PG 96, col. 1487
palatium rtelestis regis, et hoc palatium in
Eden ad orientem (46) portam habet, et nemo
per eam portam ingredietur (47). nisi solus Do-
minus Deus; et erit porta clausa. Palatium pror-
sus adtnirandum, adeo ut ipsae quoque caelorum
Virtutes illud demirantur. Atque omnem sane
cogitationem opus superexcedit. Palatium enim
istud sineullius humani architecti opera exaedifica-
tum, caelis sublimius, et creatura omni latius osten-
sum est, et nemo in ipso praeterquam architectus
ille, et opifex et caelestium rerum omnium ac
terrestrium Creator habitabit. Ecquis tandem iste
est, quod solus condiderit, et solus inhabitave-
rit? Nunquam auditum hoc est ,' quod porta mi-
rabilis illius domus nemini alii unquam aperie-
ι tur. Quis iste est rex? non habet exercitum , et
VARUE LECTIONES.
³ Cod. κει-1).. ut fieri de hac voce solet, contracta habet ἀνῶν.
κτίσεως τῶν οὐρανιῶν καὶ ἐπιγείων. Czes: Α. κού⁹ κτίστης τῶν -ἁπάντων τῶν τε ἔν”οὑρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς
γῆς. ⁸ Barb. tuend. mhi-rorat, hanc autem vocem prorsus omittit (ἷξες. Α,
NOTAE.
(45) Animadversinngdignissimus est hic locus,
tum quia eamdem de _Virg'inis_ conceptione tidem
prodii,tum vero multo inagis quia:occu_rrit ca:
villis illorum qui, ubi haec Controversia agitur, vel
meridianus solis radios uti tenebras habent, tene-
bras proclamant. Dixi eamdem t_|_e coureptionec
Virginis [idem hic proponi; nam Virgo compara-
tur cmlestis Regis’palatio, cujus magnificentia
cogitationem om'nem' excedat, atque mentes ipsas
angelicas in stuporem rapiat. At vero eritne qui
eju'smodi palatium Deo dignissimum in_homine
peccati sordibus loedo demiietur ?‘Ergo vel negau-
imm erit id, quod tenebat Ecclesia, hoc palatium
tunc constructum luisse quando concipiebatur
Maria; vel fatendum est nullas peccati sordes in
Deiparm conceptione locum habuisse—At occur-
ritur hic praeterea morosorum cavillis. Nam hinc
quidem certissimum est agi de Deiparae conce-
ptione ; inde vero disertissime aflirtnalur, palatium
non fuisse constructum manibus hominum;sed
(ut paulo infra dicitur) solus Deus illud condidit,
zttemadntodum et solus iultabitavit. Atqui hoc de
munis cormtsculo dlCl non potest. tum aula
irginjsfi corpusculo dici noti..potest,nt.um quia
Christi Domini Dei nostri privilegium fuit ut sine
humano opere conciperetur, tumquia auctor noster
huc discrimen Evam inter ac Deiparam_ipse statuit
(infr. §75l), quod Eva quidem manu De] aedificata
fuerit; Mai-ia vero ab Joachimo et Anna fuerit pro-
genita. Ergo htecgde beatissima Deiparae a_nima_ne_-
Eessario sunt intelligenda. Ergo constructio palatii
nihil est aliud nisi animae creatio atque iu cor-
pusculum inlusio. Atquiperhanc constructionem
dicitur productum opus Dei dignissimum, etsuperf
nis ipsis virtutibus maxime admirandum. ,Ergo vel
negandum id est, quod auctor [acto ipso prodit, in
Ecclesia nempe haec dici de Virginis conceptione
consuevisse; vel concedendum esi. Ecclesiaelidem
hanc fuisse, Mariae animam in gratia fuisse creatam,
atque adeo ad Mariam transferendum esse quod
Augustinus de angelis pronuntiavit (De‘ civit. _Dei,
libfxtt, cap. 9) :Fos cum “bona voluntate, id est
cum amore casto,quo illi adha’rerent, creavit, simul
in eis et condens naturam, et largiens gratiam; gra-
tiam vero (quod ad Deiparam spectat) non qualem- '
Eden ad orientem (46) portam habet, et nemo
per eam portam ingredietur (47). nisi solus Do-
minus Deus; et erit porta clausa. Palatium pror-
sus adtnirandum, adeo ut ipsae quoque caelorum
Virtutes illud demirantur. Atque omnem sane
cogitationem opus superexcedit. Palatium enim
istud sineullius humani architecti opera exaedifica-
tum, caelis sublimius, et creatura omni latius osten-
sum est, et nemo in ipso praeterquam architectus
ille, et opifex et caelestium rerum omnium ac
terrestrium Creator habitabit. Ecquis tandem iste
est, quod solus condiderit, et solus inhabitave-
rit? Nunquam auditum hoc est ,' quod porta mi-
rabilis illius domus nemini alii unquam aperie-
ι tur. Quis iste est rex? non habet exercitum , et
VARUE LECTIONES.
