PL 158, col. 330
Dialogus de casu Diaboli (Anselmus Cantuariensis), J. P. Migne
mihi ostendas. MAG. Incoepisti unquam aliquid cum voluntate
et potestate perficiendi, quod tamen voluntate
ante finem rei mutata non perfecisti? DISC.
Saepe. MAG. Voluisti igitur et potuisti perseverare,
in quo non perseverasti. DISC. Volui utique; sed non
perseveravi in voluntate, et ideo non perseveravi
in actione. MAG. Quare non perseverasti in voluntate?
DISC. Quia non volui. MAG. Nonne quandiu
voluisti perseverare in actione, voluisti perseverare
in ipsa voluntate? DISC. Non possum negare. MAG.
Cur ergo dicis te non voluisse perseverare in illa?
DISC. Iterum responderem: Quia perseverare volui;
sed non perseveravi in hac voluntate, nisi rem viderem
in infinitum procedere, te semper idipsum
interrogante, et me eadem respondente. MAG. Non
ergo debes dicere: Ideo non volui perseverare in
voluntate, quia non volui perseverare in voluntate
hujus voluntatis: sed cum quaeritur: Quare non
perseverasti in actione, in qua voluisti et potuisti
perseverare? respondere potes: quia non perseveravi
in voluntate. Quod si quaeritur iterum quare
non perseverasti in voluntate: alia causa reddenda
est, unde scilicet contigerit defectus illius voluntatis,
quam quia non perseverasti velle voluntatem.
Non enim respondendo aliud ostendis quam idipsum
quod quaeritur; id est non perseverasti in voluntate
perseverandi in actione. DISC. Video quia non videbam
quid dicerem. MAG. Dic ergo uno verbo quid sit
perseverare, quantum res exigit, in faciendo aliquid.
DISC. Perficere: nam perseverare in scribendo
aliquid, dicimus perscribere; in ducendo, perducere.
MAG. Dicamus igitur similiter, etiamsi non sit in
usu, quod perseverare in voluntate, sit pervelle.
DISC. Ita fiat. MAG. Cum ergo non perfecisti
quod voluisti, et potuisti, cur non perfecisti? DISC.
Quia non pervolui. MAG. Ita ergo dic quia diabolus,
qui accepit velle, et posse accipere perseverantiam,
et velle et posse perseverare, ideo non accepit,
nec perseveraverit, quia non pervoluit. DISC.
Item quaero quare non pervoluit? Cum enim
dicis quia quod voluit, non pervoluit, tale est ac
si dicas: Quod voluit prius, postea non voluit.
Quando ergo non voluit quod prius voluit, quare
non voluit, nisi quia non habuit voluntatem? Non
dico voluntatem quam prius habuit, cum voluit;
sed quam non habuit, cum non voluit. Hanc autem
et potestate perficiendi, quod tamen voluntate
ante finem rei mutata non perfecisti? DISC.
Saepe. MAG. Voluisti igitur et potuisti perseverare,
in quo non perseverasti. DISC. Volui utique; sed non
perseveravi in voluntate, et ideo non perseveravi
in actione. MAG. Quare non perseverasti in voluntate?
DISC. Quia non volui. MAG. Nonne quandiu
voluisti perseverare in actione, voluisti perseverare
in ipsa voluntate? DISC. Non possum negare. MAG.
Cur ergo dicis te non voluisse perseverare in illa?
DISC. Iterum responderem: Quia perseverare volui;
sed non perseveravi in hac voluntate, nisi rem viderem
in infinitum procedere, te semper idipsum
interrogante, et me eadem respondente. MAG. Non
ergo debes dicere: Ideo non volui perseverare in
voluntate, quia non volui perseverare in voluntate
hujus voluntatis: sed cum quaeritur: Quare non
perseverasti in actione, in qua voluisti et potuisti
perseverare? respondere potes: quia non perseveravi
in voluntate. Quod si quaeritur iterum quare
non perseverasti in voluntate: alia causa reddenda
est, unde scilicet contigerit defectus illius voluntatis,
quam quia non perseverasti velle voluntatem.
Non enim respondendo aliud ostendis quam idipsum
quod quaeritur; id est non perseverasti in voluntate
perseverandi in actione. DISC. Video quia non videbam
quid dicerem. MAG. Dic ergo uno verbo quid sit
perseverare, quantum res exigit, in faciendo aliquid.
DISC. Perficere: nam perseverare in scribendo
aliquid, dicimus perscribere; in ducendo, perducere.
MAG. Dicamus igitur similiter, etiamsi non sit in
usu, quod perseverare in voluntate, sit pervelle.
DISC. Ita fiat. MAG. Cum ergo non perfecisti
quod voluisti, et potuisti, cur non perfecisti? DISC.
Quia non pervolui. MAG. Ita ergo dic quia diabolus,
qui accepit velle, et posse accipere perseverantiam,
et velle et posse perseverare, ideo non accepit,
nec perseveraverit, quia non pervoluit. DISC.
Item quaero quare non pervoluit? Cum enim
dicis quia quod voluit, non pervoluit, tale est ac
si dicas: Quod voluit prius, postea non voluit.
Quando ergo non voluit quod prius voluit, quare
non voluit, nisi quia non habuit voluntatem? Non
dico voluntatem quam prius habuit, cum voluit;
sed quam non habuit, cum non voluit. Hanc autem