PL 13, col. 91
Adversus Damasum libellus precum ad imperatores (Faustinus; Marcellinus), J. P
omnibus, ac divinae virtutis admiratio: quod in
illo spectaculum totum novimus visum est. Nam qui
proferre voluit humanam sententiam, mox divinam
perpessus est graviorem; et judex qui judicare venerat,
jam pallens et reus timebat judicari, et qui
quasi reus in exsilium mittendus adstiterat, a judice
prostrato rogabatur ut parceret quasi judex. Inde
est quod solus Gregorius ex numero vindicantium
integram fidem, nec in fugam versus, nec passus exsilium,
unusquisque timeret de illo ulterius vindicare.
XI.
Videtisne damnatae a Deo praevaricationis
mira documenta? Scit melius omnis Hispania, quod
ista non fingimus. Sed et Potamio non fuit inulta
sacrae fidei praevaricatio. Denique cum ad fundum
properat, quem pro impia fidei subscriptione ab
imperatore meruerat impetrare, dans novas poenas
linguae per quam blasphemarat, in via moritur,
nullos fructus fundi vel visione percipiens. Non fuit
avari hoc tormentum leve. Moritur qui propter concupiscentiam
fundi fiscalis fidem sacram violaverat,
et cum ad fundum properat, poenali morte praevenitur,
ne vel visionis solatio potiretur. In sacro Evangelio
legimus verba improperantis ad divitem, qui
sibi de conditis vanissime gloriabatur: Stulte, inquit, hac nocte anima tua abs te auferetur; quae praeparasti
cujus erunt
[(Luc., XII, 20)]
? Si quis hoc scriptum
et de Potamio convenire consideret, intelliget in
eum non leviter judicatum, maxime passum linguae
supplicium, in qua et dives ille apud inferos vehementius
cruciatur. Sed et Florentius, qui Osio et
Potamio jam praevaricatoribus sciens in loco quodam
communicavit, dedit et ipse nova supplicia.
Nam cum in conventu plebis sedet in throno, repente
eliditur et palpitat, atque foras sublatus vires resumpsit.
Et iterum et alia vice cum ingressus sedisset,
similiter patitur, nec adhuc intelligens poenas suae
maculatae communionis. Nihilominus postea cum
intrare perseverasset, ita tertia vice de throno excutitur,
ut quasi indignus throno repelli videretur, atque
elisus in terram, ita palpitans torquebatur, ut
cum quadam duritia et magnis cruciatibus eidem
spiritus extorqueretur. Et inde jam tollitur, non ex
more resumendus, sed sepeliendus. Scit hoc quod
referimus magna civitas Emerita, cujus in Ecclesia
plebs hoc ipsum suis vidit obtutibus. Sed et hoc considerandum
est, quia Florentius haec passus, qui
nondum subscripserat impietati, sed tantum quod
communicavit praevaricatoribus fidei, non ignorans
eorum praevaricationem. Hoc ideo retulimus, ut videant
illi quid sibi agendum sit, qui cum non subscripserint
ut praevaricatores, tantum per communionem
praevaricatoribus sibi cognitis copulati sunt.
Et puto quod intelligent quid exemplo Florentii timere
debeant.
XII.
Sed longum est referre alia quoque documenta
poenis praesentibus damnatae praevaricationis, quae
illo spectaculum totum novimus visum est. Nam qui
proferre voluit humanam sententiam, mox divinam
perpessus est graviorem; et judex qui judicare venerat,
jam pallens et reus timebat judicari, et qui
quasi reus in exsilium mittendus adstiterat, a judice
prostrato rogabatur ut parceret quasi judex. Inde
est quod solus Gregorius ex numero vindicantium
integram fidem, nec in fugam versus, nec passus exsilium,
unusquisque timeret de illo ulterius vindicare.
XI.
Videtisne damnatae a Deo praevaricationis
mira documenta? Scit melius omnis Hispania, quod
ista non fingimus. Sed et Potamio non fuit inulta
sacrae fidei praevaricatio. Denique cum ad fundum
properat, quem pro impia fidei subscriptione ab
imperatore meruerat impetrare, dans novas poenas
linguae per quam blasphemarat, in via moritur,
nullos fructus fundi vel visione percipiens. Non fuit
avari hoc tormentum leve. Moritur qui propter concupiscentiam
fundi fiscalis fidem sacram violaverat,
et cum ad fundum properat, poenali morte praevenitur,
ne vel visionis solatio potiretur. In sacro Evangelio
legimus verba improperantis ad divitem, qui
sibi de conditis vanissime gloriabatur: Stulte, inquit, hac nocte anima tua abs te auferetur; quae praeparasti
cujus erunt
[(Luc., XII, 20)]
? Si quis hoc scriptum
et de Potamio convenire consideret, intelliget in
eum non leviter judicatum, maxime passum linguae
supplicium, in qua et dives ille apud inferos vehementius
cruciatur. Sed et Florentius, qui Osio et
Potamio jam praevaricatoribus sciens in loco quodam
communicavit, dedit et ipse nova supplicia.
Nam cum in conventu plebis sedet in throno, repente
eliditur et palpitat, atque foras sublatus vires resumpsit.
Et iterum et alia vice cum ingressus sedisset,
similiter patitur, nec adhuc intelligens poenas suae
maculatae communionis. Nihilominus postea cum
intrare perseverasset, ita tertia vice de throno excutitur,
ut quasi indignus throno repelli videretur, atque
elisus in terram, ita palpitans torquebatur, ut
cum quadam duritia et magnis cruciatibus eidem
spiritus extorqueretur. Et inde jam tollitur, non ex
more resumendus, sed sepeliendus. Scit hoc quod
referimus magna civitas Emerita, cujus in Ecclesia
plebs hoc ipsum suis vidit obtutibus. Sed et hoc considerandum
est, quia Florentius haec passus, qui
nondum subscripserat impietati, sed tantum quod
communicavit praevaricatoribus fidei, non ignorans
eorum praevaricationem. Hoc ideo retulimus, ut videant
illi quid sibi agendum sit, qui cum non subscripserint
ut praevaricatores, tantum per communionem
praevaricatoribus sibi cognitis copulati sunt.
Et puto quod intelligent quid exemplo Florentii timere
debeant.
XII.
Sed longum est referre alia quoque documenta
poenis praesentibus damnatae praevaricationis, quae