PL 16, col. 490
De poenitentia (Ambrosius Mediolanensis), J. P. Migne
In English: Concerning Repentance 1.15
spiritu mansuetudinis docet. Sequestrandum graviter
lapsum, sed eum Apostoli exemplo sacris reddendum,
ubi piae plebis oratione atque lacrymis fuerit
expiatus. Expurgari vetus fermentum, cum litterae
durities mollioris explicationis farina temperatur.
Quomodo Ecclesiae farina omnes conspergi ac cibo
charitatis pasci debeant; ne similes evadant invidi
illius fratris, quem aemulantur Novatiani, quorum tumor
illic notatur.
78.
Bonus itaque doctor dum promittit alterum de
duobus, utrumque donavit. Venit in virga, quia a
communione sacra convictum removit. Et bene dicitur
tradi satanae, qui separatur a Christi corpore.
Venit 411 etiam in charitate, spirituque mansuetudinis,
vel quia sic tradidit, ut spiritum ejus salvum
faceret, vel quia eum quem ante sequestraverat postea
sacramentis reddidit.
79.
Nam et sequestrari oportet graviter lapsum,
ne modicum fermentum totam massam corrumpat:
et expurgandum est vetus fermentum, vel in singulis
vetus homo, hoc est, exterior homo cum actibus
suis, vel in populo inveteratus peccatis, vitiisque
concretus. Et bene dixit expurgandum, non projiciendum:
quod enim expurgatur, non totum judicatur
inutile; ideo enim purgatur, ut utile ab inutili separetur:
quod autem projicitur, nihil in se utile habere
creditur.
80.
[Alias cap. XV.] Jam tunc igitur Apostolus
reddendum sacramentis judicavit coelestibus, si purgari
se ipse vellet. Et bene ait: Expurgate; velut
enim operibus quibusdam totius populi purgatur, et
plebis lacrymis abluitur, qui orationibus et fletibus
plebis redimitur a peccato, et in homine mundatur
interiore. Donavit enim Christus Ecclesiae suae, ut
unum per omnes redimeret, quae Domini Jesu meruit
adventum, ut per unum omnes redimerentur.
81.
Hic sensus Pauli est, quem verba obscuriorem
faciunt. Consideremus ipsum Apostoli sermonem: Expurgate,
inquit, vetus fermentum; ut sitis nova
conspersio, sicut estis azymi [(I Cor. V, 7)] . Sive quod
tota Ecclesia suscipiat onus peccatoris, cui compatiendum
et fletu, et oratione, et dolore est: et quasi
fermento ejus se totam conspergat; ut per universos
ea quae superflua sunt in aliquo poenitentiam agente,
virilis misericordiae aut compassionis velut collativa
quadam admixtione, purgentur. Sive ut illa mulier
lapsum, sed eum Apostoli exemplo sacris reddendum,
ubi piae plebis oratione atque lacrymis fuerit
expiatus. Expurgari vetus fermentum, cum litterae
durities mollioris explicationis farina temperatur.
Quomodo Ecclesiae farina omnes conspergi ac cibo
charitatis pasci debeant; ne similes evadant invidi
illius fratris, quem aemulantur Novatiani, quorum tumor
illic notatur.
78.
Bonus itaque doctor dum promittit alterum de
duobus, utrumque donavit. Venit in virga, quia a
communione sacra convictum removit. Et bene dicitur
tradi satanae, qui separatur a Christi corpore.
Venit 411 etiam in charitate, spirituque mansuetudinis,
vel quia sic tradidit, ut spiritum ejus salvum
faceret, vel quia eum quem ante sequestraverat postea
sacramentis reddidit.
79.
Nam et sequestrari oportet graviter lapsum,
ne modicum fermentum totam massam corrumpat:
et expurgandum est vetus fermentum, vel in singulis
vetus homo, hoc est, exterior homo cum actibus
suis, vel in populo inveteratus peccatis, vitiisque
concretus. Et bene dixit expurgandum, non projiciendum:
quod enim expurgatur, non totum judicatur
inutile; ideo enim purgatur, ut utile ab inutili separetur:
quod autem projicitur, nihil in se utile habere
creditur.
80.
[Alias cap. XV.] Jam tunc igitur Apostolus
reddendum sacramentis judicavit coelestibus, si purgari
se ipse vellet. Et bene ait: Expurgate; velut
enim operibus quibusdam totius populi purgatur, et
plebis lacrymis abluitur, qui orationibus et fletibus
plebis redimitur a peccato, et in homine mundatur
interiore. Donavit enim Christus Ecclesiae suae, ut
unum per omnes redimeret, quae Domini Jesu meruit
adventum, ut per unum omnes redimerentur.
81.
Hic sensus Pauli est, quem verba obscuriorem
faciunt. Consideremus ipsum Apostoli sermonem: Expurgate,
inquit, vetus fermentum; ut sitis nova
conspersio, sicut estis azymi [(I Cor. V, 7)] . Sive quod
tota Ecclesia suscipiat onus peccatoris, cui compatiendum
et fletu, et oratione, et dolore est: et quasi
fermento ejus se totam conspergat; ut per universos
ea quae superflua sunt in aliquo poenitentiam agente,
virilis misericordiae aut compassionis velut collativa
quadam admixtione, purgentur. Sive ut illa mulier