PL 182, col. 84
Epistolae (Bernardus Claraevallensis), J. P. Migne
sacris monitis amborum mentes pie terrendo pulsabas.
Quis ad haec non timeret, timendo recipisceret,
nisi qui more aspidis surdae et obturantis aures
suas, vocem venefici incantantis sapienter, aut non
audiret [(Psal. LVII, 5, 6)] , aut se audire dissimularet?
7.
Sed usquequo jam satis vel nimis longam protrahimus
epistolam, dum inviti loquimur rem
silentio dignam? Cur tantis circuitionibus ad veritatem
ambimus, dum pudenda revelare timemus?
Dicam tamen, dicam cum pudore, quod multis
cognitum, occultare etsi volo, non valeo. Sed
quare cum pudore? Utquid me scribere pudeat,
quod illos non puduit facere? Si pudeat audire quod
impudenter egerunt; non pudeat emendare quod
libenter non audiunt. Proh dolor! neutrum illorum
revocare potuit, aut illum a seductione timor et ratio;
aut hunc a praevaricatione pudor et professio.
Quid plura? verba praecipitationis concinnat lingua
dolosa: concepit dolorem, et persuasit iniquitatem.
Subvertit perversus conversum: revertitur canis ad
vomitum [(II Petr. II, 22)] . Ecclesia vestra suum recepit
alumnum, quem melius habebat amissum. Sic
Lugdunum olim, studio similiter et industria sui decani,
ejusdem decani nepotem, suum canonicum, quem
bene perdiderat, male recuperavit. Sicut ille Fulconem
beato Augustino, sic Othbertum iste sancto Benedicto
subripuit. O quam ordinatius ipse cum sancto
sanctus efficeretur, quam cum perverso sanctus
perverteretur! o quam pulchrius senem saecularem
puer religiosus ad se traheret, et sic vinceret uterque,
quam religiosum saecularis ad se retraheret,
in quo victus est uterque! O senem infelicem! o
avunculum crudelem! qui jam decrepitus, statim
moriturus, nepotis animam prius interfecit; quem
ut peccatorum suorum haberet haeredem, a Christi
sorte privavit! Sed qui sibi nequam est, cui bonus? [(Eccli. XIV, 5.)]
Maluit in suis facultatibus habere
successorem, quam pro iniquitatibus intercessorem.
8.
Sed quid ad me de decanis magistris nostris,
qui principatum meruerunt in ecclesiis? Clavem
scientiae tenent, et primas cathedras in conventibus
possident. Viderint ipsi qualiter subditos judicent,
fugitivos revocent, revocatos, si ita voluerint,
iterum effugent, dispersos colligant, collectos dispergant:
quid ad me? Fateor, aliquantum in illos
propter te, mi Fulco, modum nostrae parvitatis
excessi; dum tuam de illis cupio palliare verecundiam,
temperare culpam. Omitto ergo illos, ne non
tam reprehensioni, quam reprehensori juste indignentur;
nec tam de sua correctione cogitent,
quam mihi de praesumptione calumnientur. Non
Ecclesiae principem, sed puerum scholarem objurgare
suscepi, qui nesciat indignari, non norit irasci.
Nisi forte et tu sensu, non malitia parvulus, idipsum
Quis ad haec non timeret, timendo recipisceret,
nisi qui more aspidis surdae et obturantis aures
suas, vocem venefici incantantis sapienter, aut non
audiret [(Psal. LVII, 5, 6)] , aut se audire dissimularet?
7.
Sed usquequo jam satis vel nimis longam protrahimus
epistolam, dum inviti loquimur rem
silentio dignam? Cur tantis circuitionibus ad veritatem
ambimus, dum pudenda revelare timemus?
Dicam tamen, dicam cum pudore, quod multis
cognitum, occultare etsi volo, non valeo. Sed
quare cum pudore? Utquid me scribere pudeat,
quod illos non puduit facere? Si pudeat audire quod
impudenter egerunt; non pudeat emendare quod
libenter non audiunt. Proh dolor! neutrum illorum
revocare potuit, aut illum a seductione timor et ratio;
aut hunc a praevaricatione pudor et professio.
Quid plura? verba praecipitationis concinnat lingua
dolosa: concepit dolorem, et persuasit iniquitatem.
Subvertit perversus conversum: revertitur canis ad
vomitum [(II Petr. II, 22)] . Ecclesia vestra suum recepit
alumnum, quem melius habebat amissum. Sic
Lugdunum olim, studio similiter et industria sui decani,
ejusdem decani nepotem, suum canonicum, quem
bene perdiderat, male recuperavit. Sicut ille Fulconem
beato Augustino, sic Othbertum iste sancto Benedicto
subripuit. O quam ordinatius ipse cum sancto
sanctus efficeretur, quam cum perverso sanctus
perverteretur! o quam pulchrius senem saecularem
puer religiosus ad se traheret, et sic vinceret uterque,
quam religiosum saecularis ad se retraheret,
in quo victus est uterque! O senem infelicem! o
avunculum crudelem! qui jam decrepitus, statim
moriturus, nepotis animam prius interfecit; quem
ut peccatorum suorum haberet haeredem, a Christi
sorte privavit! Sed qui sibi nequam est, cui bonus? [(Eccli. XIV, 5.)]
Maluit in suis facultatibus habere
successorem, quam pro iniquitatibus intercessorem.
8.
Sed quid ad me de decanis magistris nostris,
qui principatum meruerunt in ecclesiis? Clavem
scientiae tenent, et primas cathedras in conventibus
possident. Viderint ipsi qualiter subditos judicent,
fugitivos revocent, revocatos, si ita voluerint,
iterum effugent, dispersos colligant, collectos dispergant:
quid ad me? Fateor, aliquantum in illos
propter te, mi Fulco, modum nostrae parvitatis
excessi; dum tuam de illis cupio palliare verecundiam,
temperare culpam. Omitto ergo illos, ne non
tam reprehensioni, quam reprehensori juste indignentur;
nec tam de sua correctione cogitent,
quam mihi de praesumptione calumnientur. Non
Ecclesiae principem, sed puerum scholarem objurgare
suscepi, qui nesciat indignari, non norit irasci.
Nisi forte et tu sensu, non malitia parvulus, idipsum