PL 140, col. 400
Vita S. Bernwardi (Thangmarus Hildesheimensis), J. P. Migne
putavimus, ne fastidium prolixitate ingeramus.
Sanctum quoque locum nostrum murorum
ambitu vallare summa instantia aggressus, dispositis
per gyrum turribus, tanta prudentia opus inchoavit,
ut decore simul ac munimine, velut hodie patet, simile
nil in omni Saxonia invenias. Sacellum etiam
splendidum valde, foris murum in honore vivificae
crucis exstruxit. Cujus etiam aliquantam partem,
largiente domno tercio Ottone augusto imperatore.
ibidem clarissimis gemmis auroque purissimo inclusam
condidit; ubi etiam divina pietas plurima
suae pietatis indicia apertis signorum miraculis per
virtutem sanctae crucis ostendit.
9.
Inter quae illud unicum, quo Dominus antistitis
nostri devotionem consolari dignatus est, inserere
libet. Nam venerabilis pontifex Bernwardus thecam
auro gemmisque lautissimam, in qua vivificum lignum
includeret, paravit, et cum ex tribus particulis
sancti ligni quartam si fieri posset excidere temptaret,
ut per singulas absides singulas conderet portiones,
nec gracilitas vel parvitas quacumque ex causa
sectionem admitteret, cum devotissimus Dei famulus
animo fluctuaret: ecce subito inter manus ipsius antistitis
quarta particula sacratissimi ligni angelico ut
creditur ministerio delata apparuit. Mox igitur praesul
laetus lignum sanctum per quatuor absides paravit.
O quanti inde potantes ardorem vehementissimae
febris saepius virtute sanctae crucis restinguebant!
Multociens obortam aeris inaequalitate pestilentiam
fideles hoc vivifico ligno se suaque lustrantes sedaverunt.
Nimiam etiam siccitatem, prolato in publicum
hoc singulari ligno, ceu pluviis imperantes, repulimus,
multaque virtute hujus sanctissimi triumphi
fiunt cottidiana remedia dum quisque moerens
ibi prostratus, prompta percipit solatia.
10.
Ipsum vero sacellum sanctae crucis, vario decore
perfectum, dedicavit IV Idus Septembris, anno
incarnationis Dominicae 996, indictione 9, regni vero
gloriosissimi tercii Ottonis imperatoris 13, imperii
primo, ordinationis autem suae quarto; locumque
quondam dumis et vepribus horridum, vicinis incolis--gloria
tibi, Christe!-- ex tuis datis baptismi,
sepulturae, unctionis fecit aeternum solatium.
11.
Pro talibus igitur aliisque piae devotionis actibus,
quibus ad aecclesiae utilitatem omni nisu mentis
et corporis insudabat, tam Deo cordi interius
praesidenti, quam aecclesiae operis effectum exterius
approbanti, felicis memoriae praesul acceptissimus
erat; et ideo consequens fuit, ut vir beatus, cui,
sicut de sancto Job legitur [(Job I, 8)] , tunc temporis
in terra similis non fuisse putabatur, per temptationis
incommoda, sicut aliarum virtutum ita etiam
humilitatis et patientiae praeconio, mirabilis cunctis
ostenderetur. Anno itaque ordinationis suae octavo
Sanctum quoque locum nostrum murorum
ambitu vallare summa instantia aggressus, dispositis
per gyrum turribus, tanta prudentia opus inchoavit,
ut decore simul ac munimine, velut hodie patet, simile
nil in omni Saxonia invenias. Sacellum etiam
splendidum valde, foris murum in honore vivificae
crucis exstruxit. Cujus etiam aliquantam partem,
largiente domno tercio Ottone augusto imperatore.
ibidem clarissimis gemmis auroque purissimo inclusam
condidit; ubi etiam divina pietas plurima
suae pietatis indicia apertis signorum miraculis per
virtutem sanctae crucis ostendit.
9.
Inter quae illud unicum, quo Dominus antistitis
nostri devotionem consolari dignatus est, inserere
libet. Nam venerabilis pontifex Bernwardus thecam
auro gemmisque lautissimam, in qua vivificum lignum
includeret, paravit, et cum ex tribus particulis
sancti ligni quartam si fieri posset excidere temptaret,
ut per singulas absides singulas conderet portiones,
nec gracilitas vel parvitas quacumque ex causa
sectionem admitteret, cum devotissimus Dei famulus
animo fluctuaret: ecce subito inter manus ipsius antistitis
quarta particula sacratissimi ligni angelico ut
creditur ministerio delata apparuit. Mox igitur praesul
laetus lignum sanctum per quatuor absides paravit.
O quanti inde potantes ardorem vehementissimae
febris saepius virtute sanctae crucis restinguebant!
Multociens obortam aeris inaequalitate pestilentiam
fideles hoc vivifico ligno se suaque lustrantes sedaverunt.
Nimiam etiam siccitatem, prolato in publicum
hoc singulari ligno, ceu pluviis imperantes, repulimus,
multaque virtute hujus sanctissimi triumphi
fiunt cottidiana remedia dum quisque moerens
ibi prostratus, prompta percipit solatia.
10.
Ipsum vero sacellum sanctae crucis, vario decore
perfectum, dedicavit IV Idus Septembris, anno
incarnationis Dominicae 996, indictione 9, regni vero
gloriosissimi tercii Ottonis imperatoris 13, imperii
primo, ordinationis autem suae quarto; locumque
quondam dumis et vepribus horridum, vicinis incolis--gloria
tibi, Christe!-- ex tuis datis baptismi,
sepulturae, unctionis fecit aeternum solatium.
11.
Pro talibus igitur aliisque piae devotionis actibus,
quibus ad aecclesiae utilitatem omni nisu mentis
et corporis insudabat, tam Deo cordi interius
praesidenti, quam aecclesiae operis effectum exterius
approbanti, felicis memoriae praesul acceptissimus
erat; et ideo consequens fuit, ut vir beatus, cui,
sicut de sancto Job legitur [(Job I, 8)] , tunc temporis
in terra similis non fuisse putabatur, per temptationis
incommoda, sicut aliarum virtutum ita etiam
humilitatis et patientiae praeconio, mirabilis cunctis
ostenderetur. Anno itaque ordinationis suae octavo