³ Cod. κει-1).. ut fieri de hac voce solet, contracta habet ἀνῶν.
κτίσεως τῶν οὐρανιῶν καὶ ἐπιγείων. Czes: Α. κού⁹ κτίστης τῶν -ἁπάντων τῶν τε ἔν”οὑρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς
γῆς. ⁸ Barb. tuend. mhi-rorat, hanc autem vocem prorsus omittit (ἷξες. Α,
NOTAE.
(45) Animadversinngdignissimus est hic locus,
tum quia eamdem de _Virg'inis_ conceptione tidem
prodii,tum vero multo inagis quia:occu_rrit ca:
villis illorum qui, ubi haec Controversia agitur, vel
meridianus solis radios uti tenebras habent, tene-
bras proclamant. Dixi eamdem t_|_e coureptionec
Virginis [idem hic proponi; nam Virgo compara-
tur cmlestis Regis’palatio, cujus magnificentia
cogitationem om'nem' excedat, atque mentes ipsas
angelicas in stuporem rapiat. At vero eritne qui
eju'smodi palatium Deo dignissimum in_homine
peccati sordibus loedo demiietur ?‘Ergo vel negau-
imm erit id, quod tenebat Ecclesia, hoc palatium
tunc constructum luisse quando concipiebatur
Maria; vel fatendum est nullas peccati sordes in
Deiparm conceptione locum habuisse—At occur-
ritur hic praeterea morosorum cavillis. Nam hinc
quidem certissimum est agi de Deiparae conce-
ptione ; inde vero disertissime aflirtnalur, palatium
non fuisse constructum manibus hominum;sed
(ut paulo infra dicitur) solus Deus illud condidit,
zttemadntodum et solus iultabitavit. Atqui hoc de
munis cormtsculo dlCl non potest. tum aula
irginjsfi corpusculo dici noti..potest,nt.um quia
Christi Domini Dei nostri privilegium fuit ut sine
humano opere conciperetur, tumquia auctor noster
huc discrimen Evam inter ac Deiparam_ipse statuit
(infr. §75l), quod Eva quidem manu De] aedificata
fuerit; Mai-ia vero ab Joachimo et Anna fuerit pro-
genita. Ergo htecgde beatissima Deiparae a_nima_ne_-
Eessario sunt intelligenda. Ergo constructio palatii
nihil est aliud nisi animae creatio atque iu cor-
pusculum inlusio. Atquiperhanc constructionem
dicitur productum opus Dei dignissimum, etsuperf
nis ipsis virtutibus maxime admirandum. ,Ergo vel
negandum id est, quod auctor [acto ipso prodit, in
Ecclesia nempe haec dici de Virginis conceptione
consuevisse; vel concedendum esi. Ecclesiaelidem
hanc fuisse, Mariae animam in gratia fuisse creatam,
atque adeo ad Mariam transferendum esse quod
Augustinus de angelis pronuntiavit (De‘ civit. _Dei,
libfxtt, cap. 9) :Fos cum “bona voluntate, id est
cum amore casto,quo illi adha’rerent, creavit, simul
in eis et condens naturam, et largiens gratiam; gra-
tiam vero (quod ad Deiparam spectat) non qualem- '