PL 158, col. 281
De fide trinitatis (Anselmus Cantuariensis), J. P. Migne
Fons tamen Nilus vocatur, et rivus Nilus, et lacus
Nilus; et duo simul fons et rivus, Nilus; fons et
lacus, Nilus; rivus et lacus, Nilus; et simul tres
fons, et rivus, et lacus, Nilus; cum tamen non sit
alius, et alius Nilus; sed unus idemque, sive cum
singulus quisque, sive cum bini, sive cum tres dicuntur
Nilus. Tres igitur sunt, fons, rivus, lacus;
et unus Nilus, unus fluvius, una natura, una aqua;
et dici non potest quid tres. Nam neque tres, aut
Nili, aut fluvii, aut naturae, aut aquae sunt; neque
tres, aut fontes, aut rivi, aut lacus. Unum igitur
dicitur hic de tribus, et tria de uno; nec tamen
tria de invicem. Quod si objicit non esse singulum
quemque, aut fontem, aut rivum, aut lacum, aut
binos, perfectum Nilum, sed partes Nili; cogitet
totum hunc Nilum, ex quo incoepit, usque dum
desinet esse, in tota quasi aetate sua, quia nec ipse
totus est simul aut loco, aut tempore, sed per partes;
nec perfectus erit, donec desinat esse: habet
enim Nilus quamdam in hoc cum oratione similitudinem,
quae, quandiu quasi ex oris fonte procedit,
perfecta non est; et cum perfecta est, jam non
est. Si quis enim sic consideret, et diligenter intelligat,
cognoscet totum Nilum esse fontem, totum
esse rivum totum esse lacum; nec fontem esse
rivum, aut lacum; nec rivum esse fontem, aut
lacum; nec lacum esse fontem, aut rivum. Non
enim est idem ipse fons, qui rivus aut lacus; quamvis
idipsum sit rivus et lacus, quod est fons; id est,
idem Nilus, idem fluvius, eadem aqua, eadem natura.
Tria igitur hic dicuntur de uno toto perfecto,
et unum perfectum totum de tribus; nec
tamen ipsa tria de invicem dicuntur: quamvis hoc
aliter valde et perfectius sit in illa natura simplicissima,
et ab omni lege loci, vel temporis, vel
compositionis partium liberrima. Verumtamen si
hoc aliquatenus videtur in re, quae partibus composita,
localis et temporalis est, non est incredibile
in illa summe libera natura perfecte esse. Est hoc
quoque hic considerandum, quia fons non est de
rivo, nec de lacu; rivus vero de solo fonte est, non
de lacu; lacus vero de fonte, et de rivo: et ita
totus rivus de toto fonte, et totus lacus et de toto
fonte, et de toto rivo; sicut dicimus in Patre et
Filio et Spiritu sancto. Et quia alio modo rivus est
Nilus; et duo simul fons et rivus, Nilus; fons et
lacus, Nilus; rivus et lacus, Nilus; et simul tres
fons, et rivus, et lacus, Nilus; cum tamen non sit
alius, et alius Nilus; sed unus idemque, sive cum
singulus quisque, sive cum bini, sive cum tres dicuntur
Nilus. Tres igitur sunt, fons, rivus, lacus;
et unus Nilus, unus fluvius, una natura, una aqua;
et dici non potest quid tres. Nam neque tres, aut
Nili, aut fluvii, aut naturae, aut aquae sunt; neque
tres, aut fontes, aut rivi, aut lacus. Unum igitur
dicitur hic de tribus, et tria de uno; nec tamen
tria de invicem. Quod si objicit non esse singulum
quemque, aut fontem, aut rivum, aut lacum, aut
binos, perfectum Nilum, sed partes Nili; cogitet
totum hunc Nilum, ex quo incoepit, usque dum
desinet esse, in tota quasi aetate sua, quia nec ipse
totus est simul aut loco, aut tempore, sed per partes;
nec perfectus erit, donec desinat esse: habet
enim Nilus quamdam in hoc cum oratione similitudinem,
quae, quandiu quasi ex oris fonte procedit,
perfecta non est; et cum perfecta est, jam non
est. Si quis enim sic consideret, et diligenter intelligat,
cognoscet totum Nilum esse fontem, totum
esse rivum totum esse lacum; nec fontem esse
rivum, aut lacum; nec rivum esse fontem, aut
lacum; nec lacum esse fontem, aut rivum. Non
enim est idem ipse fons, qui rivus aut lacus; quamvis
idipsum sit rivus et lacus, quod est fons; id est,
idem Nilus, idem fluvius, eadem aqua, eadem natura.
Tria igitur hic dicuntur de uno toto perfecto,
et unum perfectum totum de tribus; nec
tamen ipsa tria de invicem dicuntur: quamvis hoc
aliter valde et perfectius sit in illa natura simplicissima,
et ab omni lege loci, vel temporis, vel
compositionis partium liberrima. Verumtamen si
hoc aliquatenus videtur in re, quae partibus composita,
localis et temporalis est, non est incredibile
in illa summe libera natura perfecte esse. Est hoc
quoque hic considerandum, quia fons non est de
rivo, nec de lacu; rivus vero de solo fonte est, non
de lacu; lacus vero de fonte, et de rivo: et ita
totus rivus de toto fonte, et totus lacus et de toto
fonte, et de toto rivo; sicut dicimus in Patre et
Filio et Spiritu sancto. Et quia alio modo rivus est