PL 134, col. 936
De studio virtutum (Adalgerus episcopus), J. P. Migne
praecepit. Ipse vero spe data post paululum
est secutus, credens Rufini promissionibus. Porro
vir mirandus Ambrosius mox ut vidit Rufinum ait:
Imitatus es impudentiam canum, o Rufine, tantaeve
necis auctor existens, pudorem ex fronte detergens,
nec erubescis, nec metuis contra divinam imaginem
latrare. Cumque Rufinus supplicaret, et imperatorem
diceret venturum esse, superno zelo accensus
Ambrosius: Ego, inquit, Rufine, praedico quoniam
ego eum ingredi ecclesiam prohibebo; si vero imperium
in tyrannidem mutabit, necem ego libenter
suscipio. Haec et alia plurima Rufinus audiens nuntiavit
imperatori votum antistitis, monens ne de palatio
forte procederet. At imperator hoc in media
jam platea cognoscens: Pergo, inquit, et justas in
facie suscipio contumelias. Cumque ad sacra limina
pervenisset, in sanctam ecclesiam non praesumpsit
intrare; sed veniens ad antistitem et inveniens eum
in solario residentem, supplicavit ut ejus vincula
solveret. At ille crudelem dicebat ejus esse praesentiam,
et contra Deum insanire Theodosium, ejusque
calcare leges. Verum, inquit, imperator, non insurgo
contra ecclesiasticas sanctiones, neque inique
ingredi limina sacra contendo; sed te solvere mea
vincula deposco, et Domini clementiam pro me exorare
stude: nec mihi januam claudi praecipias, quam
Dominus noster cunctis agentibus poenitentiam aperuit.
Tunc ait antistes: Quam, inquit, poenitentiam
ostendisti post tantas iniquitates? Quibus medicamentis
incurabilia vulnera plagasque curasti? At
imperator: Tuum, inquit, opus est et docere, et
medicamina temperare; meum vero oblata suscipere.
Tunc sanctus Ambrosius dixit: Quoniam furore
tuum judicium commisisti, et non ratio protulit
sententiam, sed potius iracundia, scribe legem, quae
decreta furoris evacuet, ut triginta diebus sententia
necis in litteris tantummodo maneat, et judicium
rationis exspectet; quibus transactis diebus, ira videlicet
cessante, ratio causam judicans, apud semetipsam
quae cognovit sub veritate disponat; in his
enim diebus agnoscitur, si justa sit sententia, quam
protuleris, an injusta. Si justa fuerit, permaneat;
sin autem injusta, destruatur. Numerus vero triginta
dierum ad haec examinanda sufficiet. Hanc admonitionem
imperator libenti animo suscipiens et optimam
esse confidens, legem rescribi repente praecepit,
et propria manu litteras confirmavit. Quo
facto vinculum ejus solvit Ambrosius. Quae lex
hactenus observatur. In tali namque tenore facta
fuit illa descriptio, ut si quos imperator morti damnasset,
usque triginta dies servarentur illaesi, quos
regis ira judicaret severius, et eorum sententia esset
suspensa, quatenus in spatio triginta dierum ira
quiescente, probasset justum an injustum, et quod
justum probasset, hoc agere studuisset. Hic ergo
sacratissimus imperator ingredi limina permissus,
non stans Domino supplicavit, neque genua flexit,
sed pronus in pavimento jacens Davidicam vocem
proclamat: Adhaesit pavimento anima mea, vivifica,
est secutus, credens Rufini promissionibus. Porro
vir mirandus Ambrosius mox ut vidit Rufinum ait:
Imitatus es impudentiam canum, o Rufine, tantaeve
necis auctor existens, pudorem ex fronte detergens,
nec erubescis, nec metuis contra divinam imaginem
latrare. Cumque Rufinus supplicaret, et imperatorem
diceret venturum esse, superno zelo accensus
Ambrosius: Ego, inquit, Rufine, praedico quoniam
ego eum ingredi ecclesiam prohibebo; si vero imperium
in tyrannidem mutabit, necem ego libenter
suscipio. Haec et alia plurima Rufinus audiens nuntiavit
imperatori votum antistitis, monens ne de palatio
forte procederet. At imperator hoc in media
jam platea cognoscens: Pergo, inquit, et justas in
facie suscipio contumelias. Cumque ad sacra limina
pervenisset, in sanctam ecclesiam non praesumpsit
intrare; sed veniens ad antistitem et inveniens eum
in solario residentem, supplicavit ut ejus vincula
solveret. At ille crudelem dicebat ejus esse praesentiam,
et contra Deum insanire Theodosium, ejusque
calcare leges. Verum, inquit, imperator, non insurgo
contra ecclesiasticas sanctiones, neque inique
ingredi limina sacra contendo; sed te solvere mea
vincula deposco, et Domini clementiam pro me exorare
stude: nec mihi januam claudi praecipias, quam
Dominus noster cunctis agentibus poenitentiam aperuit.
Tunc ait antistes: Quam, inquit, poenitentiam
ostendisti post tantas iniquitates? Quibus medicamentis
incurabilia vulnera plagasque curasti? At
imperator: Tuum, inquit, opus est et docere, et
medicamina temperare; meum vero oblata suscipere.
Tunc sanctus Ambrosius dixit: Quoniam furore
tuum judicium commisisti, et non ratio protulit
sententiam, sed potius iracundia, scribe legem, quae
decreta furoris evacuet, ut triginta diebus sententia
necis in litteris tantummodo maneat, et judicium
rationis exspectet; quibus transactis diebus, ira videlicet
cessante, ratio causam judicans, apud semetipsam
quae cognovit sub veritate disponat; in his
enim diebus agnoscitur, si justa sit sententia, quam
protuleris, an injusta. Si justa fuerit, permaneat;
sin autem injusta, destruatur. Numerus vero triginta
dierum ad haec examinanda sufficiet. Hanc admonitionem
imperator libenti animo suscipiens et optimam
esse confidens, legem rescribi repente praecepit,
et propria manu litteras confirmavit. Quo
facto vinculum ejus solvit Ambrosius. Quae lex
hactenus observatur. In tali namque tenore facta
fuit illa descriptio, ut si quos imperator morti damnasset,
usque triginta dies servarentur illaesi, quos
regis ira judicaret severius, et eorum sententia esset
suspensa, quatenus in spatio triginta dierum ira
quiescente, probasset justum an injustum, et quod
justum probasset, hoc agere studuisset. Hic ergo
sacratissimus imperator ingredi limina permissus,
non stans Domino supplicavit, neque genua flexit,
sed pronus in pavimento jacens Davidicam vocem
proclamat: Adhaesit pavimento anima mea, vivifica,