PL 103, col. 278
Expositiuncula (Sedulius Scotus), J. P. Migne
eduxit. Hoc autem fecit, non in aliorum coelestium
vel terrestrium confidens fortitudine, sed in semetipso.
Quo triumpho peracto, gloria resurrectionis
est ejus subsecuta. Unde ipse resurgens in corpore
cunctis credentibus ad vitam aeternam praedestinatis,
spem gloriae resurrectionis sua prima resurrectione
praemonstravit. Sicque nomen summi patris
in patribus, id est, Ecclesiae pastoribus et doctoribus,
sibi Filio quasi capiti Ecclesiae, ad sui nominis
gloriam suamque ad imaginem restituens.
Ut quomodo coelestis Pater natura sit Pater, sic
ejusdem Patris dono, pastores Ecclesiae, per Filii
resurgentis gratiam, spirituales Patres nominentur.
Quomodo autem nomen Patris summi, catholicae
Ecclesiae Patribus qui dono superni genitoris patres
nominantur, per Filium donatum est, sic et
nomen Filii, in multis Ecclesiae filiis, per eumdem
unigenitum Filium Patri restitutum est. Nam per
Redemptoris passionem mortemque ac resurrectionem,
utrumque donum Ecclesiae collatum est, ut
in Patris et Filii gratiam, multi tam patres
quam filii in Ecclesia spirituales superni muneris
largitione fiant. Sequitur: « sine principio, sine
fine, ostendens unum se cum Patre esse quia unus
est. » Brevis superiorum conclusio esse videtur,
ac si aperte dicat: Cum Christus ex Virgine sit natus,
passus in carne, omniaque delicta in cruce fixit,
atque ea triumphans in semetipso propria in carne
gloriose resurrexit, sicque spirituales patres et filios
in Ecclesia restituit, hisque omnibus a nullo angelorum
hominumque sed sola suae divinitatis potentia
gestis, evidentissime ostendit unum Deum se
cum Patre esse. Non quomodo carnales filii temporali
spatio suis patribus sunt aetate minores; sed
sine principio, sine fine, secundum aeternam divinitatis
substantiam, unus ipse Deus est cum Patre.
Quare? Quia unus est. Siquidem unicus est secundum
naturam Patris filius. Nam caeteri filii
non natura, sed adoptione et gratia, filii Dei
nominantur. Hic vero unus est natura Filius.
Itaque decursa secundum Matthaeum Evangelii
periocha, sequitur totius argumenti anacephaleosis,
id est recapitulatio, qua conscripti Evangelii utilitas
ostenditur « In quo Evangelio utile est, » et reliqua
usque: « recognoscant. » In ipso Evangelio,
in doctrina scilicet evangelica, tria quaedam utilia
esse ad cognoscendum asserit. Id est vel prima,
vel media, vel perfecta: et quae sunt illa prima,
media et perfecta, protinus exponit dicens: « ut
et vocationem apostoli et opus Evangelii, » et reliqua.
Primo namque Matthaeus ex publicanis actibus a
Domino vocatus est ut esset apostolus. Secundo
Christi Evangelium ab eodem est conscriptum, in
quo prorsus opere donum perfectae dilectionis Dei
in carne nascentis erga humanum genus, per universa
dicta et facta Dominica, quilibet studiose legentes
intelligere possunt. Sicque in eodem Evangelio
ipsum charitatis donum in quo a Deo apprehensi
sunt atque electi, ipsique toto mentis ardore
vel terrestrium confidens fortitudine, sed in semetipso.
Quo triumpho peracto, gloria resurrectionis
est ejus subsecuta. Unde ipse resurgens in corpore
cunctis credentibus ad vitam aeternam praedestinatis,
spem gloriae resurrectionis sua prima resurrectione
praemonstravit. Sicque nomen summi patris
in patribus, id est, Ecclesiae pastoribus et doctoribus,
sibi Filio quasi capiti Ecclesiae, ad sui nominis
gloriam suamque ad imaginem restituens.
Ut quomodo coelestis Pater natura sit Pater, sic
ejusdem Patris dono, pastores Ecclesiae, per Filii
resurgentis gratiam, spirituales Patres nominentur.
Quomodo autem nomen Patris summi, catholicae
Ecclesiae Patribus qui dono superni genitoris patres
nominantur, per Filium donatum est, sic et
nomen Filii, in multis Ecclesiae filiis, per eumdem
unigenitum Filium Patri restitutum est. Nam per
Redemptoris passionem mortemque ac resurrectionem,
utrumque donum Ecclesiae collatum est, ut
in Patris et Filii gratiam, multi tam patres
quam filii in Ecclesia spirituales superni muneris
largitione fiant. Sequitur: « sine principio, sine
fine, ostendens unum se cum Patre esse quia unus
est. » Brevis superiorum conclusio esse videtur,
ac si aperte dicat: Cum Christus ex Virgine sit natus,
passus in carne, omniaque delicta in cruce fixit,
atque ea triumphans in semetipso propria in carne
gloriose resurrexit, sicque spirituales patres et filios
in Ecclesia restituit, hisque omnibus a nullo angelorum
hominumque sed sola suae divinitatis potentia
gestis, evidentissime ostendit unum Deum se
cum Patre esse. Non quomodo carnales filii temporali
spatio suis patribus sunt aetate minores; sed
sine principio, sine fine, secundum aeternam divinitatis
substantiam, unus ipse Deus est cum Patre.
Quare? Quia unus est. Siquidem unicus est secundum
naturam Patris filius. Nam caeteri filii
non natura, sed adoptione et gratia, filii Dei
nominantur. Hic vero unus est natura Filius.
Itaque decursa secundum Matthaeum Evangelii
periocha, sequitur totius argumenti anacephaleosis,
id est recapitulatio, qua conscripti Evangelii utilitas
ostenditur « In quo Evangelio utile est, » et reliqua
usque: « recognoscant. » In ipso Evangelio,
in doctrina scilicet evangelica, tria quaedam utilia
esse ad cognoscendum asserit. Id est vel prima,
vel media, vel perfecta: et quae sunt illa prima,
media et perfecta, protinus exponit dicens: « ut
et vocationem apostoli et opus Evangelii, » et reliqua.
Primo namque Matthaeus ex publicanis actibus a
Domino vocatus est ut esset apostolus. Secundo
Christi Evangelium ab eodem est conscriptum, in
quo prorsus opere donum perfectae dilectionis Dei
in carne nascentis erga humanum genus, per universa
dicta et facta Dominica, quilibet studiose legentes
intelligere possunt. Sicque in eodem Evangelio
ipsum charitatis donum in quo a Deo apprehensi
sunt atque electi, ipsique toto mentis ardore