δυνάμεις. SLsunc.
- Quæ vox cum hoc loco excidisset, paulo post in
textum irrepsisse videtur.
(77) Καί. Supervscanea est hæc particula.
(78) Δυνάμεις γνώσεις γενήσονται. Supervaca-
nea videtur vox δυνάμεις. Quomodo autem dici ppo-
test, « potentiam fier cognitionem?» ld absurdum
ut vitaret Hervetus, transtulit « participem cogni-
tionis. » Forte cum vοx δυνάμεις e sententia præ-
cedente post λογικαί excidisset, ut modo dictum est
postea in margine adnotata, post λογικαί repetitum
ab imperito scriba in textum recepta est. Proinde
horum verborum sensus est : « Hoc modo nulla
erit cognitio præter solam rationalem, quæ rebus
intelligibilibus per simplicem animæ operationem
applicatur. »
(79) Χρηστός. Hæc sic distingui et explicari po-
terint: Χρηστὸς ἀνὴρ, φησὶν ὁ Δαδὶδ, ὁ οlκτίρμων
(τῶν παραπολλυμένων τῇ πλάνῃ) καὶ κιχρῶν (ἐκ
μεταδόσεως τοῦ λόγου τῆς ἀληθείας, οὐχ ὡς ἔτυχεν·
ἀλλα
(80) θlκτίρμων. Psalm. οἰκτείρων.