PL 139, col. 121

solis umbram transversim limitans hypotenusae vicem
dignoscitur habere.
CAPUT XXII. Item de eadem re.
Si vis invenire qualis comparatio sit alicujus umbrae
cum aliquo corpore in quacunque diei hora,
sumatur astrolapsus, et, radio solis per mediclinii
foramina exeunte, aspiciatur in quadrato in quo
gradu mediclinium stet; et, qualis collatio illius
gradus cum 12, talis umbrae cum corpore; hoc
tantum proviso quod, quando mediclinium stet in
dextro latere climatis, major est umbra quam corpus;
quando vero in sinistro, majus est corpus
quam umbra.
CAPUT XXIII. Ad altitudinem cum speculo vel pelvi metiendam

Posito in speculo centro, vel in media scutella
plena aqua, constituatur in plano arvo, et tandiu a
geometra huc illucque trahatur, donec per medium
centrum unius supra dictorum cacumen rei metiendae
aspiciatur. Cacumine invento, spatium, quod
continetur inter pedes mensurantis et centrum
speculi, vel medium vasis limphae pleni, diligenter
mensuretur, et post haec non minus caute staturae
metientis comparetur; et, ut fuerit illud spatium
metientis staturae, sic erit linea a medio centro speculi
usque ad altitudinis radicem rei metiendae.
Exempli causa, addatur plana figura:

CAPUT XXIV. Ad aestimandam cujusque rei altitudinem sole lucente.

Quaecunque res posita fuerit sub divo, umbram
emittit, sed non sibi semper aequalem. Quapropter
umbrae ipsius quotam partem volueris, eligas. Deinde
virgulam coaequalem huic parti in terra statuas,
et umbram exinde cadentem seu per pedes,
seu per palmos, seu per uncias dividas. Si major
inventa fuerit umbra quam virgula, quantum umbra
virgulam superat, tantum a singulis, quarum mensuram
virgula habet, subtrahas. Si autem minor est
umbra, quantum virga superat, tantum praedictis