PL 17, col. 726
Sermones S. Ambrosio hactenus ascripti (Auctores varii), J. P. Migne
ne vulneri timidum martyr fidei daret
latus, ne quos impetus saevientes effugeret, ne vel
latrantes inter tormenta carnifices teneris sensibus
exhorreret. Pendebat interim corona de coelo, liliis
angelorum et rosis de cruce et sanguine Christi vernantibus
intertexta, sertumque coeleste vario decore
pictum, tamquam florentis prati diversicolor facies
desuper radiabat.
3.
Pugnabat igitur miles Dei, et fide, non corpore
confligebat. Hinc de vita blandiebatur mundus, hinc
de morte terrebat. Excitabatur in illo conflictus caecus
arenae pulvis, sed claudi non potuit oculus confessoris.
Videbatur utrubique, et quid pararet Deus,
et quid cuperet inimicus. Scutum illi protectionis
Christus erat: galeam salutis illi manus angelorum
effecerant: loricam triplicem unus Deus, una fides,
unum illi baptisma fabricabat: gladius illius Spiritus
sanctus erat, daemones pugnabant telis suis, iste
suis: illi nigris, iste armis fulgentibus confligebat.
Tuebatur clypeo fidei animam suam, corpus seminabat
in terram; rigabat eam sanguine suo, ut fructus
in resurrectione multiplices offerat Deo suo.
4.
Qui seminant, inquit, in lacrymis, in gaudio
metent. Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua:
venientes autem venient in exsultatione, tollentes manipulos
suos [(Psal. CXXV, 5)]
. Effluebant tunc, certantibus
sanctis, lacrymae fidelium, quas pietas provocabat,
donec incerti eventus periculosi certaminis
qua vergerent, apparerent. Excutiebat injustae persecutionis
dolor lamentabiles fletus, et unusquisque
christianorum, quod in alio videbat, in se timebat:
et licet scirent beatis martyribus gloriam in coelis
esse paratam, tamen inter dubios variosque exitus,
impendentibus tristibus, animis delicata charitas
amaras lacrymas extorquebat.
5.
Ibant martyres euntes, et flebant mittentes semina
sua. O quam arcta et angusta via, quae ducit
ad vitam! Ibant per bestias et machaeras, per angustias
et pressuras; oratione flentes, spe gaudentes:
protegentes in terra corpora sua, quasi semina
sua, ex quibus germinavit gloriae seges aeterna; 473
tunc venient in exsultatione portantes manipulos
suos, cum in resurrectione receperint flores
suos: Justus quippe ut palma florebit, et sicut cedrus in
Libano multiplicabitur. Nescit enim umquam in sanctis
viridis decor ille marcorem; praesertim cui Deus
tamquam perennis fluvius continuos latices et refrigeria
larga ministrat. Ecce de uno grano corporis
Christi, quod sepultum est, quanta martyrum messis
erupit! Ecce de primitiva palma quantae exsurrexerunt
confessorum palmae victrices! O paradisus,
sanctarum animarum blanda se societate miscenti!
6.
Inter hos iste beatissimus martyr hodie valentior
festa novat. Vicit enim moriens adversarium,
qui pugnabat; et coronam de coelo consecutus est,
quae pendebat. Gaudeant nunc filii de triumphis
martyrum, et posteris tradant annua vota, quorum
patres et dura sanctorum aspexere certamina, et
vincentum laetati sunt de corona.
SERMO LX. De Natali sanctorum Martyrum.
latus, ne quos impetus saevientes effugeret, ne vel
latrantes inter tormenta carnifices teneris sensibus
exhorreret. Pendebat interim corona de coelo, liliis
angelorum et rosis de cruce et sanguine Christi vernantibus
intertexta, sertumque coeleste vario decore
pictum, tamquam florentis prati diversicolor facies
desuper radiabat.
3.
Pugnabat igitur miles Dei, et fide, non corpore
confligebat. Hinc de vita blandiebatur mundus, hinc
de morte terrebat. Excitabatur in illo conflictus caecus
arenae pulvis, sed claudi non potuit oculus confessoris.
Videbatur utrubique, et quid pararet Deus,
et quid cuperet inimicus. Scutum illi protectionis
Christus erat: galeam salutis illi manus angelorum
effecerant: loricam triplicem unus Deus, una fides,
unum illi baptisma fabricabat: gladius illius Spiritus
sanctus erat, daemones pugnabant telis suis, iste
suis: illi nigris, iste armis fulgentibus confligebat.
Tuebatur clypeo fidei animam suam, corpus seminabat
in terram; rigabat eam sanguine suo, ut fructus
in resurrectione multiplices offerat Deo suo.
4.
Qui seminant, inquit, in lacrymis, in gaudio
metent. Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua:
venientes autem venient in exsultatione, tollentes manipulos
suos [(Psal. CXXV, 5)]
. Effluebant tunc, certantibus
sanctis, lacrymae fidelium, quas pietas provocabat,
donec incerti eventus periculosi certaminis
qua vergerent, apparerent. Excutiebat injustae persecutionis
dolor lamentabiles fletus, et unusquisque
christianorum, quod in alio videbat, in se timebat:
et licet scirent beatis martyribus gloriam in coelis
esse paratam, tamen inter dubios variosque exitus,
impendentibus tristibus, animis delicata charitas
amaras lacrymas extorquebat.
5.
Ibant martyres euntes, et flebant mittentes semina
sua. O quam arcta et angusta via, quae ducit
ad vitam! Ibant per bestias et machaeras, per angustias
et pressuras; oratione flentes, spe gaudentes:
protegentes in terra corpora sua, quasi semina
sua, ex quibus germinavit gloriae seges aeterna; 473
tunc venient in exsultatione portantes manipulos
suos, cum in resurrectione receperint flores
suos: Justus quippe ut palma florebit, et sicut cedrus in
Libano multiplicabitur. Nescit enim umquam in sanctis
viridis decor ille marcorem; praesertim cui Deus
tamquam perennis fluvius continuos latices et refrigeria
larga ministrat. Ecce de uno grano corporis
Christi, quod sepultum est, quanta martyrum messis
erupit! Ecce de primitiva palma quantae exsurrexerunt
confessorum palmae victrices! O paradisus,
sanctarum animarum blanda se societate miscenti!
6.
Inter hos iste beatissimus martyr hodie valentior
festa novat. Vicit enim moriens adversarium,
qui pugnabat; et coronam de coelo consecutus est,
quae pendebat. Gaudeant nunc filii de triumphis
martyrum, et posteris tradant annua vota, quorum
patres et dura sanctorum aspexere certamina, et
vincentum laetati sunt de corona.
SERMO LX. De Natali sanctorum Martyrum.